📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.3 கிஷ்கிந்தாகாண்ட - த்ரு'தீய ஸர்கஃ
4.3 Kishkindhakanda - Tritiya Sargah
Valmiki Tamil
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே கிஷ்கிந்தாகாண்டம் ।
அத த்ரு'தீயஸ்ஸர்கஃ ।
வசோ விஜ்ஞாய ஹநுமாந் ஸுக்ரீவஸ்ய மஹாத்மநஃ ।
பர்வதாத்ரு'ஶ்யமூகாத்து புப்லுவே யத்ர ராகவௌ ॥ 1 ॥
கபிரூபம் பரித்யஜ்ய ஹநுமாந்மாருதாத்மஜஃ ।
பிக்ஷுரூபம் ததோ பேஜே ஶடபுத்திதயா கபிஃ ॥ 2 ॥
ததஸ்ஸ ஹநுமாந்வாசா ஶ்லக்ஷ்ணயா ஸுமநோஜ்ஞயா ।
விநீதவதுபாகம்ய ராகவௌ ப்ரணிபத்ய ச ॥ 3 ॥
ஆபபாஷே ததா வீரௌ யதாவத்ப்ரஶஶம்ஸ ச ।
ஸம்பூஜ்ய விதிவத்வீரௌ ஹநுமாந்மாருதாத்மஜஃ ।
உவாச காமதோ வாக்யம் ம்ரு'து ஸத்யபராக்ரமௌ ॥ 4 ॥
ராஜர்ஷிதேவப்ரதிமௌ தாபஸௌ ஸம்ஶிதவ்ரதௌ ।
தேஶம் கதமிமம் ப்ராப்தௌ பவந்தௌ வரவர்ணிநௌ ॥ 5 ॥
த்ராஸயந்தௌ ம்ரு'ககணாநந்யாம்ஶ்ச வநசாரிணஃ ॥ 6 ॥
பம்பாதீரருஹாந்வ்ரு'க்ஷாந் வீக்ஷமாணௌ ஸமந்ததஃ ।
இமாம் நதீம் ஶுபஜலாம் ஶோபயந்தௌ தபஸ்விநௌ ॥ 7 ॥
தைர்யவந்தௌ ஸுவர்ணாபௌ கௌ யுவாம் சீரவாஸஸௌ ।
நிஃஶ்வஸந்தௌ வரபுஜௌ பீடயந்தாவிமாஃ ப்ரஜாஃ ॥ 8 ॥
ஸிம்ஹவிப்ரேக்ஷிதௌ வீரௌ மஹாபலவிக்ரமௌ ।
ஶக்ரசாபநிபே சாபே க்ரு'ஹீத்வா ஶத்ருஸூதநௌ ॥ 9 ॥
ஶ்ரீமந்தௌ ரூபஸம்பந்நௌ வ்ரு'ஷபஶ்ரேஷ்டவிக்ரமௌ ।
ஹஸ்திஹஸ்தோபமபுஜௌ த்யுதிமந்தௌ நரர்ஷபௌ ॥ 10 ॥
ப்ரபயா பர்வதேந்த்ரோऽயம் யுவயோரவபாஸிதஃ ।
ராஜ்யார்ஹாவமரப்ரக்யௌ கதம் தேஶமிஹாகதௌ ॥ 11 ॥
பத்மபத்ரேக்ஷணௌ வீரௌ ஜடாமண்டலதாரிணௌ ।
அந்யோந்யஸத்ரு'ஶௌ வீரௌ தேவலோகாதிவாகதௌ ॥ 12 ॥
யத்ரு'ச்சயேவ ஸம்ப்ராப்தௌ சந்த்ரஸூர்யௌ வஸுந்தராம் ।
விஶாலவக்ஷஸௌ வீரௌ மாநுஷௌ தேவரூபிணௌ ॥ 13 ॥
ஸிம்ஹஸ்கந்தௌ மஹோத்ஸாஹௌ ஸமதாவிவ கோவ்ரு'ஷௌ ।
ஆயதாஶ்ச ஸுவ்ரு'த்தாஶ்ச பாஹவஃ பரிகோபமாஃ ।
ஸர்வபூஷணபூஷார்ஹாஃ கிமர்தம் ந விபூஷிதாஃ ॥ 14 ॥
உபௌ யோக்யாவஹம் மந்யே ரக்ஷிதும் ப்ரு'திவீமிமாம் ।
ஸஸாகரவநாம் க்ரு'த்ஸ்நாம் விந்த்யமேருவிபூஷிதாம் ॥ 15 ॥
இமே ச தநுஷீ சித்ரே ஶ்லஷ்ணே சித்ராநுலேபநே ।
ப்ரகாஶேதே யதேந்த்ரஸ்ய வஜ்ரே ஹேமவிபூஷிதே ॥ 16 ॥
ஸம்பூர்ணா நிஶிதைர்பாணை ஸ்தூணாஶ்ச ஶுபதர்ஶநாஃ ॥ 17 ॥
ஜீவிதாந்தகரைர்கோரை ஶ்ஶ்வஸத்பிரிவ பந்நகைஃ ।
மஹாப்ரமாணௌ விஸ்தீர்ணௌ தப்தஹாடகபூஷிதௌ ॥ 18 ॥
கடகாவேதௌ விராஜேதே நிர்முக்தாவிவபந்நகௌ ।
ஏவம் மாம் பரிபாஷந்தம் கஸ்மாத்வை நாபிபாஷதஃ ॥ 19 ॥
ஸுக்ரீவோ நாம தர்மாத்மா கஶ்சித்வாநரயூதபஃ ।
வீரோ விநிக்ரு'தோ ப்ராத்ரா ஜகத்ப்ரமதி துஃகிதஃ ॥ 20 ॥
ப்ராப்தோऽஹம் ப்ரேஷிதஸ்தேந ஸுக்ரீவேண மஹாத்மநா ।
ராஜ்ஞா வாநரமுக்யாநாம் ஹநுமாந்நாம வாநரஃ ॥ 21 ॥
யுவாப்யாம் ஸஹ தர்மாத்மா ஸுக்ரீவஸ்ஸக்யமிச்சதி ।
தஸ்ய மாம் ஸசிவம் வித்தம் வாநரம் பவநாத்மஜம் ॥ 22 ॥
பிக்ஷுரூபப்ரதிச்சந்நம் ஸுக்ரீவப்ரியகாம்யயா ।
ரு'ஷ்யமூகாதிஹ ப்ராப்தம் காமகம் காமரூபிணம் ॥ 23 ॥
ஏவமுக்த்வா து ஹநுமாம்ஸ்தௌ வீரௌ ராமலக்ஷ்மணௌ ।
வாக்யஜ்ஞௌ வாக்யகுஶலஃ புநர்நோவாச கிஞ்சந ॥ 24 ॥
ஏதச்ச்ருத்வா வசந்தஸ்ய ராமோ லக்ஷ்மணமப்ரவீத் ।
ப்ரஹ்ரு'ஷ்டவதநஶ்ஶ்ரீமாந்ப்ராதரம் பார்ஶ்வதஃ ஸ்திதம் ॥ 25 ॥
ஸசிவோऽயம் கபீந்த்ரஸ்ய ஸுக்ரீவஸ்ய மஹாத்மநஃ ।
தமேவ காங்க்ஷமாணஸ்ய மமாந்திகமுபாகதஃ ॥ 26 ॥
தமப்யபாஷ ஸௌமித்ரே ஸுக்ரீவஸசிவம் கபிம் ।
வாக்யஜ்ஞம் மதுரைர்வாக்யைஸ்ஸ்நேஹயுக்தமரிந்தம ॥ 27 ॥
நாந்ரு'க்வேதவிநீதஸ்ய நாயஜுர்வேத்தாரிணஃ ।
நாஸாமவேதவிதுஷஶ்ஶக்யமேவம் விபாஷிதும் ॥ 28 ॥
நூநம் வ்யாகரணம் க்ரு'த்ஸ்நமநேந பஹுதா ஶ்ருதம் ।
பஹு வ்யாஹரதாऽநேந ந கிஞ்சிதபஶப்திதம் ॥ 29 ॥
ந முகே நேத்ரயோர்வாபி லலாடே ச ப்ருவோஸ்ததா ।
அந்யேஷ்வபி ச காத்ரேஷு தோஷஸ்ஸம்விதிதஃ க்வசித் ॥ 30 ॥
அவிஸ்தரமஸந்திக்தமவிலம்பிதமத்ருதம் ।
உரஸ்தம் கண்டகம் வாக்யம் வர்ததே மத்யமே ஸ்வரே ॥ 31 ॥
ஸம்ஸ்காரக்ரமஸம்பந்நாமத்ருதாமவிலம்பிதாம் ।
உச்சாரயதி கல்யாணீம் வாசம் ஹ்ரு'தயஹாரிணீம் ॥ 32 ॥
அநயா சித்ரயா வாசா த்ரிஸ்தாநவ்யஞ்ஜநஸ்தயா ।
கஸ்ய நாராத்யதே சித்தமுத்யதாஸேரரேரபி ॥ 33 ॥
ஏவம் விதோ யஸ்ய தூதோ ந பவேத்பார்திவஸ்ய து ।
ஸித்த்யந்தி ஹி கதம் தஸ்ய கார்யாணாம் கதியோऽநக ॥ 34 ॥
ஏவம் குணகணைர்யுக்தா யஸ்ய ஸ்யுஃ கார்யஸாதகாஃ ।
தஸ்ய ஸித்யந்தி ஸர்வாऽர்தா தூதவாக்யப்ரசோதிதாஃ ॥ 35 ॥
ஏவமுக்தஸ்து ஸௌமித்ரிஸ்ஸுக்ரீவஸசிவம் கபிம் ।
அப்யபாஷத வாக்யஜ்ஞோ வாக்யஜ்ஞம் பவநாத்மஜம் ॥ 36 ॥
விதிதௌ நௌ குணா வித்வந்த்ஸுக்ரீவஸ்ய மஹாத்மநஃ ।
தமேவ சாऽவாம் மார்காவஸ்ஸுக்ரீவம் ப்லவகேஶ்வரம் ॥ 37 ॥
யதா ப்ரவீஷி ஹநுமாந்ஸுக்ரீவவசநாதிஹ ।
தத்ததா ஹி கரிஷ்யாவோ வசநாத்தவ ஸத்தம ॥ 38 ॥
தத்தஸ்ய வாக்யம் நிபுணம் நிஶம்ய ப்ரஹ்ரு'ஷ்டரூபஃ பவநாத்மஜஃ கபிஃ ।
மநஸ்ஸமாதாய ஜயோபபத்தௌ ஸக்யம் ததா கர்துமியேஷ தாப்யாம் ॥ 39 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே கிஷ்கிந்தாகாண்டே த்ரு'தீயஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha tṛtīyassargaḥ |
vaco vijñāya hanumān sugrīvasya mahātmanaḥ |
parvatādṛśyamūkāttu pupluve yatra rāghavau || 1 ||
kapirūpaṃ parityajya hanumānmārutātmajaḥ |
bhikṣurūpaṃ tato bheje śaṭhabuddhitayā kapiḥ || 2 ||
tatassa hanumānvācā ślakṣṇayā sumanojñayā |
vinītavadupāgamya rāghavau praṇipatya ca || 3 ||
ābabhāṣe tadā vīrau yathāvatpraśaśaṃsa ca |
sampūjya vidhivadvīrau hanumānmārutātmajaḥ |
uvāca kāmato vākyaṃ mṛdu satyaparākramau || 4 ||
rājarṣidevapratimau tāpasau saṃśitavratau |
deśaṃ kathamimaṃ prāptau bhavantau varavarṇinau || 5 ||
trāsayantau mṛgagaṇānanyāṃśca vanacāriṇaḥ || 6 ||
pampātīraruhānvṛkṣān vīkṣamāṇau samantataḥ |
imāṃ nadīṃ śubhajalāṃ śobhayantau tapasvinau || 7 ||
dhairyavantau suvarṇābhau kau yuvāṃ cīravāsasau |
niḥśvasantau varabhujau pīḍayantāvimāḥ prajāḥ || 8 ||
siṃhaviprekṣitau vīrau mahābalavikramau |
śakracāpanibhe cāpe gṛhītvā śatrusūdanau || 9 ||
śrīmantau rūpasampannau vṛṣabhaśreṣṭhavikramau |
hastihastopamabhujau dyutimantau nararṣabhau || 10 ||
prabhayā parvatendro'yaṃ yuvayoravabhāsitaḥ |
rājyārhāvamaraprakhyau kathaṃ deśamihāgatau || 11 ||
padmapatrekṣaṇau vīrau jaṭāmaṇḍaladhāriṇau |
anyonyasadṛśau vīrau devalokādivāgatau || 12 ||
yadṛcchayeva samprāptau candrasūryau vasundharām |
viśālavakṣasau vīrau mānuṣau devarūpiṇau || 13 ||
siṃhaskandhau mahotsāhau samadāviva govṛṣau |
āyatāśca suvṛttāśca bāhavaḥ parighopamāḥ |
sarvabhūṣaṇabhūṣārhāḥ kimarthaṃ na vibhūṣitāḥ || 14 ||
ubhau yogyāvahaṃ manye rakṣituṃ pṛthivīmimām |
sasāgaravanāṃ kṛtsnāṃ vindhyameruvibhūṣitām || 15 ||
ime ca dhanuṣī citre ślaṣṇe citrānulepane |
prakāśete yathendrasya vajre hemavibhūṣite || 16 ||
sampūrṇā niśitairbāṇai stūṇāśca śubhadarśanāḥ || 17 ||
jīvitāntakarairghorai śśvasadbhiriva pannagaiḥ |
mahāpramāṇau vistīrṇau taptahāṭakabhūṣitau || 18 ||
khaḍagāvetau virājete nirmuktāvivapannagau |
evaṃ māṃ paribhāṣantaṃ kasmādvai nābhibhāṣathaḥ || 19 ||
sugrīvo nāma dharmātmā kaścidvānarayūthapaḥ |
vīro vinikṛto bhrātrā jagadbhramati duḥkhitaḥ || 20 ||
prāpto'haṃ preṣitastena sugrīveṇa mahātmanā |
rājñā vānaramukhyānāṃ hanumānnāma vānaraḥ || 21 ||
yuvābhyāṃ saha dharmātmā sugrīvassakhyamicchati |
tasya māṃ sacivaṃ vittaṃ vānaraṃ pavanātmajam || 22 ||
bhikṣurūpapraticchannaṃ sugrīvapriyakāmyayā |
ṛṣyamūkādiha prāptaṃ kāmagaṃ kāmarūpiṇam || 23 ||
evamuktvā tu hanumāṃstau vīrau rāmalakṣmaṇau |
vākyajñau vākyakuśalaḥ punarnovāca kiñcana || 24 ||
etacchrutvā vacantasya rāmo lakṣmaṇamabravīt |
prahṛṣṭavadanaśśrīmānbhrātaraṃ pārśvataḥ sthitam || 25 ||
sacivo'yaṃ kapīndrasya sugrīvasya mahātmanaḥ |
tameva kāṅkṣamāṇasya mamāntikamupāgataḥ || 26 ||
tamabhyabhāṣa saumitre sugrīvasacivaṃ kapim |
vākyajñaṃ madhurairvākyaissnehayuktamarindama || 27 ||
nānṛgvedavinītasya nāyajurveddhāriṇaḥ |
nāsāmavedaviduṣaśśakyamevaṃ vibhāṣitum || 28 ||
nūnaṃ vyākaraṇaṃ kṛtsnamanena bahudhā śrutam |
bahu vyāharatā'nena na kiñcidapaśabditam || 29 ||
na mukhe netrayorvāpi lalāṭe ca bhruvostathā |
anyeṣvapi ca gātreṣu doṣassaṃviditaḥ kvacit || 30 ||
avistaramasandigdhamavilambitamadrutam |
urasthaṃ kaṇṭhagaṃ vākyaṃ vartate madhyame svare || 31 ||
saṃskārakramasampannāmadrutāmavilambitām |
uccārayati kalyāṇīṃ vācaṃ hṛdayahāriṇīm || 32 ||
anayā citrayā vācā tristhānavyañjanasthayā |
kasya nārādhyate cittamudyatāserarerapi || 33 ||
evaṃ vidho yasya dūto na bhavetpārthivasya tu |
siddhyanti hi kathaṃ tasya kāryāṇāṃ gatiyo'nagha || 34 ||
evaṃ guṇagaṇairyuktā yasya syuḥ kāryasādhakāḥ |
tasya sidhyanti sarvā'rthā dūtavākyapracoditāḥ || 35 ||
evamuktastu saumitrissugrīvasacivaṃ kapim |
abhyabhāṣata vākyajño vākyajñaṃ pavanātmajam || 36 ||
viditau nau guṇā vidvantsugrīvasya mahātmanaḥ |
tameva cā'vāṃ mārgāvassugrīvaṃ plavageśvaram || 37 ||
yathā bravīṣi hanumānsugrīvavacanādiha |
tattathā hi kariṣyāvo vacanāttava sattama || 38 ||
tattasya vākyaṃ nipuṇaṃ niśamya prahṛṣṭarūpaḥ pavanātmajaḥ kapiḥ |
manassamādhāya jayopapattau sakhyaṃ tadā kartumiyeṣa tābhyām || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe tṛtīyassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever