2.105 Ayodhyakanda - Panchadhikashatatama Sargah

ॐ

2.105 அயோத்யாகாண்ட - பஞ்சாதிகஶததம ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।

அத பஞ்சாதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ।

ததஃ புருஷஸிம்ஹாநாம் வ்ரு'தாநாம் தை ஸ்ஸுஹ்ரு'த்கணைஃ ।

ஶோசதாமேவ ரஜநீ துஃகேந வ்யத்யவர்தத ॥ 1 ॥

ரஜந்யாம் ஸுப்ரபாதாயாம் ப்ராதரஸ்தே ஸுஹ்ரு'த்வ்ரு'தாஃ ।

மந்தாகிந்யாம் ஹுதம் ஜப்யம் க்ரு'த்வா ராமமுபாகமந் ॥ 2 ॥

தூஷ்ணீம் தே ஸமுபாஸீநா ந கஶ்சித்கிஞ்சிதப்ரவீத் ।

பரதஸ்து ஸுஹ்ரு'ந்மத்யே ராமம் வசநமப்ரவீத் ॥ 3 ॥

ஸாந்த்விதா மாமிகா மாதா தத்தம் ராஜ்யமிதம் மம ।

தத்ததாமி தவைவாஹம் புங்க்ஷ்வ ராஜ்யமகண்டகம் ॥ 4 ॥

மஹதேவாம்புவேகேந பிந்நஸ்ஸேதுர்ஜலாகமே ।

துராவாரம் த்வதந்யேந ராஜ்யகண்டமிதம் மஹத் ॥ 5 ॥

கதிம் கர இவாஶ்வஸ்ய தார்க்ஷ்யஸ்யேவ பதத்ரிணஃ ।

அநுகந்தும் ந ஶக்திர்மே கதிம் தவ மஹீபதே ॥ 6 ॥

ஸுஜீவம் நித்யஶஸ்தஸ்ய யஃ பரைருபஜீவ்யதே ।

ராம தேந து துர்ஜீவம் யஃ பராநுபஜீவதி ॥ 7 ॥

யதா து ரோபிதோ வ்ரு'க்ஷஃ புருஷேண விவர்திதஃ ।

ஹ்ரஸ்வகேண துராரோஹோ ரூடஸ்கந்தோ மஹாத்ருமஃ ॥ 8 ॥

ஸ யதா புஷ்பிதோ பூத்வா பலாநி ந விதர்ஶயேத் ।

ஸ தாம் நாநுபவேத்ப்ரீதிம் யஸ்ய ஹேதோஃ ப்ரரோபிதஃ ॥ 9 ॥

ஏஷோபமா மஹாபாஹோ தமர்தம் வேத்து மர்ஹஸி ।

யதி த்வமஸ்மாந்வ்ரு'ஷபோ பர்தா ப்ரு'த்யாந்ந ஶாதி ஹி ॥ 10 ॥

ஶ்ரேணயஸ்த்வாம் மஹாராஜ பஶ்யந்த்வக்ய்ராஶ்ச ஸர்வஶஃ ।

ப்ரதபந்தமிவாதித்யம் ராஜ்யே ஸ்தித மரிந்தமம் ॥ 11 ॥

தவாநுயாநே காகுத்ஸ்த மத்தா நர்தந்து குஞ்ஜராஃ ।

அந்தஃபுரகதா நார்யோ நந்தந்து ஸுஸமாஹிதாஃ ॥ 12 ॥

தஸ்ய ஸாத்வித்யமந்யந்த நாகரா விவிதா ஜநாஃ ।

பரதஸ்ய வச ஶ்ஶ்ருத்வா ராமம் ப்ரத்யநுயாசதஃ ॥ 13 ॥

தமேவம் துஃகிதம் ப்ரேக்ஷ்ய விலபந்தம் யஶஸ்விநம் ।

ராமஃ க்ரு'தாத்மா பரதம் ஸமாஶ்வாஸயதாத்மவாந் ॥ 14 ॥

நாऽத்மநஃ காமகாரோऽஸ்தி புருஷோऽயமநீஶ்வரஃ ।

இதஶ்சேதரதஶ்சைநம் க்ரு'தாந்தஃ பரிகர்ஷதி ॥ 15 ॥

ஸர்வே க்ஷயாந்தாஃ நிசயாஃ பதநாந்தா ஸமுச்ச்ரயாஃ ।

ஸம்யோகா விப்ரயோகாந்தா மரணாந்தம் ச ஜீவிதம் ॥ 16 ॥

யதா பலாநாம் பக்வாநாம் நாந்யத்ர பதநாத்பயம் ।

ஏவம் நரஸ்ய ஜாதஸ்ய நாந்யத்ர மரணாத்பயம் ॥ 17 ॥

யதாऽகாரம் த்ரு'டஸ்தூணம் ஜீர்ணம் பூத்வாऽவஸீததி ।

ததைவ ஸீதந்தி நரா ஜராம்ரு'த்யுவஶம் கதாஃ ॥ 18 ॥

அத்யேதி ரஜநீ யா து ஸா ந ப்ரதிநிவர்ததே ।

யாத்யேவ யமுநா பூர்ணா ஸமுத்ரமுதகாகுலம் ॥ 19 ॥

அஹோ ராத்ராணி கக்ச்சந்தி ஸர்வேஷாம் ப்ராணிநாம் இஹ ।

ஆயூம்ஷி க்ஷபயந்த்ய் ஆஶு க்ரீஷ்மே ஜலம் இவ அம்ஶவஃ ॥ 20 ॥

ஆத்மாநமநுஶோச த்வம் கிமந்யமநுஶோசஸி ।

ஆயுஸ்தே ஹீயதே யஸ்ய ஸ்திதஸ்ய ச கதஸ்ய ச ॥ 21 ॥

ஸஹைவ ம்ரு'த்யுர்வ்ரஜதி ஸஹ ம்ரு'த்யுர்நிஷீததி ।

கத்வாஸுதீர்கமத்வாநம் ஸஹம்ரு'த்யுர்நிவர்ததே ॥ 22 ॥

காத்ரேஷு வலயஃ ப்ராப்தா ஶ்ஶ்வேதாஶ்சைவ ஶிரோருஹாஃ ।

ஜரயா புருஷோ ஜீர்ணஃ கிம் ஹி க்ரு'த்வா ப்ரபாவயேத் ॥ 23 ॥

நந்தந்த்யுதித ஆதித்யே நந்தந்த்யஸ்தமிதேऽஹநி ।

ஆத்மநோ நாவபுத்யந்தே மநுஷ்யா ஜீவிதக்ஷயம் ॥ 24 ॥

ஹ்ரு'ஷ்யந்த்ய்ரு'துமுகம் த்ரு'ஷ்ட்வா நவம் நவமிஹாகதம் ।

ரு'தூநாம் பரிவர்தேந ப்ராணிநாம் ப்ராணஸங்க்ஷயஃ ॥ 25 ॥

யதா காஷ்டம் ச காஷ்டம் ச ஸமேயாதாம் மஹார்ணவே ।

ஸமேத்ய ச வ்யபேயாதாம் காலமாஸாத்ய கஞ்சந ॥ 26 ॥

ஏவம் பார்யாஶ்சபுத்ராஶ்ச ஜ்ஞாதயஶ்ச தநாநி ச ।

ஸமேத்ய வ்யவதாவந்தி த்ருவோ ஹ்யேஷாம் விநாபவஃ ॥ 27 ॥

யதா காஷ்டம் ச காஷ்டம் ச ஸமேயாதாம் மஹார்ணவே ।

ஸமேத்ய ச வ்யபேயாதாம் காலமாஸாத்ய கஞ்சந ॥ 28 ॥

ஏவம் பார்யாஶ்சபுத்ராஶ்ச ஜ்ஞாதயஶ்ச தநாநி ச ।

ஸமேத்ய வ்யவதாவந்தி த்ருவோ ஹ்யேஷாம் விநாபவஃ ॥ 29 ॥

நாத்ர கஶ்சித்யதாபாவம் ப்ராணீ ஸமபிவர்ததே ।

தேந தஸ்மிந்ந ஸாமர்த்யம் ப்ரேதஸ்யா ஸ்த்யநுஶோசதஃ ॥ 30 ॥

யதா ஹி ஸார்தம் கச்சந்தம் ப்ரூயாத்கஶ்சித்பதி ஸ்திதஃ ।

அஹமப்யாகமிஷ்யாமி ப்ரு'ஷ்டதோ பவதா மிதி ॥ 31 ॥

ஏவம் பூர்வைர்கதோ மார்கஃ பித்ரு'பைதாமஹோ த்ருவஃ ।

தமாபந்நஃ கதம் ஶோசேத்யஸ்ய நாஸ்தி வ்யதிக்ரமஃ ॥ 32 ॥

வயஸஃ பதமாநஸ்ய ஸ்ரோதஸோ வாऽநிவர்திநஃ ।

ஆத்மா ஸுகே நியோக்தவ்யஸ்ஸுகபாஜஃ ப்ரஜாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ ॥ 33 ॥

தர்மாத்மா ஸ ஶுபைஃ க்ரு'த்ஸ்நைஃ க்ரதுபிஶ்சாப்ததக்ஷிணைஃ ।

ஸ்வர்கம் தஶரதஃ ப்ராப்தஃ பிதா நஃ ப்ரு'திவீபதிஃ ॥ 34 ॥

ப்ரு'த்யாநாம் பரணாத்ஸம்யக்ப்ரஜாநாம் பரிபாலநாத் ।

அர்தாதாநாச்ச தர்மேண பிதா ந ஸ்த்ரிதிவங்கதஃ ॥ 35 ॥

கர்மபி ஸ்து ஶுபைரிஷ்டைஃ க்ரதுபிஶ்சாப்ததக்ஷிணைஃ ।

ஸ்வர்கம் தஶரதஃ ப்ராப்தஃ பிதா நஃ ப்ரு'திவீபதிஃ ॥ 36 ॥

இஷ்ட்வா பஹுவிதைர்யஜ்ஞைர்போகாம் ஶ்சாவாப்ய புஷ்கலாந் ।

உத்தமம் சாயுராஸாத்ய ஸ்வர்கதஃ ப்ரு'திவீபதிஃ ॥ 37 ॥

ஆயுருத்தமமாஸாத்ய போகாநபி ச ராகவஃ ।

ஸ ந ஶோச்யஃ பிதா தாத ஸ்வர்கத ஸ்ஸத்க்ரு'த ஸ்ஸதாம் ॥ 38 ॥

ஸ ஜீர்ணம் மாநுஷம் தேஹம் பரித்யஜ்ய பிதா ஹி நஃ ।

தைவீம்ரு'த்திமநுப்ராப்தோ ப்ரஹ்மலோகவிஹாரிணீம் ॥ 39 ॥

தம் து நைவம்விதஃ கஶ்சித்ப்ராஜ்ஞ ஶ்ஶோசிதுமர்ஹதி ।

தத்விதோ மத்விதஶ்சாபி ஶ்ருதவாந்புத்திமத்தரஃ ॥ 40 ॥

ஏதே பஹுவிதா ஶோகா விலாபருதிதே ததா ।

வர்ஜநீயா ஹி தீரேண ஸர்வாவஸ்தாஸு தீமதா ॥ 41 ॥

ஸ ஸ்வஸ்தோ பவ மா ஶோசேர்யாத்வா சாவஸதாம் புரீம் ।

ததா பித்ரா நியுக்தோऽஸி வஶிநா வததாம் வர ॥ 42 ॥

யத்ராஹமபி தேநைவ நியுக்தஃ புண்யகர்மணா ।

தத்ரைவாஹம் கரிஷ்யாமி பிதுரார்யஸ்ய ஶாஸநம் ॥ 43 ॥

ந மயா ஶாஸநம் தஸ்ய த்யக்தும் ந்யாய்ய மரிந்தம ।

ஸ த்வயாபி ஸதா மாந்யம் ஸ வை பந்து ஸ நஃ பிதா ॥ 44 ॥

தத்வசஃ பிதுரேவாஹம் ஸம்மதம் தர்மசாரிணஃ ।

கர்மணா பாலயிஷ்யாமி வநவாஸேந ராகவ ॥ 45 ॥

தார்மிகேணாந்ரு'ஶம்ஸேந நரேண குருவர்திநா ।

பவிதவ்யம் நரவ்யாக்ர பரலோகம் ஜிகீஷதா ॥ 46 ॥

ஆத்மாநமநுதிஷ்டத்வம் ஸ்வபாவேந நரர்ஷப ।

நிஶாம்யது ஶுபம் வ்ரு'த்தம் பிதுர்தஶரதஸ்ய நஃ ॥ 47 ॥

இத்யேவமுக்த்வா வசநம் மஹாத்மா பிதுர்நிதேஶ ப்ரதிபாலநார்தம் ।

யவீயஸம் ப்ராதரமர்தவச்ச ப்ரபுர்முஹூர்தாத்விரராம ராமஃ ॥ 48 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே பஞ்சாதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |

atha pañcādhikaśatatamassargaḥ |

tataḥ puruṣasiṃhānāṃ vṛtānāṃ tai ssuhṛdgaṇaiḥ |

śocatāmeva rajanī duḥkhena vyatyavartata || 1 ||

rajanyāṃ suprabhātāyāṃ bhrātaraste suhṛdvṛtāḥ |

mandākinyāṃ hutaṃ japyaṃ kṛtvā rāmamupāgaman || 2 ||

tūṣṇīṃ te samupāsīnā na kaścitkiñcidabravīt |

bharatastu suhṛnmadhye rāmaṃ vacanamabravīt || 3 ||

sāntvitā māmikā mātā dattaṃ rājyamidaṃ mama |

taddadāmi tavaivāhaṃ bhuṅkṣva rājyamakaṇṭakam || 4 ||

mahatevāmbuvegena bhinnasseturjalāgame |

durāvāraṃ tvadanyena rājyakhaṇḍamidaṃ mahat || 5 ||

gatiṃ khara ivāśvasya tārkṣyasyeva patatriṇaḥ |

anugantuṃ na śaktirme gatiṃ tava mahīpate || 6 ||

sujīvaṃ nityaśastasya yaḥ parairupajīvyate |

rāma tena tu durjīvaṃ yaḥ parānupajīvati || 7 ||

yathā tu ropito vṛkṣaḥ puruṣeṇa vivardhitaḥ |

hrasvakeṇa durāroho rūḍhaskandho mahādrumaḥ || 8 ||

sa yadā puṣpito bhūtvā phalāni na vidarśayet |

sa tāṃ nānubhavetprītiṃ yasya hetoḥ praropitaḥ || 9 ||

eṣopamā mahābāho tamarthaṃ vettu marhasi |

yadi tvamasmānvṛṣabho bhartā bhṛtyānna śādhi hi || 10 ||

śreṇayastvāṃ mahārāja paśyantvagyrāśca sarvaśaḥ |

pratapantamivādityaṃ rājye sthita marindamam || 11 ||

tavānuyāne kākutstha mattā nardantu kuñjarāḥ |

antaḥpuragatā nāryo nandantu susamāhitāḥ || 12 ||

tasya sādhvityamanyanta nāgarā vividhā janāḥ |

bharatasya vaca śśrutvā rāmaṃ pratyanuyācataḥ || 13 ||

tamevaṃ duḥkhitaṃ prekṣya vilapantaṃ yaśasvinam |

rāmaḥ kṛtātmā bharataṃ samāśvāsayadātmavān || 14 ||

nā'tmanaḥ kāmakāro'sti puruṣo'yamanīśvaraḥ |

itaścetarataścainaṃ kṛtāntaḥ parikarṣati || 15 ||

sarve kṣayāntāḥ nicayāḥ patanāntā samucchrayāḥ |

saṃyogā viprayogāntā maraṇāntaṃ ca jīvitam || 16 ||

yathā phalānāṃ pakvānāṃ nānyatra patanādbhayam |

evaṃ narasya jātasya nānyatra maraṇādbhayam || 17 ||

yathā'gāraṃ dṛḍhasthūṇaṃ jīrṇaṃ bhūtvā'vasīdati |

tathaiva sīdanti narā jarāmṛtyuvaśaṃ gatāḥ || 18 ||

atyeti rajanī yā tu sā na pratinivartate |

yātyeva yamunā pūrṇā samudramudakākulam || 19 ||

aho rātrāṇi gagcchanti sarveṣāṃ prāṇināṃ iha |

āyūmṣi kṣapayanty āśu grīṣme jalaṃ iva aṃśavaḥ || 20 ||

ātmānamanuśoca tvaṃ kimanyamanuśocasi |

āyuste hīyate yasya sthitasya ca gatasya ca || 21 ||

sahaiva mṛtyurvrajati saha mṛtyurniṣīdati |

gatvāsudīrghamadhvānaṃ sahamṛtyurnivartate || 22 ||

gātreṣu valayaḥ prāptā śśvetāścaiva śiroruhāḥ |

jarayā puruṣo jīrṇaḥ kiṃ hi kṛtvā prabhāvayet || 23 ||

nandantyudita āditye nandantyastamite'hani |

ātmano nāvabudhyante manuṣyā jīvitakṣayam || 24 ||

hṛṣyantyṛtumukhaṃ dṛṣṭvā navaṃ navamihāgatam |

ṛtūnāṃ parivartena prāṇināṃ prāṇasaṅkṣayaḥ || 25 ||

yathā kāṣṭhaṃ ca kāṣṭhaṃ ca sameyātāṃ mahārṇave |

sametya ca vyapeyātāṃ kālamāsādya kañcana || 26 ||

evaṃ bhāryāścaputrāśca jñātayaśca dhanāni ca |

sametya vyavadhāvanti dhruvo hyeṣāṃ vinābhavaḥ || 27 ||

yathā kāṣṭhaṃ ca kāṣṭhaṃ ca sameyātāṃ mahārṇave |

sametya ca vyapeyātāṃ kālamāsādya kañcana || 28 ||

evaṃ bhāryāścaputrāśca jñātayaśca dhanāni ca |

sametya vyavadhāvanti dhruvo hyeṣāṃ vinābhavaḥ || 29 ||

nātra kaścidyathābhāvaṃ prāṇī samabhivartate |

tena tasminna sāmarthyaṃ pretasyā styanuśocataḥ || 30 ||

yathā hi sārthaṃ gacchantaṃ brūyātkaścitpathi sthitaḥ |

ahamapyāgamiṣyāmi pṛṣṭhato bhavatā miti || 31 ||

evaṃ pūrvairgato mārgaḥ pitṛpaitāmaho dhruvaḥ |

tamāpannaḥ kathaṃ śocedyasya nāsti vyatikramaḥ || 32 ||

vayasaḥ patamānasya srotaso vā'nivartinaḥ |

ātmā sukhe niyoktavyassukhabhājaḥ prajāḥ smṛtāḥ || 33 ||

dharmātmā sa śubhaiḥ kṛtsnaiḥ kratubhiścāptadakṣiṇaiḥ |

svargaṃ daśarathaḥ prāptaḥ pitā naḥ pṛthivīpatiḥ || 34 ||

bhṛtyānāṃ bharaṇātsamyakprajānāṃ paripālanāt |

arthādānācca dharmeṇa pitā na stridivaṅgataḥ || 35 ||

karmabhi stu śubhairiṣṭaiḥ kratubhiścāptadakṣiṇaiḥ |

svargaṃ daśarathaḥ prāptaḥ pitā naḥ pṛthivīpatiḥ || 36 ||

iṣṭvā bahuvidhairyajñairbhogāṃ ścāvāpya puṣkalān |

uttamaṃ cāyurāsādya svargataḥ pṛthivīpatiḥ || 37 ||

āyuruttamamāsādya bhogānapi ca rāghavaḥ |

sa na śocyaḥ pitā tāta svargata ssatkṛta ssatām || 38 ||

sa jīrṇaṃ mānuṣaṃ dehaṃ parityajya pitā hi naḥ |

daivīmṛddhimanuprāpto brahmalokavihāriṇīm || 39 ||

taṃ tu naivaṃvidhaḥ kaścitprājña śśocitumarhati |

tatvidho madvidhaścāpi śrutavānbuddhimattaraḥ || 40 ||

ete bahuvidhā śokā vilāparudite tathā |

varjanīyā hi dhīreṇa sarvāvasthāsu dhīmatā || 41 ||

sa svastho bhava mā śoceryātvā cāvasatāṃ purīm |

tathā pitrā niyukto'si vaśinā vadatāṃ vara || 42 ||

yatrāhamapi tenaiva niyuktaḥ puṇyakarmaṇā |

tatraivāhaṃ kariṣyāmi piturāryasya śāsanam || 43 ||

na mayā śāsanaṃ tasya tyaktuṃ nyāyya marindama |

sa tvayāpi sadā mānyaṃ sa vai bandhu sa naḥ pitā || 44 ||

tadvacaḥ piturevāhaṃ sammataṃ dharmacāriṇaḥ |

karmaṇā pālayiṣyāmi vanavāsena rāghava || 45 ||

dhārmikeṇānṛśaṃsena nareṇa guruvartinā |

bhavitavyaṃ naravyāghra paralokaṃ jigīṣatā || 46 ||

ātmānamanutiṣṭhatvaṃ svabhāvena nararṣabha |

niśāmyatu śubhaṃ vṛttaṃ piturdaśarathasya naḥ || 47 ||

ityevamuktvā vacanaṃ mahātmā piturnideśa pratipālanārtham |

yavīyasaṃ bhrātaramarthavacca prabhurmuhūrtādvirarāma rāmaḥ || 48 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe pañcādhikaśatatamassargaḥ ||