📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.53 සුන්දරකාණ්ඩ - ත්රිපඤ්චාශ සර්ගඃ
5.53 Sundarakanda - Tripanchasha Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුන්දරකාණ්ඩම් .
අථ ත්රිපඤ්චාශස්සර්ගඃ .
තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා දශග්රීවෝ මහාත්මනඃ .
දේශකාලහිතං වාක්යං භ්රාතුරුත්තරමබ්රවීත් .. 1 ..
සම්යගුක්තං හි භවතා දූතවධ්යා විගර්හිතා .
අවශ්යං තු වධාදන්යඃ ක්රියතාමස්ය නිග්රහඃ .. 2 ..
කපීනාං කිල ලාඞ්ගූලමිෂ්ටං භවති භූෂණම් .
තදස්ය දීප්යතාං ශීඝ්රං තේන දග්ධේන ගච්ඡතු .. 3 ..
තතඃ පශ්යන්ත්විමං දීනමඞ්ගවෛරූප්යකර්ශිතම් .
සමිත්රජ්ඤාතයස්සර්වේ බාන්ධවාඃ සසුහෘජ්ජනාඃ .. 4 ..
ආජ්ඤාපයද්රාක්ෂසේන්ද්රඃ පුරං සර්වං සචත්වරම් .
ලාඞ්ගූලේන ප්රදීප්තේන රක්ෂෝභිඃ පරිණීයතාම් .. 5 ..
තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා රාක්ෂසාඃ කෝපකර්ශිතාඃ .
වේෂ්ටයන්ති ස්ම ලාඞ්ගූලං ජීර්ණෛඃ කාර්පාසකෛඃ පටෛඃ .. 6 ..
සංවේෂ්ට්යමානේ ලාඞ්ගූලේ ව්යවර්ධත මහාකපිඃ .
ශුෂ්කමින්ධනමාසාද්ය වනේෂ්විව හුතාශනඃ .. 7 ..
තෛලේන පරිෂිච්යාථ තේ(අ)ග්නිං තත්රාභ්යපාතයන් .
ලාඞ්ගූලේන ප්රදීප්තේන රාක්ෂසාංස්තානපාතයත් .. 8 ..
රෝෂාමර්ෂපරීතාත්මා බාලසූර්යසමානනඃ .
ලාඞ්ගූලං සම්ප්රදීප්තං තු ද්රෂ්ටුං තස්ය හනූමතඃ .. 9 ..
සහස්ත්රීබාලවෘද්ධාශ්ච ජග්මුඃ ප්රීතා නිශාචරාඃ .
ස භූයඃ සඞ්ගතෛඃ ක්රූරෛර්රාක්ෂසෛර්හරිසත්තමඃ .. 10 ..
නිබද්ධඃ කෘතවාන්වීරස්තත්කාලසදෘශීං මතිම් .
කාමං ඛලු න මේ ශක්තා නිබද්ධස්යාපි රාක්ෂසාඃ .. 11 ..
ඡිත්ත්වා පාශාන් සමුත්පත්ය හන්යාමහමිමාන්පුනඃ .
යදි භර්තුර්හිතාර්ථාය චරන්තං භර්තෘශාසනාත් .. 12 ..
බධ්නන්ත්යේතේ දුරාත්මනෝ න තු මේ නිෂ්කෘතිඃ කෘතා .
සර්වේෂාමේව පර්යාප්තෝ රාක්ෂසානාමහං යුධි .. 13 ..
කින්තු රාමස්ය ප්රීත්යර්ථං විෂහිෂ්යේ(අ)හමීදෘශම් .
ලඞ්කා චාරයිතව්යා වෛ පුනරේව භවේදිති .. 14 ..
රාත්රෞ න හි සුදෘෂ්ටා මේ දුර්ගකර්මවිධානතඃ .
අවශ්යමේව ද්රෂ්ටව්යා මයා ලඞ්කා නිශාක්ෂයේ .. 15 ..
කාමං බද්ධස්ය මේ භූයඃ පුච්ඡස්යෝද්දීපනේන ච .
පීඩාං කුර්වන්තු රක්ෂාංසි න මේ(අ)ස්ති මනසශ්ශ්රමඃ .. 16 ..
තතස්තේ සංවෘතාකාරං සත්ත්වවන්තං මහාකපිම් .
පරිගෘහ්ය යයුර්හෘෂ්ටා රාක්ෂසාඃ කපිකුඤ්ජරම් .. 17 ..
ශඞ්ඛභේරීනිනාදෛස්තං ඝෝෂයන්තඃ ස්වකර්මභිඃ .
රාක්ෂසාඃ ක්රූරකර්මාණශ්චාරයන්ති ස්ම තාං පුරීම් .. 18 ..
අන්වීයමානෝ රක්ෂෝභිර්යයෞ සුඛමරින්දමඃ .
හනුමාංශ්චාරයාමාස රාක්ෂසානාං මහාපුරීම් .. 19 ..
අථාපශ්යද්විමානානි විචිත්රාණි මහාකපිඃ .
සංවෘතාන් භූමිභාගාංශ්ච සුවිභක්තාංශ්ච චත්වරාන් .. 20 ..
වීථීශ්ච ගෘහසම්බාධාඃ කපිශ්ශෘඞ්ගාටකානි ච .
තථා රථ්යෝපරථ්යාශ්ච තථෛව ගෘහකාන්තරාන් .. 21 ..
ගෘහාංශ්ච මේඝසඞ්කාශාන් දදර්ශ පවනාත්මජඃ .
චත්වරේෂු චතුෂ්කේෂු රාජමාර්ගේ තථෛව ච .. 22 ..
ඝෝෂයන්ති කපිං සර්වේ චාරීක ඉති රාක්ෂසාඃ .
ස්ත්රීබාලවෘද්ධාඃ නිර්ජග්මුස්තත්ර තත්ර කුතූහලාත් .. 23 ..
තං ප්රදීපිතලාඞ්ගූලං හනුමන්තං දිදෘක්ෂවඃ .
දීප්යමානේ තතස්තත්ර ලාඞ්ගූලාග්රේ හනූමතඃ .. 24 ..
රාක්ෂස්යස්තා විරූපාක්ෂ්ය ශ්ශංසුර්දේව්යාස්තදප්රියම් .
යස්ත්වයා කෘතසංවාද ස්සීතේ තාම්රමුඛඃ කපිඃ .. 25 ..
ලාඞ්ගූලේන ප්රදීප්තේන ස ඒෂ පරිණීයතේ .
ශ්රුත්වා තද්වචනං ක්රූරමාත්මාපහරණෝපමම් .. 26 ..
වෛදේහී ශෝකසන්තප්තා හුතාශනමුපාගමත් .
මඞ්ගලාභිමුඛී තස්ය සා තදා(අ)සීන්මහාකපේඃ .. 27 ..
උපතස්ථේ විශාලාක්ෂී ප්රයතා හව්යවාහනම් .
යද්යස්ති පතිශුශ්රූෂා යද්යස්ති චරිතං තපඃ .
යදි චාස්ත්යේකපත්නීත්වං ශීතෝ භව හනූමතඃ .. 28 ..
යදි කිඤ්චිදනුක්රෝශස්තස්ය මය්යස්ති ධීමතඃ .. 29 ..
යදි වා භාග්යශේෂෝ මේ ශීතෝ භව හනූමතඃ .
යදි මාං වෘත්තසම්පන්නාං තත්සමාගමලාලසාම් .. 30 ..
ස විජානාති ධර්මාත්මා ශීතෝ භව හනූමතඃ .
යදි මාං තාරයේදාර්යස්සුග්රීවඃ සත්යසඞ්ගරඃ .. 31 ..
අස්මාද්ධුඃඛාම්බුසංරෝධාච්ඡීතෝ භව හනූමතඃ .
තතස්තීක්ෂ්ණාර්චිරව්යග්රඃ ප්රදක්ෂිණශිඛෝ(අ)නලඃ .. 32 ..
ජජ්වාල මෘගශාබාක්ෂ්යා ශ්ශංසන්නිව ශිවං කපේඃ .
හනුමජ්ජනකශ්චාපි පුච්ඡානලයුතෝ(අ)නිලඃ .. 33 ..
වවෞ ස්වාස්ථ්යකරෝ දේව්යාඃ ප්රාලේයානිලශීතලඃ .
දහ්යමානේ ච ලාඞ්ගූලේ චින්තයාමාස වානරඃ .. 34 ..
ප්රදීප්තෝ(අ)ග්නිරයං කස්මාන්න මාං දහති සර්වතඃ .
දෘශ්යතේ ච මහාජ්වාලඃ කරෝති න ච මේ රුජම් .. 35 ..
ශිශිරස්යේව සඞ්ඝාතෝ ලාඞ්ගූලාග්රේ ප්රතිෂ්ඨිතඃ .
අථවා තදිදං ව්යක්තං යද්දෘෂ්ටං ප්ලවතා මයා .. 36 ..
රාමප්රභාවාදාශ්චර්යං පර්වත ස්සරිතාං පතෞ .
යදි තාවත්සමුද්රස්ය මෛනාකස්ය ච ධීමතඃ .. 37 ..
රාමාර්ථං සම්භ්රමස්තාදෘක්කිමග්නිර්න කරිෂ්යති .
සීතායාශ්චානෘශංස්යේන තේජසා රාඝවස්ය ච .. 38 ..
පිතුශ්ච මම සඛ්යේන න මාං දහති පාවකඃ .
භූයස්ස චින්තයාමාස මුහූර්තං කපිකුඤ්ජරඃ .. 39 ..
උත්පපාතාථ වේගේන නනාද ච මහාකපිඃ .
පුරද්වාරං තතශ්ශ්රීමාන් ශෛලශෘඞ්ගමිවෝන්නතම් .. 40 ..
විභක්තරක්ෂස්සම්බාධමාසසාදානිලාත්මජඃ .
ස භූත්වා ශෛලසඞ්කාශඃ ක්ෂණේන පුනරාත්මවාන් .. 41 ..
හ්රස්වතාං පරමාං ප්රාප්තෝ බන්ධනාන්යවශාතයත් .
විමුක්තශ්චාභවඡ්රචීමාන් පුනඃ පර්වතසන්නිභඃ .. 42 ..
වීක්ෂමාණශ්ච දදෘශේ පරිඝං තෝරණාශ්රිතම් .
ස තං ගෘහ්ය මහාබාහුඃ කාලායසපරිෂ්කෘතම් .. 43 ..
රක්ෂිණස්තාන් පුනස්සර්වාන්සූදයාමාස මාරුතිඃ .
ස තාන්නිහත්ත්වා රණචණ්ඩවික්රම ස්සමීක්ෂමාණඃ පුනරේව ලඞ්කාම් .
ප්රදීප්තලාඞ්ගූලකෘතාර්චිමාලී ප්රකාශතාදිත්ය ඉවාර්චිමාලී .. 44 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුන්දරකාණ්ඩේ ත්රිපඤ්චාශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha tripañcāśassargaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā daśagrīvo mahātmanaḥ |
deśakālahitaṃ vākyaṃ bhrāturuttaramabravīt || 1 ||
samyaguktaṃ hi bhavatā dūtavadhyā vigarhitā |
avaśyaṃ tu vadhādanyaḥ kriyatāmasya nigrahaḥ || 2 ||
kapīnāṃ kila lāṅgūlamiṣṭaṃ bhavati bhūṣaṇam |
tadasya dīpyatāṃ śīghraṃ tena dagdhena gacchatu || 3 ||
tataḥ paśyantvimaṃ dīnamaṅgavairūpyakarśitam |
samitrajñātayassarve bāndhavāḥ sasuhṛjjanāḥ || 4 ||
ājñāpayadrākṣasendraḥ puraṃ sarvaṃ sacatvaram |
lāṅgūlena pradīptena rakṣobhiḥ pariṇīyatām || 5 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā rākṣasāḥ kopakarśitāḥ |
veṣṭayanti sma lāṅgūlaṃ jīrṇaiḥ kārpāsakaiḥ paṭaiḥ || 6 ||
saṃveṣṭyamāne lāṅgūle vyavardhata mahākapiḥ |
śuṣkamindhanamāsādya vaneṣviva hutāśanaḥ || 7 ||
tailena pariṣicyātha te'gniṃ tatrābhyapātayan |
lāṅgūlena pradīptena rākṣasāṃstānapātayat || 8 ||
roṣāmarṣaparītātmā bālasūryasamānanaḥ |
lāṅgūlaṃ sampradīptaṃ tu draṣṭuṃ tasya hanūmataḥ || 9 ||
sahastrībālavṛddhāśca jagmuḥ prītā niśācarāḥ |
sa bhūyaḥ saṅgataiḥ krūrairrākṣasairharisattamaḥ || 10 ||
nibaddhaḥ kṛtavānvīrastatkālasadṛśīṃ matim |
kāmaṃ khalu na me śaktā nibaddhasyāpi rākṣasāḥ || 11 ||
chittvā pāśān samutpatya hanyāmahamimānpunaḥ |
yadi bharturhitārthāya carantaṃ bhartṛśāsanāt || 12 ||
badhnantyete durātmano na tu me niṣkṛtiḥ kṛtā |
sarveṣāmeva paryāpto rākṣasānāmahaṃ yudhi || 13 ||
kintu rāmasya prītyarthaṃ viṣahiṣye'hamīdṛśam |
laṅkā cārayitavyā vai punareva bhavediti || 14 ||
rātrau na hi sudṛṣṭā me durgakarmavidhānataḥ |
avaśyameva draṣṭavyā mayā laṅkā niśākṣaye || 15 ||
kāmaṃ baddhasya me bhūyaḥ pucchasyoddīpanena ca |
pīḍāṃ kurvantu rakṣāṃsi na me'sti manasaśśramaḥ || 16 ||
tataste saṃvṛtākāraṃ sattvavantaṃ mahākapim |
parigṛhya yayurhṛṣṭā rākṣasāḥ kapikuñjaram || 17 ||
śaṅkhabherīninādaistaṃ ghoṣayantaḥ svakarmabhiḥ |
rākṣasāḥ krūrakarmāṇaścārayanti sma tāṃ purīm || 18 ||
anvīyamāno rakṣobhiryayau sukhamarindamaḥ |
hanumāṃścārayāmāsa rākṣasānāṃ mahāpurīm || 19 ||
athāpaśyadvimānāni vicitrāṇi mahākapiḥ |
saṃvṛtān bhūmibhāgāṃśca suvibhaktāṃśca catvarān || 20 ||
vīthīśca gṛhasambādhāḥ kapiśśṛṅgāṭakāni ca |
tathā rathyoparathyāśca tathaiva gṛhakāntarān || 21 ||
gṛhāṃśca meghasaṅkāśān dadarśa pavanātmajaḥ |
catvareṣu catuṣkeṣu rājamārge tathaiva ca || 22 ||
ghoṣayanti kapiṃ sarve cārīka iti rākṣasāḥ |
strībālavṛddhāḥ nirjagmustatra tatra kutūhalāt || 23 ||
taṃ pradīpitalāṅgūlaṃ hanumantaṃ didṛkṣavaḥ |
dīpyamāne tatastatra lāṅgūlāgre hanūmataḥ || 24 ||
rākṣasyastā virūpākṣya śśaṃsurdevyāstadapriyam |
yastvayā kṛtasaṃvāda ssīte tāmramukhaḥ kapiḥ || 25 ||
lāṅgūlena pradīptena sa eṣa pariṇīyate |
śrutvā tadvacanaṃ krūramātmāpaharaṇopamam || 26 ||
vaidehī śokasantaptā hutāśanamupāgamat |
maṅgalābhimukhī tasya sā tadā'sīnmahākapeḥ || 27 ||
upatasthe viśālākṣī prayatā havyavāhanam |
yadyasti patiśuśrūṣā yadyasti caritaṃ tapaḥ |
yadi cāstyekapatnītvaṃ śīto bhava hanūmataḥ || 28 ||
yadi kiñcidanukrośastasya mayyasti dhīmataḥ || 29 ||
yadi vā bhāgyaśeṣo me śīto bhava hanūmataḥ |
yadi māṃ vṛttasampannāṃ tatsamāgamalālasām || 30 ||
sa vijānāti dharmātmā śīto bhava hanūmataḥ |
yadi māṃ tārayedāryassugrīvaḥ satyasaṅgaraḥ || 31 ||
asmāddhuḥkhāmbusaṃrodhācchīto bhava hanūmataḥ |
tatastīkṣṇārciravyagraḥ pradakṣiṇaśikho'nalaḥ || 32 ||
jajvāla mṛgaśābākṣyā śśaṃsanniva śivaṃ kapeḥ |
hanumajjanakaścāpi pucchānalayuto'nilaḥ || 33 ||
vavau svāsthyakaro devyāḥ prāleyānilaśītalaḥ |
dahyamāne ca lāṅgūle cintayāmāsa vānaraḥ || 34 ||
pradīpto'gnirayaṃ kasmānna māṃ dahati sarvataḥ |
dṛśyate ca mahājvālaḥ karoti na ca me rujam || 35 ||
śiśirasyeva saṅghāto lāṅgūlāgre pratiṣṭhitaḥ |
athavā tadidaṃ vyaktaṃ yaddṛṣṭaṃ plavatā mayā || 36 ||
rāmaprabhāvādāścaryaṃ parvata ssaritāṃ patau |
yadi tāvatsamudrasya mainākasya ca dhīmataḥ || 37 ||
rāmārthaṃ sambhramastādṛkkimagnirna kariṣyati |
sītāyāścānṛśaṃsyena tejasā rāghavasya ca || 38 ||
pituśca mama sakhyena na māṃ dahati pāvakaḥ |
bhūyassa cintayāmāsa muhūrtaṃ kapikuñjaraḥ || 39 ||
utpapātātha vegena nanāda ca mahākapiḥ |
puradvāraṃ tataśśrīmān śailaśṛṅgamivonnatam || 40 ||
vibhaktarakṣassambādhamāsasādānilātmajaḥ |
sa bhūtvā śailasaṅkāśaḥ kṣaṇena punarātmavān || 41 ||
hrasvatāṃ paramāṃ prāpto bandhanānyavaśātayat |
vimuktaścābhavachracīmān punaḥ parvatasannibhaḥ || 42 ||
vīkṣamāṇaśca dadṛśe parighaṃ toraṇāśritam |
sa taṃ gṛhya mahābāhuḥ kālāyasapariṣkṛtam || 43 ||
rakṣiṇastān punassarvānsūdayāmāsa mārutiḥ |
sa tānnihattvā raṇacaṇḍavikrama ssamīkṣamāṇaḥ punareva laṅkām |
pradīptalāṅgūlakṛtārcimālī prakāśatāditya ivārcimālī || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe tripañcāśassargaḥ ||