Chanakya Niti - Dvadasho'dhyayah

ॐ

சாணக்ய நீதி - த்வாதஶோऽத்யாயஃ

Tamil

ஸாநந்தம் ஸதநம் ஸுதாஸ்து ஸுதியஃ காந்தா ப்ரியாலாபிநீ

இச்சாபூர்திதநம் ஸ்வயோஷிதி ரதிஃ ஸ்வாஜ்ஞாபராஃ ஸேவகாஃ ।

ஆதித்யம் ஶிவபூஜநம் ப்ரதிதிநம் மிஷ்டாந்நபாநம் க்ரு'ஹே

ஸாதோஃ ஸங்கமுபாஸதே ச ஸததம் தந்யோ க்ரு'ஹஸ்தாஶ்ரமஃ ॥ 01 ॥

ஆர்தேஷு விப்ரேஷு தயாந்விதஶ்ச

யச்ச்ரத்தயா ஸ்வல்பமுபைதி தாநம் ।

அநந்தபாரமுபைதி ராஜந்

யத்தீயதே தந்ந லபேத்த்விஜேப்யஃ ॥ 02 ॥

தாக்ஷிண்யம் ஸ்வஜநே தயா பரஜநே ஶாட்யம் ஸதா துர்ஜநே

ப்ரீதிஃ ஸாதுஜநே ஸ்மயஃ கலஜநே வித்வஜ்ஜநே சார்ஜவம் ।

ஶௌர்யம் ஶத்ருஜநே க்ஷமா குருஜநே நாரீஜநே தூர்ததா

இத்தம் யே புருஷா கலாஸு குஶலாஸ்தேஷ்வேவ லோகஸ்திதிஃ ॥ 03 ॥

ஹஸ்தௌ தாநவிவர்ஜிதௌ ஶ்ருதிபுடௌ ஸாரஸ்வதத்ரோஹிணௌ

நேத்ரே ஸாதுவிலோகநேந ரஹிதே பாதௌ ந தீர்தம் கதௌ ।

அந்யாயார்ஜிதவித்தபூர்ணமுதரம் கர்வேண துங்கம் ஶிரோ

ரே ரே ஜம்புக முஞ்ச முஞ்ச ஸஹஸா நீசம் ஸுநிந்த்யம் வபுஃ ॥ 04 ॥

யேஷாம் ஶ்ரீமத்யஶோதாஸுதபதகமலே நாஸ்தி பக்திர்நராணாம்

யேஷாமாபீரகந்யாப்ரியகுணகதநே நாநுரக்தா ரஸஜ்ஞா ।

யேஷாம் ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணலீலாலலிதரஸகதாஸாதரௌ நைவ கர்ணௌ

திக் தாந் திக் தாந் திகேதாந் கதயதி ஸததம் கீர்தநஸ்தோ ம்ரு'தங்கஃ ॥ 05 ॥

பத்ரம் நைவ யதா கரீலவிடபே தோஷோ வஸந்தஸ்ய கிம்

நோலூகோऽப்யவலோகதே யதி திவா ஸூர்யஸ்ய கிம் தூஷணம் ।

வர்ஷா நைவ பதந்தி சாதகமுகே மேகஸ்ய கிம் தூஷணம்

யத்பூர்வம் விதிநா லலாடலிகிதம் தந்மார்ஜிதும் கஃ க்ஷமஃ ॥ 06 ॥

ஸத்ஸங்காத்பவதி ஹி ஸாதுநா கலாநாம்

ஸாதூநாம் ந ஹி கலஸங்கதஃ கலத்வம் ।

ஆமோதம் குஸுமபவம் ம்ரு'தேவ தத்தே

ம்ரு'த்கந்தம் நஹி குஸுமாநி தாரயந்தி ॥ 07 ॥

ஸாதூநாம் தர்ஶநம் புண்யம் தீர்தபூதா ஹி ஸாதவஃ ।

காலேந பலதே தீர்தம் ஸத்யஃ ஸாதுஸமாகமஃ ॥ 08 ॥

விப்ராஸ்மிந்நகரே மஹாந்கதய கஸ்தாலத்ருமாணாம் கணஃ

கோ தாதா ரஜகோ ததாதி வஸநம் ப்ராதர்க்ரு'ஹீத்வா நிஶி ।

கோ தக்ஷஃ பரவித்ததாரஹரணே ஸர்வோऽபி தக்ஷோ ஜநஃ

கஸ்மாஜ்ஜீவஸி ஹே ஸகே விஷக்ரு'மிந்யாயேந ஜீவாம்யஹம் ॥ 09 ॥

ந விப்ரபாதோதககர்தமாணி

ந வேதஶாஸ்த்ரத்வநிகர்ஜிதாநி ।

ஸ்வாஹாஸ்வதாகாரவிவர்ஜிதாநி

ஶ்மஶாநதுல்யாநி க்ரு'ஹாணி தாநி ॥ 10 ॥

ஸத்யம் மாதா பிதா ஜ்ஞாநம் தர்மோ ப்ராதா தயா ஸகா ।

ஶாந்திஃ பத்நீ க்ஷமா புத்ரஃ ஷடேதே மம பாந்தவாஃ ॥ 11 ॥

அநித்யாநி ஶரீராணி விபவோ நைவ ஶாஶ்வதஃ ।

நித்யம் ஸந்நிஹிதோ ம்ரு'த்யுஃ கர்தவ்யோ தர்மஸங்க்ரஹஃ ॥ 12 ॥

நிமந்த்ரோத்ஸவா விப்ரா காவோ நவத்ரு'ணோத்ஸவாஃ ।

பத்யுத்ஸாஹயுதா பார்யா அஹம் க்ரு'ஷ்ணசரணோத்ஸவஃ ॥ 13 ॥

மாத்ரு'வத்பரதாரேஷு பரத்ரவ்யேஷு லோஷ்ட்ரவத் ।

ஆத்மவத்ஸர்வபூதேஷு யஃ பஶ்யதி ஸ பண்டிதஃ ॥ 14 ॥

தர்மே தத்பரதா முகே மதுரதா தாநே ஸமுத்ஸாஹதா

மித்ரேऽவஞ்சகதா குரௌ விநயதா சித்தேऽதிமபீரதா ।

ஆசாரே ஶுசிதா குணே ரஸிகதா ஶாஸ்த்ரேஷு விஜ்ஞாநதா

ரூபே ஸுந்தரதா ஶிவே பஜநதா த்வய்யஸ்தி போ ராகவ ॥ 15 ॥

காஷ்டம் கல்பதருஃ ஸுமேருசலஶ்சிந்தாமணிஃ ப்ரஸ்தரஃ

ஸூர்யாஸ்தீவ்ரகரஃ ஶஶீ க்ஷயகரஃ க்ஷாரோ ஹி வாராம் நிதிஃ ।

காமோ நஷ்டதநுர்வலிர்திதிஸுதோ நித்யம் பஶுஃ காமகௌ-

ர்நைதாம்ஸ்தே துலயாமி போ ரகுபதே கஸ்யோபமா தீயதே ॥ 16 ॥

வித்யா மித்ரம் ப்ரவாஸே ச பார்யா மித்ரம் க்ரு'ஹேஷு ச ।

வ்யாதிதஸ்யௌஷதம் மித்ரம் தர்மோ மித்ரம் ம்ரு'தஸ்ய ச ॥ 17 ॥

விநயம் ராஜபுத்ரேப்யஃ பண்டிதேப்யஃ ஸுபாஷிதம் ।

அந்ரு'தம் த்யூதகாரேப்யஃ ஸ்த்ரீப்யஃ ஶிக்ஷேத கைதவம் ॥ 18 ॥

அநாலோக்ய வ்யயம் கர்தா அநாதஃ கலஹப்ரியஃ ।

ஆதுரஃ ஸர்வக்ஷேத்ரேஷு நரஃ ஶீக்ரம் விநஶ்யதி ॥ 19 ॥

நாஹாரம் சிந்தயேத்ப்ராஜ்ஞோ தர்மமேகம் ஹி சிந்தயேத் ।

ஆஹாரோ ஹி மநுஷ்யாணாம் ஜந்மநா ஸஹ ஜாயதே ॥ 20 ॥

தநதாந்யப்ரயோகேஷு வித்யாஸங்க்ரஹணே ததா ।

ஆஹாரே வ்யவஹாரே ச த்யக்தலஜ்ஜஃ ஸுகீ பவேத் ॥ 21 ॥

ஜலபிந்துநிபாதேந க்ரமஶஃ பூர்யதே கடஃ ।

ஸ ஹேதுஃ ஸர்வவித்யாநாம் தர்மஸ்ய ச தநஸ்ய ச ॥ 22 ॥

வயஸஃ பரிணாமேऽபி யஃ கலஃ கல ஏவ ஸஃ ।

ஸம்பக்வமபி மாதுர்யம் நோபயாதீந்த்ரவாருணம் ॥ 23 ॥

Roman (IAST) Transliteration

sānandaṃ sadanaṃ sutāstu sudhiyaḥ kāntā priyālāpinī

icchāpūrtidhanaṃ svayoṣiti ratiḥ svājñāparāḥ sevakāḥ |

ātithyaṃ śivapūjanaṃ pratidinaṃ miṣṭānnapānaṃ gṛhe

sādhoḥ saṅgamupāsate ca satataṃ dhanyo gṛhasthāśramaḥ || 01 ||

ārteṣu vipreṣu dayānvitaśca

yacchraddhayā svalpamupaiti dānam |

anantapāramupaiti rājan

yaddīyate tanna labheddvijebhyaḥ || 02 ||

dākṣiṇyaṃ svajane dayā parajane śāṭhyaṃ sadā durjane

prītiḥ sādhujane smayaḥ khalajane vidvajjane cārjavam |

śauryaṃ śatrujane kṣamā gurujane nārījane dhūrtatā

itthaṃ ye puruṣā kalāsu kuśalāsteṣveva lokasthitiḥ || 03 ||

hastau dānavivarjitau śrutipuṭau sārasvatadrohiṇau

netre sādhuvilokanena rahite pādau na tīrthaṃ gatau |

anyāyārjitavittapūrṇamudaraṃ garveṇa tuṅgaṃ śiro

re re jambuka muñca muñca sahasā nīcaṃ sunindyaṃ vapuḥ || 04 ||

yeṣāṃ śrīmadyaśodāsutapadakamale nāsti bhaktirnarāṇāṃ

yeṣāmābhīrakanyāpriyaguṇakathane nānuraktā rasajñā |

yeṣāṃ śrīkṛṣṇalīlālalitarasakathāsādarau naiva karṇau

dhik tān dhik tān dhigetān kathayati satataṃ kīrtanastho mṛdaṅgaḥ || 05 ||

patraṃ naiva yadā karīlaviṭape doṣo vasantasya kiṃ

nolūko'pyavalokate yadi divā sūryasya kiṃ dūṣaṇam |

varṣā naiva patanti cātakamukhe meghasya kiṃ dūṣaṇaṃ

yatpūrvaṃ vidhinā lalāṭalikhitaṃ tanmārjituṃ kaḥ kṣamaḥ || 06 ||

satsaṅgādbhavati hi sādhunā khalānāṃ

sādhūnāṃ na hi khalasaṅgataḥ khalatvam |

āmodaṃ kusumabhavaṃ mṛdeva dhatte

mṛdgandhaṃ nahi kusumāni dhārayanti || 07 ||

sādhūnāṃ darśanaṃ puṇyaṃ tīrthabhūtā hi sādhavaḥ |

kālena phalate tīrthaṃ sadyaḥ sādhusamāgamaḥ || 08 ||

viprāsminnagare mahānkathaya kastāladrumāṇāṃ gaṇaḥ

ko dātā rajako dadāti vasanaṃ prātargṛhītvā niśi |

ko dakṣaḥ paravittadāraharaṇe sarvo'pi dakṣo janaḥ

kasmājjīvasi he sakhe viṣakṛminyāyena jīvāmyaham || 09 ||

na viprapādodakakardamāṇi

na vedaśāstradhvanigarjitāni |

svāhāsvadhākāravivarjitāni

śmaśānatulyāni gṛhāṇi tāni || 10 ||

satyaṃ mātā pitā jñānaṃ dharmo bhrātā dayā sakhā |

śāntiḥ patnī kṣamā putraḥ ṣaḍete mama bāndhavāḥ || 11 ||

anityāni śarīrāṇi vibhavo naiva śāśvataḥ |

nityaṃ sannihito mṛtyuḥ kartavyo dharmasaṅgrahaḥ || 12 ||

nimantrotsavā viprā gāvo navatṛṇotsavāḥ |

patyutsāhayutā bhāryā ahaṃ kṛṣṇacaraṇotsavaḥ || 13 ||

mātṛvatparadāreṣu paradravyeṣu loṣṭravat |

ātmavatsarvabhūteṣu yaḥ paśyati sa paṇḍitaḥ || 14 ||

dharme tatparatā mukhe madhuratā dāne samutsāhatā

mitre'vañcakatā gurau vinayatā citte'timabhīratā |

ācāre śucitā guṇe rasikatā śāstreṣu vijñānatā

rūpe sundaratā śive bhajanatā tvayyasti bho rāghava || 15 ||

kāṣṭhaṃ kalpataruḥ sumerucalaścintāmaṇiḥ prastaraḥ

sūryāstīvrakaraḥ śaśī kṣayakaraḥ kṣāro hi vārāṃ nidhiḥ |

kāmo naṣṭatanurvalirditisuto nityaṃ paśuḥ kāmagau-

rnaitāṃste tulayāmi bho raghupate kasyopamā dīyate || 16 ||

vidyā mitraṃ pravāse ca bhāryā mitraṃ gṛheṣu ca |

vyādhitasyauṣadhaṃ mitraṃ dharmo mitraṃ mṛtasya ca || 17 ||

vinayaṃ rājaputrebhyaḥ paṇḍitebhyaḥ subhāṣitam |

anṛtaṃ dyūtakārebhyaḥ strībhyaḥ śikṣeta kaitavam || 18 ||

anālokya vyayaṃ kartā anāthaḥ kalahapriyaḥ |

āturaḥ sarvakṣetreṣu naraḥ śīghraṃ vinaśyati || 19 ||

nāhāraṃ cintayetprājño dharmamekaṃ hi cintayet |

āhāro hi manuṣyāṇāṃ janmanā saha jāyate || 20 ||

dhanadhānyaprayogeṣu vidyāsaṅgrahaṇe tathā |

āhāre vyavahāre ca tyaktalajjaḥ sukhī bhavet || 21 ||

jalabindunipātena kramaśaḥ pūryate ghaṭaḥ |

sa hetuḥ sarvavidyānāṃ dharmasya ca dhanasya ca || 22 ||

vayasaḥ pariṇāme'pi yaḥ khalaḥ khala eva saḥ |

sampakvamapi mādhuryaṃ nopayātīndravāruṇam || 23 ||