5.15 Sundarakanda - Panchadasha Sargah

ॐ

5.15 ஸுந்தரகாண்ட - பஞ்சதஶ ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே ஸுந்தரகாண்டம் ।

அத பஞ்சதஶஸ்ஸர்கஃ ।

ஸ வீக்ஷமாணஸ்தத்ரஸ்தோ மார்கமாணஶ்ச மைதிலீம் ।

அவேக்ஷமாணஶ்ச மஹீம் ஸர்வாம் தாமந்வவைக்ஷத ॥ 1 ॥

ஸந்தாநகலதாபிஶ்ச பாதபைருபஶோபிதாம் ।

திவ்யகந்தரஸோபேதாம் ஸர்வதஸ்ஸமலங்க்ரு'தாம் ॥ 2 ॥

தாம் ஸ நந்தநஸங்காஶாம் ம்ரு'கபக்ஷிபிராவ்ரு'தாம் ।

ஹர்ம்யப்ராஸாதஸம்பாதாம் கோகிலாகுலநிஸ்ஸ்வநாம் ॥ 3 ॥

காஞ்சநோத்பலபத்மாபிர்வாபீபிருபஶோபிதாம் ।

பஹ்வாஸநகுதோபேதாம் பஹுபூமிக்ரு'ஹாயுதாம் ॥ 4 ॥

ஸர்வர்துகுஸுமை ரம்யாம் பலவத்பிஶ்ச பாதபைஃ ।

புஷ்பிதாநாமஶோகாநாம் ஶ்ரியா ஸூர்யோதயப்ரபாம் ॥ 5 ॥

ப்ரதீப்தாமிவ தத்ரஸ்தோ மாருதிஸ்ஸமுதைக்ஷத ।

நிஷ்பத்ரஶாகாம் விஹகைஃ க்ரியமாணாமிவாஸக்ரு'த் ॥ 6 ॥

விநிஷ்பதத்பிஃ ஶதஶஶ்சித்ரைஃ புஷ்பாவதம்ஸகைஃ ।

ஆமூலபுஷ்பநிசிதைரஶோகைஶ்ஶோகநாஶநைஃ ॥ 7 ॥

புஷ்பபாராதிபாரைஶ்ச ஸ்ப்ரு'ஶத்பிரிவ மேதிநீம் ।

கர்ணிகாரைஃ குஸுமிதைஃ கிம்ஶுகைஶ்ச ஸுபுஷ்பிதைஃ ॥ 8 ॥

ஸ தேஶஃ ப்ரபயா தேஷாம் ப்ரதீப்த இவ ஸர்வதஃ ।

புந்நாகாஸ்ஸப்தபர்ணாஶ்ச சம்பகோத்தாலகாஸ்ததா ॥ 9 ॥

விவ்ரு'த்தமூலா பஹவஶ்ஶோபந்தே ஸ்ம ஸுபுஷ்பிதாஃ ।

ஶாதகும்பநிபாஃ கேசித்கேசிதக்நிஶிகோபமாஃ ॥ 10 ॥

நீலாஞ்ஜநநிபாஃ கேசித்தத்ராஶோகாஸ்ஸஹஸ்ரஶஃ ।

நந்தநம் விவிதோத்யாநம் சித்ரம் சைத்ரரதம் யதா ॥ 11 ॥

அதிவ்ரு'த்தமிவாசிந்த்யம் திவ்யம் ரம்யம் ஶ்ரியா வ்ரு'தம் ।

விதீயமிவ சாகாஶம் புஷ்பஜ்யோதிர்கணாயுதம் ॥ 12 ॥

புஷ்பரத்நஶதைஶ்சித்ரம் த்விதீயம் ஸாகரம் யதா ।

ஸர்வர்துபுஷ்பைர்நிசிதம் பாதபைர்மதுகந்திபிஃ ॥ 13 ॥

நாநாநிநாதைருத்யாநம் ரம்யம் ம்ரு'ககணைர்த்விஜைஃ ।

அநேககந்தப்ரவஹம் புண்யகந்தம் மநோரமம் ॥ 14 ॥

ஶைலேந்த்ரமிவ கந்தாட்யம் த்விதீயம் கந்தமாதநம் ।

அஶோகவநிகாயாம் து தஸ்யாம் வாநரபுங்கவஃ ॥ 15 ॥

ஸ ததர்ஶாவிதூரஸ்தம் சைத்யப்ராஸாதமுச்ச்ரிதம் ।

மத்யே ஸ்தம்பஸஹஸ்ரேண ஸ்திதம் கைலாஸபாண்டுரம் ॥ 16 ॥

ப்ரவாலக்ரு'தஸோபாநம் தப்தகாஞ்சநவேதிகம் ।

முஷ்ணந்தமிவ சக்ஷூம்ஷி த்யோதமாநமிவ ஶ்ரியா ॥ 17 ॥

விமலம் ப்ராம்ஶுபாவத்வாதுல்லிகந்தமிவாம்பரம் ।

ததோ மலிநஸம்வீதாம் ராக்ஷஸீபிஸ்ஸமாவ்ரு'தாம் ॥ 18 ॥

உபவாஸக்ரு'ஶாம் தீநாம் நிஶ்ஶ்வஸந்தீம் புநஃ புநஃ ।

ததர்ஶ ஶுக்லபக்ஷாதௌ சந்த்ரரேகாமிவாமலாம் ॥ 19 ॥

மந்தப்ரக்யாயமாநேந ரூபேண ருசிரப்ரபாம் ।

பிநத்தாம் தூமஜாலேந ஶிகாமிவ விபாவஸோஃ ॥ 20 ॥

பீதேநைகேந ஸம்வீதாம் க்லிஷ்டேநோத்தமவாஸஸா ।

ஸபங்காமநலங்காராம் விபத்மாமிவ பத்மிநீம் ॥ 21 ॥

வ்ரீடிதாம் துஃகஸந்தப்தாம் பரிம்லாநாம் தபஸ்விநீம் ।

க்ரஹேணாங்காரகேணேவ பீடிதாமிவ ரோஹிணீம் ॥ 22 ॥

அஶ்ருபூர்ணமுகீம் தீநாம் க்ரு'ஶாமநஶநேந ச ।

ஶோகத்யாநபராம் தீநாம் நித்யம் துஃகபராயணாம் ॥ 23 ॥

ப்ரியம் ஜநமபஶ்யந்தீம் பஶ்யந்தீம் ராக்ஷஸீகணம் ।

ஸ்வகணேந ம்ரு'கீம் ஹீநாம் ஶ்வகணாபிவ்ரு'தாமிவ ॥ 24 ॥

நீலநாகாபயா வேண்யா ஜகநம் கதயைகயா ।

நீலயா நீரதாபாயே வநராஜ்யா மஹீமிவ ॥ 25 ॥

ஸுகார்ஹாம் துஃகஸந்தப்தாம் வ்யஸநாநாமகோவிதாம் ।

தாம் ஸமீக்ஷ்ய விஶாலாக்ஷீமதிகம் மலிநாம் க்ரு'ஶாம் ॥ 26 ॥

தர்கயாமாஸ ஸீதேதி காரணைருபபாதிபிஃ ।

ஹ்ரியமாணா ததா தேந ரக்ஷஸா காமரூபிணா ॥ 27 ॥

யதாரூபா ஹி த்ரு'ஷ்டா வை ததாரூபேயமங்கநா ।

பூர்ணசந்த்ராநநாம் ஸுப்ரூம் சாருவ்ரு'த்தபயோதராம் ॥ 28 ॥

குர்வதீம் ப்ரபயாதேவீம் ஸர்வா விதிமிரா திஶஃ ।

தாம் நீலகேஶீம் பிம்போஷ்டீம் ஸுமத்யாம் ஸுப்ரதிஷ்டிதாம் ॥ 29 ॥

ஸீதாம் பத்மபலாஶாக்ஷீம் மந்மதஸ்ய ரதிம் யதா ।

இஷ்டாம் ஸர்வஸ்ய ஜகதஃ பூர்ணசந்த்ரப்ரபாமிவ ॥ 30 ॥

பூமௌ ஸுதநுமாஸீநாம் நியதாமிவ தாபஸீம் ।

நிஃஶ்வாஸபஹுலாம் பீரும் புஜகேந்த்ரவதூமிவ ॥ 31 ॥

ஶோகஜாலேந மஹதா விததேந ந ராஜதீம் ।

ஸம்ஸக்தாம் தூமஜாலேந ஶிகாமிவ விபாவஸோஃ ॥ 32 ॥

தாம் ஸ்ம்ரு'தீமிவ ஸந்திக்தாம்ரு'த்திம் நிபதிதாமிவ ।

விஹதாமிவ ச ஶ்ரத்தாமாஶாம் ப்ரதிஹதாமிவ ॥ 33 ॥

ஸோபஸர்காம் யதா ஸித்திம் புத்திம் ஸகலுஷாமிவ ।

அபூதேநாபவாதேந கீர்திம் நிபதிதாமிவ ॥ 34 ॥

ராமோபரோதவ்யதிதாம் ரக்ஷோஹரணகர்ஶிதாம் ।

அபலாம் ம்ரு'கஶாபாக்ஷீம் வீக்ஷமாணாம் ததஸ்ததஃ ॥ 35 ॥

பாஷ்பாம்புபரிபூர்ணேந க்ரு'ஷ்ணவக்ராக்ஷிபக்ஷ்மணா ।

வதநேநாப்ரஸந்நேந நிஃஶ்வஸந்தீம் புநஃ புநஃ ॥ 36 ॥

மலபங்கதராம் தீநாம் மண்டநார்ஹாமமண்டிதாம் ।

ப்ரபாம் நக்ஷத்ரராஜஸ்ய காலமேகைரிவாவ்ரு'தாம் ॥ 37 ॥

தஸ்ய ஸந்திதிஹே புத்திர்முஹுஃ ஸீதாம் நிரீக்ஷ்ய து ।

ஆம்நாயாநாமயோகேந வித்யாம் ப்ரஶிதிலாமிவ ॥ 38 ॥

துஃகேந புபுதே ஸீதாம் ஹநுமாநநலங்க்ரு'தாம் ।

ஸம்ஸ்காரேண யதா ஹீநாம் வாசமர்தாந்தரம் கதாம் ॥ 39 ॥

தாம் ஸமீக்ஷய விஶாலாக்ஷீம் ராஜபுத்ரீமநிந்திதாம் ।

தர்கயாமாஸ ஸீதேதி காரணைருபபாதிபிஃ ॥ 40 ॥

வைதேஹ்யா யாநி சாங்கேஷு ததா ராமோऽந்வகீர்தயத் ।

தாந்யாபரணஜாலாநி காத்ரஶோபீந்யலக்ஷயத் ॥ 41 ॥

ஸுக்ரு'தௌ கர்ணவேஷ்டௌ ச ஶ்வதம்ஷ்ட்ரௌ ச ஸுஸம்ஸ்திதௌ ।

மணிவித்ருமசித்ராணி ஹஸ்தேஷ்வாபரணாநி ச ॥ 42 ॥

ஶ்யாமாநி சிரயுக்தத்வாத்ததா ஸம்ஸ்தாநவந்தி ச ।

தாந்யைவேதாநி மந்யேऽஹம் யாநி ராமோऽந்வகீர்தயத் ॥ 43 ॥

தத்ர யாந்யவஹீநாநி தாந்யஹம் நோபலக்ஷயே ।

யாந்யஸ்யா நாவஹீநாநி தாநீமாநி ந ஸம்ஶயஃ ॥ 44 ॥

பீதம் கநகபட்டாபம் ஸ்ரஸ்தம் தத்வஸநம் ஶுபம் ।

உத்தரீயம் நகாஸக்தம் ததா த்ரு'ஷ்டம் ப்லவங்கமைஃ ॥ 45 ॥

பூஷணாநி ச முக்யாநி த்ரு'ஷ்டாநி தரணீதலே ।

அநயைவாபவித்தாநி ஸ்வநவந்தி மஹாந்தி ச ॥ 46 ॥

இதம் சிரக்ரு'ஹீதத்வாத்வஸநம் க்லிஷ்டவத்தரம் ।

ததாऽபி நூநம் தத்வர்ணம் ததா ஶ்ரீமத்யதேதரத் ॥ 47 ॥

இயம் கநகவர்ணாங்கீ ராமஸ்ய மஹிஷீ ப்ரியா ।

ப்ரணஷ்டாபி ஸதீ யாऽஸ்ய மநஸோ ந ப்ரணஶ்யதி ॥ 48 ॥

இயம் ஸா யத்க்ரு'தே ராமஶ்சதுர்பிஃ பரிதப்யதே ।

காருண்யேநாந்ரு'ஶம்ஸ்யேந ஶோகேந மதநேந ச ॥ 49 ॥

ஸ்த்ரீ ப்ரணஷ்டேதி காருண்யாதாஶ்ரிதேத்யாந்ரு'ஶம்ஸ்யதஃ ।

பத்நீ நஷ்டேதி ஶோகேந ப்ரியேதி மதநேந ச ॥ 50 ॥

அஸ்யா தேவ்யா யதா ரூபமங்கப்ரத்யங்கஸௌஷ்டவம் ।

ராமஸ்ய ச யதா ரூபம் தஸ்யேயமஸிதேக்ஷணா ॥ 51 ॥

அஸ்யா தேவ்யா மநஸ்தஸ்மிம்ஸ்தஸ்ய சாஸ்யாம் ப்ரதிஷ்டிதம் ।

தேநேயம் ஸ ச தர்மாத்மா முஹூர்தமபி ஜீவதி ॥ 52 ॥

துஷ்கரம் க்ரு'தவாந்ராமோ ஹீநோ யதநயா ப்ரபுஃ ।

தாரயத்யாத்மநோ தேஹம் ந ஶோகேநாவஸீததி ॥ 53 ॥

துஷ்கரம் குருதே ராமோ ய இமாம் மத்தகாஶிநீம் ।

ஸீதாம் விநா மஹாபாஹுர்முஹூர்தமபி ஜீவதி ॥ 54 ॥

ஏவம் ஸீதாம் ததா த்ரு'ஷ்ட்வா ஹ்ரு'ஷ்டஃ பவநஸம்பவஃ ।

ஜகாம மநஸா ராமம் ப்ரஶஶம்ஸ ச தம் ப்ரபும் ॥ 55 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே ஸுந்தரகாண்டே பஞ்சதஶஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha pañcadaśassargaḥ |

sa vīkṣamāṇastatrastho mārgamāṇaśca maithilīm |

avekṣamāṇaśca mahīṃ sarvāṃ tāmanvavaikṣata || 1 ||

santānakalatābhiśca pādapairupaśobhitām |

divyagandharasopetāṃ sarvatassamalaṅkṛtām || 2 ||

tāṃ sa nandanasaṅkāśāṃ mṛgapakṣibhirāvṛtām |

harmyaprāsādasambādhāṃ kokilākulanissvanām || 3 ||

kāñcanotpalapadmābhirvāpībhirupaśobhitām |

bahvāsanakuthopetāṃ bahubhūmigṛhāyutām || 4 ||

sarvartukusumai ramyāṃ phalavadbhiśca pādapaiḥ |

puṣpitānāmaśokānāṃ śriyā sūryodayaprabhām || 5 ||

pradīptāmiva tatrastho mārutissamudaikṣata |

niṣpatraśākhāṃ vihagaiḥ kriyamāṇāmivāsakṛt || 6 ||

viniṣpatadbhiḥ śataśaścitraiḥ puṣpāvataṃsakaiḥ |

āmūlapuṣpanicitairaśokaiśśokanāśanaiḥ || 7 ||

puṣpabhārātibhāraiśca spṛśadbhiriva medinīm |

karṇikāraiḥ kusumitaiḥ kiṃśukaiśca supuṣpitaiḥ || 8 ||

sa deśaḥ prabhayā teṣāṃ pradīpta iva sarvataḥ |

punnāgāssaptaparṇāśca campakoddālakāstathā || 9 ||

vivṛddhamūlā bahavaśśobhante sma supuṣpitāḥ |

śātakumbhanibhāḥ kecitkecidagniśikhopamāḥ || 10 ||

nīlāñjananibhāḥ kecittatrāśokāssahasraśaḥ |

nandanaṃ vividhodyānaṃ citraṃ caitrarathaṃ yathā || 11 ||

ativṛttamivācintyaṃ divyaṃ ramyaṃ śriyā vṛtam |

vitīyamiva cākāśaṃ puṣpajyotirgaṇāyutam || 12 ||

puṣparatnaśataiścitraṃ dvitīyaṃ sāgaraṃ yathā |

sarvartupuṣpairnicitaṃ pādapairmadhugandhibhiḥ || 13 ||

nānāninādairudyānaṃ ramyaṃ mṛgagaṇairdvijaiḥ |

anekagandhapravahaṃ puṇyagandhaṃ manoramam || 14 ||

śailendramiva gandhāḍhyaṃ dvitīyaṃ gandhamādanam |

aśokavanikāyāṃ tu tasyāṃ vānarapuṅgavaḥ || 15 ||

sa dadarśāvidūrasthaṃ caityaprāsādamucchritam |

mathye stambhasahasreṇa sthitaṃ kailāsapāṇḍuram || 16 ||

pravālakṛtasopānaṃ taptakāñcanavedikam |

muṣṇantamiva cakṣūṃṣi dyotamānamiva śriyā || 17 ||

vimalaṃ prāṃśubhāvatvādullikhantamivāmbaram |

tato malinasaṃvītāṃ rākṣasībhissamāvṛtām || 18 ||

upavāsakṛśāṃ dīnāṃ niśśvasantīṃ punaḥ punaḥ |

dadarśa śuklapakṣādau candrarekhāmivāmalām || 19 ||

mandaprakhyāyamānena rūpeṇa ruciraprabhām |

pinaddhāṃ dhūmajālena śikhāmiva vibhāvasoḥ || 20 ||

pītenaikena saṃvītāṃ kliṣṭenottamavāsasā |

sapaṅkāmanalaṅkārāṃ vipadmāmiva padminīm || 21 ||

vrīḍitāṃ duḥkhasantaptāṃ parimlānāṃ tapasvinīm |

graheṇāṅgārakeṇeva pīḍitāmiva rohiṇīm || 22 ||

aśrupūrṇamukhīṃ dīnāṃ kṛśāmanaśanena ca |

śokadhyānaparāṃ dīnāṃ nityaṃ duḥkhaparāyaṇām || 23 ||

priyaṃ janamapaśyantīṃ paśyantīṃ rākṣasīgaṇam |

svagaṇena mṛgīṃ hīnāṃ śvagaṇābhivṛtāmiva || 24 ||

nīlanāgābhayā veṇyā jaghanaṃ gatayaikayā |

nīlayā nīradāpāye vanarājyā mahīmiva || 25 ||

sukhārhāṃ duḥkhasantaptāṃ vyasanānāmakovidām |

tāṃ samīkṣya viśālākṣīmadhikaṃ malināṃ kṛśām || 26 ||

tarkayāmāsa sīteti kāraṇairupapādibhiḥ |

hriyamāṇā tadā tena rakṣasā kāmarūpiṇā || 27 ||

yathārūpā hi dṛṣṭā vai tathārūpeyamaṅganā |

pūrṇacandrānanāṃ subhrūṃ cāruvṛttapayodharām || 28 ||

kurvatīṃ prabhayādevīṃ sarvā vitimirā diśaḥ |

tāṃ nīlakeśīṃ bimboṣṭhīṃ sumadhyāṃ supratiṣṭhitām || 29 ||

sītāṃ padmapalāśākṣīṃ manmathasya ratiṃ yathā |

iṣṭāṃ sarvasya jagataḥ pūrṇacandraprabhāmiva || 30 ||

bhūmau sutanumāsīnāṃ niyatāmiva tāpasīm |

niḥśvāsabahulāṃ bhīruṃ bhujagendravadhūmiva || 31 ||

śokajālena mahatā vitatena na rājatīm |

saṃsaktāṃ dhūmajālena śikhāmiva vibhāvasoḥ || 32 ||

tāṃ smṛtīmiva sandigdhāmṛddhiṃ nipatitāmiva |

vihatāmiva ca śraddhāmāśāṃ pratihatāmiva || 33 ||

sopasargāṃ yathā siddhiṃ buddhiṃ sakaluṣāmiva |

abhūtenāpavādena kīrtiṃ nipatitāmiva || 34 ||

rāmoparodhavyathitāṃ rakṣoharaṇakarśitām |

abalāṃ mṛgaśābākṣīṃ vīkṣamāṇāṃ tatastataḥ || 35 ||

bāṣpāmbuparipūrṇena kṛṣṇavakrākṣipakṣmaṇā |

vadanenāprasannena niḥśvasantīṃ punaḥ punaḥ || 36 ||

malapaṅkadharāṃ dīnāṃ maṇḍanārhāmamaṇḍitām |

prabhāṃ nakṣatrarājasya kālameghairivāvṛtām || 37 ||

tasya sandidihe buddhirmuhuḥ sītāṃ nirīkṣya tu |

āmnāyānāmayogena vidyāṃ praśithilāmiva || 38 ||

duḥkhena bubudhe sītāṃ hanumānanalaṅkṛtām |

saṃskāreṇa yathā hīnāṃ vācamarthāntaraṃ gatām || 39 ||

tāṃ samīkṣaya viśālākṣīṃ rājaputrīmaninditām |

tarkayāmāsa sīteti kāraṇairupapādibhiḥ || 40 ||

vaidehyā yāni cāṅgeṣu tadā rāmo'nvakīrtayat |

tānyābharaṇajālāni gātraśobhīnyalakṣayat || 41 ||

sukṛtau karṇaveṣṭau ca śvadaṃṣṭrau ca susaṃsthitau |

maṇividrumacitrāṇi hasteṣvābharaṇāni ca || 42 ||

śyāmāni cirayuktatvāttathā saṃsthānavanti ca |

tānyaivetāni manye'haṃ yāni rāmo'nvakīrtayat || 43 ||

tatra yānyavahīnāni tānyahaṃ nopalakṣaye |

yānyasyā nāvahīnāni tānīmāni na saṃśayaḥ || 44 ||

pītaṃ kanakapaṭṭābhaṃ srastaṃ tadvasanaṃ śubham |

uttarīyaṃ nagāsaktaṃ tadā dṛṣṭaṃ plavaṅgamaiḥ || 45 ||

bhūṣaṇāni ca mukhyāni dṛṣṭāni dharaṇītale |

anayaivāpaviddhāni svanavanti mahānti ca || 46 ||

idaṃ ciragṛhītatvādvasanaṃ kliṣṭavattaram |

tathā'pi nūnaṃ tadvarṇaṃ tathā śrīmadyathetarat || 47 ||

iyaṃ kanakavarṇāṅgī rāmasya mahiṣī priyā |

praṇaṣṭāpi satī yā'sya manaso na praṇaśyati || 48 ||

iyaṃ sā yatkṛte rāmaścaturbhiḥ paritapyate |

kāruṇyenānṛśaṃsyena śokena madanena ca || 49 ||

strī praṇaṣṭeti kāruṇyādāśritetyānṛśaṃsyataḥ |

patnī naṣṭeti śokena priyeti madanena ca || 50 ||

asyā devyā yathā rūpamaṅgapratyaṅgasauṣṭhavam |

rāmasya ca yathā rūpaṃ tasyeyamasitekṣaṇā || 51 ||

asyā devyā manastasmiṃstasya cāsyāṃ pratiṣṭhitam |

teneyaṃ sa ca dharmātmā muhūrtamapi jīvati || 52 ||

duṣkaraṃ kṛtavānrāmo hīno yadanayā prabhuḥ |

dhārayatyātmano dehaṃ na śokenāvasīdati || 53 ||

duṣkaraṃ kurute rāmo ya imāṃ mattakāśinīm |

sītāṃ vinā mahābāhurmuhūrtamapi jīvati || 54 ||

evaṃ sītāṃ tadā dṛṣṭvā hṛṣṭaḥ pavanasambhavaḥ |

jagāma manasā rāmaṃ praśaśaṃsa ca taṃ prabhum || 55 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcadaśassargaḥ ||