📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.15 සුන්දරකාණ්ඩ - පඤ්චදශ සර්ගඃ
5.15 Sundarakanda - Panchadasha Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුන්දරකාණ්ඩම් .
අථ පඤ්චදශස්සර්ගඃ .
ස වීක්ෂමාණස්තත්රස්ථෝ මාර්ගමාණශ්ච මෛථිලීම් .
අවේක්ෂමාණශ්ච මහීං සර්වාං තාමන්වවෛක්ෂත .. 1 ..
සන්තානකලතාභිශ්ච පාදපෛරුපශෝභිතාම් .
දිව්යගන්ධරසෝපේතාං සර්වතස්සමලඞ්කෘතාම් .. 2 ..
තාං ස නන්දනසඞ්කාශාං මෘගපක්ෂිභිරාවෘතාම් .
හර්ම්යප්රාසාදසම්බාධාං කෝකිලාකුලනිස්ස්වනාම් .. 3 ..
කාඤ්චනෝත්පලපද්මාභිර්වාපීභිරුපශෝභිතාම් .
බහ්වාසනකුථෝපේතාං බහුභූමිගෘහායුතාම් .. 4 ..
සර්වර්තුකුසුමෛ රම්යාං ඵලවද්භිශ්ච පාදපෛඃ .
පුෂ්පිතානාමශෝකානාං ශ්රියා සූර්යෝදයප්රභාම් .. 5 ..
ප්රදීප්තාමිව තත්රස්ථෝ මාරුතිස්සමුදෛක්ෂත .
නිෂ්පත්රශාඛාං විහගෛඃ ක්රියමාණාමිවාසකෘත් .. 6 ..
විනිෂ්පතද්භිඃ ශතශශ්චිත්රෛඃ පුෂ්පාවතංසකෛඃ .
ආමූලපුෂ්පනිචිතෛරශෝකෛශ්ශෝකනාශනෛඃ .. 7 ..
පුෂ්පභාරාතිභාරෛශ්ච ස්පෘශද්භිරිව මේදිනීම් .
කර්ණිකාරෛඃ කුසුමිතෛඃ කිංශුකෛශ්ච සුපුෂ්පිතෛඃ .. 8 ..
ස දේශඃ ප්රභයා තේෂාං ප්රදීප්ත ඉව සර්වතඃ .
පුන්නාගාස්සප්තපර්ණාශ්ච චම්පකෝද්දාලකාස්තථා .. 9 ..
විවෘද්ධමූලා බහවශ්ශෝභන්තේ ස්ම සුපුෂ්පිතාඃ .
ශාතකුම්භනිභාඃ කේචිත්කේචිදග්නිශිඛෝපමාඃ .. 10 ..
නීලාඤ්ජනනිභාඃ කේචිත්තත්රාශෝකාස්සහස්රශඃ .
නන්දනං විවිධෝද්යානං චිත්රං චෛත්රරථං යථා .. 11 ..
අතිවෘත්තමිවාචින්ත්යං දිව්යං රම්යං ශ්රියා වෘතම් .
විතීයමිව චාකාශං පුෂ්පජ්යෝතිර්ගණායුතම් .. 12 ..
පුෂ්පරත්නශතෛශ්චිත්රං ද්විතීයං සාගරං යථා .
සර්වර්තුපුෂ්පෛර්නිචිතං පාදපෛර්මධුගන්ධිභිඃ .. 13 ..
නානානිනාදෛරුද්යානං රම්යං මෘගගණෛර්ද්විජෛඃ .
අනේකගන්ධප්රවහං පුණ්යගන්ධං මනෝරමම් .. 14 ..
ශෛලේන්ද්රමිව ගන්ධාඪ්යං ද්විතීයං ගන්ධමාදනම් .
අශෝකවනිකායාං තු තස්යාං වානරපුඞ්ගවඃ .. 15 ..
ස දදර්ශාවිදූරස්ථං චෛත්යප්රාසාදමුච්ඡ්රිතම් .
මථ්යේ ස්තම්භසහස්රේණ ස්ථිතං කෛලාසපාණ්ඩුරම් .. 16 ..
ප්රවාලකෘතසෝපානං තප්තකාඤ්චනවේදිකම් .
මුෂ්ණන්තමිව චක්ෂූංෂි ද්යෝතමානමිව ශ්රියා .. 17 ..
විමලං ප්රාංශුභාවත්වාදුල්ලිඛන්තමිවාම්බරම් .
තතෝ මලිනසංවීතාං රාක්ෂසීභිස්සමාවෘතාම් .. 18 ..
උපවාසකෘශාං දීනාං නිශ්ශ්වසන්තීං පුනඃ පුනඃ .
දදර්ශ ශුක්ලපක්ෂාදෞ චන්ද්රරේඛාමිවාමලාම් .. 19 ..
මන්දප්රඛ්යායමානේන රූපේණ රුචිරප්රභාම් .
පිනද්ධාං ධූමජාලේන ශිඛාමිව විභාවසෝඃ .. 20 ..
පීතේනෛකේන සංවීතාං ක්ලිෂ්ටේනෝත්තමවාසසා .
සපඞ්කාමනලඞ්කාරාං විපද්මාමිව පද්මිනීම් .. 21 ..
ව්රීඩිතාං දුඃඛසන්තප්තාං පරිම්ලානාං තපස්විනීම් .
ග්රහේණාඞ්ගාරකේණේව පීඩිතාමිව රෝහිණීම් .. 22 ..
අශ්රුපූර්ණමුඛීං දීනාං කෘශාමනශනේන ච .
ශෝකධ්යානපරාං දීනාං නිත්යං දුඃඛපරායණාම් .. 23 ..
ප්රියං ජනමපශ්යන්තීං පශ්යන්තීං රාක්ෂසීගණම් .
ස්වගණේන මෘගීං හීනාං ශ්වගණාභිවෘතාමිව .. 24 ..
නීලනාගාභයා වේණ්යා ජඝනං ගතයෛකයා .
නීලයා නීරදාපායේ වනරාජ්යා මහීමිව .. 25 ..
සුඛාර්හාං දුඃඛසන්තප්තාං ව්යසනානාමකෝවිදාම් .
තාං සමීක්ෂ්ය විශාලාක්ෂීමධිකං මලිනාං කෘශාම් .. 26 ..
තර්කයාමාස සීතේති කාරණෛරුපපාදිභිඃ .
හ්රියමාණා තදා තේන රක්ෂසා කාමරූපිණා .. 27 ..
යථාරූපා හි දෘෂ්ටා වෛ තථාරූපේයමඞ්ගනා .
පූර්ණචන්ද්රානනාං සුභ්රූං චාරුවෘත්තපයෝධරාම් .. 28 ..
කුර්වතීං ප්රභයාදේවීං සර්වා විතිමිරා දිශඃ .
තාං නීලකේශීං බිම්බෝෂ්ඨීං සුමධ්යාං සුප්රතිෂ්ඨිතාම් .. 29 ..
සීතාං පද්මපලාශාක්ෂීං මන්මථස්ය රතිං යථා .
ඉෂ්ටාං සර්වස්ය ජගතඃ පූර්ණචන්ද්රප්රභාමිව .. 30 ..
භූමෞ සුතනුමාසීනාං නියතාමිව තාපසීම් .
නිඃශ්වාසබහුලාං භීරුං භුජගේන්ද්රවධූමිව .. 31 ..
ශෝකජාලේන මහතා විතතේන න රාජතීම් .
සංසක්තාං ධූමජාලේන ශිඛාමිව විභාවසෝඃ .. 32 ..
තාං ස්මෘතීමිව සන්දිග්ධාමෘද්ධිං නිපතිතාමිව .
විහතාමිව ච ශ්රද්ධාමාශාං ප්රතිහතාමිව .. 33 ..
සෝපසර්ගාං යථා සිද්ධිං බුද්ධිං සකලුෂාමිව .
අභූතේනාපවාදේන කීර්තිං නිපතිතාමිව .. 34 ..
රාමෝපරෝධව්යථිතාං රක්ෂෝහරණකර්ශිතාම් .
අබලාං මෘගශාබාක්ෂීං වීක්ෂමාණාං තතස්තතඃ .. 35 ..
බාෂ්පාම්බුපරිපූර්ණේන කෘෂ්ණවක්රාක්ෂිපක්ෂ්මණා .
වදනේනාප්රසන්නේන නිඃශ්වසන්තීං පුනඃ පුනඃ .. 36 ..
මලපඞ්කධරාං දීනාං මණ්ඩනාර්හාමමණ්ඩිතාම් .
ප්රභාං නක්ෂත්රරාජස්ය කාලමේඝෛරිවාවෘතාම් .. 37 ..
තස්ය සන්දිදිහේ බුද්ධිර්මුහුඃ සීතාං නිරීක්ෂ්ය තු .
ආම්නායානාමයෝගේන විද්යාං ප්රශිථිලාමිව .. 38 ..
දුඃඛේන බුබුධේ සීතාං හනුමානනලඞ්කෘතාම් .
සංස්කාරේණ යථා හීනාං වාචමර්ථාන්තරං ගතාම් .. 39 ..
තාං සමීක්ෂය විශාලාක්ෂීං රාජපුත්රීමනින්දිතාම් .
තර්කයාමාස සීතේති කාරණෛරුපපාදිභිඃ .. 40 ..
වෛදේහ්යා යානි චාඞ්ගේෂු තදා රාමෝ(අ)න්වකීර්තයත් .
තාන්යාභරණජාලානි ගාත්රශෝභීන්යලක්ෂයත් .. 41 ..
සුකෘතෞ කර්ණවේෂ්ටෞ ච ශ්වදංෂ්ට්රෞ ච සුසංස්ථිතෞ .
මණිවිද්රුමචිත්රාණි හස්තේෂ්වාභරණානි ච .. 42 ..
ශ්යාමානි චිරයුක්තත්වාත්තථා සංස්ථානවන්ති ච .
තාන්යෛවේතානි මන්යේ(අ)හං යානි රාමෝ(අ)න්වකීර්තයත් .. 43 ..
තත්ර යාන්යවහීනානි තාන්යහං නෝපලක්ෂයේ .
යාන්යස්යා නාවහීනානි තානීමානි න සංශයඃ .. 44 ..
පීතං කනකපට්ටාභං ස්රස්තං තද්වසනං ශුභම් .
උත්තරීයං නගාසක්තං තදා දෘෂ්ටං ප්ලවඞ්ගමෛඃ .. 45 ..
භූෂණානි ච මුඛ්යානි දෘෂ්ටානි ධරණීතලේ .
අනයෛවාපවිද්ධානි ස්වනවන්ති මහාන්ති ච .. 46 ..
ඉදං චිරගෘහීතත්වාද්වසනං ක්ලිෂ්ටවත්තරම් .
තථා(අ)පි නූනං තද්වර්ණං තථා ශ්රීමද්යථේතරත් .. 47 ..
ඉයං කනකවර්ණාඞ්ගී රාමස්ය මහිෂී ප්රියා .
ප්රණෂ්ටාපි සතී යා(අ)ස්ය මනසෝ න ප්රණශ්යති .. 48 ..
ඉයං සා යත්කෘතේ රාමශ්චතුර්භිඃ පරිතප්යතේ .
කාරුණ්යේනානෘශංස්යේන ශෝකේන මදනේන ච .. 49 ..
ස්ත්රී ප්රණෂ්ටේති කාරුණ්යාදාශ්රිතේත්යානෘශංස්යතඃ .
පත්නී නෂ්ටේති ශෝකේන ප්රියේති මදනේන ච .. 50 ..
අස්යා දේව්යා යථා රූපමඞ්ගප්රත්යඞ්ගසෞෂ්ඨවම් .
රාමස්ය ච යථා රූපං තස්යේයමසිතේක්ෂණා .. 51 ..
අස්යා දේව්යා මනස්තස්මිංස්තස්ය චාස්යාං ප්රතිෂ්ඨිතම් .
තේනේයං ස ච ධර්මාත්මා මුහූර්තමපි ජීවති .. 52 ..
දුෂ්කරං කෘතවාන්රාමෝ හීනෝ යදනයා ප්රභුඃ .
ධාරයත්යාත්මනෝ දේහං න ශෝකේනාවසීදති .. 53 ..
දුෂ්කරං කුරුතේ රාමෝ ය ඉමාං මත්තකාශිනීම් .
සීතාං විනා මහාබාහුර්මුහූර්තමපි ජීවති .. 54 ..
ඒවං සීතාං තදා දෘෂ්ට්වා හෘෂ්ටඃ පවනසම්භවඃ .
ජගාම මනසා රාමං ප්රශශංස ච තං ප්රභුම් .. 55 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුන්දරකාණ්ඩේ පඤ්චදශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcadaśassargaḥ |
sa vīkṣamāṇastatrastho mārgamāṇaśca maithilīm |
avekṣamāṇaśca mahīṃ sarvāṃ tāmanvavaikṣata || 1 ||
santānakalatābhiśca pādapairupaśobhitām |
divyagandharasopetāṃ sarvatassamalaṅkṛtām || 2 ||
tāṃ sa nandanasaṅkāśāṃ mṛgapakṣibhirāvṛtām |
harmyaprāsādasambādhāṃ kokilākulanissvanām || 3 ||
kāñcanotpalapadmābhirvāpībhirupaśobhitām |
bahvāsanakuthopetāṃ bahubhūmigṛhāyutām || 4 ||
sarvartukusumai ramyāṃ phalavadbhiśca pādapaiḥ |
puṣpitānāmaśokānāṃ śriyā sūryodayaprabhām || 5 ||
pradīptāmiva tatrastho mārutissamudaikṣata |
niṣpatraśākhāṃ vihagaiḥ kriyamāṇāmivāsakṛt || 6 ||
viniṣpatadbhiḥ śataśaścitraiḥ puṣpāvataṃsakaiḥ |
āmūlapuṣpanicitairaśokaiśśokanāśanaiḥ || 7 ||
puṣpabhārātibhāraiśca spṛśadbhiriva medinīm |
karṇikāraiḥ kusumitaiḥ kiṃśukaiśca supuṣpitaiḥ || 8 ||
sa deśaḥ prabhayā teṣāṃ pradīpta iva sarvataḥ |
punnāgāssaptaparṇāśca campakoddālakāstathā || 9 ||
vivṛddhamūlā bahavaśśobhante sma supuṣpitāḥ |
śātakumbhanibhāḥ kecitkecidagniśikhopamāḥ || 10 ||
nīlāñjananibhāḥ kecittatrāśokāssahasraśaḥ |
nandanaṃ vividhodyānaṃ citraṃ caitrarathaṃ yathā || 11 ||
ativṛttamivācintyaṃ divyaṃ ramyaṃ śriyā vṛtam |
vitīyamiva cākāśaṃ puṣpajyotirgaṇāyutam || 12 ||
puṣparatnaśataiścitraṃ dvitīyaṃ sāgaraṃ yathā |
sarvartupuṣpairnicitaṃ pādapairmadhugandhibhiḥ || 13 ||
nānāninādairudyānaṃ ramyaṃ mṛgagaṇairdvijaiḥ |
anekagandhapravahaṃ puṇyagandhaṃ manoramam || 14 ||
śailendramiva gandhāḍhyaṃ dvitīyaṃ gandhamādanam |
aśokavanikāyāṃ tu tasyāṃ vānarapuṅgavaḥ || 15 ||
sa dadarśāvidūrasthaṃ caityaprāsādamucchritam |
mathye stambhasahasreṇa sthitaṃ kailāsapāṇḍuram || 16 ||
pravālakṛtasopānaṃ taptakāñcanavedikam |
muṣṇantamiva cakṣūṃṣi dyotamānamiva śriyā || 17 ||
vimalaṃ prāṃśubhāvatvādullikhantamivāmbaram |
tato malinasaṃvītāṃ rākṣasībhissamāvṛtām || 18 ||
upavāsakṛśāṃ dīnāṃ niśśvasantīṃ punaḥ punaḥ |
dadarśa śuklapakṣādau candrarekhāmivāmalām || 19 ||
mandaprakhyāyamānena rūpeṇa ruciraprabhām |
pinaddhāṃ dhūmajālena śikhāmiva vibhāvasoḥ || 20 ||
pītenaikena saṃvītāṃ kliṣṭenottamavāsasā |
sapaṅkāmanalaṅkārāṃ vipadmāmiva padminīm || 21 ||
vrīḍitāṃ duḥkhasantaptāṃ parimlānāṃ tapasvinīm |
graheṇāṅgārakeṇeva pīḍitāmiva rohiṇīm || 22 ||
aśrupūrṇamukhīṃ dīnāṃ kṛśāmanaśanena ca |
śokadhyānaparāṃ dīnāṃ nityaṃ duḥkhaparāyaṇām || 23 ||
priyaṃ janamapaśyantīṃ paśyantīṃ rākṣasīgaṇam |
svagaṇena mṛgīṃ hīnāṃ śvagaṇābhivṛtāmiva || 24 ||
nīlanāgābhayā veṇyā jaghanaṃ gatayaikayā |
nīlayā nīradāpāye vanarājyā mahīmiva || 25 ||
sukhārhāṃ duḥkhasantaptāṃ vyasanānāmakovidām |
tāṃ samīkṣya viśālākṣīmadhikaṃ malināṃ kṛśām || 26 ||
tarkayāmāsa sīteti kāraṇairupapādibhiḥ |
hriyamāṇā tadā tena rakṣasā kāmarūpiṇā || 27 ||
yathārūpā hi dṛṣṭā vai tathārūpeyamaṅganā |
pūrṇacandrānanāṃ subhrūṃ cāruvṛttapayodharām || 28 ||
kurvatīṃ prabhayādevīṃ sarvā vitimirā diśaḥ |
tāṃ nīlakeśīṃ bimboṣṭhīṃ sumadhyāṃ supratiṣṭhitām || 29 ||
sītāṃ padmapalāśākṣīṃ manmathasya ratiṃ yathā |
iṣṭāṃ sarvasya jagataḥ pūrṇacandraprabhāmiva || 30 ||
bhūmau sutanumāsīnāṃ niyatāmiva tāpasīm |
niḥśvāsabahulāṃ bhīruṃ bhujagendravadhūmiva || 31 ||
śokajālena mahatā vitatena na rājatīm |
saṃsaktāṃ dhūmajālena śikhāmiva vibhāvasoḥ || 32 ||
tāṃ smṛtīmiva sandigdhāmṛddhiṃ nipatitāmiva |
vihatāmiva ca śraddhāmāśāṃ pratihatāmiva || 33 ||
sopasargāṃ yathā siddhiṃ buddhiṃ sakaluṣāmiva |
abhūtenāpavādena kīrtiṃ nipatitāmiva || 34 ||
rāmoparodhavyathitāṃ rakṣoharaṇakarśitām |
abalāṃ mṛgaśābākṣīṃ vīkṣamāṇāṃ tatastataḥ || 35 ||
bāṣpāmbuparipūrṇena kṛṣṇavakrākṣipakṣmaṇā |
vadanenāprasannena niḥśvasantīṃ punaḥ punaḥ || 36 ||
malapaṅkadharāṃ dīnāṃ maṇḍanārhāmamaṇḍitām |
prabhāṃ nakṣatrarājasya kālameghairivāvṛtām || 37 ||
tasya sandidihe buddhirmuhuḥ sītāṃ nirīkṣya tu |
āmnāyānāmayogena vidyāṃ praśithilāmiva || 38 ||
duḥkhena bubudhe sītāṃ hanumānanalaṅkṛtām |
saṃskāreṇa yathā hīnāṃ vācamarthāntaraṃ gatām || 39 ||
tāṃ samīkṣaya viśālākṣīṃ rājaputrīmaninditām |
tarkayāmāsa sīteti kāraṇairupapādibhiḥ || 40 ||
vaidehyā yāni cāṅgeṣu tadā rāmo'nvakīrtayat |
tānyābharaṇajālāni gātraśobhīnyalakṣayat || 41 ||
sukṛtau karṇaveṣṭau ca śvadaṃṣṭrau ca susaṃsthitau |
maṇividrumacitrāṇi hasteṣvābharaṇāni ca || 42 ||
śyāmāni cirayuktatvāttathā saṃsthānavanti ca |
tānyaivetāni manye'haṃ yāni rāmo'nvakīrtayat || 43 ||
tatra yānyavahīnāni tānyahaṃ nopalakṣaye |
yānyasyā nāvahīnāni tānīmāni na saṃśayaḥ || 44 ||
pītaṃ kanakapaṭṭābhaṃ srastaṃ tadvasanaṃ śubham |
uttarīyaṃ nagāsaktaṃ tadā dṛṣṭaṃ plavaṅgamaiḥ || 45 ||
bhūṣaṇāni ca mukhyāni dṛṣṭāni dharaṇītale |
anayaivāpaviddhāni svanavanti mahānti ca || 46 ||
idaṃ ciragṛhītatvādvasanaṃ kliṣṭavattaram |
tathā'pi nūnaṃ tadvarṇaṃ tathā śrīmadyathetarat || 47 ||
iyaṃ kanakavarṇāṅgī rāmasya mahiṣī priyā |
praṇaṣṭāpi satī yā'sya manaso na praṇaśyati || 48 ||
iyaṃ sā yatkṛte rāmaścaturbhiḥ paritapyate |
kāruṇyenānṛśaṃsyena śokena madanena ca || 49 ||
strī praṇaṣṭeti kāruṇyādāśritetyānṛśaṃsyataḥ |
patnī naṣṭeti śokena priyeti madanena ca || 50 ||
asyā devyā yathā rūpamaṅgapratyaṅgasauṣṭhavam |
rāmasya ca yathā rūpaṃ tasyeyamasitekṣaṇā || 51 ||
asyā devyā manastasmiṃstasya cāsyāṃ pratiṣṭhitam |
teneyaṃ sa ca dharmātmā muhūrtamapi jīvati || 52 ||
duṣkaraṃ kṛtavānrāmo hīno yadanayā prabhuḥ |
dhārayatyātmano dehaṃ na śokenāvasīdati || 53 ||
duṣkaraṃ kurute rāmo ya imāṃ mattakāśinīm |
sītāṃ vinā mahābāhurmuhūrtamapi jīvati || 54 ||
evaṃ sītāṃ tadā dṛṣṭvā hṛṣṭaḥ pavanasambhavaḥ |
jagāma manasā rāmaṃ praśaśaṃsa ca taṃ prabhum || 55 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcadaśassargaḥ ||