📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.112 அயோத்யாகாண்ட - த்வாதஶாதிகஶததம ஸர்கஃ
2.112 Ayodhyakanda - Dvadashadhikashatatama Sargah
Valmiki Tamil
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।
அத த்வாதஶாதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ।
தமப்ரதிமதேஜோப்யாம் ப்ராத்ரு'ப்யாம் ரோமஹர்ஷணம் ।
விஸ்மிதாஃ ஸங்கமம் ப்ரேக்ஷ்ய ஸமவேதா மஹர்ஷயஃ ॥ 1 ॥
அந்தர்ஹிதா முநிகணாஸ்ஸித்தாஶ்ச பரமர்ஷயஃ ।
தௌ ப்ராதரௌ மஹாத்மாநௌ காகுத்ஸ்தௌ ப்ரஶஶம்ஸிரே ॥ 2 ॥
ஸ தந்யோ யஸ்ய புத்ரௌ த்வௌ தர்மஜ்ஞௌ தர்மவிக்ரமௌ ।
ஶ்ருத்வா வயம் ஹி ஸம்பாஷாமுபயோஸ்ஸ்ப்ரு'ஹயாமஹே ॥ 3 ॥
ததஸ்த்வ்ரு'ஷிகணாஃ க்ஷிப்ரம் தஶக்ரீவவதைஷிணஃ ।
பரதம் ராஜஶார்தூலமித்யூசுஃ ஸங்கதா வசஃ ॥ 4 ॥
குலே ஜாத மஹாப்ராஜ்ஞ மஹாவ்ரு'த்த மஹாயஶஃ ।
க்ராஹ்யம் ராமஸ்ய வாக்யம் தே பிதரம் யத்யவேக்ஷஸே ॥ 5 ॥
ஸதாऽந்ரு'ணமிமம் ராமம் வயமிச்சாமஹே பிதுஃ ।
ஆந்ரு'ணத்வாச்ச கைகேய்யாஃ ஸ்வர்கம் தஶரதோ கதஃ ॥ 6 ॥
ஏதாவதுக்த்வா வசநம் கந்தர்வாஃ ஸமஹர்ஷயஃ ।
ராஜர்ஷயஶ்சைவ ததா ஸர்வே ஸ்வாம் ஸ்வாம் கதிம் கதாஃ ॥ 7 ॥
ஹ்லாதிதஸ்தேந வாக்யேந ஶுபேந ஶுபதர்ஶநஃ ।
ராம ஸ்ஸம்ஹ்ரு'ஷ்டவதநஸ்தாந்ரு'ஷீநப்யபூஜயத் ॥ 8 ॥
த்ரஸ்தகாத்ரஸ்து பரதஸ்ஸ வாசா ஸஜ்ஜமாநயா ।
க்ரு'தாஞ்ஜலிரிதம் வாக்யம் ராகவம் புநரப்ரவீத் ॥ 9 ॥
ராஜதர்மமநுப்ரேக்ஷ்ய குலதர்மாநுஸந்ததிம் ।
கர்துமர்ஹஸி காகுத்ஸ்த மம மாதுஶ்ச யாசநாம் ॥ 10 ॥
ரக்ஷிதும் ஸுமஹத்ராஜ்யமஹமேகஸ்து நோத்ஸஹே ।
பௌரஜாநபதாம்ஶ்சாபி ரக்தாந்ரஞ்ஜயிதும் ததா ॥ 11 ॥
ஜ்ஞாதயஶ்ச ஹி யோதாஶ்ச மித்ராணி ஸுஹ்ரு'தஶ்ச நஃ ।
த்வாமேவ ப்ரதிவீக்ஷந்தே பர்ஜந்யமிவ கர்ஷகாஃ ॥ 12 ॥
இதம் ராஜ்யம் மஹாப்ராஜ்ஞ ஸ்தாபய ப்ரதிபத்ய ஹி ।
ஶக்திமாநஸி காகுத்ஸ்த லோகஸ்ய பரிபாலநே ॥ 13 ॥
இத்யுக்த்வா ந்யபதத்ப்ராதுஃ பாதயோர்பரதஸ்ததா ।
ப்ரு'ஶம் ஸம்ப்ரார்தயாமாஸ ராமமேவ ப்ரியம்வதஃ ॥ 14 ॥
தமங்கே பரதம் க்ரு'த்வா ராமோ வசநமப்ரவீத் ।
ஶ்யாமம் நலிநபத்ராக்ஷம் மத்தஹம்ஸஸ்வரம் ஸ்வயம் ॥ 15 ॥
ஆகதா த்வாமியம் புத்திஸ்ஸ்வஜா வைநயிகீ ச யா ।
ப்ரு'ஶமுத்ஸஹஸே தாத ரக்ஷிதும் ப்ரு'திவீமபி ॥ 16 ॥
அமாத்யைஶ்ச ஸுஹ்ரு'த்பிஶ்ச புத்திமத்பிஶ்ச மந்த்ரிபிஃ ।
ஸர்வகார்யாணி ஸம்மந்த்ர்ய ஸுமஹந்த்யபி காரய ॥ 17 ॥
லக்ஷ்மீஶ்சந்த்ராதபேயாத்வா ஹிமவாந்வா ஹிமம் த்யஜேத் ।
அதீயாத்ஸாகரோ வேலாம் ந ப்ரதிஜ்ஞாமஹம் பிதுஃ ॥ 18 ॥
காமாத்வா தாத லோபாத்வா மாத்ராதுப்யமிதம் க்ரு'தம் ।
ந தந்மநஸி கர்தவ்யம் வர்திதவ்யம் ச மாத்ரு'வத் ॥ 19 ॥
ஏவம் ப்ருவாணம் பரதஃ கௌஸல்யாஸுதமப்ரவீத் ।
தேஜஸாऽऽதித்யஸங்காஶம் ப்ரதிபச்சந்த்ரதர்ஶநம் ॥ 20 ॥
ஆதிரோஹாऽர்ய பாதாப்யாம் பாதுகே ஹேமபூஷிதே ।
ஏதேஹி ஸர்வலோகஸ்ய யோகக்ஷேமம் விதாஸ்யதஃ ॥ 21 ॥
ஸோऽதிருஹ்ய நரவ்யாக்ரஃ பாதுகே ஹ்யவருஹ்ய ச ।
ப்ராயச்சத்ஸுமஹாதேஜா பரதாய மஹாத்மநே ॥ 22 ॥
ஸ பாதுகே ஸம்ப்ரணம்ய ராமம் வசநமப்ரவீத் சதுர்தஶ ஹி வர்ஷாணி ஜடாசீரதரோ ஹ்யாஹம் ॥ 23 ॥
பலமூலாஶநோ வீர பவேயம் ரகுநந்தந ।
தவாऽகமநமாகாங்க்ஷாந்வஸந்வை நகராத்பஹிஃ ॥ 24 ॥
தவ பாதுகயோர்ந்யஸ்தராஜ்யதந்த்ரஃ பரந்தப ।
சதுர்தஶே து ஸம்பூர்ணே வர்ஷேऽஹநி ரகூத்தம ॥ 25 ॥
ந த்ரக்ஷ்யாமி யதி த்வாம் து ப்ரவேக்ஷ்யாமி ஹுதாஶநம் ।
ததேதி ச ப்ரதிஜ்ஞாய தம் பரிஷ்வஜ்ய ஸாதரம் ॥ 26 ॥
ஶத்ருக்நம் ச பரிஷ்வஜ்ய பரதம் சேதமப்ரவீத் ।
மாதரம் ரக்ஷ கைகேயீம் மா ரோஷம் குரு தாம் ப்ரதி ॥ 27 ॥
மயா ச ஸீதயா சைவ ஶப்தோऽஸி ரகுஸத்தம ।
இத்யுக்த்வாऽஶ்ருபரீதாக்ஷோ ப்ராதரம் விஸஸர்ஜ ஹ ॥ 28 ॥
ஸ பாதுகே தே பரதஃ ப்ரதாபவாந் ஸ்வலங்க்ரு'தே ஸம்பரிபூஜ்ய தர்மவித் ।
ப்ரதக்ஷிணம் சைவ சகார ராகவம் சகார தே சோத்தமநாகமூர்தநி ॥ 29 ॥
அதாऽநுபூர்வ்யாத்ப்ரதிநந்த்ய தம் ஜநம் குரூம்ஶ்ச மந்த்ரிப்ரக்ரு'தீஸ்ததாऽநுஜௌ ।
வ்யஸர்ஜயத்ராகவவம்ஶவர்தநஸ்திரஃ ஸ்வதர்மே ஹிமவாநிவாசலஃ ॥ 30 ॥
தம் மாதரோ பாஷ்பக்ரு'ஹீதகண்ட்யோ துஃகேந நாமந்த்ரயிதும் ஹி ஶேகுஃ ।
ஸ த்வேவ மாத்ர்ரு'ரபிவாத்ய ஸர்வாருதந்குடீம் ஸ்வாம் ப்ரவிவேஶ ராகவஃ ॥ 31 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே த்வாதஶாதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha dvādaśādhikaśatatamassargaḥ |
tamapratimatejobhyāṃ bhrātṛbhyāṃ romaharṣaṇam |
vismitāḥ saṅgamaṃ prekṣya samavetā maharṣayaḥ || 1 ||
antarhitā munigaṇāssiddhāśca paramarṣayaḥ |
tau bhrātarau mahātmānau kākutsthau praśaśaṃsire || 2 ||
sa dhanyo yasya putrau dvau dharmajñau dharmavikramau |
śrutvā vayaṃ hi sambhāṣāmubhayosspṛhayāmahe || 3 ||
tatastvṛṣigaṇāḥ kṣipraṃ daśagrīvavadhaiṣiṇaḥ |
bharataṃ rājaśārdūlamityūcuḥ saṅgatā vacaḥ || 4 ||
kule jāta mahāprājña mahāvṛtta mahāyaśaḥ |
grāhyaṃ rāmasya vākyaṃ te pitaraṃ yadyavekṣase || 5 ||
sadā'nṛṇamimaṃ rāmaṃ vayamicchāmahe pituḥ |
ānṛṇatvācca kaikeyyāḥ svargaṃ daśaratho gataḥ || 6 ||
etāvaduktvā vacanaṃ gandharvāḥ samaharṣayaḥ |
rājarṣayaścaiva tadā sarve svāṃ svāṃ gatiṃ gatāḥ || 7 ||
hlāditastena vākyena śubhena śubhadarśanaḥ |
rāma ssaṃhṛṣṭavadanastānṛṣīnabhyapūjayat || 8 ||
trastagātrastu bharatassa vācā sajjamānayā |
kṛtāñjaliridaṃ vākyaṃ rāghavaṃ punarabravīt || 9 ||
rājadharmamanuprekṣya kuladharmānusantatim |
kartumarhasi kākutstha mama mātuśca yācanām || 10 ||
rakṣituṃ sumahadrājyamahamekastu notsahe |
paurajānapadāṃścāpi raktānrañjayituṃ tathā || 11 ||
jñātayaśca hi yodhāśca mitrāṇi suhṛdaśca naḥ |
tvāmeva prativīkṣante parjanyamiva karṣakāḥ || 12 ||
idaṃ rājyaṃ mahāprājña sthāpaya pratipadya hi |
śaktimānasi kākutstha lokasya paripālane || 13 ||
ityuktvā nyapatadbhrātuḥ pādayorbharatastadā |
bhṛśaṃ samprārthayāmāsa rāmameva priyaṃvadaḥ || 14 ||
tamaṅke bharataṃ kṛtvā rāmo vacanamabravīt |
śyāmaṃ nalinapatrākṣaṃ mattahaṃsasvaraṃ svayam || 15 ||
āgatā tvāmiyaṃ buddhissvajā vainayikī ca yā |
bhṛśamutsahase tāta rakṣituṃ pṛthivīmapi || 16 ||
amātyaiśca suhṛdbhiśca buddhimadbhiśca mantribhiḥ |
sarvakāryāṇi sammantrya sumahantyapi kāraya || 17 ||
lakṣmīścandrādapeyādvā himavānvā himaṃ tyajet |
atīyātsāgaro velāṃ na pratijñāmahaṃ pituḥ || 18 ||
kāmādvā tāta lobhādvā mātrātubhyamidaṃ kṛtam |
na tanmanasi kartavyaṃ vartitavyaṃ ca mātṛvat || 19 ||
evaṃ bruvāṇaṃ bharataḥ kausalyāsutamabravīt |
tejasā''dityasaṅkāśaṃ pratipaccandradarśanam || 20 ||
ādhirohā'rya pādābhyāṃ pāduke hemabhūṣite |
etehi sarvalokasya yogakṣemaṃ vidhāsyataḥ || 21 ||
so'dhiruhya naravyāghraḥ pāduke hyavaruhya ca |
prāyacchatsumahātejā bharatāya mahātmane || 22 ||
sa pāduke sampraṇamya rāmaṃ vacanamabravīt caturdaśa hi varṣāṇi jaṭācīradharo hyāham || 23 ||
phalamūlāśano vīra bhaveyaṃ raghunandana |
tavā'gamanamākāṅkṣānvasanvai nagarādbahiḥ || 24 ||
tava pādukayornyastarājyatantraḥ parantapa |
caturdaśe tu sampūrṇe varṣe'hani raghūttama || 25 ||
na drakṣyāmi yadi tvāṃ tu pravekṣyāmi hutāśanam |
tatheti ca pratijñāya taṃ pariṣvajya sādaram || 26 ||
śatrughnaṃ ca pariṣvajya bharataṃ cedamabravīt |
mātaraṃ rakṣa kaikeyīṃ mā roṣaṃ kuru tāṃ prati || 27 ||
mayā ca sītayā caiva śapto'si raghusattama |
ityuktvā'śruparītākṣo bhrātaraṃ visasarja ha || 28 ||
sa pāduke te bharataḥ pratāpavān svalaṅkṛte samparipūjya dharmavit |
pradakṣiṇaṃ caiva cakāra rāghavaṃ cakāra te cottamanāgamūrdhani || 29 ||
athā'nupūrvyātpratinandya taṃ janaṃ gurūṃśca mantriprakṛtīstathā'nujau |
vyasarjayadrāghavavaṃśavardhanasthiraḥ svadharme himavānivācalaḥ || 30 ||
taṃ mātaro bāṣpagṛhītakaṇṭhyo duḥkhena nāmantrayituṃ hi śekuḥ |
sa tveva mātrṛrabhivādya sarvārudankuṭīṃ svāṃ praviveśa rāghavaḥ || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe dvādaśādhikaśatatamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever