Shri Mahanyasam - 7.2. Purusha Suktam

ॐ

ஶ்ரீ மஹாந்யாஸம் - 7.2. புருஷ ஸூக்தம்

Suktam Vedic Tamil

(தை. அர. 3.12.1 - தை. அர. 3.12.7)

ஸ॒ஹஸ்ர॑ஶீர்ஷா॒ புரு॑ஷஃ । ஸ॒ஹ॒ஸ்ரா॒க்ஷ-ஸ்ஸ॒ஹஸ்ர॑பாத் । ஸ பூமிம்॑-விँ॒ஶ்வதோ॑ வ்ரு'॒த்வா । அத்ய॑திஷ்ட-த்தஶாங்கு॒லம் । புரு॑ஷ ஏ॒வேதக்ம் ஸர்வ᳚ம் । ய-த்பூ॒தம்-யँச்ச॒ பவ்ய᳚ம் ।

உ॒தாம்ரு'॑த॒த்வஸ்யேஶா॑நஃ । யதந்நே॑நா-தி॒ரோஹ॑தி ।

ஏ॒தாவா॑நஸ்ய மஹி॒மா । அதோ॒ ஜ்யாயாக்॑ஶ்ச॒ பூரு॑ஷஃ ॥ 1

பாதோ᳚-ऽஸ்ய॒ விஶ்வா॑ பூ॒தாநி॑ । த்ரி॒பாத॑ஸ்யா॒-ம்ரு'த॑-ந்தி॒வி । த்ரி॒பாதூ॒ர்த்வ உதை॒-த்புரு॑ஷஃ । பாதோ᳚ ऽஸ்யே॒ஹா-ऽऽப॑வா॒-த்புநஃ॑ ।

ததோ॒ விஷ்வம்॒-வ்யँ॑க்ராமத் । ஸா॒ஶ॒நா॒ந॒ஶ॒நே அ॒பி ॥ தஸ்மா᳚-த்வி॒ராட॑ஜாயத । வி॒ராஜோ॒ அதி॒ பூரு॑ஷஃ । ஸ ஜா॒தோ அத்ய॑ரிச்யத । ப॒ஶ்சா-த்பூமி॒மதோ॑ பு॒ரஃ ॥ 2

யத்புரு॑ஷேண ஹ॒விஷா᳚ । தே॒வா ய॒ஜ்ஞமத॑ந்வத । வ॒ஸ॒ந்தோ அ॑ஸ்யாஸீ॒தாஜ்ய᳚ம் । க்ரீ॒ஷ்ம இ॒த்த்ம ஶ்ஶ॒ரத்த॒விஃ । ஸ॒ப்தாஸ்யா॑ஸ-ந்பரி॒தயஃ॑ । த்ரி-ஸ்ஸ॒ப்த ஸ॒மிதஃ॑ க்ரு'॒தாஃ । தே॒வாய-த்ய॒ஜ்ஞ-ந்த॑ந்வா॒நாஃ । அப॑த்ந॒-ந்புரு॑ஷ-ம்ப॒ஶும் ॥

தம்-யँ॒ஜ்ஞ-ம்ப॒ர்ஹிஷி॒ ப்ரௌக்ஷந்ந்॑ । புரு॑ஷ-ஞ்ஜா॒தம॑க்ர॒தஃ ॥ 3

தேந॑ தே॒வா அய॑ஜந்த । ஸா॒த்த்யா ரு'ஷ॑யஶ்ச॒ யே ।

தஸ்மா᳚-த்ய॒ஜ்ஞா-த்ஸ॑ர்வ॒ஹுதஃ॑ । ஸம்ப்ரு'॑த-ம்ப்ரு'ஷதா॒ஜ்யம் । ப॒ஶூக்ஸ்தாக்ஶ்ச॑க்ரே வாய॒வ்யாந்॑ । ஆ॒ர॒ண்யா-ந்க்ரா॒ம்யாஶ்ச॒ யே । தஸ்மா᳚-த்ய॒ஜ்ஞா-த்ஸ॑ர்வ॒ஹுதஃ॑ । ரு'ச॒-ஸ்ஸாமா॑நி ஜஜ்ஞிரே ।

சந்தாக்ம்॑ஸி ஜஜ்ஞிரே॒ தஸ்மா᳚த் । யஜு॒ஸ்தஸ்மா॑-தஜாயத ॥ 4

தஸ்மா॒தஶ்வா॑ அஜாயந்த । யே கே சோ॑ப॒யாத॑தஃ ।

காவோ॑ ஹ ஜஜ்ஞிரே॒ தஸ்மா᳚த் । தஸ்மா᳚ஜ்ஜா॒தா அ॑ஜா॒வயஃ॑ ।

யத்புரு॑ஷம்॒-வ்யँ॑ததுஃ । க॒தி॒தா வ்ய॑கல்பயந்ந் ।

முக॒-ங்கிம॑ஸ்ய॒ கௌ பா॒ஹூ । காவூ॒ரூ பாதா॑வுச்யேதே । ப்ரா॒ஹ்ம॒ணோ᳚-ऽஸ்ய॒ முக॑மாஸீத் । பா॒ஹூ ரா॑ஜ॒ந்யஃ॑ க்ரு'॒தஃ ॥ 5

ஊ॒ரூ தத॑ஸ்ய॒ ய-த்வைஶ்யஃ॑ । ப॒த்ப்யாக்ம் ஶூ॒த்ரோ அ॑ஜாயத । ச॒ந்த்ரமா॒ மந॑ஸோ ஜா॒தஃ । சக்ஷோ॒-ஸ்ஸூர்யோ॑ அஜாயத । முகா॒-திந்த்ர॑ஶ்சா॒க்நிஶ்ச॑ ।

ப்ரா॒ணா-த்வா॒யுர॑ஜாயத । நாப்யா॑ ஆஸீத॒ந்தரி॑க்ஷம் । ஶீ॒ர்ஷ்ணோ த்யௌ-ஸ்ஸம॑வர்தத । ப॒த்ப்யா-ம்பூமி॒ ர்திஶ॒-ஶ்ஶ்ரோத்ரா᳚த் । ததா॑ லோ॒காக்ம் அ॑கல்பயந்ந் ॥ 6

வேதா॒ஹமே॒த-ம்புரு॑ஷ-ம்ம॒ஹாந்த᳚ம் । ஆ॒தி॒த்யவ॑ர்ண॒-ந்தம॑ஸ॒ஸ்து பா॒ரே ।

ஸர்வா॑ணி ரூ॒பாணி॑ வி॒சித்ய॒ தீரஃ॑ । நாமா॑நி க்ரு'॒த்வாபி॒வத॒ந் யதாஸ்தே᳚ । தா॒தா பு॒ரஸ்தா॒-த்யமு॑தாஜ॒ஹார॑ । ஶ॒க்ரஃ ப்ரவி॒த்வா-ந்ப்ர॒திஶ॒ஶ்சத॑ஸ்ரஃ । தமே॒வம்-விँ॒த்வாந॒ம்ரு'த॑ இ॒ஹ ப॑வதி । நாந்யஃ பந்தா॒ அய॑நாய வித்யதே ।

ய॒ஜ்ஞேந॑ ய॒ஜ்ஞம॑யஜந்த தே॒வாஃ । தாநி॒ தர்மா॑ணி ப்ரத॒மாந்யா॑ஸந்ந் । தே ஹ॒ நாக॑-ம்மஹி॒மாந॑-ஸ்ஸசந்தே । யத்ர॒ பூர்வே॑ ஸா॒த்த்யா-ஸ்ஸந்தி॑ தே॒வாஃ ॥ 7

ஓ-ந்நமோ பகவதே॑ ருத்ரா॒ய ॥ புருஷஸூக்தக்ம் ஶிரஸே ஸ்வாஹா ॥

Roman (IAST) Transliteration

(tai. ara. 3.12.1 - tai. ara. 3.12.7)

u॒tāmṛ̭ta॒tvasyeśā̭naḥ | yadannḙnā-ti॒roha̭ti |

e॒tāvā̭nasya mahi॒mā | ato॒ jyāyāg̭śca॒ pūrṷṣaḥ || 1

pādo᳚-'sya॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | tri॒pāda̭syā॒-mṛta̭-ndi॒vi | tri॒pādū॒rdhva udai॒-tpurṷṣaḥ | pādo᳚ 'sye॒hā-''bha̭vā॒-tpunaḥ̭ |

tato॒ viṣvaṃ॒-vya~̭krāmat | sā॒śa॒nā॒na॒śa॒ne a॒bhi || tasmā᳚-dvi॒rāḍa̭jāyata | vi॒rājo॒ adhi॒ pūrṷṣaḥ | sa jā॒to atya̭ricyata | pa॒ścā-dbhūmi॒matho̭ pu॒raḥ || 2

yatpurṷṣeṇa ha॒viṣā᳚ | de॒vā ya॒jñamata̭nvata | va॒sa॒nto a̭syāsī॒dājya᳚m | grī॒ṣma i॒ddhma śśa॒raddha॒viḥ | sa॒ptāsyā̭sa-npari॒dhayaḥ̭ | tri-ssa॒pta sa॒midhaḥ̭ kṛ॒tāḥ | de॒vāya-dya॒jña-nta̭nvā॒nāḥ | aba̭dhna॒-npurṷṣa-mpa॒śum ||

taṃ-ya~॒jña-mba॒rhiṣi॒ praukṣanṋ | purṷṣa-ñjā॒tama̭gra॒taḥ || 3

tena̭ de॒vā aya̭janta | sā॒ddhyā ṛṣa̭yaśca॒ ye |

chandāgṃ̭si jajñire॒ tasmā᳚t | yaju॒stasmā̭-dajāyata || 4

tasmā॒daśvā̭ ajāyanta | ye ke co̭bha॒yāda̭taḥ |

gāvo̭ ha jajñire॒ tasmā᳚t | tasmā᳚jjā॒tā a̭jā॒vayaḥ̭ |

yatpurṷṣaṃ॒-vya~̭dadhuḥ | ka॒ti॒dhā vya̭kalpayann |

mukha॒-ṅkima̭sya॒ kau bā॒hū | kāvū॒rū pādā̭vucyete | brā॒hma॒ṇo᳚-'sya॒ mukha̭māsīt | bā॒hū rā̭ja॒nyaḥ̭ kṛ॒taḥ || 5

prā॒ṇā-dvā॒yura̭jāyata | nābhyā̭ āsīda॒ntari̭kṣam | śī॒rṣṇo dyau-ssama̭vartata | pa॒dbhyā-mbhūmi॒ rdiśa॒-śśrotrā᳚t | tathā̭ lo॒kāgṃ a̭kalpayann || 6

vedā॒hame॒ta-mpurṷṣa-mma॒hānta᳚m | ā॒di॒tyava̭rṇa॒-ntama̭sa॒stu pā॒re |

ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāḥ | tāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann | te ha॒ nāka̭-mmahi॒māna̭-ssacante | yatra॒ pūrvḙ sā॒ddhyā-ssanti̭ de॒vāḥ || 7

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || puruṣasūktagṃ śirase svāhā ||