2.119 Ayodhyakanda - Ekonavimshatyadhikashatatama Sargah

ॐ

2.119 அயோத்யாகாண்ட - ஏகோநவிம்ஶத்யதிகஶததம ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।

அத ஏகோநவிம்ஶத்யதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ।

அநஸூயா து தர்மஜ்ஞா ஶ்ருத்வா தாம் மஹதீம் கதாம் ।

பர்யஷ்வஜத பாஹுப்யாம் ஶிரஸ்யாக்ராய மைதிலீம் ॥ 1 ॥

வ்யக்தாக்ஷரபதம் சித்ரம் பாஷிதம் மதுரம் த்வயா ।

யதா ஸ்வயம்வரம் வ்ரு'த்தம் தத்ஸர்வம் ஹி ஶ்ருதம் மயா ॥ 2 ॥

ரமேऽஹம் கதயா தே து த்ரு'டம் மதுரபாஷிணி ।

ரவிரஸ்தங்கதஶ்ஶ்ரீமாநுபோஹ்ய ரஜநீம் ஶிவாம் ॥ 3 ॥

திவஸம் ப்ரதிகீர்ணாநாமாஹாரார்தம் பதத்ரிணாம் ।

ஸந்த்யாகாலே நிலீநாநாம் நித்ரார்தம் ஶ்ரூயதே த்வநிஃ ॥ 4 ॥

ஏதே சாப்யபிஷேகார்த்ரா முநயஃ கலஶோத்யதாஃ ।

ஸஹிதா உபவர்தந்தே ஸலிலாப்லுதவல்கலாஃ ॥ 5 ॥

ரு'ஷீணாமக்நிஹோத்ரேஷு ஹுதேஷு விதிபூர்வகம் ।

கபோதாங்காருணோ தூமோ த்ரு'ஶ்யதே பவநோத்ததஃ ॥ 6 ॥

அல்பபர்ணா ஹி தரவோ கநீபூதாஸ்ஸமந்ததஃ ।

விப்ரக்ரு'ஷ்டேந்த்ரியே தேஶேऽஸ்மிந்ந ப்ரகாஶந்தி வை திஶஃ ॥ 7 ॥

ரஜநீசரஸத்த்வாநி ப்ரசரந்தி ஸமந்ததஃ ।

தபோவநம்ரு'கா ஹ்யேதே வேதிதீர்தேஷு ஶேரதே ॥ 8 ॥

ஸம்ப்ரவ்ரு'த்தாநிஶா ஸீதே நக்ஷத்ரஸமலங்க்ரு'தா ।

ஜ்யோத்ஸ்நாப்ராவரணஶ்சந்த்ரோ த்ரு'ஶ்யதேऽப்யுதிதோऽம்பரே ॥ 9 ॥

கம்யதாமநுஜாநாமி ராமஸ்யாநுசரீ பவ ।

கதாயந்த்யா ஹி மதுரம் த்வயாऽஹம் பரிதோஷிதா ॥ 10 ॥

அலங்குரு ச தாவத்த்வம் ப்ரத்யக்ஷம் மம மைதிலி ।

ப்ரீதிம் ஜநய மே வத்ஸே திவ்யாலங்காரஶோபிதா ॥ 11 ॥

ஸா ததா ஸமலங்க்ரு'த்ய ஸீதா ஸுரஸுதோபமா ।

ப்ரணம்ய ஶிரஸா தஸ்யை ராமம் த்வபிமுகீ யயௌ ॥ 12 ॥

ததா து பூஷிதாம் ஸீதாம் ததர்ஶ வததாம் வரஃ ।

ராகவஃ ப்ரீதிதாநேந தபஸ்விந்யா ஜஹர்ஷ ச ॥ 13 ॥

ந்யவேதயத்ததஸ்ஸர்வம் ஸீதா ராமாய மைதிலீ ।

ப்ரீதிதாநம் தபஸ்விந்யா வஸநாபரணஸ்ரஜம் ॥ 14 ॥

ப்ரஹ்ரு'ஷ்டஸ்த்வபவத்ராமோ லக்ஷ்மணஶ்ச மஹாரதஃ ।

மைதில்யாஸ்ஸத்க்ரியாம் த்ரு'ஷ்ட்வா மாநுஷேஷு ஸுதுர்லபாம் ॥ 15 ॥

ததஸ்தாம் ஶர்வரீம் ப்ரீதஃ புண்யாம் ஶஶிநிபாநநஃ ।

அர்சிதஸ்தாபஸை ஸ்ஸித்தைருவாஸ ரகுநந்தநஃ ॥ 16 ॥

தஸ்யாம் ராத்ர்யாம் வ்யதீதாயாமபிஷிச்ய ஹுதாக்நிகாந் ।

ஆப்ரு'ச்சேதாம் நரவ்யாக்ரௌ தாபஸாந்வநகோசராந் ॥ 17 ॥

தாவூசுஸ்தே வநசராஸ்தாபஸா தர்மசாரிணஃ ।

வநஸ்ய தஸ்ய ஸஞ்சாரம் ராக்ஷஸைஸ்ஸமபிப்லுதம் ॥ 18 ॥

ரக்ஷாம்ஸி புருஷாதாநி நாநாரூபாணி ராகவ ।

வஸந்த்யஸ்மிந்மஹாரண்யே வ்யாலாஶ்ச ருதிராஶநாஃ ॥ 19 ॥

உச்சிஷ்டம் வா ப்ரமத்தம் வா தாபஸம் தர்மசாரிணம் ।

அதந்த்யஸ்மிந்மஹாரண்யே தாந்நிவாரய ராகவ ॥ 20 ॥

ஏஷ பந்தா மஹர்ஷீணாம் பலாந்யாஹரதாம் வநே ।

அநேந து வநம் துர்கம் கந்தும் ராகவ தே க்ஷமம் ॥ 21 ॥

இதீவ தைஃ ப்ராஞ்ஜலிபிஸ்தபஸ்விபிர்த்விஜைஃ க்ரு'தஸ்வஸ்த்யயநஃ பரந்தபஃ ।

வநம் ஸபார்யஃ ப்ரவிவேஶ ராகவஸ்ஸலக்ஷ்மணஸ்ஸூர்ய இவாப்ரமண்டலம் ॥ 22 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே ஏகோநவிம்ஶத்யதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |

atha ekonaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |

anasūyā tu dharmajñā śrutvā tāṃ mahatīṃ kathām |

paryaṣvajata bāhubhyāṃ śirasyāghrāya maithilīm || 1 ||

vyaktākṣarapadaṃ citraṃ bhāṣitaṃ madhuraṃ tvayā |

yathā svayaṃvaraṃ vṛttaṃ tatsarvaṃ hi śrutaṃ mayā || 2 ||

rame'haṃ kathayā te tu dṛḍhaṃ madhurabhāṣiṇi |

ravirastaṅgataśśrīmānupohya rajanīṃ śivām || 3 ||

divasaṃ pratikīrṇānāmāhārārthaṃ patatriṇām |

sandhyākāle nilīnānāṃ nidrārthaṃ śrūyate dhvaniḥ || 4 ||

ete cāpyabhiṣekārdrā munayaḥ kalaśodyatāḥ |

sahitā upavartante salilāplutavalkalāḥ || 5 ||

ṛṣīṇāmagnihotreṣu huteṣu vidhipūrvakam |

kapotāṅgāruṇo dhūmo dṛśyate pavanoddhataḥ || 6 ||

alpaparṇā hi taravo ghanībhūtāssamantataḥ |

viprakṛṣṭendriye deśe'sminna prakāśanti vai diśaḥ || 7 ||

rajanīcarasattvāni pracaranti samantataḥ |

tapovanamṛgā hyete veditīrtheṣu śerate || 8 ||

sampravṛttāniśā sīte nakṣatrasamalaṅkṛtā |

jyotsnāprāvaraṇaścandro dṛśyate'bhyudito'mbare || 9 ||

gamyatāmanujānāmi rāmasyānucarī bhava |

kathāyantyā hi madhuraṃ tvayā'haṃ paritoṣitā || 10 ||

alaṅkuru ca tāvattvaṃ pratyakṣaṃ mama maithili |

prītiṃ janaya me vatse divyālaṅkāraśobhitā || 11 ||

sā tathā samalaṅkṛtya sītā surasutopamā |

praṇamya śirasā tasyai rāmaṃ tvabhimukhī yayau || 12 ||

tathā tu bhūṣitāṃ sītāṃ dadarśa vadatāṃ varaḥ |

rāghavaḥ prītidānena tapasvinyā jaharṣa ca || 13 ||

nyavedayattatassarvaṃ sītā rāmāya maithilī |

prītidānaṃ tapasvinyā vasanābharaṇasrajam || 14 ||

prahṛṣṭastvabhavadrāmo lakṣmaṇaśca mahārathaḥ |

maithilyāssatkriyāṃ dṛṣṭvā mānuṣeṣu sudurlabhām || 15 ||

tatastāṃ śarvarīṃ prītaḥ puṇyāṃ śaśinibhānanaḥ |

arcitastāpasai ssiddhairuvāsa raghunandanaḥ || 16 ||

tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāmabhiṣicya hutāgnikān |

āpṛcchetāṃ naravyāghrau tāpasānvanagocarān || 17 ||

tāvūcuste vanacarāstāpasā dharmacāriṇaḥ |

vanasya tasya sañcāraṃ rākṣasaissamabhiplutam || 18 ||

rakṣāṃsi puruṣādāni nānārūpāṇi rāghava |

vasantyasminmahāraṇye vyālāśca rudhirāśanāḥ || 19 ||

ucchiṣṭaṃ vā pramattaṃ vā tāpasaṃ dharmacāriṇam |

adantyasminmahāraṇye tānnivāraya rāghava || 20 ||

eṣa panthā maharṣīṇāṃ phalānyāharatāṃ vane |

anena tu vanaṃ durgaṃ gantuṃ rāghava te kṣamam || 21 ||

itīva taiḥ prāñjalibhistapasvibhirdvijaiḥ kṛtasvastyayanaḥ parantapaḥ |

vanaṃ sabhāryaḥ praviveśa rāghavassalakṣmaṇassūrya ivābhramaṇḍalam || 22 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ekonaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||