Kathopanishad - Adhyaya 2, Valli 2

ॐ

கடோபநிஷத் - அத்யாய 2, வல்லீ 2

Tamil

அத்யாய 2

வல்லீ 2

புரமேகாதஶத்வாரமஜஸ்யாவக்ரசேதஸஃ।

அநுஷ்டாய ந ஶோசதி விமுக்தஶ்ச விமுச்யதே। ஏதத்வை தத்‌ ॥1॥

ஹம்ஸ-ஶ்ஶுசிஷத்வஸுராந்தரிக்ஷஸத்தோதா வேதிஷததிதிர்துரோணஸத்‌।

ந்ரு'ஷத்வரஸத்ரு'தஸத்வ்யோமஸதப்ஜா கோஜா ரு'தஜா அத்ரிஜா ரு'த-ம்ப்ரு'ஹத்‌ ॥2॥

ஊர்த்வ-ம்ப்ராணமுந்நயத்யபாந-ம்ப்ரத்யகஸ்யதி।

மத்யே வாமநமாஸீநம்-விँஶ்வே தேவா உபாஸதே ॥3॥

அஸ்ய விஸ்ரம்ஸமாநஸ்ய ஶரீரஸ்தஸ்ய தேஹிநஃ।

தேஹாத்விமுச்யமாநஸ்ய கிமத்ர பரிஶிஷ்யதே। ஏதத்வை தத்‌ ॥4॥

ந ப்ராணேந நாபாநேந மர்த்யோ ஜீவதி கஶ்சந।

இதரேண து ஜீவந்தி யஸ்மிந்நேதாவுபாஶ்ரிதௌ ॥5॥

ஹந்த த இத-ம்ப்ரவக்ஷ்யாமி குஹ்ய-ம்ப்ரஹ்ம ஸநாதநம்‌।

யதா ச மரண-ம்ப்ராப்ய ஆத்மா பவதி கௌதம ॥6॥

யோநிமந்யே ப்ரபத்யந்தே ஶரீரத்வாய தேஹிநஃ।

ஸ்தாணுமந்யே-ऽநுஸம்யँந்தி யதாகர்ம யதாஶ்ருதம்‌ ॥7॥

ய ஏஷ ஸுப்தேஷு ஜாகர்தி காம-ங்காம-ம்புருஷோ நிர்மிமாணஃ।

ததேவ ஶுக்ர-ந்தத் ப்ரஹ்ம ததேவாம்ரு'தமுச்யதே।

தஸ்மிம்ல்லோँகா-ஶ்ஶ்ரிதா-ஸ்ஸர்வே தது நாத்யேதி கஶ்சந। ஏதத்வை தத்‌ ॥8॥

அக்நிர்யதைகோ புவந-ம்ப்ரவிஷ்டோ ரூபம் ரூப-ம்ப்ரதிரூபோ பபூவ।

ஏகஸ்ததா ஸர்வபூதாந்தராத்மா ரூபம் ரூப-ம்ப்ரதிரூபோ பஹிஶ்ச ॥9॥

வாயுர்யதைகோ புவந-ம்ப்ரவிஷ்டோ ரூபம் ரூப-ம்ப்ரதிரூபோ பபூவ।

ஏகஸ்ததா ஸர்வபூதாந்தராத்மா ரூபம் ரூப-ம்ப்ரதிரூபோ பஹிஶ்ச ॥10॥

ஸூர்யோ யதா ஸர்வலோகஸ்ய சக்ஷுர்ந லிப்யதே சாக்ஷுஷைர்பஹ்யிதோஷைஃ।

ஏகஸ்ததா ஸர்வபூதாந்தராத்மா ந லிப்யதே லோகதுஃகேந பாஹ்யஃ ॥11॥

ஏகோ வஶீ ஸர்வபூதாந்தராத்மா ஏகம் ரூப-ம்பஹுதா யஃ கரோதி।

தமாத்மஸ்தம்-யேँ-ऽநுபஶ்யந்தி தீராஸ்தேஷாம் ஸுகம் ஶாஶ்வத-ந்நேதரேஷாம்‌ ॥12॥

நித்யோ-ऽநித்யாநா-ஞ்சேதநஶ்சேதநாநாமேகோ பஹூநாம்-யோँ விததாதி காமாந்‌।

தமாத்மஸ்தம்-யேँ-ऽநுபஶ்யந்தி தீராஸ்தேஷாம் ஶாந்தி-ஶ்ஶாஶ்வதீ நேதரேஷாம்‌ ॥13॥

ததேததிதி மந்யந்தே-ऽநிர்தேஶ்ய-ம்பரமம் ஸுகம்‌।

கத-ந்நு தத்விஜாநீயா-ங்கிமு பாதி விபாதி வா ॥14॥

ந தத்ர ஸூர்யோ பாதி ந சந்த்ரதாரக-ந்நேமா வித்யுதோ பாந்தி குதோ-ऽயமக்நிஃ।

தமேவ பாந்தமநுபாதி ஸர்வ-ந்தஸ்ய பாஸா ஸர்வமிதம்-விँபாதி ॥15॥

Roman (IAST) Transliteration

adhyāya 2

vallī 2

puramekādaśadvāramajasyāvakracetasaḥ|

anuṣṭhāya na śocati vimuktaśca vimucyate| etadvai tat‌ ||1||

haṃsa-śśuciṣadvasurāntarikṣasaddhotā vediṣadatithirduroṇasat‌|

nṛṣadvarasadṛtasadvyomasadabjā gojā ṛtajā adrijā ṛta-mbṛhat‌ ||2||

ūrdhva-mprāṇamunnayatyapāna-mpratyagasyati|

madhye vāmanamāsīnaṃ-vi~śve devā upāsate ||3||

asya visraṃsamānasya śarīrasthasya dehinaḥ|

dehādvimucyamānasya kimatra pariśiṣyate| etadvai tat‌ ||4||

na prāṇena nāpānena martyo jīvati kaścana|

itareṇa tu jīvanti yasminnetāvupāśritau ||5||

hanta ta ida-mpravakṣyāmi guhya-mbrahma sanātanam‌|

yathā ca maraṇa-mprāpya ātmā bhavati gautama ||6||

yonimanye prapadyante śarīratvāya dehinaḥ|

sthāṇumanye-'nusaṃya~nti yathākarma yathāśrutam‌ ||7||

ya eṣa supteṣu jāgarti kāma-ṅkāma-mpuruṣo nirmimāṇaḥ|

tadeva śukra-ntad brahma tadevāmṛtamucyate|

tasmiṃllo~kā-śśritā-ssarve tadu nātyeti kaścana| etadvai tat‌ ||8||

agniryathaiko bhuvana-mpraviṣṭo rūpaṃ rūpa-mpratirūpo babhūva|

ekastathā sarvabhūtāntarātmā rūpaṃ rūpa-mpratirūpo bahiśca ||9||

vāyuryathaiko bhuvana-mpraviṣṭo rūpaṃ rūpa-mpratirūpo babhūva|

ekastathā sarvabhūtāntarātmā rūpaṃ rūpa-mpratirūpo bahiśca ||10||

sūryo yathā sarvalokasya cakṣurna lipyate cākṣuṣairbahyidoṣaiḥ|

ekastathā sarvabhūtāntarātmā na lipyate lokaduḥkhena bāhyaḥ ||11||

eko vaśī sarvabhūtāntarātmā ekaṃ rūpa-mbahudhā yaḥ karoti|

tamātmasthaṃ-ye~-'nupaśyanti dhīrāsteṣāṃ sukhaṃ śāśvata-nnetareṣām‌ ||12||

nityo-'nityānā-ñcetanaścetanānāmeko bahūnāṃ-yo~ vidadhāti kāmān‌|

tamātmasthaṃ-ye~-'nupaśyanti dhīrāsteṣāṃ śānti-śśāśvatī netareṣām‌ ||13||

tadetaditi manyante-'nirdeśya-mparamaṃ sukham‌|

katha-nnu tadvijānīyā-ṅkimu bhāti vibhāti vā ||14||

na tatra sūryo bhāti na candratāraka-nnemā vidyuto bhānti kuto-'yamagniḥ|

tameva bhāntamanubhāti sarva-ntasya bhāsā sarvamidaṃ-vi~bhāti ||15||