📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.53 அயோத்யாகாண்ட - த்ரிபஞ்சாஶ ஸர்கஃ
2.53 Ayodhyakanda - Tripanchasha Sargah
Valmiki Tamil
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।
அத த்ரிபஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ।
ஸ தம் வ்ரு'க்ஷம் ஸமாஸாத்ய ஸந்த்யாமந்வாஸ்யபஶ்சிமாம் ।
ராமோ ரமயதாம் ஶ்ரேஷ்ட இதி ஹோவாச லக்ஷ்மணம் ॥ 1 ॥
அத்யேயம் ப்ரதமா ராத்ரிர்யாதா ஜநபதாத்பஹிஃ ।
யா ஸுமந்த்ரேண ரஹிதா தாம் நோத்கண்டிதுமர்ஹஸி ॥ 2 ॥
ஜாகர்தவ்யமதந்த்ரிப்யாமத்யப்ரப்ரு'தி ராத்ரிஷு ।
யோகக்ஷேமௌ ஹி ஸீதாயா வர்தேதே லக்ஷ்மணாவயோஃ ॥ 3 ॥
ராத்ரிம் கதஞ்சிதேவேமாம் ஸௌமித்ரே வர்தயாமஹே ।
அபாவர்தாமஹே பூமாவாஸ்தீர்ய ஸ்வயமார்ஜிதைஃ ॥ 4 ॥
ஸ து ஸம்விஶ்ய மேதிந்யாம் மஹார்ஹஶயநோசிதஃ ।
இமாஃ ஸௌமித்ரயே ராமோ வ்யாஜஹார கதாஃ ஶுபாஃ ॥ 5 ॥
த்ருவமத்ய மஹாராஜோ துஃகம் ஸ்வபிதி லக்ஷ்மண ।
க்ரு'தகாமா து கைகேயீ துஷ்டா பவிதுமர்ஹதி ॥ 6 ॥
ஸா ஹி தேவீ மஹாராஜம் கைகேயீ ராஜ்யகாரணாத் ।
அபி ந ச்யாவயேத்ப்ராணாந் த்ரு'ஷ்ட்வா பரதமாகதம் ॥ 7 ॥
அநாதஶ்ச ஹி வ்ரு'த்தஶ்ச மயா சைவ விநாக்ரு'தஃ ।
கிம் கரிஷ்யதி காமாத்மா கைகேயீ வஶமாகதஃ ॥ 8 ॥
இதம் வ்யஸநமாலோக்ய ராஜ்ஞஶ்ச மதிவிப்ரமம் ।
காம ஏவார்ததர்மாப்யாம் கரீயாநிதி மே மதிஃ ॥ 9 ॥
கோ ஹ்யவித்வாநபி புமாந் ப்ரமதாயாஃ க்ரு'தே த்யஜேத் ।
சந்தாநுவர்திநம் புத்ரம் தாதோ மாமிவ லக்ஷ்மண ॥ 10 ॥
ஸுகீ பத ஸபார்யஶ்ச பரதஃ கேகயீஸுதஃ ।
முதிதாந் கோஸலாநேகோ யோ போக்ஷ்யத்யதிராஜவத் ॥ 11 ॥
ஸ ஹி ஸர்வஸ்ய ராஜ்யஸ்ய முகமேகம் பவிஷ்யதி ।
தாதே ச வயஸாऽதீதே மயி சாரண்யமாஸ்திதே ॥ 12 ॥
அர்ததர்மௌ பரித்யஜ்ய ய காமமநுவர்ததே ।
ஏவமாபத்யதே க்ஷிப்ரம் ராஜா தஶரதோ யதா ॥ 13 ॥
மந்யே தஶரதாந்தாய மம ப்ரவ்ராஜநாய ச ।
கைகேயீ ஸௌம்ய ஸம்ப்ராப்தா ராஜ்யாய பரதஸ்ய ச ॥ 14 ॥
அபீதாநீம் து கைகேயீ ஸௌபாக்யமதமோஹிதா ।
கௌஸல்யாம் ச ஸுமித்ராம் ச ஸம்ப்ரபாதேத மத்க்ரு'தே ॥ 15 ॥
மா ஸ்ம மத்காரணாத்தேவீ ஸுமித்ரா துஃகமாவஸேத் ।
அயோத்யாமித ஏவ த்வம் கால்யே ப்ரவிஶ லக்ஷ்மண ॥ 16 ॥
அஹமேகோ கமிஷ்யாமி ஸீதயா ஸஹ தண்டகாந் ।
அநாதாயா ஹி நாதஸ்த்வம் கௌஶல்யாயா பவிஷ்யஸி ॥ 17 ॥
க்ஷுத்ரகர்மா ஹி கைகேயீ த்வேஷ்யமந்யாய்யமாசரேத் ।
பரிதத்யாஹி தர்மஜ்ஞே பரதே மம மாதரம் ॥ 18 ॥
நூநம் ஜாத்யந்தரே கஸ்மிந் ஸ்த்ரியஃ புத்ரைர்வியோஜிதாஃ ।
ஜநந்யா மம ஸௌமித்ரே தஸ்மாதேததுபஸ்திதம் ॥ 19 ॥
மயா ஹி சிரபுஷ்டேந துகஸம்வர்திதேந ச ।
விப்ரயுஜ்யத கௌஶல்யா பலகாலே திகஸ்து மாம் ॥ 20 ॥
மா ஸ்ம ஸீமந்திநீ காசிஜ்ஜநயேத்புத்ரமீத்ரு'ஶம் ।
ஸௌமித்ரே யோऽஹமம்பாயா தத்மி ஶோகமநந்தகம் ॥ 21 ॥
மந்யே ப்ரீதிவிஶிஷ்டா ஸா மத்தோ லக்ஷ்மண ஶாரிகா ।
யஸ்யாஸ்தச்ச்ரூயதே வாக்யம் ஶுக பாதமரேர்தஶ ॥ 22 ॥
ஶோசந்த்யா அல்பபாக்யாயா ந கிஞ்சிதுபகுர்வதா ।
புத்ரேண கிமபுத்ராயா மயா கார்யமரிந்தம ॥ 23 ॥
அல்பபாக்யா ஹி மே மாதா கௌஶல்யா ரஹிதா மயா ।
ஶேதே பரமதுஃகார்தா பதிதா ஶோகஸாகரே ॥ 24 ॥
ஏகோ ஹ்யஹமயோத்யாம் ச ப்ரு'திவீம் சாபி லக்ஷ்மண ।
தரேயமிஷுபிஃ க்ருத்தோ நநு வீர்யமகாரணம் ॥ 25 ॥
அதர்மபயபீதஶ்ச பரலோகஸ்ய சாநக ।
தேந லக்ஷ்மண நாத்யாஹ மாத்மாநமபிஷேசயே ॥ 26 ॥
ஏததந்யஶ்ச கருணம் விலப்ய விஜநே வநே ।
அஶ்ருபூர்ணமுகோ ராமோ நிஶி தூஷ்ணீமுபாவிஶத் ॥ 27 ॥
விலப்யோபரதம் ராமம் கதார்சிஷமிவாநலம் ।
ஸமுத்ரமிவ நிர்வேகமாஶ்வாஸயத லக்ஷ்மணஃ ॥ 28 ॥
த்ருவமத்ய புரீ ராஜந்நயோத்யாயுதிநாம் வர ।
நிஷ்ப்ரபா த்வயி நிஷ்க்ராந்தே கதசந்த்ரேவ ஶர்வரீ ॥ 29 ॥
நைததௌபயிகம் ராம யதிதம் பரிதப்யதே ।
விஷாதயஸி ஸீதாம் ச மாம் சைவ புருஷர்ஷப ॥ 30 ॥
ந ச ஸீதா த்வயா ஹீநா ந சாஹமபி ராகவ ।
முஹூர்தமபி ஜீவாவோ ஜலாந்மத்ஸ்யாவிநோத்த்ரு'தௌ ॥ 31 ॥
நஹி தாதம் ந ஶத்ருக்நம் ந ஸுமித்ராம் பரந்தப ।
த்ரஷ்டுமிச்சேயமத்யாஹம் ஸ்வர்கம் சாபி த்வயா விநா ॥ 32 ॥
ததஸ்தத்ர ஸுகாஸீநௌ நாதிதூரே நிரீக்ஷ்ய தாம் ।
ந்யக்ரோதே ஸுக்ரு'தாம் ஶய்யாம் பேஜாதே தர்மவத்ஸலௌ ॥ 33 ॥
ஸ லக்ஷ்மணஸ்யோத்தமபுஷ்கலம் வசோ நிஶம்ய சைவம் வநவாஸமாதராத் ।
ஸமாஃ ஸமஸ்தா விததே பரந்தபஃ ப்ரபத்ய தர்மம் ஸுசிராய ராகவஃ ॥ 34 ॥
ததஸ்து தஸ்மிந் விஜநே வநே ததா மஹாபலௌ ராகவவம்ஶவர்தநௌ ।
ந தௌ பயம் ஸம்ப்ரமமப்யுபேயது ர்யதைவ ஸிம்ஹௌ கிரிஸாநுகோசரௌ ॥ 35 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே த்ரிபஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha tripañcāśassargaḥ |
sa taṃ vṛkṣaṃ samāsādya sandhyāmanvāsyapaścimām |
rāmo ramayatāṃ śreṣṭha iti hovāca lakṣmaṇam || 1 ||
adyeyaṃ prathamā rātriryātā janapadādbahiḥ |
yā sumantreṇa rahitā tāṃ notkaṇṭhitumarhasi || 2 ||
jāgartavyamatandribhyāmadyaprabhṛti rātriṣu |
yogakṣemau hi sītāyā vartete lakṣmaṇāvayoḥ || 3 ||
rātriṃ kathañcidevemāṃ saumitre vartayāmahe |
apāvartāmahe bhūmāvāstīrya svayamārjitaiḥ || 4 ||
sa tu saṃviśya medinyāṃ mahārhaśayanocitaḥ |
imāḥ saumitraye rāmo vyājahāra kathāḥ śubhāḥ || 5 ||
dhruvamadya mahārājo duḥkhaṃ svapiti lakṣmaṇa |
kṛtakāmā tu kaikeyī tuṣṭā bhavitumarhati || 6 ||
sā hi devī mahārājaṃ kaikeyī rājyakāraṇāt |
api na cyāvayetprāṇān dṛṣṭvā bharatamāgatam || 7 ||
anāthaśca hi vṛddhaśca mayā caiva vinākṛtaḥ |
kiṃ kariṣyati kāmātmā kaikeyī vaśamāgataḥ || 8 ||
idaṃ vyasanamālokya rājñaśca mativibhramam |
kāma evārthadharmābhyāṃ garīyāniti me matiḥ || 9 ||
ko hyavidvānapi pumān pramadāyāḥ kṛte tyajet |
chandānuvartinaṃ putraṃ tāto māmiva lakṣmaṇa || 10 ||
sukhī bata sabhāryaśca bharataḥ kekayīsutaḥ |
muditān kosalāneko yo bhokṣyatyadhirājavat || 11 ||
sa hi sarvasya rājyasya mukhamekaṃ bhaviṣyati |
tāte ca vayasā'tīte mayi cāraṇyamāsthite || 12 ||
arthadharmau parityajya ya kāmamanuvartate |
evamāpadyate kṣipraṃ rājā daśaratho yathā || 13 ||
manye daśarathāntāya mama pravrājanāya ca |
kaikeyī saumya samprāptā rājyāya bharatasya ca || 14 ||
apīdānīṃ tu kaikeyī saubhāgyamadamohitā |
kausalyāṃ ca sumitrāṃ ca samprabādheta matkṛte || 15 ||
mā sma matkāraṇāddevī sumitrā duḥkhamāvaset |
ayodhyāmita eva tvaṃ kālye praviśa lakṣmaṇa || 16 ||
ahameko gamiṣyāmi sītayā saha daṇḍakān |
anāthāyā hi nāthastvaṃ kauśalyāyā bhaviṣyasi || 17 ||
kṣudrakarmā hi kaikeyī dveṣyamanyāyyamācaret |
paridadyāhi dharmajñe bharate mama mātaram || 18 ||
nūnaṃ jātyantare kasmin striyaḥ putrairviyojitāḥ |
jananyā mama saumitre tasmādetadupasthitam || 19 ||
mayā hi cirapuṣṭena dukhasaṃvardhitena ca |
viprayujyata kauśalyā phalakāle dhigastu mām || 20 ||
mā sma sīmantinī kācijjanayetputramīdṛśam |
saumitre yo'hamambāyā dadmi śokamanantakam || 21 ||
manye prītiviśiṣṭā sā matto lakṣmaṇa śārikā |
yasyāstacchrūyate vākyaṃ śuka pādamarerdaśa || 22 ||
śocantyā alpabhāgyāyā na kiñcidupakurvatā |
putreṇa kimaputrāyā mayā kāryamarindama || 23 ||
alpabhāgyā hi me mātā kauśalyā rahitā mayā |
śete paramaduḥkhārtā patitā śokasāgare || 24 ||
eko hyahamayodhyāṃ ca pṛthivīṃ cāpi lakṣmaṇa |
tareyamiṣubhiḥ kruddho nanu vīryamakāraṇam || 25 ||
adharmabhayabhītaśca paralokasya cānagha |
tena lakṣmaṇa nādyāha mātmānamabhiṣecaye || 26 ||
etadanyaśca karuṇaṃ vilapya vijane vane |
aśrupūrṇamukho rāmo niśi tūṣṇīmupāviśat || 27 ||
vilapyoparataṃ rāmaṃ gatārciṣamivānalam |
samudramiva nirvegamāśvāsayata lakṣmaṇaḥ || 28 ||
dhruvamadya purī rājannayodhyāyudhināṃ vara |
niṣprabhā tvayi niṣkrānte gatacandreva śarvarī || 29 ||
naitadaupayikaṃ rāma yadidaṃ paritapyate |
viṣādayasi sītāṃ ca māṃ caiva puruṣarṣabha || 30 ||
na ca sītā tvayā hīnā na cāhamapi rāghava |
muhūrtamapi jīvāvo jalānmatsyāvinoddhṛtau || 31 ||
nahi tātaṃ na śatrughnaṃ na sumitrāṃ parantapa |
draṣṭumiccheyamadyāhaṃ svargaṃ cāpi tvayā vinā || 32 ||
tatastatra sukhāsīnau nātidūre nirīkṣya tām |
nyagrodhe sukṛtāṃ śayyāṃ bhejāte dharmavatsalau || 33 ||
sa lakṣmaṇasyottamapuṣkalaṃ vaco niśamya caivaṃ vanavāsamādarāt |
samāḥ samastā vidadhe parantapaḥ prapadya dharmaṃ sucirāya rāghavaḥ || 34 ||
tatastu tasmin vijane vane tadā mahābalau rāghavavaṃśavardhanau |
na tau bhayaṃ sambhramamabhyupeyatu ryathaiva siṃhau girisānugocarau || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe tripañcāśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever