5.6 Sundarakanda - Shashtha Sargah

ॐ

5.6 සුන්දරකාණ්ඩ - ෂෂ්ඨ සර්ගඃ

Valmiki Sinhala

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුන්දරකාණ්ඩම් .

අථ ෂෂ්ඨස්සර්ගඃ .

ස නිකාමං විමානේෂු නිෂණ්ණඃ කාමරූපධෘත් .

විචචාර පුනර්ලඞ්කාං ලාඝවේන සමන්විතඃ .. 1 ..

ආසසාදාථ ලක්ෂ්මීවාන්රාක්ෂසේන්ද්රනිවේශනම් .

ප්රාකාරේණාර්කවර්ණේන භාස්වරේණාභිසම්වෘතම් .. 2 ..

රක්ෂිතං රාක්ෂසෛර්ඝෝරෛඃ සිංහෛරිව මහද්වනම් .

සමීක්ෂමාණෝ භවනං චකාශේ කපිකුඤ්ජරඃ .. 3 ..

රූප්යකෝපහිතෛ ශ්චිත්රෛස්තෝරණෛර්හේමභූෂිතෛඃ .

විචිත්රාභිශ්ච කක්ෂ්යාභිර්ද්වාරෛශ්ච රුචිරෛර්වෘතම් .. 4 ..

ගජාස්ථිතෛර්මහාමාත්රෛඃ ශූරෛශ්ච විගතශ්රමෛඃ .

උපස්ථිතමසංහාර්යෛඃ ර්හයෛඃ ස්යන්දනයායිභිඃ .. 5 ..

සිංහව්යාඝ්රතනුත්රාණෛර්දාන්තකාඤ්චනරාජතෛඃ .

ඝෝෂවද්භිර්විචිත්රෛශ්ච සදා විචරිතං රථෛඃ .. 6 ..

බහුරත්නසමාකීර්ණං පරාර්ථ්යසනභාජනම් .

මහාරථසමාවාසං මහාරථමහාස්වනම් .. 7 ..

දෘශ්යෛශ්ච පරමෝදාරෛස්තෛස්තෛශ්ච මෘගපක්ෂිභිඃ .

විවිධෛ ර්බහුසාහස්රෛඃ පරිපූර්ණං සමන්තතඃ .. 8 ..

විනීතෛරන්තපාලෛශ්ච රක්ෂෝභිශ්ච සුරක්ෂිතම් .

මුඛ්යාභිශ්ච වරස්ත්රීභිඃ පරිපූර්ණං සමන්තතඃ .. 9 ..

මුදිතප්රමදාරත්නං රාක්ෂසේන්ද්රනිවේශනම් .

වරාභරණසංහ්රාදෛඃ සමුද්රස්වනන්නිස්වනම් .. 10 ..

තද්රාජගුණසම්පන්නං මුඛ්යෛශ්චාගුරුචන්දනෛඃ .

මහාජනෛඃ සමාකීර්ණාං සිංහෛරිව මහද්වනම් .. 11 ..

භේරීමෘදඞ්ගාභිරුතං ශඞ්ඛඝෝෂනිනාදිතම් .

නිත්යාර්චිතං පර්වහුතං පූජිතං රාක්ෂසෛඃ සදා .. 12 ..

සමුද්රමිව ගම්භීරං සමුද්රමිව නිස්ස්වනම් .

මහාත්මනෝ මහාද්වේශ්ම මහාරත්නපරිච්ඡදම් .. 13 ..

මහාරත්නසමාකීර්ණං දදර්ශ ස මහාකපිඃ .

විරාජමානං වපුෂා ගජාශ්වරථසඞ්කුලම් .. 14 ..

ලඞ්කාභරණමිත්යේව සෝ(අ)මන්යත මහාකපිඃ .

චචාර හනුමාංස්තත්ර රාවණස්ය සමීපතඃ .. 15 ..

ගෘහාද්ගෘහං රාක්ෂසානාමුද්යානානි ච වානරඃ .

වීක්ෂමාණෝ(අ)හ්යසන්ත්රස්තඃ ප්රාසාදාංශ්ච චචාර සඃ .. 16 ..

අවප්ලුත්ය මහාවේගඃ ප්රහස්තස්ය නිවේශනම් .

තතෝ(අ)න්යත්පුප්ලුවේ වේශ්ම මහාපාර්ශ්වස්ය වීර්යවාන් .. 17 ..

අථ මේඝප්රතීකාශං කුම්භකර්ණනිවේශනම් .

විභීෂණස්ය ච තදා පුප්ලුවේ ස මහාකපිඃ .. 18 ..

මහෝදරස්ය ච ගෘහං විරූපාක්ෂස්ය චෛව හි .

විද්යුජ්ජිහ්වස්ය භවනං විද්යුන්මාලේස්තථෛව ච .. 19 ..

වජ්රදංෂ්ට්රස්ය ච තථා පුප්ලුවේ ස මහාකපිඃ .

ශුකස්ය ච මහාතේජාඃ සාරණස්ය ච ධීමතඃ .. 20 ..

තථා චේන්ද්රජිතෝ වේශ්ම ජගාම හරියූථපඃ .

ජම්බුමාලේඃ සුමාලේශ්ච ජගාම හරිසත්තමඃ .. 21 ..

රශ්මිකේතෝශ්ච භවනං සූර්යකේතෝස්තථෛව ච .

වජ්රකායස්ය ච තථා පුප්ලුවේ ස මහාකපිඃ .. 22 ..

ධූම්රාක්ෂස්ය ච සම්පාතේර්භවනං මාරුතාත්මජඃ .

විද්යුද්රූපස්ය භීමස්ය ඝනස්ය විඝනස්ය ච .. 23 ..

ශුකනාසස්ය වක්රස්ය ශඨස්ය විකටස්ය ච .

බ්රහ්මකර්ණස්ය දංෂ්ට්රස්ය රෝමශස්ය ච රක්ෂසඃ .. 24 ..

යුද්ධෝන්මත්තස්ය මත්තස්ය ධ්වජග්රීවස්ය නාදිනඃ .

විද්යුජ්ජිහ්වේන්ද්රජිහ්වානාං තථා හස්තිමුඛස්ය ච .. 25 ..

කරාලස්ය පිශාචස්ය ශෝණිත අක්ෂස්ය චෛව හි .

ක්රමමාණඃ ක්රමේණ ඒව හනූමාන් මාරුත ආත්මජඃ .. 26 ..

තේෂු තේෂු මහාර්හේෂු භවනේෂු මහායශාඃ .

තේෂාමෘද්ධිමතාමෘද්ධිං දදර්ශ ස මහාකපිඃ .. 27 ..

සර්වේෂාං සමතික්රම්ය භවනානි සමන්තතඃ .

ආසසාදාථ ලක්ෂ්මීවාන් රාක්ෂසේද්රනිවේශනම් .. 28 ..

රාවණස්යෝපශායින්යෝ දදර්ශ හරිසත්තමඃ .

විචරන්හරිශාර්දූලෝ රාක්ෂසීර්විකෘතේක්ෂණාඃ .. 29 ..

ශූලමුද්ගරහස්තාශ්ච ශක්තිතෝමරධාරිණීඃ .

දදර්ශ විවිධාන් ගුල්මාන් තස්ය රක්ෂඃපතේර්ගෘහේ .. 30 ..

රාක්ෂසාංශ්ච මහාකායාන්නානාප්රහරණෝද්යතාන් .

රක්තාන් ශ්වේතාන් සිතාංශ්චෛව හරීංශ්චාපි මහාජවාන් .. 31 ..

කුලීනාන් රූපසම්පන්නාන් ගජාන්පරගජාරුජාන් .

නිෂ්ඨිතාන් ගජශික්ෂයාමෛරාවතසමාන්යුධි .. 32 ..

නිහන්ත්රූන් පරසෛන්යානාං ගෘහේ තස්මින් දදර්ශ සඃ .

ක්ෂරතශ්ච යථා මේඝාන් ස්රවතශ්ච යථා ගිරීන් .. 33 ..

මේඝසන්තතිනිර්ඝෝෂාන් දුර්ධර්ෂාන් සමරේ පරෛඃ .

සහස්රං වාහිනීස්තත්ර ජාම්බූනදපරිෂ්කෘතාඃ .. 34 ..

හේමජාලපරිච්ඡන්නාස්තරුණාදිත්යසන්නිභාඃ .

දදර්ශ රාක්ෂසේන්ද්රස්ය රාවණස්ය නිවේශනේ .. 35 ..

ශිබිකා විවිධාකාරාඃ ස කපිර්මාරුතාත්මජඃ .

ලතාගෘහාණි චිත්රාණි චිත්රශාලාගෘහාණි ච .. 36 ..

ක්රීඩාගෘහාණි චාන්යානි දාරුපර්වතකානපි .

කාමස්ය ගෘහකං රම්යං දිවාගෘහකමේව ච .. 37 ..

දදර්ශ රාක්ෂසේන්ද්රස්ය රාවණස්ය නිවේශනේ .

ස මන්දරගිරිප්රඛ්යං මයූරස්ථානසඞ්කුලම් .. 38 ..

ධ්වජයෂ්ටිභිරාකීර්ණං දදර්ශ භවනෝත්තමම් .

අනේකරත්නසඞ්කීර්ණං නිධිජාලං සමන්තතඃ .. 39 ..

ධීරනිෂ්ඨිතකර්මාන්තං ගෘහං භූතපතේරිව .

අර්චිර්භිශ්චාපි රත්නානාං තේජසා රාවණස්ය ච .. 40 ..

විරරාජාථ තද්වේශ්ම රශ්මිමානිව රශ්මිභිඃ .

ජාම්බූනදමයාන්යේන ශයනාන්යාසනානි ච .. 41 ..

භාජනානි ච මුඛ්යානි දදර්ශ හරියූථපඃ .

මධ්වාසවකෘතක්ලේදං මණිභාජනසඞ්කුලම් .. 42 ..

මනෝරමමසම්බාධං කුබේරභවනං යථා .

නූපුරාණාං ච ඝෝෂේණ කාඤ්චීනාං නිනදේන ච .. 43 ..

මෘදඞ්තලඝෝෂෛශ්ච ඝෝෂවද්භිර්විනාදිතම් .

ප්රාසාදසඞ්ඝාතයුතං ස්ත්රීරත්නශතසඞ්කුලම් .. 44 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුන්දරකාණ්ඩේ ෂෂ්ඨස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha ṣaṣṭhassargaḥ |

sa nikāmaṃ vimāneṣu niṣaṇṇaḥ kāmarūpadhṛt |

vicacāra punarlaṅkāṃ lāghavena samanvitaḥ || 1 ||

āsasādātha lakṣmīvānrākṣasendraniveśanam |

prākāreṇārkavarṇena bhāsvareṇābhisamvṛtam || 2 ||

rakṣitaṃ rākṣasairghoraiḥ siṃhairiva mahadvanam |

samīkṣamāṇo bhavanaṃ cakāśe kapikuñjaraḥ || 3 ||

rūpyakopahitai ścitraistoraṇairhemabhūṣitaiḥ |

vicitrābhiśca kakṣyābhirdvāraiśca rucirairvṛtam || 4 ||

gajāsthitairmahāmātraiḥ śūraiśca vigataśramaiḥ |

upasthitamasaṃhāryaiḥ rhayaiḥ syandanayāyibhiḥ || 5 ||

siṃhavyāghratanutrāṇairdāntakāñcanarājataiḥ |

ghoṣavadbhirvicitraiśca sadā vicaritaṃ rathaiḥ || 6 ||

bahuratnasamākīrṇaṃ parārthyasanabhājanam |

mahārathasamāvāsaṃ mahārathamahāsvanam || 7 ||

dṛśyaiśca paramodāraistaistaiśca mṛgapakṣibhiḥ |

vividhai rbahusāhasraiḥ paripūrṇaṃ samantataḥ || 8 ||

vinītairantapālaiśca rakṣobhiśca surakṣitam |

mukhyābhiśca varastrībhiḥ paripūrṇaṃ samantataḥ || 9 ||

muditapramadāratnaṃ rākṣasendraniveśanam |

varābharaṇasaṃhrādaiḥ samudrasvanannisvanam || 10 ||

tadrājaguṇasampannaṃ mukhyaiścāgurucandanaiḥ |

mahājanaiḥ samākīrṇāṃ siṃhairiva mahadvanam || 11 ||

bherīmṛdaṅgābhirutaṃ śaṅkhaghoṣanināditam |

nityārcitaṃ parvahutaṃ pūjitaṃ rākṣasaiḥ sadā || 12 ||

samudramiva gambhīraṃ samudramiva nissvanam |

mahātmano mahādveśma mahāratnaparicchadam || 13 ||

mahāratnasamākīrṇaṃ dadarśa sa mahākapiḥ |

virājamānaṃ vapuṣā gajāśvarathasaṅkulam || 14 ||

laṅkābharaṇamityeva so'manyata mahākapiḥ |

cacāra hanumāṃstatra rāvaṇasya samīpataḥ || 15 ||

gṛhādgṛhaṃ rākṣasānāmudyānāni ca vānaraḥ |

vīkṣamāṇo'hyasantrastaḥ prāsādāṃśca cacāra saḥ || 16 ||

avaplutya mahāvegaḥ prahastasya niveśanam |

tato'nyatpupluve veśma mahāpārśvasya vīryavān || 17 ||

atha meghapratīkāśaṃ kumbhakarṇaniveśanam |

vibhīṣaṇasya ca tadā pupluve sa mahākapiḥ || 18 ||

mahodarasya ca gṛhaṃ virūpākṣasya caiva hi |

vidyujjihvasya bhavanaṃ vidyunmālestathaiva ca || 19 ||

vajradaṃṣṭrasya ca tathā pupluve sa mahākapiḥ |

śukasya ca mahātejāḥ sāraṇasya ca dhīmataḥ || 20 ||

tathā cendrajito veśma jagāma hariyūthapaḥ |

jambumāleḥ sumāleśca jagāma harisattamaḥ || 21 ||

raśmiketośca bhavanaṃ sūryaketostathaiva ca |

vajrakāyasya ca tathā pupluve sa mahākapiḥ || 22 ||

dhūmrākṣasya ca sampāterbhavanaṃ mārutātmajaḥ |

vidyudrūpasya bhīmasya ghanasya vighanasya ca || 23 ||

śukanāsasya vakrasya śaṭhasya vikaṭasya ca |

brahmakarṇasya daṃṣṭrasya romaśasya ca rakṣasaḥ || 24 ||

yuddhonmattasya mattasya dhvajagrīvasya nādinaḥ |

vidyujjihvendrajihvānāṃ tathā hastimukhasya ca || 25 ||

karālasya piśācasya śoṇita akṣasya caiva hi |

kramamāṇaḥ krameṇa eva hanūmān māruta ātmajaḥ || 26 ||

teṣu teṣu mahārheṣu bhavaneṣu mahāyaśāḥ |

teṣāmṛddhimatāmṛddhiṃ dadarśa sa mahākapiḥ || 27 ||

sarveṣāṃ samatikramya bhavanāni samantataḥ |

āsasādātha lakṣmīvān rākṣasedraniveśanam || 28 ||

rāvaṇasyopaśāyinyo dadarśa harisattamaḥ |

vicaranhariśārdūlo rākṣasīrvikṛtekṣaṇāḥ || 29 ||

śūlamudgarahastāśca śaktitomaradhāriṇīḥ |

dadarśa vividhān gulmān tasya rakṣaḥpatergṛhe || 30 ||

rākṣasāṃśca mahākāyānnānāpraharaṇodyatān |

raktān śvetān sitāṃścaiva harīṃścāpi mahājavān || 31 ||

kulīnān rūpasampannān gajānparagajārujān |

niṣṭhitān gajaśikṣayāmairāvatasamānyudhi || 32 ||

nihantrūn parasainyānāṃ gṛhe tasmin dadarśa saḥ |

kṣarataśca yathā meghān sravataśca yathā girīn || 33 ||

meghasantatinirghoṣān durdharṣān samare paraiḥ |

sahasraṃ vāhinīstatra jāmbūnadapariṣkṛtāḥ || 34 ||

hemajālaparicchannāstaruṇādityasannibhāḥ |

dadarśa rākṣasendrasya rāvaṇasya niveśane || 35 ||

śibikā vividhākārāḥ sa kapirmārutātmajaḥ |

latāgṛhāṇi citrāṇi citraśālāgṛhāṇi ca || 36 ||

krīḍāgṛhāṇi cānyāni dāruparvatakānapi |

kāmasya gṛhakaṃ ramyaṃ divāgṛhakameva ca || 37 ||

dadarśa rākṣasendrasya rāvaṇasya niveśane |

sa mandaragiriprakhyaṃ mayūrasthānasaṅkulam || 38 ||

dhvajayaṣṭibhirākīrṇaṃ dadarśa bhavanottamam |

anekaratnasaṅkīrṇaṃ nidhijālaṃ samantataḥ || 39 ||

dhīraniṣṭhitakarmāntaṃ gṛhaṃ bhūtapateriva |

arcirbhiścāpi ratnānāṃ tejasā rāvaṇasya ca || 40 ||

virarājātha tadveśma raśmimāniva raśmibhiḥ |

jāmbūnadamayānyena śayanānyāsanāni ca || 41 ||

bhājanāni ca mukhyāni dadarśa hariyūthapaḥ |

madhvāsavakṛtakledaṃ maṇibhājanasaṅkulam || 42 ||

manoramamasambādhaṃ kuberabhavanaṃ yathā |

nūpurāṇāṃ ca ghoṣeṇa kāñcīnāṃ ninadena ca || 43 ||

mṛdaṅtalaghoṣaiśca ghoṣavadbhirvināditam |

prāsādasaṅghātayutaṃ strīratnaśatasaṅkulam || 44 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||