6.64 Yuddhakanda - Chatuhshashtitama Sargah

ॐ

6.64 යුද්ධකාණ්ඩ - චතුඃෂෂ්ටිතම සර්ගඃ

Valmiki Sinhala

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාණ්ඩම් .

අථ චතුඃෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ .

තදුක්තමතිකායස්යබලිනෝබාහුශාලිනඃ .

කුම්භකර්ණස්යවචනංශ්රුත්වෝවාචමහෝදරඃ .. 1 ..

කුම්භකර්ණකුලේජාතෝධෘෂ්ටඃප්රාකෘතදර්ශනඃ .

අවලිප්තෝ න ශක්නෝෂිකෘත්යංසර්වත්රවේදිතුම් .. 2 ..

ස්ථානංවෘද්ධිං ච හානි ච දේශකාලවිභාගවිත් .

ආත්මනශ්චපරේෂාං ච බුධ්යතේරාක්ෂසර්ෂභඃ .. 3 ..

යත්තුශක්යම්බලවතාකර්තුම්ප්රාකෘතබුද්ධිනා .

අනුපාසිතවෘද්ධේනකඃකුර්යාත්තාදෘශන්නරඃ .. 4 ..

යාංස්තුධර්මාර්ථකාමාංස්ත්වම්බ්රවීෂිපෘථගාශ්රයාන් .

අවබෝද්ධුංස්වභාවේතාන්නහිලක්ෂණමස්තිතාන් .. 5 ..

කර්මචෛවහිසර්වේෂාඞ්කාරණානාම්ප්රයෝජකම් .

ශ්රේයඃපාපීයසාඤ්චාත්රඵලම්භවතිකර්මණාම් .. 6 ..

නිශ්ශ්රේයසඵලාවේවධර්මාර්ථාවිතරාවපි .

අධර්මානර්ථයෝඃප්රාප්තිඃඵලං ච ප්රත්යවායිකම් .. 7 ..

ඓහලෞකිකපාරක්යඞ්කර්මපුම්භිර්නිෂේව්යතේ .

කර්මාණ්යපිතුකල්යානිලභතේකාමමාස්ථිතඃ .. 8 ..

තත්රක්ලුප්තමිදංරාජ්ඤාහෘදිකාර්යම්මතං ච නඃ .

ශත්රෞහිසාහසංයත්ස්යාත්කිමිවාත්රාපනීයතේ .. 9 ..

ඒකස්යෛවාභියානේතුහේතුර්යඃකථිතස්ත්වයා .

තත්රාප්යනුපපන්නන්තේවක්ෂ්යාමියදසාධු ච .. 10 ..

යේනපූර්වඤ්ජනස්ථානේබහවෝ(අ)තිබලාහතාඃ .

රාක්ෂසාරාඝවන්තන්ත්වඞ්කථමේකෝජයිෂ්යසි .. 11 ..

යේපුරානිර්ජිතාස්තේනජනස්ථානේමහෞජසඃ .

රාක්ෂසාංස්තාන්පුරේසර්වාන්භීතානද්යාපිපශ්යසි .. 12 ..

තංසිංහමිවසඞ්ක්රුද්ධංරාමන්දශරථාත්මජම් .

සර්පංසුප්තමිවබුද්ධ්යප්රබෝධයිතුමිච්ඡසි .. 13 ..

ජ්වලන්තන්තේජසානිත්යඞ්ක්රෝධේන ච දුරාසදම් .

කස්තම්මෘත්යුමිවාසහ්යමාසාදයිතුමර්හති .. 14 ..

සංශයස්ථමිදංසර්වංශත්රෝඃප්රතිසමාසනේ .

ඒකස්යගමනන්තත්ර න හිමේරෝචතේභෘශම් .. 15 ..

හීනාර්ථස්තුසමෘද්ධාර්ථඞ්කෝරිපුම්ප්රාකෘතංයථා .

නිශ්චිත්යජීවිතත්යාගේවශමානේතුමිච්ඡති .. 16 ..

යස්යනාස්තිමනුෂ්යේෂුසදෘශෝරාක්ෂසෝත්තම .

කථමාශංසසේයෝද්ධුන්තුල්යේනේන්ද්රවිවස්වතෝඃ .. 17 ..

ඒවමුක්ත්වාතුසම්රබ්දඃකුම්භකර්ණම්මහෝදරඃ .

උවාචරක්ෂසාම්මධ්යේරාවණංලෝකරාවණම් .. 18 ..

ලබ්ධ්වාපුනස්ත්වංවෛදේහීඞ්කිමර්ථංසම්ප්රජල්පසි .

යදීච්ඡසිතදාසීතාවශගාතේභවිෂ්යති .. 19 ..

දෘෂ්ටඃකශ්චදුපායෝමේසීතෝපස්ථානකාරකඃ .

රුචිතශ්චේත්ස්වයාබුධ්යාරාක්ෂසේන්ද්ර තංශෘණු .. 20 ..

අහන්ද්විජිහ්වස්සම්හ්රාදීකුම්භකර්ණෝවිතර්දනඃ .

පඤ්චරාමවධායෛතේනිර්යාන්ත්විත්යවඝෝෂය .. 21 ..

තතෝගත්වාවයංයුද්ධන්දාස්යාමස්තස්යයත්නතඃ .

ජේෂ්යාමෝයදිතේශත්රූන්නෝපායෛඃකෘත්යමස්තිනඃ .. 22 ..

අථජීවතිනශ්ශත්රුර්වයං ච කෘතසම්යුගාඃ .

තතස්තදභිපත්ස්යාමෝමනසායත්සමීක්ෂිතම් .. 23 ..

වයංයුද්ධාදිහේෂ්යාමෝරුධිරේණසමුක්ෂිතාඃ .

විදාර්යස්වතනුම්බාණෛරාමනාමාඞ්කිතෛශ්ශිතෛඃ .. 24 ..

භක්ෂිතෝරාඝවෝ(අ)ස්මාභිර්ලක්ෂ්මණශ්චේතිවාදිනඃ .

තවපාදෞග්රහීෂ්යාමස්ත්වන්නඃකාමම්ප්රපූරය .. 25 ..

භක්ෂිතෝ රාඝවෝ(අ)ස්මාභිර්ලක්ෂ්මණශ්චේති වාදිනඃ .

තව පාදෞ ග්රහීෂ්යාමස්ත්වං නඃ කාම ප්රපූරය .. 26 ..

ප්රීතෝනාමතතෝභූත්වාභෘත්යානාන්ත්වමරින්දම .

භෝගාංශ්චපරිවාරාංශ්චකාමාංශ්චවසුදාපය .. 27 ..

තතෝමාල්යානිවාසාංසිවීරාණාමනුලේපනම් .

පේයං ච බහුයෝධේභ්යස්ස්වයං ච මුදිතඃපිබ .. 28 ..

තතෝ(අ)ස්මින් බහුලීභූතේකෞලීනේසර්වතෝගතේ .

භක්ෂිතස්සසුහෘද්රාමෝරාක්ෂසෛරිතිවිශ්රුතේ .. 29 ..

ප්රවිශ්යාශ්වාස්යචාපිත්වංසීතාංරහසිසාන්ත්වය .

ධනධාන්යෛශ්චකාමෛශ්චරත්නෛශ්චානාම්ප්රලෝභය .. 30 ..

අනයෝපධයාරාජන් භයශෝකානුබන්ධයා .

අකාමාත්වද්වශංසීතානෂ්ටනාථාභවිෂ්යති .. 31 ..

ඤ්ජනීයම්හිභර්තාරංවිනෂ්ටමවගම්යසා .

නෛරාශ්යාත් ස්ත්රීලඝුත්වාච්චත්වද්වශම්ප්රතිපත්ස්යතේ .. 32 ..

සාපුරාසුඛසම්වෘද්ධාසුඛාර්හාදුඃඛකර්ශිතා .

ත්වය්යධීනංසුඛඤ්ජ්ඤාත්වාසර්වථෝගමිෂ්යති .. 33 ..

ඒතත්සුනීතම්මමදර්ශනේනරාමංහිදෘෂ්ටවෛභවේදනර්ධඃ .

ඉහෛවතේසේත්ස්යතිමෝත්සුකෝභූර්මහානයුද්ධේනසුඛස්යලාභඃ .. 34 ..

අදෘෂ්ටසෛන්යෝහ්යනවාප්තසංශයෝරිපූනයුද්ධේනජයන් ජනාධිප .

යශශ්චපුණ්යං ච මහන්මහීපතේශ්රශියං ච කීර්තිං ච චිරම් .. 35 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාණ්ඩේ චතුඃෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha catuḥṣaṣṭitamassargaḥ |

taduktamatikāyasyabalinobāhuśālinaḥ |

kumbhakarṇasyavacanaṃśrutvovācamahodaraḥ || 1 ||

kumbhakarṇakulejātodhṛṣṭaḥprākṛtadarśanaḥ |

avalipto na śaknoṣikṛtyaṃsarvatraveditum || 2 ||

sthānaṃvṛddhiṃ ca hāni ca deśakālavibhāgavit |

ātmanaścapareṣāṃ ca budhyaterākṣasarṣabhaḥ || 3 ||

yattuśakyambalavatākartumprākṛtabuddhinā |

anupāsitavṛddhenakaḥkuryāttādṛśannaraḥ || 4 ||

yāṃstudharmārthakāmāṃstvambravīṣipṛthagāśrayān |

avaboddhuṃsvabhāvetānnahilakṣaṇamastitān || 5 ||

karmacaivahisarveṣāṅkāraṇānāmprayojakam |

śreyaḥpāpīyasāñcātraphalambhavatikarmaṇām || 6 ||

niśśreyasaphalāvevadharmārthāvitarāvapi |

adharmānarthayoḥprāptiḥphalaṃ ca pratyavāyikam || 7 ||

aihalaukikapārakyaṅkarmapumbhirniṣevyate |

karmāṇyapitukalyānilabhatekāmamāsthitaḥ || 8 ||

tatrakluptamidaṃrājñāhṛdikāryammataṃ ca naḥ |

śatrauhisāhasaṃyatsyātkimivātrāpanīyate || 9 ||

ekasyaivābhiyānetuheturyaḥkathitastvayā |

tatrāpyanupapannantevakṣyāmiyadasādhu ca || 10 ||

yenapūrvañjanasthānebahavo'tibalāhatāḥ |

rākṣasārāghavantantvaṅkathamekojayiṣyasi || 11 ||

yepurānirjitāstenajanasthānemahaujasaḥ |

rākṣasāṃstānpuresarvānbhītānadyāpipaśyasi || 12 ||

taṃsiṃhamivasaṅkruddhaṃrāmandaśarathātmajam |

sarpaṃsuptamivabuddhyaprabodhayitumicchasi || 13 ||

jvalantantejasānityaṅkrodhena ca durāsadam |

kastammṛtyumivāsahyamāsādayitumarhati || 14 ||

saṃśayasthamidaṃsarvaṃśatroḥpratisamāsane |

ekasyagamanantatra na himerocatebhṛśam || 15 ||

hīnārthastusamṛddhārthaṅkoripumprākṛtaṃyathā |

niścityajīvitatyāgevaśamānetumicchati || 16 ||

yasyanāstimanuṣyeṣusadṛśorākṣasottama |

kathamāśaṃsaseyoddhuntulyenendravivasvatoḥ || 17 ||

evamuktvātusamrabdaḥkumbhakarṇammahodaraḥ |

uvācarakṣasāmmadhyerāvaṇaṃlokarāvaṇam || 18 ||

labdhvāpunastvaṃvaidehīṅkimarthaṃsamprajalpasi |

yadīcchasitadāsītāvaśagātebhaviṣyati || 19 ||

dṛṣṭaḥkaścadupāyomesītopasthānakārakaḥ |

rucitaścetsvayābudhyārākṣasendra taṃśṛṇu || 20 ||

ahandvijihvassamhrādīkumbhakarṇovitardanaḥ |

pañcarāmavadhāyaiteniryāntvityavaghoṣaya || 21 ||

tatogatvāvayaṃyuddhandāsyāmastasyayatnataḥ |

jeṣyāmoyaditeśatrūnnopāyaiḥkṛtyamastinaḥ || 22 ||

athajīvatinaśśatrurvayaṃ ca kṛtasamyugāḥ |

tatastadabhipatsyāmomanasāyatsamīkṣitam || 23 ||

vayaṃyuddhādiheṣyāmorudhireṇasamukṣitāḥ |

vidāryasvatanumbāṇairāmanāmāṅkitaiśśitaiḥ || 24 ||

bhakṣitorāghavo'smābhirlakṣmaṇaścetivādinaḥ |

tavapādaugrahīṣyāmastvannaḥkāmamprapūraya || 25 ||

bhakṣito rāghavo'smābhirlakṣmaṇaśceti vādinaḥ |

tava pādau grahīṣyāmastvaṃ naḥ kāma prapūraya || 26 ||

prītonāmatatobhūtvābhṛtyānāntvamarindama |

bhogāṃścaparivārāṃścakāmāṃścavasudāpaya || 27 ||

tatomālyānivāsāṃsivīrāṇāmanulepanam |

peyaṃ ca bahuyodhebhyassvayaṃ ca muditaḥpiba || 28 ||

tato'smin bahulībhūtekaulīnesarvatogate |

bhakṣitassasuhṛdrāmorākṣasairitiviśrute || 29 ||

praviśyāśvāsyacāpitvaṃsītāṃrahasisāntvaya |

dhanadhānyaiścakāmaiścaratnaiścānāmpralobhaya || 30 ||

anayopadhayārājan bhayaśokānubandhayā |

akāmātvadvaśaṃsītānaṣṭanāthābhaviṣyati || 31 ||

ñjanīyamhibhartāraṃvinaṣṭamavagamyasā |

nairāśyāt strīlaghutvāccatvadvaśampratipatsyate || 32 ||

sāpurāsukhasamvṛddhāsukhārhāduḥkhakarśitā |

tvayyadhīnaṃsukhañjñātvāsarvathogamiṣyati || 33 ||

etatsunītammamadarśanenarāmaṃhidṛṣṭavaibhavedanardhaḥ |

ihaivatesetsyatimotsukobhūrmahānayuddhenasukhasyalābhaḥ || 34 ||

adṛṣṭasainyohyanavāptasaṃśayoripūnayuddhenajayan janādhipa |

yaśaścapuṇyaṃ ca mahanmahīpateśraśiyaṃ ca kīrtiṃ ca ciram || 35 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catuḥṣaṣṭitamassargaḥ ||