6.74 Yuddhakanda - Chatuhsaptatitama Sargah

ॐ

6.74 යුද්ධකාණ්ඩ - චතුඃසප්තතිතම සර්ගඃ

Valmiki Sinhala

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාණ්ඩම් .

අථ චතුඃසප්තතිතමස්සර්ගඃ .

තයෝස්තදාසාදිතයෝරණාග්රේමුමෝහසෛන්යංහරිපුඞ්ගවානාම් .

සුග්රීවනීලාඞ්ගදජාම්බවන්තෝ න චාපිකිඤ්චිත්ප්රතිපේදිරේතේ .. 1 ..

තතෝවිෂණ්ණංසමවේක්ෂ්යසෛන්යංවිභීෂණෝබුද්ධිමතාංවරිෂ්ඨඃ .

උවාචශාඛමෘගරාජවීරානාශ්වාසයන්නප්රතිමෛර්වචෝභිඃ .. 2 ..

මාභෛෂ්ටනාස්ත්යත්රවිෂාදකාලෝයදාර්යපුත්ත්රෞවිවශෞවිෂණ්ණෞ .

ස්වයම්භුවෝවාක්යමථෝද්වහන්තෞයත්සාදිතාවින්ද්රජිදස්ත්රජාලෛඃ .. 3 ..

තස්මෛතුදත්තම්පරමාස්ත්රමේතත්ස්වයම්භුවාබ්රාහ්මමමෝඝවේගම් .

තන්මානයන්තෞයුධිරාජපුත්රෞනිපාතිතෞකෝ(අ)ත්රවිෂාදකාලඃ .. 4 ..

බ්රාහ්මමස්ත්රන්තතෝධීමාන්මානයිත්වාතුමාරුතිඃ .

විභීෂණවචශ්ශ්රුත්වාහනූමාංස්තමථාබ්රවීත් .. 5 ..

ඒතස්මින්නිහතේසෛන්යේවානරාණාන්තරස්විනාම් .

යෝයෝධාරයතේප්රාණාංස්තන්තමාශ්වාසයාව .. 6 ..

තාවුභෞයුගපවදීරෞහනූමද්රාක්ෂසෝත්තමෞ .

උල්කාහස්තෞතදාරාත්රෞරණශීර්ෂේවිචේරතුඃ .. 7 ..

භින්නලාඞ්ගූලහස්තෝරුපාදාඞ්ගුලි ශිරෝ ධරෛඃ .

ස්රවද්භිඃ ක්ෂතජං ගාත්රෛඃ ප්රස්රවද්භිඃ සමන්තතඃ .. 8 ..

පතිතෛඃපර්වතාකාරෛර්වානරෛරභිසඞ්කුලාම් .

ශස්සෛශ්චපතිතෛර්දීප්තෛර්දදෘශාතේවසුන්ධරාම් .. 9 ..

සුග්රීවමඞ්ගදන්නීලංශරභඞ්ගන්ධමාදනම් .

ගවාක්ෂං ච සුෂේණං ච වේගදර්ශිනමාහුකම් .. 10 ..

මෛන්දං නලං ජ්යෝතිමුඛං ද්විවිදං පනසං තථා .

විභීෂණෝ හනූමාංශ්ච දදෘශාතේ හතාන්රණේ .. 11 ..

සප්තෂෂ්ටිර්හතාඃකෝට්යෝවානරාණාන්තරස්විනාම් .

අහ්නඃපඤ්චමශේෂේණවල්ලභේනස්වයම්භුවඃ .. 12 ..

සාගරෞඝනිභම්භීමන්දෘෂ්ටවාබාණාර්දිතම්බලම් .

මාර්ගතේජාම්බවන්තංස්මිහනූමාන් සවිභීෂණඃ .. 13 ..

ස්වභාවජරයායුක්තංවෘද්ධංශරශතෛශ්චිතම් .

ප්රජාපතිසුතංවීරංශාම්යන්තමිවපාවකම් .. 14 ..

දෘෂ්ටවාතමුපසඞ්ග්රම්යපෞලස්ත්යෝවාක්යමබ්රවීත් .

ච්චිදාර්යශරෛස්තීක්ෂ්ණෛර්නප්රාණාධ්වංසිතාස්තව .. 15 ..

විභීෂණවචශ්ශ්රුත්වාජාම්බවානෘක්ෂපුඞ්ගවඃ .

කෘච්ඡ්රාදභ්යුග්දිරන්වාක්යමිදංවචනමබ්රවීත් .. 16 ..

නෛරෘතේන්ද්රමහාවීර්යස්වරේණත්වා(අ)භිලක්ෂ්යේ .

පීඩ්යමානශශිතෛර්බාණෛර්නත්වාපශ්යාමිචක්ෂුෂා .. 17 ..

අඤ්ජනාසුප්රජායේනමාතරිශ්වා ච නෛරෘත .

හනුමාන් වානරශ්රේෂ්ඨඃප්රාණාන් ධාරයතේක්වචිත් .. 18 ..

ශ්රුත්වාජාම්බවතෝවාක්යමුවාචේදංවිභීෂණඃ .

ආර්යපුත්රාවතික්රම්යකස්මාත්පෘච්ඡසිමාරුතිම් .. 19 ..

නෛවරාජනිසුග්රීවේනාඞ්ගදේනාපිරාඝවේ .

ආර්යසන්දර්ශිතස්ස්නේහෝයථාවායුසුතේපරඃ .. 20 ..

විභීෂණවචශ්ශ්රුත්වාජාම්බවාන්වාක්යමබ්රවීත් .

ශෘණුනෛරෘතශාර්දූලයස්මාත් පෘච්ඡාමිමාරුතිම් .. 21 ..

තස්මින්ජීවතිවීරේතුහතමප්යහතම්බලම් .

හනූමත්යුජ්ඣිතප්රාණේජීවන්තෝ(අ)පිවයං හෘතා .. 22 ..

ධරතේමාරුතිස්තාතමාරුතප්රතිමෝයදි .

වෛශ්වානරසමෝවීර්වේජීවිතාශාතතෝභවේත් .. 23 ..

තතෝවෘද්ධමුපාගම්යනියමේනාභ්යවාදයත් .

ගෘහ්යජාම්බවතඃපාදෞහනූමාන්මාරුතාත්මජඃ .. 24 ..

ශ්රුත්වාහනුමතෝවාක්යන්තදා(අ)පිව්යථිතේන්ද්රියඃ .

පුනර්ජාතමිවාත්මානම්මන්යතේප්ලවගෝත්තමඃ .. 25 ..

තතෝ(අ)බ්රවීන්මහාතේජාහනූමන්තං ස ජාම්බවාන් .

ආගච්ඡහරිශාර්දූල වානරාංස්ත්රාතුමර්හසි .. 26 ..

නාන්යෝවක්රමපර්යාප්තස්ත්වමේෂාම්පරමස්සඛා .

ත්වත්පරාක්රමකාලෝ(අ)යන්නාන්යම්පශ්යාමිකථඤ්චන .. 27 ..

ඍක්ෂ්වානරවීරාණාමනීකානිප්රහර්ෂය .

ශල්යෞකුරුචාප්යේතාසාදිතෞරාමලක්ෂ්මණෞ .. 28 ..

ගත්වාපරමමධ්වානමුපර්යුපරිසාගරම් .

හිමවන්තන්නගශ්රේෂ්ඨංහනුමන්ගන්තුමර්හසි .. 29 ..

තතඃකාඤ්චනමත්යුච්චමෘෂභම්පර්වතෝත්තමම් .

කෛලාසශිඛරඤ්චාපිද්රක්ෂ්යස්යරිනිෂූදන .. 30 ..

තයෝශශිඛරයෝර්මධ්යේප්රදීප්තමතුලප්රභම් .

සර්යෞෂධියුතංවීර ද්රක්ෂ්යස්යෞෂධිපර්යතම් .. 31 ..

තස්යවානරශාර්දූල චතස්රෝ මූධි සම්භවාඃ .

ද්රක්ෂ්යස්යෝෂධයෝදීප්තාදීපය්නත්යෝදිශෝදශ .. 32 ..

මෘතසඤ්ජීවනීඤ්චෛවවිශල්යකරණීමපි .

සුවර්ණකරණීඤ්චෛවසන්ධානකරණීන්තථා .. 33 ..

තාස්සර්වාහනුමන්ගෘහ්වක්ෂිප්රමාගන්තුමර්හසි .

ආශ්වාසයහරීන් ප්රාණෛර්යෝජ්යගන්ධවහාත්මජ .. 34 ..

ශ්රුත්වාජාම්බවතෝවාක්යංහනූමාන් හරිපුඞ්ගවඃ .

ආපූර්යතබලෝද්ධර්ෂෛස්තෝයවේගෛරිවාර්ණවඃ .. 35 ..

ස පර්වතතටාග්රස්ථඃ පීඩයන්පර්වතෝත්තරම් .

හනූමාන්දෘශ්යතේ වීරෝ ද්විතීය ඉව පර්වතඃ .. 36 ..

හරිපාදවිනිර්භග්නෝනිෂසාද ස පර්වතඃ .

න ශශාකතදාත්මානංසෝඪුම්භෘශනිපීඩිතඃ .. 37 ..

තස්යපේතුර්නගාභූමෞහරිවේගාච්චජජ්වලුඃ .

ශෘඞ්ගාණි ච ව්යශීර්යන්තපීඩිතස්යහනූමතා .. 38 ..

තස්මින් සම්පීඩ්යමානේතුභග්නද්රුමශිලාතලේ .

න ශේකුර්වානරාස්ස්ථාතුඞ්ඝූර්ණමානේනගෝත්තමේ .. 39 ..

සාඝූර්ණිතමහාද්වාරාප්රභග්නගෘහගෝපුරා .

ලඞ්කාත්රාසාකුලාරාත්රෞප්රවෘත්තේවාභවත්තදා .. 40 ..

පෘථිවීධරසඞ්කාශෝනිපීඩ්යධරණීධරම් .

පෘථිවීඞ්ක්ෂෝභයාමාසසාර්ණවාම්මාරුතාත්මජඃ .. 41 ..

ආරුරෝහතදාතස්මාද්ධරිර්මලයපර්වතම් .

මේරුමන්දරසඞ්කාශන්නානාප්රස්රවණාකුලම් .. 42 ..

නානාද්රුමලතාකීර්ණංවිකාසිකමලෝත්පලම් .

සේවිතන්දේවගන්ධර්වෛෂ්ෂෂ්ටියෝජනමුච්ඡ්රිතම් .. 43 ..

විද්යාධරෛර්මුනිගණෛරප්සරෝභිර්නිෂේවිතම් .

නානාමෘගගණාකීර්ණම්බහුකන්දරශෝභිතම් .. 44 ..

සර්වානාකුලයංස්තත්රයක්ෂගන්ධර්වකින්නරාන් .

හනුමාන් මේඝසඞ්කාශෝවවෘධේමාරුතාත්මජඃ .. 45 ..

පද්භ්යාන්තුශෛලමාපීඩ්යබඩබාමුඛවන්මුඛම් .

විවෘත්යෝග්රන්නනාදෝච්චෛස්ත්රාසයන්නිවරාක්ෂසාන් .. 46 ..

තස්යනානද්යමානස්යශ්රුත්වානිනදමද්භුතම් .

ලඞ්කාස්ථාරාක්ෂසාස්සර්වේ න ශේකුස්ස්පන්දිතුම්භයාත් .. 47 ..

නමස්කෘත්වා(අ)ථරාමායමාරුතිර්භීමවික්රමඃ .

රාඝවාර්ථේපරඞ්කර්මසමීහතපරන්තපඃ .. 48 ..

ස පුච්ඡමුද්යම්යභුජඞ්ගකල්පංවිනම්යපෘෂ්ඨංශ්රවණේනිකුඤ්ච්ය .

විවෘත්යවක්ත්රම්බඩබාමුඛාභමාපුඵ්ලුවේව්යෝමනිචණ්ඩවේගඃ .. 49 ..

සවෘක්ෂෂණ්ඩාංස්තරසාජහාරශෛලාන් ශිලාඃප්රාකෘතවානරාංශ්ච .

බාහූරුවේගෝද්ධතසම්ප්රණුන්නාස්තේක්ෂීණවේගාස්සලිලේනිපේතුඃ .. 50 ..

තෞප්රසාර්යෝරගභෝගකල්පෞභුජෞභුජඞ්ගාරිනිකාශවීර්යඃ .

ජගාමමේරුන්නගරාජමග්ය්රන්දිශඃප්රකර්ෂන්නිවවායුසූනුඃ .. 51 ..

ස සාගරඞ්ඝූර්ණිතවීචිමාලන්තථාභෘශම්භ්රාමිතසර්වසත්ත්වම් .

සමීක්ෂමාණස්සහසාජගාමචක්රංයථාවිෂ්ණුකරාග්රමුක්තම් .. 52 ..

ස පර්වතාන්වෘක්ෂගවාන් සරාංසිනදීස්තටාකානිපුරෝත්තමානි .

ස්ඵීතාන් ජනාන්තානපිසම්ප්රවීක්ෂ්යජගාමවේගාපතිතෘතුල්යවේගඃ .. 53 ..

ආදිත්යපථමාශ්රිත්යජගාම ස ගතක්ලමඃ .

හනූමාංස්ත්වරිතෝවීරඃපිතෘතුල්යපරාක්රමඃ .. 54 ..

ජවේනමහතායුක්තෝමාරුතිර්මාරුතෝයථා .

ජගාමහරිශාර්දූලෝදිශශ්ශබ්දේනපූරයන් .. 55 ..

ස්ම්මරන්ජාම්බවතෝවාක්යම්මාරුතිර්වාතරංහසා .

දදර්ශසහසාගත්වාහිමවන්තම්මහාකපිඃ .. 56 ..

නානාප්රස්රවණෝපේතන්නානාකන්දරනිර්ඝරම් .

ශ්වේතාභ්රචයසඞ්කාශෛශශිඛරෛශ්චාරුදර්ශනෛඃ .. 57 ..

ශෝභිතංවිවිධෛර්වෘක්ෂෛරගමත්පර්වතෝත්තමම් .

ස තංසමාසාද්යමහානගේන්ද්රමතිප්රවෘද්ධෝත්තමඝෝරශෘඞ්ගම් .

දදර්ශපුණ්යානිමහාශ්රමාණිසුරර්ෂිසඞ්ඝෝත්තමසේවිතානි .. 58 ..

ස බ්රහ්මකෝශංරජතාලයං ච ශක්රාලයංරුද්රශරප්රමෝක්ෂම් .

හයානනම්බ්රහ්මශිරශ්චදීප්තන්දදර්ශවෛවස්වතකිඞ්කරාංශ්ච .. 59 ..

වජ්රාලයං වෛශ්වරණාලයං ච .

සූර්යප්රභං සූර්යනිබන්ධනං ච .

බ්රහ්මාසනං ශඞ්කරකාර්මුකං ච .

දදර්ශ නාභිං ච වසුන්ධරායාඃ .. 60 ..

කෛලාසමග්ය්රංහිමවච්ඡිලාං ච තථර්ෂභඞ්කාඤ්චනශෛලමග්ය්රම් .

සන්දීප්තසර්වෞෂධිසන්ප්රදීප්තන්දදර්ශසර්වෞෂධිපර්වතේන්ද්රම් .. 61 ..

ස තංසමීක්ෂ්යානලරශ්මිදීප්තංවිසිෂ්මියේවාසවදූතසූනුඃ .

ආවෘත්යතඤ්චෞෂධිපර්වතේන්ද්රන්තත්රෞෂධීනාංවිචයඤ්චකාර .. 62 ..

සයෝජනසහස්රාණිසමතීත්යමහාකපිඃ .

දිව්යෞෂධිධරංශෛලංව්යචරන්මාරුතාත්මජඃ .. 63 ..

මහෞෂධ්යස්තතස්සර්වාස්තස්මින් පර්වතසත්තමේ .

විජ්ඤායාර්ථිනමායාන්තන්තතෝජග්මුරදර්ශනම් .. 64 ..

ස තාමහාත්මාහනුමානපශ්යංශ්චුකෝපකෝපාච්චභෘශන්නනාද .

අමෘෂ්යමාණෝ(අ)නගිනිකාශචක්ෂුර්මහීධරේන්ද්රන්තමුවාචවාක්යම් .. 65 ..

කීමේතදේවංසුවිනිශ්චිතන්තේයද්රාඝවේනාසිකෘතානුකම්ප .

පශ්යාද්යමද්බාහුබලාභිභූතෝවිකීර්ණමාත්මානමථෝනගේන්ද්ර .. 66 ..

ස තස්යශෘඞ්ගංසනගංසනාගංසකාඤ්චනන්ධාතුසහස්රජුෂ්ටම් .

විකීර්ණකූටඤ්ජ්වලිතාග්රසානුම්ප්රගෘහ්යවේගාත්සහසෝන්මමාථ .. 67 ..

සතසමුත්පාට්යඛමුත්පපාතවිත්රාස්යලෝකාන් සසුරාසුරේන්ද්රාන් .

සංස්තූයමානඃඛචරෛරනේකෛර්ජගාමවේගාද්ගරුඩෝග්රවේගඃ .. 68 ..

ස භාස්කරාධ්වානමනුප්රපන්නස්තම්භාස්කරාභංශිඛරම්ප්රගෘහ්ය .

බභෞතදාභාස්කරසන්නිකාශෝරවේස්සමීපේප්රතිභාස්කරාභඃ .. 69 ..

ස තේනශෛලේනභෘශංරරාජශෛලෝපමෝගන්ධවහාත්මජස්තු .

සහස්රධාරේණසපාවකේනචක්රේණඛේවිෂ්ණුරිවාර්පිතේන .. 70 ..

තංවානරාඃප්රේක්ෂ්යවිනේදුරුච්චෛස්සතානපිප්රේක්ෂ්යමුදානනාද .

තේෂාංසමුධ්ඝුෂ්ටරවන්නිශම්යලඞ්කාලයාභීමතරංවිනේදුඃ .. 71 ..

තතෝමහාත්මානිපපාතතස්මින් ශෛලෝත්තමේවානරසෛන්යමථ්යේ .

හර්යුත්තමේභ්යශශිරසා(අ)භිවාද්යවිභීෂණන්තත්ර ස සස්වජේ ච .. 72 ..

තාවප්යුභෞමානුෂරාජපුත්රෞතඞ්ගන්ධමාඝ්රායමහෞෂධීනාම් .

බභූවතුස්තත්රතදාවිශල්යාවුත්තස්ථුරන්යේ ච හරිප්රවීරාඃ .. 73 ..

සර්වේවිශල්යාවිරුජාඃක්ෂණේනහරිප්රවීරාශ්චහතාශ්චයේස්යුඃ .

ගන්ධේනතාසාම්ප්රවරෞෂධීනාංසුප්තානිශාන්තේෂ්විවසම්ප්රබුද්ධාඃ .. 74 ..

දාප්රභෘතිලඞ්කායාංයුධ්යන්තේහරිරාක්ෂසාඃ .

තදාප්රභෘතිමානාර්ථමාජ්ඤයාරාවණස්ය ච .. 75 ..

යේහන්යන්තේරණේතත්රරාක්ෂසාඃකපිකුඤ්ජරෛඃ .

හතාහතාස්තුක්ෂිප්යන්තේසර්වඒවතුසාගරේ .. 76 ..

තතෝහරිර්ගන්ධවහාත්මජස්තුතමෝෂධීශෛලමුදග්රවේගඃ .

නිනායවේගාද්ධිමවන්තමේවපුනශ්චරාමේණසමාජගාම .. 77 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාණ්ඩේ චතුඃසප්තතිතමස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha catuḥsaptatitamassargaḥ |

tayostadāsāditayoraṇāgremumohasainyaṃharipuṅgavānām |

sugrīvanīlāṅgadajāmbavanto na cāpikiñcitpratipedirete || 1 ||

tatoviṣaṇṇaṃsamavekṣyasainyaṃvibhīṣaṇobuddhimatāṃvariṣṭhaḥ |

uvācaśākhamṛgarājavīrānāśvāsayannapratimairvacobhiḥ || 2 ||

mābhaiṣṭanāstyatraviṣādakāloyadāryaputtrauvivaśauviṣaṇṇau |

svayambhuvovākyamathodvahantauyatsāditāvindrajidastrajālaiḥ || 3 ||

tasmaitudattamparamāstrametatsvayambhuvābrāhmamamoghavegam |

tanmānayantauyudhirājaputraunipātitauko'traviṣādakālaḥ || 4 ||

brāhmamastrantatodhīmānmānayitvātumārutiḥ |

vibhīṣaṇavacaśśrutvāhanūmāṃstamathābravīt || 5 ||

etasminnihatesainyevānarāṇāntarasvinām |

yoyodhārayateprāṇāṃstantamāśvāsayāva || 6 ||

tāvubhauyugapavadīrauhanūmadrākṣasottamau |

ulkāhastautadārātrauraṇaśīrṣeviceratuḥ || 7 ||

bhinnalāṅgūlahastorupādāṅguli śiro dharaiḥ |

sravadbhiḥ kṣatajaṃ gātraiḥ prasravadbhiḥ samantataḥ || 8 ||

patitaiḥparvatākārairvānarairabhisaṅkulām |

śassaiścapatitairdīptairdadṛśātevasundharām || 9 ||

sugrīvamaṅgadannīlaṃśarabhaṅgandhamādanam |

gavākṣaṃ ca suṣeṇaṃ ca vegadarśinamāhukam || 10 ||

maindaṃ nalaṃ jyotimukhaṃ dvividaṃ panasaṃ tathā |

vibhīṣaṇo hanūmāṃśca dadṛśāte hatānraṇe || 11 ||

saptaṣaṣṭirhatāḥkoṭyovānarāṇāntarasvinām |

ahnaḥpañcamaśeṣeṇavallabhenasvayambhuvaḥ || 12 ||

sāgaraughanibhambhīmandṛṣṭavābāṇārditambalam |

mārgatejāmbavantaṃsmihanūmān savibhīṣaṇaḥ || 13 ||

svabhāvajarayāyuktaṃvṛddhaṃśaraśataiścitam |

prajāpatisutaṃvīraṃśāmyantamivapāvakam || 14 ||

dṛṣṭavātamupasaṅgramyapaulastyovākyamabravīt |

ccidāryaśaraistīkṣṇairnaprāṇādhvaṃsitāstava || 15 ||

vibhīṣaṇavacaśśrutvājāmbavānṛkṣapuṅgavaḥ |

kṛcchrādabhyugdiranvākyamidaṃvacanamabravīt || 16 ||

nairṛtendramahāvīryasvareṇatvā'bhilakṣye |

pīḍyamānaśaśitairbāṇairnatvāpaśyāmicakṣuṣā || 17 ||

añjanāsuprajāyenamātariśvā ca nairṛta |

hanumān vānaraśreṣṭhaḥprāṇān dhārayatekvacit || 18 ||

śrutvājāmbavatovākyamuvācedaṃvibhīṣaṇaḥ |

āryaputrāvatikramyakasmātpṛcchasimārutim || 19 ||

naivarājanisugrīvenāṅgadenāpirāghave |

āryasandarśitassnehoyathāvāyusuteparaḥ || 20 ||

vibhīṣaṇavacaśśrutvājāmbavānvākyamabravīt |

śṛṇunairṛtaśārdūlayasmāt pṛcchāmimārutim || 21 ||

tasminjīvativīretuhatamapyahatambalam |

hanūmatyujjhitaprāṇejīvanto'pivayaṃ hṛtā || 22 ||

dharatemārutistātamārutapratimoyadi |

vaiśvānarasamovīrvejīvitāśātatobhavet || 23 ||

tatovṛddhamupāgamyaniyamenābhyavādayat |

gṛhyajāmbavataḥpādauhanūmānmārutātmajaḥ || 24 ||

śrutvāhanumatovākyantadā'pivyathitendriyaḥ |

punarjātamivātmānammanyateplavagottamaḥ || 25 ||

tato'bravīnmahātejāhanūmantaṃ sa jāmbavān |

āgacchahariśārdūla vānarāṃstrātumarhasi || 26 ||

nānyovakramaparyāptastvameṣāmparamassakhā |

tvatparākramakālo'yannānyampaśyāmikathañcana || 27 ||

ṛkṣvānaravīrāṇāmanīkānipraharṣaya |

śalyaukurucāpyetāsāditaurāmalakṣmaṇau || 28 ||

gatvāparamamadhvānamuparyuparisāgaram |

himavantannagaśreṣṭhaṃhanumangantumarhasi || 29 ||

tataḥkāñcanamatyuccamṛṣabhamparvatottamam |

kailāsaśikharañcāpidrakṣyasyariniṣūdana || 30 ||

tayośaśikharayormadhyepradīptamatulaprabham |

saryauṣadhiyutaṃvīra drakṣyasyauṣadhiparyatam || 31 ||

tasyavānaraśārdūla catasro mūdhi sambhavāḥ |

drakṣyasyoṣadhayodīptādīpaynatyodiśodaśa || 32 ||

mṛtasañjīvanīñcaivaviśalyakaraṇīmapi |

suvarṇakaraṇīñcaivasandhānakaraṇīntathā || 33 ||

tāssarvāhanumangṛhvakṣipramāgantumarhasi |

āśvāsayaharīn prāṇairyojyagandhavahātmaja || 34 ||

śrutvājāmbavatovākyaṃhanūmān haripuṅgavaḥ |

āpūryatabaloddharṣaistoyavegairivārṇavaḥ || 35 ||

sa parvatataṭāgrasthaḥ pīḍayanparvatottaram |

hanūmāndṛśyate vīro dvitīya iva parvataḥ || 36 ||

haripādavinirbhagnoniṣasāda sa parvataḥ |

na śaśākatadātmānaṃsoḍhumbhṛśanipīḍitaḥ || 37 ||

tasyapeturnagābhūmauharivegāccajajvaluḥ |

śṛṅgāṇi ca vyaśīryantapīḍitasyahanūmatā || 38 ||

tasmin sampīḍyamānetubhagnadrumaśilātale |

na śekurvānarāssthātuṅghūrṇamānenagottame || 39 ||

sāghūrṇitamahādvārāprabhagnagṛhagopurā |

laṅkātrāsākulārātraupravṛttevābhavattadā || 40 ||

pṛthivīdharasaṅkāśonipīḍyadharaṇīdharam |

pṛthivīṅkṣobhayāmāsasārṇavāmmārutātmajaḥ || 41 ||

ārurohatadātasmāddharirmalayaparvatam |

merumandarasaṅkāśannānāprasravaṇākulam || 42 ||

nānādrumalatākīrṇaṃvikāsikamalotpalam |

sevitandevagandharvaiṣṣaṣṭiyojanamucchritam || 43 ||

vidyādharairmunigaṇairapsarobhirniṣevitam |

nānāmṛgagaṇākīrṇambahukandaraśobhitam || 44 ||

sarvānākulayaṃstatrayakṣagandharvakinnarān |

hanumān meghasaṅkāśovavṛdhemārutātmajaḥ || 45 ||

padbhyāntuśailamāpīḍyabaḍabāmukhavanmukham |

vivṛtyogrannanādoccaistrāsayannivarākṣasān || 46 ||

tasyanānadyamānasyaśrutvāninadamadbhutam |

laṅkāsthārākṣasāssarve na śekusspanditumbhayāt || 47 ||

namaskṛtvā'tharāmāyamārutirbhīmavikramaḥ |

rāghavārtheparaṅkarmasamīhataparantapaḥ || 48 ||

sa pucchamudyamyabhujaṅgakalpaṃvinamyapṛṣṭhaṃśravaṇenikuñcya |

vivṛtyavaktrambaḍabāmukhābhamāpuphluvevyomanicaṇḍavegaḥ || 49 ||

savṛkṣaṣaṇḍāṃstarasājahāraśailān śilāḥprākṛtavānarāṃśca |

bāhūruvegoddhatasampraṇunnāstekṣīṇavegāssalilenipetuḥ || 50 ||

tauprasāryoragabhogakalpaubhujaubhujaṅgārinikāśavīryaḥ |

jagāmamerunnagarājamagyrandiśaḥprakarṣannivavāyusūnuḥ || 51 ||

sa sāgaraṅghūrṇitavīcimālantathābhṛśambhrāmitasarvasattvam |

samīkṣamāṇassahasājagāmacakraṃyathāviṣṇukarāgramuktam || 52 ||

sa parvatānvṛkṣagavān sarāṃsinadīstaṭākānipurottamāni |

sphītān janāntānapisampravīkṣyajagāmavegāpatitṛtulyavegaḥ || 53 ||

ādityapathamāśrityajagāma sa gataklamaḥ |

hanūmāṃstvaritovīraḥpitṛtulyaparākramaḥ || 54 ||

javenamahatāyuktomārutirmārutoyathā |

jagāmahariśārdūlodiśaśśabdenapūrayan || 55 ||

smmaranjāmbavatovākyammārutirvātaraṃhasā |

dadarśasahasāgatvāhimavantammahākapiḥ || 56 ||

nānāprasravaṇopetannānākandaranirgharam |

śvetābhracayasaṅkāśaiśaśikharaiścārudarśanaiḥ || 57 ||

śobhitaṃvividhairvṛkṣairagamatparvatottamam |

sa taṃsamāsādyamahānagendramatipravṛddhottamaghoraśṛṅgam |

dadarśapuṇyānimahāśramāṇisurarṣisaṅghottamasevitāni || 58 ||

sa brahmakośaṃrajatālayaṃ ca śakrālayaṃrudraśarapramokṣam |

hayānanambrahmaśiraścadīptandadarśavaivasvatakiṅkarāṃśca || 59 ||

vajrālayaṃ vaiśvaraṇālayaṃ ca |

sūryaprabhaṃ sūryanibandhanaṃ ca |

brahmāsanaṃ śaṅkarakārmukaṃ ca |

dadarśa nābhiṃ ca vasundharāyāḥ || 60 ||

kailāsamagyraṃhimavacchilāṃ ca tatharṣabhaṅkāñcanaśailamagyram |

sandīptasarvauṣadhisanpradīptandadarśasarvauṣadhiparvatendram || 61 ||

sa taṃsamīkṣyānalaraśmidīptaṃvisiṣmiyevāsavadūtasūnuḥ |

āvṛtyatañcauṣadhiparvatendrantatrauṣadhīnāṃvicayañcakāra || 62 ||

sayojanasahasrāṇisamatītyamahākapiḥ |

divyauṣadhidharaṃśailaṃvyacaranmārutātmajaḥ || 63 ||

mahauṣadhyastatassarvāstasmin parvatasattame |

vijñāyārthinamāyāntantatojagmuradarśanam || 64 ||

sa tāmahātmāhanumānapaśyaṃścukopakopāccabhṛśannanāda |

amṛṣyamāṇo'naginikāśacakṣurmahīdharendrantamuvācavākyam || 65 ||

kīmetadevaṃsuviniścitanteyadrāghavenāsikṛtānukampa |

paśyādyamadbāhubalābhibhūtovikīrṇamātmānamathonagendra || 66 ||

sa tasyaśṛṅgaṃsanagaṃsanāgaṃsakāñcanandhātusahasrajuṣṭam |

vikīrṇakūṭañjvalitāgrasānumpragṛhyavegātsahasonmamātha || 67 ||

satasamutpāṭyakhamutpapātavitrāsyalokān sasurāsurendrān |

saṃstūyamānaḥkhacarairanekairjagāmavegādgaruḍogravegaḥ || 68 ||

sa bhāskarādhvānamanuprapannastambhāskarābhaṃśikharampragṛhya |

babhautadābhāskarasannikāśoravessamīpepratibhāskarābhaḥ || 69 ||

sa tenaśailenabhṛśaṃrarājaśailopamogandhavahātmajastu |

sahasradhāreṇasapāvakenacakreṇakheviṣṇurivārpitena || 70 ||

taṃvānarāḥprekṣyavineduruccaissatānapiprekṣyamudānanāda |

teṣāṃsamudhghuṣṭaravanniśamyalaṅkālayābhīmataraṃvineduḥ || 71 ||

tatomahātmānipapātatasmin śailottamevānarasainyamathye |

haryuttamebhyaśaśirasā'bhivādyavibhīṣaṇantatra sa sasvaje ca || 72 ||

tāvapyubhaumānuṣarājaputrautaṅgandhamāghrāyamahauṣadhīnām |

babhūvatustatratadāviśalyāvuttasthuranye ca haripravīrāḥ || 73 ||

sarveviśalyāvirujāḥkṣaṇenaharipravīrāścahatāścayesyuḥ |

gandhenatāsāmpravarauṣadhīnāṃsuptāniśānteṣvivasamprabuddhāḥ || 74 ||

dāprabhṛtilaṅkāyāṃyudhyanteharirākṣasāḥ |

tadāprabhṛtimānārthamājñayārāvaṇasya ca || 75 ||

yehanyanteraṇetatrarākṣasāḥkapikuñjaraiḥ |

hatāhatāstukṣipyantesarvaevatusāgare || 76 ||

tatoharirgandhavahātmajastutamoṣadhīśailamudagravegaḥ |

nināyavegāddhimavantamevapunaścarāmeṇasamājagāma || 77 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catuḥsaptatitamassargaḥ ||