6.63 Yuddhakanda - Trishashtitama Sargah

ॐ

6.63 යුද්ධකාණ්ඩ - ත්රිෂෂ්ටිතම සර්ගඃ

Valmiki Sinhala

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාණ්ඩම් .

අථ ත්රිෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ .

තස්යරාක්ෂසරාජස්යනිශම්යපරිදේවිතම් .

කුම්භකර්ණෝබභාෂේදංවචනම්ප්රජහාස ච .. 1 ..

දෘෂ්ටෝ දෝෂෝ හි යෝ(අ)ස්මාභිඃ පුරා මන්ත්රවිනිර්ණයේ .

හිතේෂ්වනභියුක්තේන සෝ(අ)යමාසාදිතස්ත්වයා .. 2 ..

ශීඝ්රඞ්ඛල්වභ්යුපේතන්ත්වාම්ඵලම්පාපස්යකර්මණඃ .

නිරයේෂ්වේවපතනංයථාදුෂ්කෘතකර්මණඃ .. 3 ..

ප්රථමංවෛමහාරාජකෘත්යමේතදචින්තිතම් .

කේවලංවීර්යදර්පේණනානුබන්ධෝවිචින්තිතඃ .. 4 ..

යඃපශ්චාතූර්වකාර්යාණිකුර්යාදෛශ්වර්යමාස්ථිතඃ .

පූර්වඤ්චෝත්තරකාර්යාණි න ස වේදනයානයා .. 5 ..

දේශකාලවිහීනානිකර්මාණිවිපරීතවත් .

ක්රියමාණානිදුෂ්යන්තිහවීංෂ්යප්රයතේෂ්විව .. 6 ..

ත්රයාණාම්පඤ්චධායෝගඞ්කර්මණාංයඃප්රපශ්යති .

සචිවෛස්සමයඞ්කෘත්වා ස සභ්යේවර්තතේපථි .. 7 ..

යථාගමං ච යෝරාජාසමයංවිචිකීර්ෂති .

බුධ්යතේසචිවාන්බධ්යාසුහෘදශ්චානුපශ්යති .. 8 ..

ධර්මමර්ථං ච කාමං ච සර්වාන්වාරක්ෂසාම්පතේ .

භජතේපුරුෂඃකාලේත්රීණිද්වන්ද්වානිවාපුනඃ .. 9 ..

ත්රිෂුචෛතේෂුයච්ඡ්රේෂ්ඨංශ්රුත්වාතන්නාවබුධ්යතේ .

රාජාවාරාජමාත්රෝවාව්යර්ථන්තස්යබහුශ්රුතම් .. 10 ..

උපප්රදානංසාන්ත්වං ච භේදඞ්කාලේ ච වික්රමම් .

යෝගං ච රක්ෂසාංශ්රේෂ්ඨතාවුභෞ ච නයානයෞ .. 11 ..

කාලේධර්මාර්ථකාමාන්යස්සම්මන්ත්ऱ්යසචිවෛඃසහ .

නිෂේවේතාත්මවාන්ලෝකේ න ස ව්යසනමාප්නුයාත් .. 12 ..

හිතානුබන්ධමාලෝච්යකාර්යාත්කාර්යමිහාත්මනඃ .

රාජාසහාර්ථතත්ත්වජ්ඤෛස්සචිවෛර්බුස්සහිජීවති .. 13 ..

අනභිජ්ඤායශාස්ත්රාර්ථාන් පුරුෂාඃපශුබුද්ධයඃ .

ප්රාගල්භ්යාද්වක්තුමිච්ඡන්තිමන්ත්රේෂ්වභ්යන්තරීකෘතාඃ .. 14 ..

අශාස්ත්රවිදුෂාන්තේෂාං න කාර්යමභිහිතංවචඃ .

අර්ථශාස්ත්රානභිජ්ඤානාංවිපුලාංශ්රියමිච්ඡතාම් .. 15 ..

අහිතං ච හිතාකාරන්ධාර්ෂ්ට්යාජ්ජල්පන්තියේනරාඃ .

අවේක්ෂ්යමන්ත්රබාහ්යාස්තේකර්තව්යාඃකෘත්යදූෂණාඃ .. 16 ..

විනාශයන්තෝභර්තාරංසහිතාශ්ශත්රුභිර්බුධෛඃ .

විපරීතානිකෘත්යානිකාරයන්තීහමන්ත්රිණඃ .. 17 ..

තාන්භර්තාමිත්රසඞ්කාශානමිත්රාන්මන්ත්රනිර්ණයේ .

ව්යවහාරේණජානීයාත්සචිවානුපසම්හිතාන් .. 18 ..

චපලස්යේහකෘත්යානිසහසානුප්රධාවතඃ .

ඡිද්රමන්යේප්රපද්යන්තේක්රෞඤ්චස්ය ඛ මිවද්විජාඃ .. 19 ..

යෝහිශත්රුමවජ්ඤායනාත්මානමභිරක්ෂති .

අවාප්නෝතිහිසෝ(අ)නර්ථාන් ස්ථානාච්චව්යවරෝප්යතේ .. 20 ..

යදුක්තමිහතේපූර්වඞ්ක්රියතාමනුජේන ච .

තදේවනෝහිතංවාක්යංයදිච්ඡසි ච තත්කුරු .. 21 ..

තත්තුශ්රුත්වාදශග්රීවඃකුම්භකර්ණස්යභාෂිතම් .

භ්රුකුටිඤ්චෛවසඤ්චක්රේක්රුද්ධශ්චෛනමභාෂත .. 22 ..

මාන්යෝගුරුවාරිචාර්යඃකිමාන්ත්වමනුශාසසි .

කිමේවංවාක්ඡ්රමඞ්කෘත්වාකාලේයුක්තංවිධීයතාම් .. 23 ..

විභ්රමාච්චිත්තමෝහාද්වාබලවීර්යාශ්රයේණවා .

නාභිපන්නමිදානීංයද්ව්යර්ථාතස්යපුනඃකථාඃ .. 24 ..

අස්මින්කාලේතුයද්යුක්තන්තදිදානීංවිධීයතාම් .

ගතන්තුනානුශෝචන්තිගතන්තුගතමේවහි .. 25 ..

මමාපනයජන්දෝෂංවික්රමේණසමීකුරු .

යදිඛල්වස්තිමේස්නේහෝවික්රමංවා(අ)වගච්ඡසි .. 26 ..

යදිවකාර්යම්මේතත්තේහෘදිකාර්යතමම්මතම් .

ස සුහෘද්යෝවිපන්නාර්ථන්දීනමභ්යවපද්යතේ .. 27 ..

ස බන්ධුර්යෝ(අ)පනීතේෂුසාහාය්යායෝපකල්පතේ .

තමථෛවම්බ්රුවාණන්තුවචනන්ධීරදාරුණම් .. 28 ..

රුෂ්ටෝ(අ)යමිතිවිජ්ඤායශනෛශ්ශ්ලක්ෂණමුවාච හ .

අතීවහිසමාලක්ෂ්යභ්රාතරඞ්ක්ෂුභිතේන්ද්රියම් .. 29 ..

කුම්භකර්ණශ්ශනෛර්වාක්යම්බභාෂේපරිසාන්ත්වයන් .

ශෘණුරාජන්නවහිතෝමමවාක්යමරින්දම .. 30 ..

අලංරාක්ෂසරාජේන්ද්ර සන්තාපමුපපද්යතේ .

රෝෂං ච සම්පරිත්යජ්යස්වස්ථෝභවිතුමර්හසි .. 31 ..

නෛතන්මනසිකර්තව්යම්මයිජීවතිපාර්ථිව .

තමහන්නාශයිෂ්යාමියත්කෘතේපරිතප්යතේ .. 32 ..

අවශ්යන්තුහිතංවාච්යංසර්වාවස්ථාන්තවමයා .

බන්ධුභාවාදභිහිතම්භ්රාතෘස්නේහාච්ඡපාර්ථිව .. 33 ..

සදෘශංයත්තුකාලේ(අ)ස්මින් කර්තුංස්නිග්ධේනබන්ධුනා .

ශත්රූණාඞ්කදනම්පශ්යක්රියමාණම්මයාරණේ .. 34 ..

අද්යපශ්යමහාබාහෝ මයාසමරමූර්ධනි .

හතේරාමේසහභ්රාත්රාද්රවන්තීංහරිවාහිනීම් .. 35 ..

අද්යරාමස්යතද්දෘෂ්ටවාමයානීතංරණාච්ඡිරඃ .

සුඛීභවමහාබාහෝ සීතාභවතුදුඃඛිතා .. 36 ..

අද්යරාමස්යපශ්යන්තුනිධනංසුමහත්ප්රියම් .

ලඞ්කායාංරාක්ෂසාඃසර්වේයේතේනිහතබාන්ධවාඃ .. 37 ..

අද්යශෝකපරීතානාංස්වබන්ධුවධකාරණාත් .

ශත්රෝර්යුධිවිනාශේනකරෝම්යස්රප්රමාර්ජනම් .. 38 ..

අද්යපර්වතසඞ්කාශංසසූර්යමිවතෝයදම් .

විකීර්ණම්පශ්යසමරේසුග්රීවම්ප්ලවගෝත්තම .. 39 ..

කථං ච රාක්ෂසෛරේභිර්මයා ච පරිරක්ෂිතඃ .

ජිඝාංසුභිර්දාශරථිං වධ්යසේ ත්වමිහානඝ .. 40 ..

මාන්නිහත්යකිලත්වාංහිනිහනිෂ්යතිරාඝවඃ .

නාහමාත්මනිසන්තාපඞ්ගච්ඡේයංරාක්ෂසාධිප .. 41 ..

කාමංවතිදානීමපිමාංව්යාදිශත්වම්පරන්තප .

න පරඃප්රේෂණීයස්තේයුද්ධායාතුලවික්රම .. 42 ..

අහමුත්සාදයිෂ්යාමිශත්රූංස්තවමහාබලඃ .

යදිශක්රෝයදියමෝයදිපාවකමාරුතෞ .. 43 ..

තානහංයෝධයිෂ්යාමිකුබේරවරුණාවපි .

ගිරිමාත්රශරීරස්යශිතශූලධරස්යමේ .. 44 ..

නර්දතස්තීක්ෂණදංෂ්ට්රස්යබිභීයාච්චපුරන්දරඃ .

අථවාත්යක්තශස්ත්රස්යමෘද්නතස්තරසාරිපූන් .. 45 ..

න මේප්රතිමුඛේස්ථාතුඞ්කශ්චිත් ශක්තෝජිජීවිෂුඃ .

නෛවශක්ත්යා න ගදයානාසිනානිශිතෛශ්ශරෛඃ .. 46 ..

හස්තාභ්යාමේවසම්රබ්දෝහනිෂ්යාම්යපිවජ්රිණම් .

යදිමේමුෂ්ටිවේගං ස රාඝවෝ(අ)ද්යසහිෂ්යතේ .. 47 ..

තතඃපාශ්යන්තිබාණෞඝාරුධිරංරාඝවස්යතු .

චින්තයාබාධ්යසේරාජන්කිමර්ථම්මයිතිෂ්ඨති .. 48 ..

සෝ(අ)හංශත්රුවිනාශාය තව නිර්යාතුමුද්යතඃ .

මුඤ්චරාමාද්භයංරාජ න්හනිෂ්යාමීහසම්යුගේ .. 49 ..

රාඝවංලක්ෂ්මණඤ්චෛවසුග්රීවං ච මහාබලම් .

හනූමන්තං ච රක්ෂෝඝ්නංලඞ්කායේනප්රදීපිතා .. 50 ..

හරීංශ්චාපිහනියිෂ්යාමිසංයුගේසමවාස්ථිවාන් .

අසාධාරණමිච්ඡාමිනදාතුම්මහද්යශඃ .. 51 ..

යදිචේන්ද්රාද්භයං රාජන්යදි චාපි ස්වයම්භුවඃ .

තතෝ(අ)හං නාශයිෂ්යාමි නෛශං තම ඉවාංශුමාන් .. 52 ..

අපිදේවාශ්ශයිෂ්යන්තේක්රුද්ධේමයිමහීතලේ .

යමං ච ශමයිෂ්යාමිභක්ෂයිෂ්යාමිපාවකම් .. 53 ..

ආදිත්යම්පාතයිෂ්යාමිසනක්ෂත්රම්මහීතලේ .

ශතක්රතුංවධිෂ්යාමිපාස්යාමිවරුණාලයම් .. 54 ..

පර්වතාංශ්චූර්ණයිෂ්යාමිදාරයිෂ්යාමිමේදිනීම් .

දීර්ඝකාලම්ප්රසුප්තස්යකුම්භකර්ණස්යවික්රමම් .. 55 ..

අද්යපශ්යන්තුභූතානිභක්ෂ්යමාණානිසර්වශඃ .

නන්විදන්ත්රිදිවංසර්වමාහාරස්ය න පූර්යතේ .. 56 ..

වධේනතේදාශරථේඃසුඛාර්හංසුඛංසමාහර්තුමහංව්රජාමි .

නිහත්යරාමංසහලක්ෂ්මණේනඛාදාමින්හරියූථමුඛ්යාන් .. 57 ..

රමස්වරාජන් පිබචාද්යවාරුණීඞ්කුරුෂ්වකෘත්යානිවිනීයතාම්ම් .

මයාද්යරාමේගමිතේයමක්ෂ්යඤ්චිරායසීතාවශගාති .. 58 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාණ්ඩේ ත්රිෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha triṣaṣṭitamassargaḥ |

tasyarākṣasarājasyaniśamyaparidevitam |

kumbhakarṇobabhāṣedaṃvacanamprajahāsa ca || 1 ||

dṛṣṭo doṣo hi yo'smābhiḥ purā mantravinirṇaye |

hiteṣvanabhiyuktena so'yamāsāditastvayā || 2 ||

śīghraṅkhalvabhyupetantvāmphalampāpasyakarmaṇaḥ |

nirayeṣvevapatanaṃyathāduṣkṛtakarmaṇaḥ || 3 ||

prathamaṃvaimahārājakṛtyametadacintitam |

kevalaṃvīryadarpeṇanānubandhovicintitaḥ || 4 ||

yaḥpaścātūrvakāryāṇikuryādaiśvaryamāsthitaḥ |

pūrvañcottarakāryāṇi na sa vedanayānayā || 5 ||

deśakālavihīnānikarmāṇiviparītavat |

kriyamāṇāniduṣyantihavīṃṣyaprayateṣviva || 6 ||

trayāṇāmpañcadhāyogaṅkarmaṇāṃyaḥprapaśyati |

sacivaissamayaṅkṛtvā sa sabhyevartatepathi || 7 ||

yathāgamaṃ ca yorājāsamayaṃvicikīrṣati |

budhyatesacivānbadhyāsuhṛdaścānupaśyati || 8 ||

dharmamarthaṃ ca kāmaṃ ca sarvānvārakṣasāmpate |

bhajatepuruṣaḥkāletrīṇidvandvānivāpunaḥ || 9 ||

triṣucaiteṣuyacchreṣṭhaṃśrutvātannāvabudhyate |

rājāvārājamātrovāvyarthantasyabahuśrutam || 10 ||

upapradānaṃsāntvaṃ ca bhedaṅkāle ca vikramam |

yogaṃ ca rakṣasāṃśreṣṭhatāvubhau ca nayānayau || 11 ||

kāledharmārthakāmānyassammantṟyasacivaiḥsaha |

niṣevetātmavānloke na sa vyasanamāpnuyāt || 12 ||

hitānubandhamālocyakāryātkāryamihātmanaḥ |

rājāsahārthatattvajñaissacivairbussahijīvati || 13 ||

anabhijñāyaśāstrārthān puruṣāḥpaśubuddhayaḥ |

prāgalbhyādvaktumicchantimantreṣvabhyantarīkṛtāḥ || 14 ||

aśāstraviduṣānteṣāṃ na kāryamabhihitaṃvacaḥ |

arthaśāstrānabhijñānāṃvipulāṃśriyamicchatām || 15 ||

ahitaṃ ca hitākārandhārṣṭyājjalpantiyenarāḥ |

avekṣyamantrabāhyāstekartavyāḥkṛtyadūṣaṇāḥ || 16 ||

vināśayantobhartāraṃsahitāśśatrubhirbudhaiḥ |

viparītānikṛtyānikārayantīhamantriṇaḥ || 17 ||

tānbhartāmitrasaṅkāśānamitrānmantranirṇaye |

vyavahāreṇajānīyātsacivānupasamhitān || 18 ||

capalasyehakṛtyānisahasānupradhāvataḥ |

chidramanyeprapadyantekrauñcasya kha mivadvijāḥ || 19 ||

yohiśatrumavajñāyanātmānamabhirakṣati |

avāpnotihiso'narthān sthānāccavyavaropyate || 20 ||

yaduktamihatepūrvaṅkriyatāmanujena ca |

tadevanohitaṃvākyaṃyadicchasi ca tatkuru || 21 ||

tattuśrutvādaśagrīvaḥkumbhakarṇasyabhāṣitam |

bhrukuṭiñcaivasañcakrekruddhaścainamabhāṣata || 22 ||

mānyoguruvāricāryaḥkimāntvamanuśāsasi |

kimevaṃvākchramaṅkṛtvākāleyuktaṃvidhīyatām || 23 ||

vibhramāccittamohādvābalavīryāśrayeṇavā |

nābhipannamidānīṃyadvyarthātasyapunaḥkathāḥ || 24 ||

asminkāletuyadyuktantadidānīṃvidhīyatām |

gatantunānuśocantigatantugatamevahi || 25 ||

mamāpanayajandoṣaṃvikrameṇasamīkuru |

yadikhalvastimesnehovikramaṃvā'vagacchasi || 26 ||

yadivakāryammetattehṛdikāryatamammatam |

sa suhṛdyovipannārthandīnamabhyavapadyate || 27 ||

sa bandhuryo'panīteṣusāhāyyāyopakalpate |

tamathaivambruvāṇantuvacanandhīradāruṇam || 28 ||

ruṣṭo'yamitivijñāyaśanaiśślakṣaṇamuvāca ha |

atīvahisamālakṣyabhrātaraṅkṣubhitendriyam || 29 ||

kumbhakarṇaśśanairvākyambabhāṣeparisāntvayan |

śṛṇurājannavahitomamavākyamarindama || 30 ||

alaṃrākṣasarājendra santāpamupapadyate |

roṣaṃ ca samparityajyasvasthobhavitumarhasi || 31 ||

naitanmanasikartavyammayijīvatipārthiva |

tamahannāśayiṣyāmiyatkṛteparitapyate || 32 ||

avaśyantuhitaṃvācyaṃsarvāvasthāntavamayā |

bandhubhāvādabhihitambhrātṛsnehācchapārthiva || 33 ||

sadṛśaṃyattukāle'smin kartuṃsnigdhenabandhunā |

śatrūṇāṅkadanampaśyakriyamāṇammayāraṇe || 34 ||

adyapaśyamahābāho mayāsamaramūrdhani |

haterāmesahabhrātrādravantīṃharivāhinīm || 35 ||

adyarāmasyataddṛṣṭavāmayānītaṃraṇācchiraḥ |

sukhībhavamahābāho sītābhavatuduḥkhitā || 36 ||

adyarāmasyapaśyantunidhanaṃsumahatpriyam |

laṅkāyāṃrākṣasāḥsarveyetenihatabāndhavāḥ || 37 ||

adyaśokaparītānāṃsvabandhuvadhakāraṇāt |

śatroryudhivināśenakaromyasrapramārjanam || 38 ||

adyaparvatasaṅkāśaṃsasūryamivatoyadam |

vikīrṇampaśyasamaresugrīvamplavagottama || 39 ||

kathaṃ ca rākṣasairebhirmayā ca parirakṣitaḥ |

jighāṃsubhirdāśarathiṃ vadhyase tvamihānagha || 40 ||

mānnihatyakilatvāṃhinihaniṣyatirāghavaḥ |

nāhamātmanisantāpaṅgaccheyaṃrākṣasādhipa || 41 ||

kāmaṃvatidānīmapimāṃvyādiśatvamparantapa |

na paraḥpreṣaṇīyasteyuddhāyātulavikrama || 42 ||

ahamutsādayiṣyāmiśatrūṃstavamahābalaḥ |

yadiśakroyadiyamoyadipāvakamārutau || 43 ||

tānahaṃyodhayiṣyāmikuberavaruṇāvapi |

girimātraśarīrasyaśitaśūladharasyame || 44 ||

nardatastīkṣaṇadaṃṣṭrasyabibhīyāccapurandaraḥ |

athavātyaktaśastrasyamṛdnatastarasāripūn || 45 ||

na mepratimukhesthātuṅkaścit śaktojijīviṣuḥ |

naivaśaktyā na gadayānāsināniśitaiśśaraiḥ || 46 ||

hastābhyāmevasamrabdohaniṣyāmyapivajriṇam |

yadimemuṣṭivegaṃ sa rāghavo'dyasahiṣyate || 47 ||

tataḥpāśyantibāṇaughārudhiraṃrāghavasyatu |

cintayābādhyaserājankimarthammayitiṣṭhati || 48 ||

so'haṃśatruvināśāya tava niryātumudyataḥ |

muñcarāmādbhayaṃrāja nhaniṣyāmīhasamyuge || 49 ||

rāghavaṃlakṣmaṇañcaivasugrīvaṃ ca mahābalam |

hanūmantaṃ ca rakṣoghnaṃlaṅkāyenapradīpitā || 50 ||

harīṃścāpihaniyiṣyāmisaṃyugesamavāsthivān |

asādhāraṇamicchāminadātummahadyaśaḥ || 51 ||

yadicendrādbhayaṃ rājanyadi cāpi svayambhuvaḥ |

tato'haṃ nāśayiṣyāmi naiśaṃ tama ivāṃśumān || 52 ||

apidevāśśayiṣyantekruddhemayimahītale |

yamaṃ ca śamayiṣyāmibhakṣayiṣyāmipāvakam || 53 ||

ādityampātayiṣyāmisanakṣatrammahītale |

śatakratuṃvadhiṣyāmipāsyāmivaruṇālayam || 54 ||

parvatāṃścūrṇayiṣyāmidārayiṣyāmimedinīm |

dīrghakālamprasuptasyakumbhakarṇasyavikramam || 55 ||

adyapaśyantubhūtānibhakṣyamāṇānisarvaśaḥ |

nanvidantridivaṃsarvamāhārasya na pūryate || 56 ||

vadhenatedāśaratheḥsukhārhaṃsukhaṃsamāhartumahaṃvrajāmi |

nihatyarāmaṃsahalakṣmaṇenakhādāminhariyūthamukhyān || 57 ||

ramasvarājan pibacādyavāruṇīṅkuruṣvakṛtyānivinīyatāmm |

mayādyarāmegamiteyamakṣyañcirāyasītāvaśagāti || 58 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe triṣaṣṭitamassargaḥ ||