📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.62 அயோத்யாகாண்ட - த்விஷஷ்டிதம ஸர்கஃ
2.62 Ayodhyakanda - Dvishashtitama Sargah
Valmiki Tamil
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।
அத த்விஷஷ்டிதமஸ்ஸர்கஃ ।
ஏவம் து க்ருத்தயா ராஜா ராமமாத்ரா ஸஶோகயா ।
ஶ்ராவிதஃ பருஷம் வாக்யம் சிந்தயாமாஸ துஃகிதஃ ॥ 1 ॥
சிந்தயித்வா ஸ ச ந்ரு'போ முமோஹ வ்யாகுலேந்த்ரியஃ ।
அத தீர்கீண காலேந ஸஞ்ஜ்ஞாமாப பரந்தபஃ ॥ 2 ॥
ஸ ஸஞ்ஜ்ஞாமுபலப்யைவ தீர்கமுஷ்ணம் ச நிஶ்ஶ்வஸந் ।
கௌஸல்யாம் பார்ஶ்வதோ த்ரு'ஷ்ட்வா புந ஶ்சிந்தாமுபாகமத் ॥ 3 ॥
தஸ்ய சிந்தயமாநஸ்ய ப்ரத்யாபாத்கர்ம துஷ்க்ரு'தம் ।
யதநேந க்ரு'தம் பூர்வமஜ்ஞாநாச்சப்தவேதிநா ॥ 4 ॥
அமநாஸ்தேந ஶோகேந ராமஶோகேந ச ப்ரபுஃ ।
த்வாப்யாமபி மஹாராஜ ஶ்ஶோகாப்யாமந்வதப்யத ॥ 5 ॥
தஹ்யாமாந ஸ்ஸஶோகாப்யாம் கௌஸல்யாமாஹ பூபதிஃ ।
வேபமாநோऽஞ்ஜலிம் க்ரு'த்வா ப்ரஸாதார்தமவாங்முகஃ ॥ 6 ॥
ப்ரஸாதயே த்வாம் கௌஸல்யே ரசிதோऽயம் மயாऽஞ்ஜலிஃ ।
வத்ஸலா சாந்ரு'ஶம்ஸா ச த்வம் ஹி நித்யம் பரேஷ்வபி ॥ 7 ॥
பர்தா து கலு நாரீணாம் குணவாந்நிர்குணோऽபி வா ।
தர்மம் விம்ரு'ஶமாநாநாம் ப்ரத்யக்ஷம் தேவி தைவதம் ॥ 8 ॥
ஸா த்வம் தர்மபரா நித்யம் த்ரு'ஷ்டலோக பராவரா ।
நார்ஹஸே விப்ரியம் வக்தும் துகிஃதாऽபி ஸுதுஃகிதம் ॥ 9 ॥
தத்வாக்யம் கருணம் ராஜ்ஞஃ ஶ்ருத்வா தீநஸ்ய பாஷிதம் ।
கௌஸல்யா வ்யஸ்ரு'ஜத்பாஷ்பம் ப்ரணாலீவ நவோதகம் ॥ 10 ॥
ஸா மூர்த்நிபத்வா ருததீ ராஜ்ஞஃ பத்மமிவாஞ்ஜலிம் ।
ஸம்ப்ரமாதப்ரவீத் த்ரஸ்தா த்வரமாணாக்ஷரம் வசஃ ॥ 11 ॥
ப்ரஸீத ஶிரஸா யாசே பூமௌ நிபதிதாஸ்மி தே ।
யாசிதாஸ்மி ஹதா தேவ க்ஷந்தவ்யாऽஹம் ந ஹி த்வயா ॥ 12 ॥
நைஷா ஹி ஸா ஸ்த்ரீ பவதி ஶ்லாகநீயேந தீமதா ।
உபயோர்லோகயோர்வீர பத்யா யா ஸம்ஸாத்யதே ॥ 13 ॥
ஜாநாமி தர்மம் தர்மஜ்ஞ த்வாம் ஜாநே ஸத்யவாதிநம் ।
புத்ரஶோகார்தயா தத்து மயா கிமபி பாஷிதம் ॥ 14 ॥
ஶோகோ நாஶயதே தைர்யம் ஶோகோ நாஶயதே ஶ்ருதம் ।
ஶோகோ நாஶயதே ஸர்வம் நாஸ்தி ஶோகஸமோ ரிபுஃ ॥ 15 ॥
ஶக்ய ஆபதித ஸ்ஸோடும் ப்ரஹாரோ ரிபுஹஸ்ததஃ ।
ஸோடும்மாபதிதஶ்ஶோகஸ்ஸுஸூக்ஷ்மோऽபி ந ஶக்யதே ॥ 16 ॥
தர்மஜ்ஞா ஶ்ஶ்ருதிமந்தோऽபி சிந்நதர்மார்தஸம்ஶயாஃ ।
யதயோ வீர முஹ்யந்தி ஶோகஸம்மூடசேதஸஃ ॥ 17 ॥
வநவாஸாய ராமஸ்ய பஞ்சராத்ரோऽத்ய கண்யதே ।
ய ஶ்ஶோகஹதஹர்ஷாயாஃ பஞ்சவர்ஷோபமோ மம ॥ 18 ॥
தம் ஹி சிந்தயமாநாயா ஶ்ஶோகோऽயம் ஹ்ரு'தி வர்ததே ।
நதீநாமிவ வேகேந ஸமுத்ரஸலிலம் மஹத் ॥ 19 ॥
ஏவம் ஹி கதயந்த்யாஸ்து கௌஸல்யாயாஶ்ஶுபம் வசஃ ।
மந்தரஶ்மிரபூத்ஸூர்யோ ரஜநீ சாப்யவர்தத ॥ 20 ॥
ததா ப்ரஸாதிதோ வாக்யைர்தேவ்யா கௌஸல்யயா ந்ரு'பஃ ।
ஶோகேந ச ஸமாக்ராந்தோ நித்ராயா வஶந்தோமேயிவாந் ॥ 21 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே த்விஷஷ்டிதமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha dviṣaṣṭitamassargaḥ |
evaṃ tu kruddhayā rājā rāmamātrā saśokayā |
śrāvitaḥ paruṣaṃ vākyaṃ cintayāmāsa duḥkhitaḥ || 1 ||
cintayitvā sa ca nṛpo mumoha vyākulendriyaḥ |
atha dīrghīṇa kālena sañjñāmāpa parantapaḥ || 2 ||
sa sañjñāmupalabhyaiva dīrghamuṣṇaṃ ca niśśvasan |
kausalyāṃ pārśvato dṛṣṭvā puna ścintāmupāgamat || 3 ||
tasya cintayamānasya pratyābhātkarma duṣkṛtam |
yadanena kṛtaṃ pūrvamajñānācchabdavedhinā || 4 ||
amanāstena śokena rāmaśokena ca prabhuḥ |
dvābhyāmapi mahārāja śśokābhyāmanvatapyata || 5 ||
dahyāmāna ssaśokābhyāṃ kausalyāmāha bhūpatiḥ |
vepamāno'ñjaliṃ kṛtvā prasādārthamavāṅmukhaḥ || 6 ||
prasādaye tvāṃ kausalye racito'yaṃ mayā'ñjaliḥ |
vatsalā cānṛśaṃsā ca tvaṃ hi nityaṃ pareṣvapi || 7 ||
bhartā tu khalu nārīṇāṃ guṇavānnirguṇo'pi vā |
dharmaṃ vimṛśamānānāṃ pratyakṣaṃ devi daivatam || 8 ||
sā tvaṃ dharmaparā nityaṃ dṛṣṭaloka parāvarā |
nārhase vipriyaṃ vaktuṃ dukhiḥtā'pi suduḥkhitam || 9 ||
tadvākyaṃ karuṇaṃ rājñaḥ śrutvā dīnasya bhāṣitam |
kausalyā vyasṛjadbāṣpaṃ praṇālīva navodakam || 10 ||
sā mūrdhnibadhvā rudatī rājñaḥ padmamivāñjalim |
sambhramādabravīt trastā tvaramāṇākṣaraṃ vacaḥ || 11 ||
prasīda śirasā yāce bhūmau nipatitāsmi te |
yācitāsmi hatā deva kṣantavyā'haṃ na hi tvayā || 12 ||
naiṣā hi sā strī bhavati ślāghanīyena dhīmatā |
ubhayorlokayorvīra patyā yā samsādyate || 13 ||
jānāmi dharmaṃ dharmajña tvāṃ jāne satyavādinam |
putraśokārtayā tattu mayā kimapi bhāṣitam || 14 ||
śoko nāśayate dhairyaṃ śoko nāśayate śrutam |
śoko nāśayate sarvaṃ nāsti śokasamo ripuḥ || 15 ||
śakya āpatita ssoḍhuṃ prahāro ripuhastataḥ |
soḍhummāpatitaśśokassusūkṣmo'pi na śakyate || 16 ||
dharmajñā śśrutimanto'pi chinnadharmārthasaṃśayāḥ |
yatayo vīra muhyanti śokasammūḍhacetasaḥ || 17 ||
vanavāsāya rāmasya pañcarātro'dya gaṇyate |
ya śśokahataharṣāyāḥ pañcavarṣopamo mama || 18 ||
taṃ hi cintayamānāyā śśoko'yaṃ hṛdi vardhate |
nadīnāmiva vegena samudrasalilaṃ mahat || 19 ||
evaṃ hi kathayantyāstu kausalyāyāśśubhaṃ vacaḥ |
mandaraśmirabhūtsūryo rajanī cābhyavartata || 20 ||
tathā prasādito vākyairdevyā kausalyayā nṛpaḥ |
śokena ca samākrānto nidrāyā vaśantomeyivān || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe dviṣaṣṭitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever