4.32 Kishkindhakanda - Dvatrimsha Sargah

ॐ

4.32 கிஷ்கிந்தாகாண்ட - த்வாத்ரிம்ஶ ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே கிஷ்கிந்தாகாண்டம் ।

அத த்வாத்ரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।

அங்கதஸ்ய வசஶ்ஶ்ருத்வா ஸுக்ரீவஸ்ஸசிவைஸ்ஸஹ ।

லக்ஷ்மணம் குபிதம் ஶ்ருத்வா முமோசாஸநமாத்மவாந் ॥ 1 ॥

ஸசிவாநப்ரவீத்வாக்யம் நிஶ்சித்ய குருலாகவம் ।

மந்த்ரஜ்ஞாந்மந்த்ரகுஶலோ மந்த்ரேஷு பரிநிஷ்டிதாந் ॥ 2 ॥

ந மே துர்வ்யாஹ்ரு'தம் கிஞ்சிந்நாபி மே துரநுஷ்டிதம் ।

லக்ஷ்மணோ ராகவப்ராதா க்ருத்தஃ கிமிதி சிந்தயே ॥ 3 ॥

அஸுஹ்ரு'த்பிர்மமாமித்ரைர்நித்யமந்தரதர்ஶிபிஃ ।

மம தோஷாநஸம்பூதாந் ஶ்ராவிதோ ராகவாநுஜஃ ॥ 4 ॥

அத்ர தாவத்யதாபுத்தி ஸர்வைரேவ யதாவிதி ।

பாவஸ்ய நிஶ்சயஸ்தாவத்விஜ்ஞேயோ நிபுணம் ஶநைஃ ॥ 5 ॥

ந கல்வஸ்தி மம த்ராஸோ லக்ஷ்மணாந்நாபி ராகவாத் ।

மித்ரம் த்வஸ்தாநகுபிதம் ஜநயத்யேவ ஸம்ப்ரமம் ॥ 6 ॥

ஸர்வதா ஸுகரம் மித்ரம் துஷ்கரம் பரிபாலநம் ।

அநித்யத்வாச்ச சித்தாநாம் ப்ரீதிரல்பேபி பித்யதே ॥ 7 ॥

அதோ நிமித்தம் த்ரஸ்தோஹம் ராமேண து மஹாத்மநா ।

யந்மயோபக்ரு'தம் ஶக்யம் ப்ரதிகர்தும் ந தந்மயா ॥ 8 ॥

ஸுக்ரீவேணைவமுக்தஸ்து ஹநுமாந்ஹரிபுங்கவஃ ।

உவாச ஸ்வேந தர்கேண மத்யே வாநரமந்த்ரிணாம் ॥ 9 ॥

ஸர்வதா நைததாஶ்சர்யம் யஸ்த்வம் ஹரிகணேஶ்வர ।

ந விஸ்மரஸி ஸுஸ்நிக்தமுபகார க்ரு'தம் ஶுபம் ॥ 10 ॥

ராகவேண து வீரேண பயமுத்ஸ்ரு'ஜ்ய தூரதஃ ।

த்வத்ப்ரியார்தம் ஹதோ வாலீ ஶக்ரதுல்யபராக்ரமஃ ॥ 11 ॥

ஸர்வதா ப்ரணயாத்க்ரு'த்தோ ராகவோ நாத்ர ஸம்ஶயஃ ।

ப்ராதரம் ஸம்ப்ரஹிதவாந்லக்ஷ்மணம் லக்ஷ்மிவர்தநம் ॥ 12 ॥

த்வம் ப்ரமத்தோ ந ஜாநீஷே காலம் காலவிதாம் வர ।

புல்லஸப்தச்சதஶ்யாமா ப்ரவ்ரு'த்தா து ஶரச்சிவா ॥ 13 ॥

நிர்மலக்ரஹநக்ஷத்ரா த்யௌஃ ப்ரநஷ்டவலாஹகா ।

ப்ரஸந்நாஶ்ச திஶஸ்ஸர்வாஸ்ஸரிதஶ்ச ஸராம்ஸி ச ॥ 14 ॥

ப்ராப்தமுத்யோககாலம் து நாவைஷி ஹரிபுங்கவ ।

த்வம் ப்ரமத்த இதி வ்யக்தம் லக்ஷ்மணோऽயமிஹாகதஃ ॥ 15 ॥

ஆர்தஸ்ய ஹ்ரு'ததாரஸ்ய புருஷம் புருஷாந்தராத் ।

வசநம் மர்ஷணீயம் தே ராகவஸ்ய மஹாத்மநஃ ॥ 16 ॥

க்ரு'தாபராதஸ்ய ஹி தே நாந்யத்பஶ்யாம்யஹம் க்ஷமம் ।

அந்தரேணாஞ்ஜலிம் பத்த்வா லக்ஷ்மணஸ்ய ப்ரஸாதநாத் ॥ 17 ॥

நியுக்தைர்மந்த்ரிபிர்வாச்யோ ஹ்யவஶ்யம் பார்திவோ ஹிதம் ।

அத ஏவ பயம் த்யக்த்வா ப்ரவீம்யவத்ரு'தம் வசஃ ॥ 18 ॥

அபிக்ருத்தஸ்ஸமர்தோ ஹி சாபமுத்யம்ய ராகவஃ ।

ஸதேவாஸுரகந்தர்வம் வஶே ஸ்தாபயிதும் ஜகத் ॥ 19 ॥

ந ஸ க்ஷமஃ கோபயிதும் யஃ ப்ரஸாத்யஃ புநர்பவேத் ।

பூர்வோபகாரம் ஸ்மரதா க்ரு'தஜ்ஞேந விஶேஷதஃ ॥ 20 ॥

தஸ்ய மூர்த்நா ப்ரணம்ய த்வம் ஸபுத்ரஸ்ஸஸுஹ்ரு'ஜ்ஜநஃ ।

ராஜம்ஸ்திஷ்டஸ்வ ஸமயே பர்துர்பார்யேவ தத்வஶஃ ॥ 21 ॥

ந ராமராமாநுஜஶாஸநம் த்வயா கபீந்த்ர யுக்தம் மநஸாऽப்யபோஹிதும் ।

மநோ ஹி தே ஜ்ஞாஸ்யதி மாநுஷம் பலம் ஸ ராகவஸ்யாஸ்ய ஸுரேந்த்ரவர்சஸஃ ॥ 22 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே கிஷ்கிந்தாகாண்டே த்வாத்ரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |

atha dvātriṃśassargaḥ |

aṅgadasya vacaśśrutvā sugrīvassacivaissaha |

lakṣmaṇaṃ kupitaṃ śrutvā mumocāsanamātmavān || 1 ||

sacivānabravīdvākyaṃ niścitya gurulāghavam |

mantrajñānmantrakuśalo mantreṣu pariniṣṭhitān || 2 ||

na me durvyāhṛtaṃ kiñcinnāpi me duranuṣṭhitam |

lakṣmaṇo rāghavabhrātā kruddhaḥ kimiti cintaye || 3 ||

asuhṛdbhirmamāmitrairnityamantaradarśibhiḥ |

mama doṣānasambhūtān śrāvito rāghavānujaḥ || 4 ||

atra tāvadyathābuddhi sarvaireva yathāvidhi |

bhāvasya niścayastāvadvijñeyo nipuṇaṃ śanaiḥ || 5 ||

na khalvasti mama trāso lakṣmaṇānnāpi rāghavāt |

mitraṃ tvasthānakupitaṃ janayatyeva sambhramam || 6 ||

sarvathā sukaraṃ mitraṃ duṣkaraṃ paripālanam |

anityatvāccha cittānāṃ prītiralpepi bhidyate || 7 ||

ato nimittaṃ trastohaṃ rāmeṇa tu mahātmanā |

yanmayopakṛtaṃ śakyaṃ pratikartuṃ na tanmayā || 8 ||

sugrīveṇaivamuktastu hanumānharipuṅgavaḥ |

uvāca svena tarkeṇa madhye vānaramantriṇām || 9 ||

sarvathā naitadāścaryaṃ yastvaṃ harigaṇeśvara |

na vismarasi susnigdhamupakāra kṛtaṃ śubham || 10 ||

rāghaveṇa tu vīreṇa bhayamutsṛjya dūrataḥ |

tvatpriyārthaṃ hato vālī śakratulyaparākramaḥ || 11 ||

sarvathā praṇayātkṛddho rāghavo nātra saṃśayaḥ |

bhrātaraṃ samprahitavānlakṣmaṇaṃ lakṣmivardhanam || 12 ||

tvaṃ pramatto na jānīṣe kālaṃ kālavidāṃ vara |

phullasaptacchadaśyāmā pravṛttā tu śaracchivā || 13 ||

nirmalagrahanakṣatrā dyauḥ pranaṣṭavalāhakā |

prasannāśca diśassarvāssaritaśca sarāṃsi ca || 14 ||

prāptamudyogakālaṃ tu nāvaiṣi haripuṅgava |

tvaṃ pramatta iti vyaktaṃ lakṣmaṇo'yamihāgataḥ || 15 ||

ārtasya hṛtadārasya puruṣaṃ puruṣāntarāt |

vacanaṃ marṣaṇīyaṃ te rāghavasya mahātmanaḥ || 16 ||

kṛtāparādhasya hi te nānyatpaśyāmyahaṃ kṣamam |

antareṇāñjaliṃ baddhvā lakṣmaṇasya prasādanāt || 17 ||

niyuktairmantribhirvācyo hyavaśyaṃ pārthivo hitam |

ata eva bhayaṃ tyaktvā bravīmyavadhṛtaṃ vacaḥ || 18 ||

abhikruddhassamartho hi cāpamudyamya rāghavaḥ |

sadevāsuragandharvaṃ vaśe sthāpayituṃ jagat || 19 ||

na sa kṣamaḥ kopayituṃ yaḥ prasādyaḥ punarbhavet |

pūrvopakāraṃ smaratā kṛtajñena viśeṣataḥ || 20 ||

tasya mūrdhnā praṇamya tvaṃ saputrassasuhṛjjanaḥ |

rājaṃstiṣṭhasva samaye bharturbhāryeva tadvaśaḥ || 21 ||

na rāmarāmānujaśāsanaṃ tvayā kapīndra yuktaṃ manasā'pyapohitum |

mano hi te jñāsyati mānuṣaṃ balaṃ sa rāghavasyāsya surendravarcasaḥ || 22 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe dvātriṃśassargaḥ ||