📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
முண்டக உபநிஷத் - த்விதீய முண்டக, ப்ரதம காண்டஃ
Mundaka Upanishad - Dvitiya Mundaka, Prathama Kandah
Upanishad Tamil
॥ த்விதீய முண்டகே ப்ரதமஃ கண்டஃ ॥
ததேத-த்ஸத்யம்
யதா ஸுதீப்தா-த்பாவகாத்விஸ்புலிங்காஃ
ஸஹஸ்ரஶஃ ப்ரபவந்தே ஸரூபாஃ ।
ததா-ऽக்ஷராத்விவிதா-ஸ்ஸோம்ய பாவாஃ
ப்ரஜாயந்தே தத்ர சைவாபி யந்தி ॥ 1॥
திவ்யோ ஹ்யமூர்தஃ புருஷ-ஸ்ஸ பாஹ்யாப்யந்தரோ ஹ்யஜஃ ।
அப்ராணோ ஹ்யமநா-ஶ்ஶுப்ரோ ஹ்யக்ஷரா-த்பரதஃ பரஃ ॥ 2॥
ஏதஸ்மாஜ்ஜாயதே ப்ராணோ மந-ஸ்ஸர்வேந்த்ரியாணி ச ।
கம்-வாँயுர்ஜ்யோதிராபஃ ப்ரு'திவீ விஶ்வஸ்ய தாரிணீ ॥ 3॥
அக்நீர்மூர்தா சக்ஷுஷீ சந்த்ரஸூர்யௌ
திஶ-ஶ்ஶ்ரோத்ரே வாக் விவ்ரு'தாஶ்ச வேதாஃ ।
வாயுஃ ப்ராணோ ஹ்ரு'தயம்-விँஶ்வமஸ்ய பத்ப்யாம்
ப்ரு'திவீ ஹ்யேஷ ஸர்வபூதாந்தராத்மா ॥ 4॥
தஸ்மாதக்நி-ஸ்ஸமிதோ யஸ்ய ஸூர்யஃ
ஸோமா-த்பர்ஜந்ய ஓஷதயஃ ப்ரு'திவ்யாம் ।
புமா-ந்ரேத-ஸ்ஸிஞ்சதி யோஷிதாயாம்
பஹ்வீஃ ப்ரஜாஃ புருஷா-த்ஸம்ப்ரஸூதாஃ ॥ 5॥
தஸ்மாத்ரு'ச-ஸ்ஸாம யஜூம்ஷி தீக்ஷா
யஜ்ஞாஶ்ச ஸர்வே க்ரதவோ தக்ஷிணாஶ்ச ।
ஸம்​வँத்ஸரஶ்ச யஜமாநஶ்ச லோகாஃ
ஸோமோ யத்ர பவதே யத்ர ஸூர்யஃ ॥ 6॥
தஸ்மாச்ச தேவா பஹுதா ஸம்ப்ரஸூதாஃ
ஸாத்யா மநுஷ்யாஃ பஶவோ வயாம்ஸி ।
ப்ராணாபாநௌ வ்ரீஹியவௌ தபஶ்ச
ஶ்ரத்தா ஸத்ய-ம்ப்ரஹ்மசர்யம்-விँதிஶ்ச ॥ 7॥
ஸப்த ப்ராணாஃ ப்ரபவந்தி தஸ்மாத்
ஸப்தார்சிஷ-ஸ்ஸமித-ஸ்ஸப்த ஹோமாஃ ।
ஸப்த இமே லோகா யேஷு சரந்தி ப்ராணா
குஹாஶயா நிஹிதா-ஸ்ஸப்த ஸப்த ॥ 8॥
அத-ஸ்ஸமுத்ரா கிரயஶ்ச ஸர்வே-ऽஸ்மாத்
ஸ்யந்தந்தே ஸிந்தவ-ஸ்ஸர்வரூபாஃ ।
அதஶ்ச ஸர்வா ஓஷதயோ ரஸஶ்ச
யேநைஷ பூதைஸ்திஷ்டதே ஹ்யந்தராத்மா ॥ 9॥
புருஷ ஏவேதம்-விँஶ்வ-ங்கர்ம தபோ ப்ரஹ்ம பராம்ரு'தம் ।
ஏதத்யோ வேத நிஹித-ங்குஹாயாம்
ஸோ-ऽவித்யாக்ரந்திம்-விँகிரதீஹ ஸோம்ய ॥ 10॥
॥ இதி முண்டகோபநிஷதி த்விதீயமுண்டகே ப்ரதமஃ கண்டஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| dvitīya muṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
tadeta-thsatyaṃ
yathā sudīptā-tpāvakādvisphuliṅgāḥ
sahasraśaḥ prabhavante sarūpāḥ |
tathā-'kṣarādvividhā-ssomya bhāvāḥ
prajāyante tatra caivāpi yanti || 1||
divyo hyamūrtaḥ puruṣa-ssa bāhyābhyantaro hyajaḥ |
aprāṇo hyamanā-śśubhro hyakṣarā-tparataḥ paraḥ || 2||
etasmājjāyate prāṇo mana-ssarvendriyāṇi ca |
khaṃ-vā~yurjyotirāpaḥ pṛthivī viśvasya dhāriṇī || 3||
agnīrmūrdhā cakṣuṣī candrasūryau
diśa-śśrotre vāg vivṛtāśca vedāḥ |
vāyuḥ prāṇo hṛdayaṃ-vi~śvamasya padbhyāṃ
pṛthivī hyeṣa sarvabhūtāntarātmā || 4||
tasmādagni-ssamidho yasya sūryaḥ
somā-tparjanya oṣadhayaḥ pṛthivyām |
pumā-nreta-ssiñcati yoṣitāyāṃ
bahvīḥ prajāḥ puruṣā-thsamprasūtāḥ || 5||
tasmādṛca-ssāma yajūṃṣi dīkṣā
yajñāśca sarve kratavo dakṣiṇāśca |
saṃ​va~tsaraśca yajamānaśca lokāḥ
somo yatra pavate yatra sūryaḥ || 6||
tasmācca devā bahudhā samprasūtāḥ
sādhyā manuṣyāḥ paśavo vayāṃsi |
prāṇāpānau vrīhiyavau tapaśca
śraddhā satya-mbrahmacaryaṃ-vi~dhiśca || 7||
sapta prāṇāḥ prabhavanti tasmāt
saptārciṣa-ssamidha-ssapta homāḥ |
sapta ime lokā yeṣu caranti prāṇā
guhāśayā nihitā-ssapta sapta || 8||
ata-ssamudrā girayaśca sarve-'smāt
syandante sindhava-ssarvarūpāḥ |
ataśca sarvā oṣadhayo rasaśca
yenaiṣa bhūtaistiṣṭhate hyantarātmā || 9||
puruṣa evedaṃ-vi~śva-ṅkarma tapo brahma parāmṛtam |
etadyo veda nihita-ṅguhāyāṃ
so-'vidyāgranthiṃ-vi~kiratīha somya || 10||
|| iti muṇḍakopaniṣadi dvitīyamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||