2.36 Ayodhyakanda - Shattrimsha Sargah

ॐ

2.36 அயோத்யாகாண்ட - ஷட்த்ரிம்ஶ ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।

அத ஷட்த்ரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।

ததஸ்ஸுமந்த்ரமைக்ஷ்வாகஃ பீடிதோऽத்ர ப்ரதிஜ்ஞயா ।

ஸபாஷ்பமதிநிஶ்ஶ்வஶ்ய ஜகாதேதம் புநஃ புநஃ ॥ 1 ॥

ஸூத ரத்நஸுஸம்பூர்ணா சதுர்விதபலா சமூஃ ।

ராகவஸ்யாநுயாத்ரார்தம் க்ஷிப்ரம் ப்ரதிவிதீயதாம் ॥ 2 ॥

ரூபாஜீவாஶ்ச வாதிந்யோ வணிஜஶ்ச மஹாதநாஃ ।

ஶோபயந்து குமாரஸ்ய வாஹிநீம் ஸுப்ரஸாரிதாஃ ॥ 3 ॥

ஆயுதாநி ச முக்யாநி நாகரா ஶ்ஶகடாநி ச ।

அநுகச்சந்து காகுத்ஸ்தம் வ்யாதாஶ்சாரண்ய கோசராஃ ॥ 4 ॥

நிக்நந் ம்ரு'காந் குஞ்ஜராம்ஶ்ச பிபம்ஶ்சாரண்யகம் மது ।

நதீஶ்ச விவிதாஃ பஶ்யந்ந ராஜ்யஸ்ய ஸ்மரிஷ்யதி ॥ 5 ॥

தாந்யகோஶஶ்ச யஃ கஶ்சித்தநகோஶஶ்ச மாமகஃ ।

தௌ ராமமநுகச்சேதாம் வஸந்தம் நிர்ஜநே வநே ॥ 6 ॥

யஜந் புண்யேஷு தேஶேஷு விஸ்ரு'ஜம் ஶ்சாப்ததக்ஷிணாஃ ।

ரு'ஷிபிஶ்ச ஸமாகம்ய ப்ரவத்ஸ்யதி ஸுகம் வநே ॥ 7 ॥

பரதஶ்ச மஹாபாஹுரயோத்யாம் பாலயிஷ்யதி ।

ஸர்வகாமைஃ ஸஹ ஶ்ரீமாந் ராமஃ ஸம்ஸாத்யதாமிதி ॥ 8 ॥

ஏவம் ப்ருவதி காகுத்ஸ்தே கைகேய்யா பய மாகதம் ।

முகம் சாப்யகமச்சோஷம் ஸ்வரஶ்சாபி ந்யருத்யத ॥ 9 ॥

ஸா விஷண்ணா ச ஸந்த்ரஸ்தா முகேந பரிஶுஷ்யதா ।

ராஜாநமேவாபிமுகீ கைகேயீ வாக்யமப்ரவீத் ॥ 10 ॥

ராஜ்யம் கதஜநம் ஸாதோ பீதமண்டாம் ஸுராமிவ ।

நிராஸ்வாத்யதமம் ஶூந்யம் பரதோ நாபிபத்ஸ்யதே ॥ 11 ॥

கைகேய்யாம் முக்தலஜ்ஜாயாம் வதந்த்யாமதிதாருணாம் ।

ராஜா தஶரதோ வாக்யமுவாசாயதலோசநாம் ॥ 12 ॥

வஹந்தம் கிம் துதஸி மாம் நியுஜ்ய துரி மாऽஹிதே ।

அநார்யே க்ரு'த்யமாரப்தம் கிம் ந பூர்வமுபாருதஃ ॥ 13 ॥

தஸ்யைதத்க்ரோதஸம்யுக்தமுக்தம் ஶ்ருத்வா வராங்கநா ।

கைகேயீ த்விகுணம் க்ருத்தா ராஜாநமிதமப்ரவீத் ॥ 14 ॥

வைவ வம்ஶே ஸகரோ ஜ்யேஷ்டம் புத்ரமுபாருதத் ।

அஸமஞ்ஜ இதி க்யாதம் ததாயம் கந்துமர்ஹதி ॥ 15 ॥

ஏவமுக்தோ திகித்யேவ ராஜா தஶரதோऽப்ரவீத் ।

வ்ரீடிதஶ்ச ஜநஸ்ஸர்வ ஸ்ஸா ச தம் நாவபுத்யத ॥ 16 ॥

அஸமஞ்ஜோ க்ரு'ஹீத்வா து க்ரீடதஃ பதி பாலகாந் ।

ஸரய்வாஃ ப்ரக்ஷிபந்நப்ஸு ரமதே தேந துர்மதிஃ ॥ 17 ॥

தம் த்ரு'ஷ்ட்வா நாகரா ஸ்ஸர்வே க்ரு'த்தா ராஜாநமப்ருவந் ।

அஸமஞ்ஜம் வ்ரு'ணீஷ்வைகமஸ்மாந்வா ராஷ்ட்ரவர்தந ॥ 18 ॥

தாநுவாச ததோ ராஜா கிந்நிமித்தமிதம் பயம் ।

தாஶ்சாபி ராஜ்ஞா ஸம்ப்ரு'ஷ்டா வாக்யம் ப்ரக்ரு'தயோऽப்ருவந் ॥ 19 ॥

டக்ரீடதஸ்த்வேஷ நஃ புத்ராந் பாலாநுத்ப்ராந்தசேதநஃ ।

ஸரய்வாம் ப்ரக்ஷிபந்மௌர்க்யாததுலாம் ப்ரீதிமஶ்நுதே ॥ 20 ॥

ஸ தாஸாம் வசநம் ஶ்ருத்வா ப்ரக்ரு'தீநாம் நராதிபஃ ।

தம் தத்யாஜாஹிதம் புத்ரம் தேஷாம் ப்ரியசிகீர்ஷயா ॥ 21 ॥

தம் யாநம் ஶீக்ரமாரோப்ய ஸபார்யம் ஸபரிச்சதம் ।

யாவஜ்ஜீவம் விவாஸ்யோऽயமிதி ஸ்வாநந்வஶாத்பிதா ॥ 22 ॥

ஸ பாலபிடகம் க்ரு'ஹ்ய கிரிதுர்காண்யலோடயத் ।

திஶ ஸ்ஸர்வாஸ்த்வநுசரந் ஸ யதா பாபகர்மக்ரு'த் ॥ 23 ॥

இத்யேநமத்யஜத்ராஜா ஸகரோ வை ஸுதார்மிகஃ ।

ராமஃ கிமகரோத்பாபம் யேநைவமுபருத்யதே ॥ 24 ॥

ந ஹி கஞ்சந பஶ்யாமோ ராகவஸ்யாகுணம் வயம் ।

துர்லபோ ஹ்யஸ்ய நிரய ஶ்ஶஶாங்கஸ்யேவ கல்மஷம் ॥ 25 ॥

அதவா தேவி தோஷம் த்வம் கஞ்சித்பஶ்யஸி ராகவே ।

தமத்ய ப்ரூஹி தத்வேந ததா ராமோ விவாஸ்யதாம் ॥ 26 ॥

அதுஷ்டஸ்ய ஹி ஸந்த்யாகஃ ஸத்பதே நிரதஸ்ய ச ।

நிர்தஹேதபி ஶக்ரஸ்ய த்யுதிம் தர்மநிரோதநாத் ॥ 27 ॥

ததலம் தேவி ராமஸ்ய ஶ்ரியா விஹதயா த்வயா ।

லோகதோऽபி ஹி தே ரக்ஷ்யஃ பரிவாதஃ ஶுபாநநே ॥ 28 ॥

ஶ்ருத்வா து ஸித்தார்தவசோ ராஜா ஶ்ராந்ததரஸ்வநஃ ।

ஶோகோபஹதயா வாசா கைகேயீமிதமப்ரவீத் ॥ 29 ॥

ஏதத்வசோ நேச்சஸி பாபவ்ரு'த்தே ஹிதம் ந ஜாநாஸி மமாத்மநோ வா ।

ஆஸ்தாய மார்கம் க்ரு'பணம் குசேஷ்டா சேஷ்டா ஹி தே ஸாதுபதாதபேதா ॥ 30 ॥

அநுவ்ரஜிஷ்யாம்யஹமத்ய ராமம் ராஜ்யம் பரித்யஜ்ய ஸுகம் தநம் ச ।

ஸஹைவ ராஜ்ஞா பரதேந ச த்வம் யதாஸுகம் புங்க்ஷ்வ சிராய ராஜ்யம் ॥ 31 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே ஷட்த்ரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |

atha ṣaṭtriṃśassargaḥ |

tatassumantramaikṣvākaḥ pīḍito'tra pratijñayā |

sabāṣpamatiniśśvaśya jagādedaṃ punaḥ punaḥ || 1 ||

sūta ratnasusampūrṇā caturvidhabalā camūḥ |

rāghavasyānuyātrārthaṃ kṣipraṃ pratividhīyatām || 2 ||

rūpājīvāśca vādinyo vaṇijaśca mahādhanāḥ |

śobhayantu kumārasya vāhinīṃ suprasāritāḥ || 3 ||

āyudhāni ca mukhyāni nāgarā śśakaṭāni ca |

anugacchantu kākutsthaṃ vyādhāścāraṇya gocarāḥ || 4 ||

nighnan mṛgān kuñjarāṃśca pibaṃścāraṇyakaṃ madhu |

nadīśca vividhāḥ paśyanna rājyasya smariṣyati || 5 ||

dhānyakośaśca yaḥ kaściddhanakośaśca māmakaḥ |

tau rāmamanugacchetāṃ vasantaṃ nirjane vane || 6 ||

yajan puṇyeṣu deśeṣu visṛjaṃ ścāptadakṣiṇāḥ |

ṛṣibhiśca samāgamya pravatsyati sukhaṃ vane || 7 ||

bharataśca mahābāhurayodhyāṃ pālayiṣyati |

sarvakāmaiḥ saha śrīmān rāmaḥ saṃsādhyatāmiti || 8 ||

evaṃ bruvati kākutsthe kaikeyyā bhaya māgatam |

mukhaṃ cāpyagamacchoṣaṃ svaraścāpi nyarudhyata || 9 ||

sā viṣaṇṇā ca santrastā mukhena pariśuṣyatā |

rājānamevābhimukhī kaikeyī vākyamabravīt || 10 ||

rājyaṃ gatajanaṃ sādho pītamaṇḍāṃ surāmiva |

nirāsvādyatamaṃ śūnyaṃ bharato nābhipatsyate || 11 ||

kaikeyyāṃ muktalajjāyāṃ vadantyāmatidāruṇām |

rājā daśaratho vākyamuvācāyatalocanām || 12 ||

vahantaṃ kiṃ tudasi māṃ niyujya dhuri mā'hite |

anārye kṛtyamārabdhaṃ kiṃ na pūrvamupārudhaḥ || 13 ||

tasyaitatkrodhasaṃyuktamuktaṃ śrutvā varāṅganā |

kaikeyī dviguṇaṃ kruddhā rājānamidamabravīt || 14 ||

vaiva vaṃśe sagaro jyeṣṭhaṃ putramupārudhat |

asamañja iti khyātaṃ tathāyaṃ gantumarhati || 15 ||

evamukto dhigityeva rājā daśaratho'bravīt |

vrīḍitaśca janassarva ssā ca taṃ nāvabudhyata || 16 ||

asamañjo gṛhītvā tu krīḍataḥ pathi bālakān |

sarayvāḥ prakṣipannapsu ramate tena durmatiḥ || 17 ||

taṃ dṛṣṭvā nāgarā ssarve kṛddhā rājānamabruvan |

asamañjaṃ vṛṇīṣvaikamasmānvā rāṣṭravardhana || 18 ||

tānuvāca tato rājā kinnimittamidaṃ bhayam |

tāścāpi rājñā sampṛṣṭā vākyaṃ prakṛtayo'bruvan || 19 ||

ḍakrīḍatastveṣa naḥ putrān bālānudbhrāntacetanaḥ |

sarayvāṃ prakṣipanmaurkhyādatulāṃ prītimaśnute || 20 ||

sa tāsāṃ vacanaṃ śrutvā prakṛtīnāṃ narādhipaḥ |

taṃ tatyājāhitaṃ putraṃ teṣāṃ priyacikīrṣayā || 21 ||

taṃ yānaṃ śīghramāropya sabhāryaṃ saparicchadam |

yāvajjīvaṃ vivāsyo'yamiti svānanvaśātpitā || 22 ||

sa phālapiṭakaṃ gṛhya giridurgāṇyaloḍayat |

diśa ssarvāstvanucaran sa yathā pāpakarmakṛt || 23 ||

ityenamatyajadrājā sagaro vai sudhārmikaḥ |

rāmaḥ kimakarotpāpaṃ yenaivamuparudhyate || 24 ||

na hi kañcana paśyāmo rāghavasyāguṇaṃ vayam |

durlabho hyasya niraya śśaśāṅkasyeva kalmaṣam || 25 ||

athavā devi doṣaṃ tvaṃ kañcitpaśyasi rāghave |

tamadya brūhi tatvena tadā rāmo vivāsyatām || 26 ||

aduṣṭasya hi santyāgaḥ satpathe niratasya ca |

nirdahedapi śakrasya dyutiṃ dharmanirodhanāt || 27 ||

tadalaṃ devi rāmasya śriyā vihatayā tvayā |

lokato'pi hi te rakṣyaḥ parivādaḥ śubhānane || 28 ||

śrutvā tu siddhārthavaco rājā śrāntatarasvanaḥ |

śokopahatayā vācā kaikeyīmidamabravīt || 29 ||

etadvaco necchasi pāpavṛtte hitaṃ na jānāsi mamātmano vā |

āsthāya mārgaṃ kṛpaṇaṃ kuceṣṭā ceṣṭā hi te sādhupathādapetā || 30 ||

anuvrajiṣyāmyahamadya rāmaṃ rājyaṃ parityajya sukhaṃ dhanaṃ ca |

sahaiva rājñā bharatena ca tvaṃ yathāsukhaṃ bhuṅkṣva cirāya rājyam || 31 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaṭtriṃśassargaḥ ||