5.13 Sundarakanda - Trayodasha Sargah

ॐ

5.13 ஸுந்தரகாண்ட - த்ரயோதஶ ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே ஸுந்தரகாண்டம் ।

அத த்ரயோதஶஸ்ஸர்கஃ ।

விமாநாத்து ஸுஸம்க்ரம்ய ப்ராகாரம் ஹரியூதபஃ ।

ஹநுமாந்வேகவாநாஸீத்யதா வித்யுத்கநாந்தரே ॥ 1 ॥

ஸம்பரிக்ரம்ய ஹநுமாந்ராவணஸ்ய நிவேஶநாத் ।

அத்ரு'ஷ்ட்வா ஜாநகீம் ஸீதாமப்ரவீத்வசநம் கபிஃ ॥ 2 ॥

பூயிஷ்டம் லோலிதா லங்கா ராமஸ்ய சரதா ப்ரியம் ।

ந ஹி பஶ்யாமி வைதேஹீம் ஸீதாம் ஸர்வாங்கஶோபநாம் ॥ 3 ॥

பல்வலாநி தடாகாநி ஸராம்ஸி ஸரிதஸ்ததா ।

நத்யோऽநூபவநாந்தாஶ்ச துர்காஶ்ச தரணீதராஃ ॥ 4 ॥

லோலிதா வஸுதா ஸர்வா ந து பஶ்யாமி ஜாநகீம் ।

இஹ ஸம்பாதிநா ஸீதா ராவணஸ்ய நிவேஶநே ॥ 5 ॥

ஆக்யாதா க்ரு'த்ரராஜேந ந ச பஶ்யாமி தாமஹம் ।

கிம் நு ஸீதாऽத வைதேஹீ மைதிலீ ஜநகாத்மஜா ॥ 6 ॥

உபதிஷ்டேத விவஶா ராவணம் துஷ்டசாரிணம் ।

க்ஷிப்ரமுத்பததோ மந்யே ஸீதாமாதாய ரக்ஷஸஃ ॥ 7 ॥

பிப்யதோ ராமபாணாநாமந்தரா பதிதா பவேத் ।

அதவா ஹ்ரியமாணாயாஃ பதி ஸித்தநிஷேவிதே ॥ 8 ॥

மந்யே பதிதமார்யாயா ஹ்ரு'தயம் ப்ரேக்ஷ்ய ஸாகரம் ।

ராவணஸ்யோருவேகேந புஜாப்யாம் பீடிதேந ச ॥ 9 ॥

தயா மந்யே விஶாலாக்ஷ்யா த்யக்தம் ஜீவிதமார்யயா ।

உபர்யுபரி வா நூநம் ஸாகரம் க்ரமதஸ்ததா ॥ 10 ॥

விவேஷ்டமாநா பதிதா ஸாகரே ஜநகாத்மஜா ।

அஹோ க்ஷுத்ரேண வாऽநேந ரக்ஷந்தீ ஶீலமாத்மநஃ ॥ 11 ॥

அபந்துர்பக்ஷிதா ஸீதா ராவணேந தபஸ்விநீ ।

அதவா ராக்ஷஸேந்த்ரஸ்ய பத்நீபிரஸிதேக்ஷணா ॥ 12 ॥

அதுஷ்டா துஷ்டபாவாபிர்பக்ஷிதா ஸா பவிஷ்யதி ।

ஸம்பூர்ணசந்த்ரப்ரதிமம் பத்மபத்ரநிபேக்ஷணம் ॥ 13 ॥

ராமஸ்ய த்யாயதீ வக்த்ரம் பஞ்சத்வம் க்ரு'பணா கதா ।

ஹா ராம லக்ஷ்மணேத்யேவம் ஹாऽயோத்யே சேதி மைதிலீ ॥ 14 ॥

விலப்ய பஹு வைதேஹீ ந்யஸ்ததேஹா பவிஷ்யதி ।

அதவா நிஹிதா மந்யே ராவணஸ்ய நிவேஶநே ॥ 15 ॥

நூநம் லாலப்யதே ஸீதா பஞ்ஜரஸ்தேவ ஶாரிகா ।

ஜநகஸ்ய ஸுதா ஸீதா ராமபத்நீ ஸுமத்யமா ॥ 16 ॥

கதமுத்பலபத்ராக்ஷீ ராவணஸ்ய வஶம் வ்ரஜேத் ।

விநஷ்டா வா ப்ரணஷ்டா வா ம்ரு'தா வா ஜநகாத்மஜா ॥ 17 ॥

ராமஸ்ய ப்ரியபார்யஸ்ய ந நிவேதயிதும் க்ஷமம் ।

நிவேத்யமாநே தோஷஸ்ஸ்யாத்தோஷஸ்ஸ்யாதநிவேதநே ॥ 18 ॥

கதம் நு கலு கர்தவ்யம் விஷமம் ப்ரதிபாதி மே ।

அஸ்மிந்நேவங்கதே கார்யே ப்ராப்தகாலம் க்ஷமம் ச கிம் ॥ 19 ॥

பவேதிதி மதம் பூயோ ஹநுமாந்ப்ரவிசாரயத் ।

யதி ஸீதாமத்ரு'ஷ்ட்வாऽஹம் வாநரேந்த்ரபுரீமிதஃ ॥ 20 ॥

கமிஷ்யாமி ததஃ கோ மே புருஷார்தோ பவிஷ்யதி ।

மமேதம் லங்கநம் வ்யர்தம் ஸாகரஸ்ய பவிஷ்யதி ॥ 21 ॥

ப்ரவேஶஶ்சைவ லங்காயாஃ ராக்ஷஸாநாம் ச தர்ஶநம் ।

கிம் மாம் வக்ஷ்யதி ஸுக்ரீவோ ஹரயோ வா ஸமாகதாஃ ॥ 22 ॥

கிஷ்கிந்தாம் ஸமநுப்ராப்தம் தௌ வா தஶரதாத்மஜௌ ।

கத்வா து யதி காகுத்ஸ்தம் வக்ஷ்யாமி பரமப்ரியம் ॥ 23 ॥

ந த்ரு'ஷ்டேதி மயா ஸீதா ததஸ்தக்ஷ்யதி ஜீவிதம் ।

பருஷம் தாருணம் க்ரூரம் தீக்ஷ்ணமிந்த்ரியதாபநம் ॥ 24 ॥

ஸீதாநிமித்தம் துர்வாக்யம் ஶ்ருத்வா ஸ ந பவிஷ்யதி ।

தம் து க்ரு'ச்ச்ரகதம் த்ரு'ஷ்ட்வா பஞ்சத்வகதமாநஸம் ॥ 25 ॥

ப்ரு'ஶாநுரக்தோ மேதாவீ ந பவிஷ்யதி லக்ஷ்மணஃ ।

விநஷ்டௌ ப்ராதரௌ ஶ்ருத்வா பரதோऽபி மரிஷ்யதி ॥ 26 ॥

பரதம் ச ம்ரு'தம் த்ரு'ஷ்ட்வா ஶத்ருக்நோ ந பவிஷ்யதி ।

புத்ராந்ம்ரு'தாந்ஸமீக்ஷ்யாத ந பவிஷ்யந்தி மாதரஃ ॥ 27 ॥

கௌஸல்யா ச ஸுமித்ரா ச கைகேயீ ச ந ஸம்ஶயஃ ।

க்ரு'தஜ்ஞஸ்ஸத்யஸந்தஶ்ச ஸுக்ரீவஃ ப்லவகாதிபஃ ॥ 28 ॥

ராமம் ததா கதம் த்ரு'ஷ்ட்வா ததஸ்த்யக்ஷ்யதி ஜீவிதம் ।

துர்மநா வ்யதிதா தீநா நிராநந்தா தபஸ்விநீ ॥ 29 ॥

பீடிதா பர்த்ரு'ஶோகேந ருமா த்யக்ஷ்யதி ஜீவிதம் ।

வாலிஜேந து துஃகேந பீடிதா ஶோககர்ஶிதா ॥ 30 ॥

பஞ்சத்வம் ச கதே ராஜ்ஞி தாராऽபி ந பவிஷ்யதி ।

மாதாபித்ரோர்விநாஶேந ஸுக்ரீவவ்யஸநேந ச ॥ 31 ॥

குமாரோऽப்யங்கதஃ கஸ்மாத்தாரயிஷ்யதி ஜீவிதம் ।

பர்த்ரு'ஜேந து துஃகேந ஹ்யபிபூதா வநௌகஸஃ ॥ 32 ॥

ஶிராம்ஸ்யபிஹநிஷ்யந்தி தலைர்முஷ்டிபிரேவ ச ।

ஸாந்த்வேநாநுப்ரதாநேந மாநேந ச யஶஸ்விநா ॥ 33 ॥

லாலிதாஃ கபிராஜேந ப்ராணாம்ஸ்த்யக்ஷ்யந்தி வாநராஃ ।

ந வநேஷு ந ஶைலேஷு ந நிரோதேஷு வா புநஃ ॥ 34 ॥

க்ரீடாமநுபவிஷ்யந்தி ஸமேத்ய கபிகுஞ்ஜராஃ ।

ஸபுத்ரதாராஸ்ஸாமாத்யா பர்த்ரு'வ்யஸநபீடிதாஃ ॥ 35 ॥

ஶைலாக்ரேப்யஃ பதிஷ்யந்தி ஸமேஷு விஷமேஷு ச ।

விஷமுத்பந்தநம் வாபி ப்ரவேஶம் ஜ்வலநஸ்ய வா ॥ 36 ॥

உபவாஸமதோ ஶஸ்த்ரம் ப்ரசரிஷ்யந்தி வாநராஃ ।

கோரமாரோதநம் மந்யே கதே மயி பவிஷ்யதி ॥ 37 ॥

இக்ஷ்வாகுகுலநாஶஶ்ச நாஶஶ்சைவ வநௌகஸாம் ।

ஸோऽஹம் நைவ கமிஷ்யாமி கிஷ்கிந்தாம் நகரீமிதஃ ॥ 38 ॥

ந ச ஶக்ஷ்யாம்யஹம் த்ரஷ்டும் ஸுக்ரீவம் மைதிலீம் விநா ।

மய்யகச்சதி சேஹஸ்தே தர்மாத்மாநௌ மஹாரதௌ ॥ 39 ॥

ஆஶயா தௌ தரிஷ்யேதே வாநராஶ்ச மநஸ்விநஃ ।

ஹஸ்தாதாநோ முகாதாநோ நியதோ வ்ரு'க்ஷமூலிகஃ ॥ 40 ॥

வாநப்ரஸ்தோ பவிஷ்யாமி ஹ்யத்ரு'ஷ்ட்வா ஜநகாத்மஜாம் ।

ஸாகராநூபஜே தேஶே பஹுமூலபலோதகே ॥ 41 ॥

சிதாம் க்ரு'த்வா ப்ரவேக்ஷ்யாமி ஸமித்தமரணீஸுதம் ।

உபவிஷ்டஸ்ய வா ஸம்யக்லிங்கிநீம் ஸாதயிஷ்யதஃ ॥ 42 ॥

ஶரீரம் பக்ஷயிஷ்யந்தி வாயஸாஃ ஶ்வாபதாநி ச ।

இதம் மஹர்ஷிபிர்த்ரு'ஷ்டம் நிர்யாணமிதி மே மதிஃ ॥ 43 ॥

ஸம்யகாபஃ ப்ரவேக்ஷ்யாமி ந சேத்பஶ்யாமி ஜாநகீம் ।

ஸுஜாதமூலா ஸுபகா கீர்திமாலா யஶஸ்விநீ ॥ 44 ॥

ப்ரபக்நா சிரராத்ரீயம் மம ஸீதாமபஶ்யதஃ ।

தாபஸோ வா பவிஷ்யாமி நியதோ வ்ரு'க்ஷமூலிகஃ ॥ 45 ॥

நேதஃ ப்ரதிகமிஷ்யாமி தாமத்ரு'ஷ்ட்வாஸிதேக்ஷணாம் ।

யதீதஃ ப்ரதிகச்சாமி ஸீதாமநதிகம்ய தாம் ॥ 46 ॥

அங்கதஸ்ஸஹ தைஸ்ஸர்வைர்வாநரைர்ந பவிஷ்யதி ।

விநாஶே பஹவோ தோஷா ஜீவந் பத்ராணி பஶ்யதி ॥ 47 ॥

தஸ்மாத்ப்ராணாந் தரிஷ்யாமி த்ருவோ ஜீவிதஸங்கமஃ ।

ஏவம் பஹுவிதம் துஃகம் மநஸா தராயந்முஹுஃ ॥ 48 ॥

நாத்யகச்சத்ததா பாரம் ஶோகஸ்ய கபிகுஞ்சரஃ ।

ராவணம் வா வதிஷ்யாமி தஶக்ரீவம் மஹாபலம் ॥ 49 ॥

காமமஸ்து ஹ்ரு'தா ஸீதா ப்ரத்யாசீர்ணம் பவிஷ்யதி ।

அதவைநம் ஸமுத்க்ஷிப்ய உபர்யுபரி ஸாகரம் ॥ 50 ॥

ராமாயோபஹரிஷ்யாமி பஶும் பஶுபதேரிவ ।

இதி சிந்தாம் ஸமாபந்நஃ ஸீதாமநதிகம்ய தாம் ॥ 51 ॥

த்யாநஶோகபரீதாத்மா சிந்தயாமாஸ வாநரஃ ।

யாவத்ஸீதாம் ஹி பஶ்யாமி ராமபத்நீம் யஶஸ்விநீம் ॥ 52 ॥

தாவதேதாம் புரீம் லங்காம் விசிநோமி புநஃ புநஃ ।

ஸம்பாதிவசநாச்சாபி ராமம் யத்யாநயாம்யஹம் ॥ 53 ॥

அபஶ்யந் ராகவோ பார்யாம் நிர்தஹேத்ஸர்வவாநராந் ।

இஹைவ நியதாஹாரோ வத்ஸ்யாமி நியதேந்த்ரியஃ ॥ 54 ॥

ந மத்க்ரு'தே விநஶ்யேயுஃ ஸர்வே தே நரவாநராஃ ।

அஶோகவநிகா சேயம் த்ரு'ஶ்யதே யா மஹாத்ருமா ॥ 55 ॥

இமாமதிகமிஷ்யாமி ந ஹீயம் விசிதா மயா ।

வஸூந்ருத்ராம்ஸ்ததாऽதித்யாநஶ்விநௌ மருதோऽபி ச ॥ 56 ॥

நமஸ்க்ரு'த்வா கமிஷ்யாமி ரக்ஷஸாம் ஶோகவர்தநஃ ।

ஜித்வா து ராக்ஷஸாந் ஸர்வாநிக்ஷ்வாகுகுலநந்திநீம் ॥ 57 ॥

ஸம்ப்ரதாஸ்யாமி ராமாய யதா ஸித்திம் தபஸ்விநே ।

ஸஃ முஹூர்தமிவ த்யாத்வா சிந்தாவக்ரதிதேந்த்ரியஃ ॥ 58 ॥

உததிஷ்டந்மஹாதேஜா ஹநுமாந் மாருதாத்மஜஃ ।

நமோऽஸ்து ராமாய ஸலக்ஷ்மணாய தேவ்யை ச தஸ்யை ஜநகாத்மஜாயை ।

நமோऽஸ்து ருத்ரேந்த்ரயமாநிலேப்யோ நமோऽஸ்து சந்த்ரார்கமருத்கணேப்யஃ ॥ 59 ॥

ஸ தேப்யஸ்து நமஸ்க்ரு'த்ய ஸுக்ரீவாய ச மாருதிஃ ।

திஶஸ்ஸர்வாஸ்ஸமாலோக்ய ஹ்யஶோகவநிகாம் ப்ரதி ॥ 60 ॥

ஸ கத்வா மநஸா பூர்வமஶோகவநிகாம் ஶுபாம் ।

உத்தரம் சிந்தயாமாஸ வாநரோ மாருதாத்மஜஃ ॥ 61 ॥

த்ருவம் து ரக்ஷோபஹுலா பவிஷ்யதி வநாகுலா ।

அஶோகவநிகா புண்யா ஸர்வஸம்ஸ்காரஸம்ஸ்க்ரு'தா ॥ 62 ॥

ரக்ஷிணஶ்சாத்ர விஹிதா நூநம் ரக்ஷந்தி பாதபாந் ।

பகவாநபி ஸர்வாத்மா நாதிக்ஷோபம் ப்ரவாதி வை ॥ 63 ॥

ஸங்க்ஷிப்தோऽயம் மயாऽத்மா ச ராமார்தே ராவணஸ்ய ச ।

ஸித்திம் மே ஸம்விதாஸ்யந்தி தேவாஃ ஸர்ஷிகணாஸ்த்விஹ ॥ 64 ॥

ப்ரஹ்மா ஸ்வயம்பூர்பகவாந் தேவாஶ்சைவ திஶந்து மே ।

ஸித்திமக்நிஶ்ச வாயுஶ்ச புருஹூதஶ்ச வஜ்ரப்ரு'த் ॥ 65 ॥

வருணஃ பாஶஹஸ்தஶ்ச ஸோமாதித்யௌ ததைவ ச ।

அஶ்விநௌ ச மஹாத்மாநௌ மருதஃ ஶர்வ ஏவ ச ॥ 66 ॥

ஸித்திம் ஸர்வாணி பூதாநி பூதாநாம் சைவ யஃ ப்ரபுஃ ।

தாஸ்யந்தி மம யே சாந்யே ஹ்யத்ரு'ஷ்டாஃ பதி கோசராஃ ॥ 67 ॥

ததுந்நஸம் பாண்டுரதந்தமவ்ரணம் ஶுசிஸ்மிதம் பத்மபலாஶலோசநம் ।

த்ரக்ஷ்யே ததார்யாவதநம் கதாந்வஹம் ப்ரஸந்நதாராதிபதுல்யதர்ஶநம் ॥ 68 ॥

க்ஷுத்ரேண பாபேந ந்ரு'ஶம்ஸகர்மணா ஸுதாருணாலங்க்ரு'தவேஷதாரிணா ।

பலாபிபூதா ஹ்யபலா தபஸ்விநீ கதம் நு மே த்ரு'ஷ்டிபதேऽத்ய ஸா பவேத் ॥ 69 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே ஸுந்தரகாண்டே த்ரயோதஶஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha trayodaśassargaḥ |

vimānāttu susamkramya prākāraṃ hariyūthapaḥ |

hanumānvegavānāsīdyathā vidyudghanāntare || 1 ||

samparikramya hanumānrāvaṇasya niveśanāt |

adṛṣṭvā jānakīṃ sītāmabravīdvacanaṃ kapiḥ || 2 ||

bhūyiṣṭhaṃ lolitā laṅkā rāmasya caratā priyam |

na hi paśyāmi vaidehīṃ sītāṃ sarvāṅgaśobhanām || 3 ||

palvalāni taṭākāni sarāṃsi saritastathā |

nadyo'nūpavanāntāśca durgāśca dharaṇīdharāḥ || 4 ||

lolitā vasudhā sarvā na tu paśyāmi jānakīm |

iha sampātinā sītā rāvaṇasya niveśane || 5 ||

ākhyātā gṛdhrarājena na ca paśyāmi tāmaham |

kiṃ nu sītā'tha vaidehī maithilī janakātmajā || 6 ||

upatiṣṭheta vivaśā rāvaṇaṃ duṣṭacāriṇam |

kṣipramutpatato manye sītāmādāya rakṣasaḥ || 7 ||

bibhyato rāmabāṇānāmantarā patitā bhavet |

athavā hriyamāṇāyāḥ pathi siddhaniṣevite || 8 ||

manye patitamāryāyā hṛdayaṃ prekṣya sāgaram |

rāvaṇasyoruvegena bhujābhyāṃ pīḍitena ca || 9 ||

tayā manye viśālākṣyā tyaktaṃ jīvitamāryayā |

uparyupari vā nūnaṃ sāgaraṃ kramatastadā || 10 ||

viveṣṭamānā patitā sāgare janakātmajā |

aho kṣudreṇa vā'nena rakṣantī śīlamātmanaḥ || 11 ||

abandhurbhakṣitā sītā rāvaṇena tapasvinī |

athavā rākṣasendrasya patnībhirasitekṣaṇā || 12 ||

aduṣṭā duṣṭabhāvābhirbhakṣitā sā bhaviṣyati |

sampūrṇacandrapratimaṃ padmapatranibhekṣaṇam || 13 ||

rāmasya dhyāyatī vaktraṃ pañcatvaṃ kṛpaṇā gatā |

hā rāma lakṣmaṇetyevaṃ hā'yodhye ceti maithilī || 14 ||

vilapya bahu vaidehī nyastadehā bhaviṣyati |

athavā nihitā manye rāvaṇasya niveśane || 15 ||

nūnaṃ lālapyate sītā pañjarastheva śārikā |

janakasya sutā sītā rāmapatnī sumadhyamā || 16 ||

kathamutpalapatrākṣī rāvaṇasya vaśaṃ vrajet |

vinaṣṭā vā praṇaṣṭā vā mṛtā vā janakātmajā || 17 ||

rāmasya priyabhāryasya na nivedayituṃ kṣamam |

nivedyamāne doṣassyāddoṣassyādanivedane || 18 ||

kathaṃ nu khalu kartavyaṃ viṣamaṃ pratibhāti me |

asminnevaṅgate kārye prāptakālaṃ kṣamaṃ ca kim || 19 ||

bhavediti mataṃ bhūyo hanumānpravicārayat |

yadi sītāmadṛṣṭvā'haṃ vānarendrapurīmitaḥ || 20 ||

gamiṣyāmi tataḥ ko me puruṣārtho bhaviṣyati |

mamedaṃ laṅghanaṃ vyarthaṃ sāgarasya bhaviṣyati || 21 ||

praveśaścaiva laṅkāyāḥ rākṣasānāṃ ca darśanam |

kiṃ māṃ vakṣyati sugrīvo harayo vā samāgatāḥ || 22 ||

kiṣkindhāṃ samanuprāptaṃ tau vā daśarathātmajau |

gatvā tu yadi kākutsthaṃ vakṣyāmi paramapriyam || 23 ||

na dṛṣṭeti mayā sītā tatastakṣyati jīvitam |

paruṣaṃ dāruṇaṃ krūraṃ tīkṣṇamindriyatāpanam || 24 ||

sītānimittaṃ durvākyaṃ śrutvā sa na bhaviṣyati |

taṃ tu kṛcchragataṃ dṛṣṭvā pañcatvagatamānasam || 25 ||

bhṛśānurakto medhāvī na bhaviṣyati lakṣmaṇaḥ |

vinaṣṭau bhrātarau śrutvā bharato'pi mariṣyati || 26 ||

bharataṃ ca mṛtaṃ dṛṣṭvā śatrughno na bhaviṣyati |

putrānmṛtānsamīkṣyātha na bhaviṣyanti mātaraḥ || 27 ||

kausalyā ca sumitrā ca kaikeyī ca na saṃśayaḥ |

kṛtajñassatyasandhaśca sugrīvaḥ plavagādhipaḥ || 28 ||

rāmaṃ tathā gataṃ dṛṣṭvā tatastyakṣyati jīvitam |

durmanā vyathitā dīnā nirānandā tapasvinī || 29 ||

pīḍitā bhartṛśokena rumā tyakṣyati jīvitam |

vālijena tu duḥkhena pīḍitā śokakarśitā || 30 ||

pañcatvaṃ ca gate rājñi tārā'pi na bhaviṣyati |

mātāpitrorvināśena sugrīvavyasanena ca || 31 ||

kumāro'pyaṅgadaḥ kasmāddhārayiṣyati jīvitam |

bhartṛjena tu duḥkhena hyabhibhūtā vanaukasaḥ || 32 ||

śirāṃsyabhihaniṣyanti talairmuṣṭibhireva ca |

sāntvenānupradānena mānena ca yaśasvinā || 33 ||

lālitāḥ kapirājena prāṇāṃstyakṣyanti vānarāḥ |

na vaneṣu na śaileṣu na nirodheṣu vā punaḥ || 34 ||

krīḍāmanubhaviṣyanti sametya kapikuñjarāḥ |

saputradārāssāmātyā bhartṛvyasanapīḍitāḥ || 35 ||

śailāgrebhyaḥ patiṣyanti sameṣu viṣameṣu ca |

viṣamudbandhanaṃ vāpi praveśaṃ jvalanasya vā || 36 ||

upavāsamatho śastraṃ pracariṣyanti vānarāḥ |

ghoramārodanaṃ manye gate mayi bhaviṣyati || 37 ||

ikṣvākukulanāśaśca nāśaścaiva vanaukasām |

so'haṃ naiva gamiṣyāmi kiṣkindhāṃ nagarīmitaḥ || 38 ||

na ca śakṣyāmyahaṃ draṣṭuṃ sugrīvaṃ maithilīṃ vinā |

mayyagacchati cehasthe dharmātmānau mahārathau || 39 ||

āśayā tau dhariṣyete vānarāśca manasvinaḥ |

hastādāno mukhādāno niyato vṛkṣamūlikaḥ || 40 ||

vānaprastho bhaviṣyāmi hyadṛṣṭvā janakātmajām |

sāgarānūpaje deśe bahumūlaphalodake || 41 ||

citāṃ kṛtvā pravekṣyāmi samiddhamaraṇīsutam |

upaviṣṭasya vā samyagliṅginīṃ sādhayiṣyataḥ || 42 ||

śarīraṃ bhakṣayiṣyanti vāyasāḥ śvāpadāni ca |

idaṃ maharṣibhirdṛṣṭaṃ niryāṇamiti me matiḥ || 43 ||

samyagāpaḥ pravekṣyāmi na cetpaśyāmi jānakīm |

sujātamūlā subhagā kīrtimālā yaśasvinī || 44 ||

prabhagnā cirarātrīyaṃ mama sītāmapaśyataḥ |

tāpaso vā bhaviṣyāmi niyato vṛkṣamūlikaḥ || 45 ||

netaḥ pratigamiṣyāmi tāmadṛṣṭvāsitekṣaṇām |

yadītaḥ pratigacchāmi sītāmanadhigamya tām || 46 ||

aṅgadassaha taissarvairvānarairna bhaviṣyati |

vināśe bahavo doṣā jīvan bhadrāṇi paśyati || 47 ||

tasmātprāṇān dhariṣyāmi dhruvo jīvitasaṅgamaḥ |

evaṃ bahuvidhaṃ duḥkhaṃ manasā dharāyanmuhuḥ || 48 ||

nādhyagacchattadā pāraṃ śokasya kapikuñcaraḥ |

rāvaṇaṃ vā vadhiṣyāmi daśagrīvaṃ mahābalam || 49 ||

kāmamastu hṛtā sītā pratyācīrṇaṃ bhaviṣyati |

athavainaṃ samutkṣipya uparyupari sāgaram || 50 ||

rāmāyopahariṣyāmi paśuṃ paśupateriva |

iti cintāṃ samāpannaḥ sītāmanadhigamya tām || 51 ||

dhyānaśokaparītātmā cintayāmāsa vānaraḥ |

yāvatsītāṃ hi paśyāmi rāmapatnīṃ yaśasvinīm || 52 ||

tāvadetāṃ purīṃ laṅkāṃ vicinomi punaḥ punaḥ |

sampātivacanāccāpi rāmaṃ yadyānayāmyaham || 53 ||

apaśyan rāghavo bhāryāṃ nirdhahetsarvavānarān |

ihaiva niyatāhāro vatsyāmi niyatendriyaḥ || 54 ||

na matkṛte vinaśyeyuḥ sarve te naravānarāḥ |

aśokavanikā ceyaṃ dṛśyate yā mahādrumā || 55 ||

imāmadhigamiṣyāmi na hīyaṃ vicitā mayā |

vasūnrudrāṃstathā'dityānaśvinau maruto'pi ca || 56 ||

namaskṛtvā gamiṣyāmi rakṣasāṃ śokavardhanaḥ |

jitvā tu rākṣasān sarvānikṣvākukulanandinīm || 57 ||

sampradāsyāmi rāmāya yathā siddhiṃ tapasvine |

saḥ muhūrtamiva dhyātvā cintāvagrathitendriyaḥ || 58 ||

udatiṣṭhanmahātejā hanumān mārutātmajaḥ |

namo'stu rāmāya salakṣmaṇāya devyai ca tasyai janakātmajāyai |

namo'stu rudrendrayamānilebhyo namo'stu candrārkamarudgaṇebhyaḥ || 59 ||

sa tebhyastu namaskṛtya sugrīvāya ca mārutiḥ |

diśassarvāssamālokya hyaśokavanikāṃ prati || 60 ||

sa gatvā manasā pūrvamaśokavanikāṃ śubhām |

uttaraṃ cintayāmāsa vānaro mārutātmajaḥ || 61 ||

dhruvaṃ tu rakṣobahulā bhaviṣyati vanākulā |

aśokavanikā puṇyā sarvasaṃskārasaṃskṛtā || 62 ||

rakṣiṇaścātra vihitā nūnaṃ rakṣanti pādapān |

bhagavānapi sarvātmā nātikṣobhaṃ pravāti vai || 63 ||

saṅkṣipto'yaṃ mayā'tmā ca rāmārthe rāvaṇasya ca |

siddhiṃ me saṃvidhāsyanti devāḥ sarṣigaṇāstviha || 64 ||

brahmā svayambhūrbhagavān devāścaiva diśantu me |

siddhimagniśca vāyuśca puruhūtaśca vajrabhṛt || 65 ||

varuṇaḥ pāśahastaśca somādityau tathaiva ca |

aśvinau ca mahātmānau marutaḥ śarva eva ca || 66 ||

siddhiṃ sarvāṇi bhūtāni bhūtānāṃ caiva yaḥ prabhuḥ |

dāsyanti mama ye cānye hyadṛṣṭāḥ pathi gocarāḥ || 67 ||

tadunnasaṃ pāṇḍuradantamavraṇaṃ śucismitaṃ padmapalāśalocanam |

drakṣye tadāryāvadanaṃ kadānvahaṃ prasannatārādhipatulyadarśanam || 68 ||

kṣudreṇa pāpena nṛśaṃsakarmaṇā sudāruṇālaṅkṛtaveṣadhāriṇā |

balābhibhūtā hyabalā tapasvinī kathaṃ nu me dṛṣṭipathe'dya sā bhavet || 69 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe trayodaśassargaḥ ||