5.11 Sundarakanda - Ekadasha Sargah

ॐ

5.11 සුන්දරකාණ්ඩ - ඒකාදශ සර්ගඃ

Valmiki Sinhala

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුන්දරකාණ්ඩම් .

අථ ඒකාදශස්සර්ගඃ .

අවධූය ච තාං බුද්ධිං බභූවාවස්ථිතස්තදා .

ජගාම චාපරාං චින්තාං සීතාං ප්රති මහාකපිඃ .. 1 ..

න රාමේණ වියුක්තා සා ස්වප්තුමර්හති භාමිනී .

න භෝක්තුං වාප්යලඞ්කර්තුං න පානමුපසේවිතුම් .. 2 ..

නාන්යං නරමුපස්ථාතුං සුරාණාමපි චේශ්වරම් .

න හි රාමසමඃ කශ්චිද්විද්යතේ ත්රිදශේෂ්වපි .. 3 ..

අන්යේයමිති නිශ්චිත්ය පානභූමෞ චචාර සඃ .

ක්රීඩිතේනාපරාඃ ක්ලාන්තා ගීතේන ච තථා(අ)පරාඃ .. 4 ..

නෘත්තේන චාපරාඃ ක්ලාන්තාඃ පානවිප්රහතාස්තථා .

මුරජේෂු මෘදඞ්ගේෂු පීඨිකාසු ච සංස්ථිතාඃ .. 5 ..

තථා(අ)(අ)ස්තරණමුඛ්යේෂු සංවිෂ්ටාශ්චාපරාඃ ස්ත්රියඃ .

අඞ්ගනානාං සහස්රේණ භූෂිතේන විභූෂණෛඃ .. 6 ..

රූපසල්ලාපශීලේන යුක්තගීතාර්ථභාෂිණා .

දේශකාලාභියුක්තේන යුක්තවාක්යාභිධායිනා .. 7 ..

රතාභිරතසංසුප්තං දදර්ශ හරියූථපඃ .

තාසාං මධ්යේ මහාබාහුඃ ශුශුභේ රාක්ෂසේශ්වරඃ .. 8 ..

ගෝෂ්ඨේ මහති මුඛ්යානාං ගවාං මධ්යේ යථා වෘෂඃ .

ස රාක්ෂසේන්ද්රඃ ශුශුභේ තාභිඃ පරිවෘතස්ස්වයම් .. 9 ..

කරේණුභිර්යථා(අ)රණ්යේ පරිකීර්ණෝ මහාද්විපඃ .

සර්වකාමෛරුපේතාං ච පානභූමිං මහාත්මනඃ .. 10 ..

දදර්ශ හරිශාර්දූලස්තස්ය රක්ෂඃපතේර්ගෘහේ .

මෘගාණාං මහිෂාණාං ච වරාහාණාං ච භාගශඃ .. 11 ..

තත්ර න්යස්තානි මාංසානි පානභූමෞ දදර්ශ සඃ .

රෞක්මේෂු ච විශාලේෂු භාජනේෂ්වර්ධභක්ෂිතාන් .. 12 ..

දදර්ශ හරිශාර්දූලෝ මයූරාන් කුක්කුටාංස්තථා .

වරාහවාර්ධ්රාණසකාන් දධිසෞවර්චලායුතාන් .. 13 ..

ශල්යාන් මෘගමයූරාංශ්ච හනුමානන්වවෛක්ෂත .

ක්රකරාන්විවිධාන් සිද්ධාංශ්චකෝරානර්ධභක්ෂිතාන් .. 14 ..

මහිෂානේකශල්යාංශ්ච ඡාගාංශ්ච කෘතනිෂ්ඨිතාන් .

ලේහ්යානුච්චාවචාන්පේයාන් භෝජ්යානි විවිධානි ච .. 15 ..

තථා(අ)(අ)ම්ලලවණෝත්තංසෛර්විවිධෛරාගෂාඩබෛඃ .

හාරනූපුරකේයූරෛරපවිද්ධෛර්මහාධනෛඃ .. 16 ..

පානභාජනවික්ෂිප්තෛඃ ඵලෛශ්ච විවිධෛරපි .

කෘතපුෂ්පෝපහාරා භූරධිකං පුෂ්යති ශ්රියම් .. 17 ..

තත්ර තත්ර ච වින්යස්තෛඃ සුශ්ලිෂ්ටෛශ්ශයනාසනෛඃ .

පානභූමිර්විනා වහ්නිං ප්රදීප්තේවෝපලක්ෂ්යතේ .. 18 ..

බහුප්රකාරෛර්විවිධෛර්වරසංස්කාරසංස්කෘතෛඃ .

මාංසෛඃ කුශලසම්පෘක්තෛඃ පානභූමිගතෛඃ පෘථක් .. 19 ..

දිව්යාඃ ප්රසන්නා විවිධාඃ සුරාඃ කෘතසුරා අපි .

ශර්කරා(අ)සවමාධ්වීකපුෂ්පාසවඵලාසවාඃ .. 20 ..

වාසචූර්ණෛශ්ච විවිධෛර්මෘෂ්ටාස්තෛස්තෛඃ පෘථක් පෘථක් .

සන්තතා ශුශුභේ භූමිර්මාල්යෛශ්ච බහුසංස්ථිතෛඃ .. 21 ..

හිරණ්මයෛශ්ච විවිධෛර්භාජනෛඃ ස්ඵාටිකෛරපි .

ජාම්බූනදමයෛශ්චාන්යෛඃ කරකෛරභිසංවෘතා .. 22 ..

රාජතේෂු ච කුම්භේෂු ජාම්බූනදමයේෂු ච .

පානශ්රේෂ්ඨං තදා භූරි කපිස්තත්ර දදර්ශ හ .. 23 ..

සෝ(අ)පශ්යච්ඡාතකුම්භානි සීධෝර්මණිමයානි ච .

රාජතානි ච පූර්ණානි භාජනානි මහාකපිඃ .. 24 ..

ක්වචිදල්පාවශේෂාණි ක්වචිත්පීතානි සර්වශඃ .

ක්වචින්නෛව ප්රපීතානි පානානි ස දදර්ශ හ .. 25 ..

ක්වචිද් භක්ෂ්යාංශ්ච විවිධාන් ක්වචිත්පානානි භාගශඃ .

ක්වචිදන්නාවශේෂාණි පශ්යන්වෛ විචචාර හ .. 26 ..

ක්වචිත්ප්රභින්නෛඃ කරකෛඃ ක්වචිදාලෝලිතෛර්ඝටෛඃ .

ක්වචිත්සම්පෘක්තමාල්යානි ජලානි ච ඵලානි ච .. 27 ..

ශයනාන්යත්ර නාරීණාං ශුභ්රාණි බහුධා පුනඃ .

පරස්පරං සමාශ්ලිෂ්ය කාශ්චිත්සුප්තා වරාඞ්ගනාඃ .. 28 ..

කාශ්චිච්ච වස්ත්රමන්යස්යාස්ස්වපන්ත්යාඃ පරිධාය ච .

ආහෘත්ය චාබලාඃ සුප්තා නිද්රාබලපරාජිතාඃ .. 29 ..

තාසාමුච්ඡවාසවාතේන වස්ත්රං මාල්යං ච ගාත්රජම් .

නාත්යර්ථං ස්පන්දතේ චිත්රං ප්රාප්ය මන්දමිවානිලම් .. 30 ..

චන්දනස්ය ච ශීතස්ය ශීධෝර්මධුරසස්ය ච .

විවිධස්ය ච මාල්යස්ය ධූපස්ය විවිධස්ය ච .. 31 ..

බහුධා මාරුතස්තත්ර ගන්ධං විවිධමුද්වහන් .

ස්නානානාං චන්දනානාං ච ධූපානාං චෛව මූර්ඡිතඃ .. 32 ..

ප්රවවෞ සුරභිර්ගන්ධෝ විමානේ පුෂ්පකේ තදා .

ශ්යාමාවදාතාස්තත්රාන්යාඃ කාශ්චිත්කෘෂ්ණා වරාඞ්ගනාඃ .. 33 ..

කාශ්චිත් කාඤ්චනවර්ණාඞ්ග්යඃ ප්රමදා රාක්ෂසාලයේ .

තාසාං නිද්රාවශත්වාච්ච මදනේන විමූර්ඡිතම් .. 34 ..

පද්මිනීනාං ප්රසුප්තානාං රූපමාසීද්යථෛව හි .

ඒවං සර්වමශේෂේණ රාවණාන්තඃ පුරං කපිඃ .. 35 ..

දදර්ශ සුමහාතේජාඃ න දදර්ශ ච ජානකීම් .

නිරීක්ෂමාණශ්ච තදා තාඃ ස්ත්රියඃ ස මහාකපිඃ .. 36 ..

ජගාම මහතීං චින්තාං ධර්මසාධ්වසශඞ්කිතඃ .

පරදාරාවරෝධස්ය ප්රසුප්තස්ය නිරීක්ෂණම් .. 37 ..

ඉදං ඛලු මමාත්යර්ථං ධර්මලෝපං කරිෂ්යති .

න හි මේ පරදාරාණාං දෘෂ්ටිර්විෂයවර්තිනී .. 38 ..

අයං චාත්ර මයා දෘෂ්ටඃ පරදාරාපරිග්රහඃ .

තස්ය ප්රාදුරභූච්චින්තා පුනරන්යා මනස්විනඃ .. 39 ..

නිශ්චිතෛකාන්තචිත්තස්ය කාර්යනිශ්චයදර්ශිනී .

කාමං දෘෂ්ටා මයා සර්වා විශ්වස්තා රාවණස්ත්රියඃ .. 40 ..

න හි මේ මනසඃ කිඤ්චිද්වෛකෘත්යමුපජායතේ .

මනෝ හි හේතුඃ සර්වේෂාමින්ද්රියාණාං ප්රවර්තනේ .. 41 ..

ශුභාශුභාස්වවස්ථාසු තච්ච මේ සුව්යවස්ථිතම් .

නාන්යත්ර හි මයා ශක්යා වෛදේහී පරිමාර්ගිතුම් .. 42 ..

ස්ත්රියෝ හි ස්ත්රීෂු දෘශ්යන්තේ සදා සම්පරිමාර්ගණේ .

යස්ය සත්ත්වස්ය යා යෝනිස්තස්යාං තත්පරිමාර්ග්යතේ .

න ශක්යා ප්රමදා නෂ්ටා මෘගීෂු පරිමාර්ගිතුම් .. 43 ..

තදිදං මාර්ගිතං තාවච්ඡුද්ධේන මනසා මයා .. 44 ..

රාවණාන්තඃපුරං සර්වං දෘශ්යතේ න තු ජානකී .

දේවගන්ධර්වකන්යාශ්ච නාගකන්යාශ්ච වීර්යවාන් .. 45 ..

අවේක්ෂමාණෝ හනුමාන්නෛවාපශ්යත ජානකීම් .

තාමපශ්යන්කපිස්තත්ර පශ්යඤ්ශ්චාන්යා පරස්ත්රියඃ .. 46 ..

අපක්රම්ය තදා වීරඃ ප්රධ්යාතුමුපචක්රමේ .

ස භූයස්තු පරං ශ්රීමාන් මාරුතිර්යත්නමාස්ථිතඃ .. 47 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුන්දරකාණ්ඩේ ඒකාදශස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha ekādaśassargaḥ |

avadhūya ca tāṃ buddhiṃ babhūvāvasthitastadā |

jagāma cāparāṃ cintāṃ sītāṃ prati mahākapiḥ || 1 ||

na rāmeṇa viyuktā sā svaptumarhati bhāminī |

na bhoktuṃ vāpyalaṅkartuṃ na pānamupasevitum || 2 ||

nānyaṃ naramupasthātuṃ surāṇāmapi ceśvaram |

na hi rāmasamaḥ kaścidvidyate tridaśeṣvapi || 3 ||

anyeyamiti niścitya pānabhūmau cacāra saḥ |

krīḍitenāparāḥ klāntā gītena ca tathā'parāḥ || 4 ||

nṛttena cāparāḥ klāntāḥ pānaviprahatāstathā |

murajeṣu mṛdaṅgeṣu pīṭhikāsu ca saṃsthitāḥ || 5 ||

tathā''staraṇamukhyeṣu saṃviṣṭāścāparāḥ striyaḥ |

aṅganānāṃ sahasreṇa bhūṣitena vibhūṣaṇaiḥ || 6 ||

rūpasallāpaśīlena yuktagītārthabhāṣiṇā |

deśakālābhiyuktena yuktavākyābhidhāyinā || 7 ||

ratābhiratasaṃsuptaṃ dadarśa hariyūthapaḥ |

tāsāṃ madhye mahābāhuḥ śuśubhe rākṣaseśvaraḥ || 8 ||

goṣṭhe mahati mukhyānāṃ gavāṃ madhye yathā vṛṣaḥ |

sa rākṣasendraḥ śuśubhe tābhiḥ parivṛtassvayam || 9 ||

kareṇubhiryathā'raṇye parikīrṇo mahādvipaḥ |

sarvakāmairupetāṃ ca pānabhūmiṃ mahātmanaḥ || 10 ||

dadarśa hariśārdūlastasya rakṣaḥpatergṛhe |

mṛgāṇāṃ mahiṣāṇāṃ ca varāhāṇāṃ ca bhāgaśaḥ || 11 ||

tatra nyastāni māṃsāni pānabhūmau dadarśa saḥ |

raukmeṣu ca viśāleṣu bhājaneṣvardhabhakṣitān || 12 ||

dadarśa hariśārdūlo mayūrān kukkuṭāṃstathā |

varāhavārdhrāṇasakān dadhisauvarcalāyutān || 13 ||

śalyān mṛgamayūrāṃśca hanumānanvavaikṣata |

krakarānvividhān siddhāṃścakorānardhabhakṣitān || 14 ||

mahiṣānekaśalyāṃśca chāgāṃśca kṛtaniṣṭhitān |

lehyānuccāvacānpeyān bhojyāni vividhāni ca || 15 ||

tathā''mlalavaṇottaṃsairvividhairāgaṣāḍabaiḥ |

hāranūpurakeyūrairapaviddhairmahādhanaiḥ || 16 ||

pānabhājanavikṣiptaiḥ phalaiśca vividhairapi |

kṛtapuṣpopahārā bhūradhikaṃ puṣyati śriyam || 17 ||

tatra tatra ca vinyastaiḥ suśliṣṭaiśśayanāsanaiḥ |

pānabhūmirvinā vahniṃ pradīptevopalakṣyate || 18 ||

bahuprakārairvividhairvarasaṃskārasaṃskṛtaiḥ |

māṃsaiḥ kuśalasampṛktaiḥ pānabhūmigataiḥ pṛthak || 19 ||

divyāḥ prasannā vividhāḥ surāḥ kṛtasurā api |

śarkarā'savamādhvīkapuṣpāsavaphalāsavāḥ || 20 ||

vāsacūrṇaiśca vividhairmṛṣṭāstaistaiḥ pṛthak pṛthak |

santatā śuśubhe bhūmirmālyaiśca bahusaṃsthitaiḥ || 21 ||

hiraṇmayaiśca vividhairbhājanaiḥ sphāṭikairapi |

jāmbūnadamayaiścānyaiḥ karakairabhisaṃvṛtā || 22 ||

rājateṣu ca kumbheṣu jāmbūnadamayeṣu ca |

pānaśreṣṭhaṃ tadā bhūri kapistatra dadarśa ha || 23 ||

so'paśyacchātakumbhāni sīdhormaṇimayāni ca |

rājatāni ca pūrṇāni bhājanāni mahākapiḥ || 24 ||

kvacidalpāvaśeṣāṇi kvacitpītāni sarvaśaḥ |

kvacinnaiva prapītāni pānāni sa dadarśa ha || 25 ||

kvacid bhakṣyāṃśca vividhān kvacitpānāni bhāgaśaḥ |

kvacidannāvaśeṣāṇi paśyanvai vicacāra ha || 26 ||

kvacitprabhinnaiḥ karakaiḥ kvacidālolitairghaṭaiḥ |

kvacitsampṛktamālyāni jalāni ca phalāni ca || 27 ||

śayanānyatra nārīṇāṃ śubhrāṇi bahudhā punaḥ |

parasparaṃ samāśliṣya kāścitsuptā varāṅganāḥ || 28 ||

kāścicca vastramanyasyāssvapantyāḥ paridhāya ca |

āhṛtya cābalāḥ suptā nidrābalaparājitāḥ || 29 ||

tāsāmucchavāsavātena vastraṃ mālyaṃ ca gātrajam |

nātyarthaṃ spandate citraṃ prāpya mandamivānilam || 30 ||

candanasya ca śītasya śīdhormadhurasasya ca |

vividhasya ca mālyasya dhūpasya vividhasya ca || 31 ||

bahudhā mārutastatra gandhaṃ vividhamudvahan |

snānānāṃ candanānāṃ ca dhūpānāṃ caiva mūrchitaḥ || 32 ||

pravavau surabhirgandho vimāne puṣpake tadā |

śyāmāvadātāstatrānyāḥ kāścitkṛṣṇā varāṅganāḥ || 33 ||

kāścit kāñcanavarṇāṅgyaḥ pramadā rākṣasālaye |

tāsāṃ nidrāvaśatvācca madanena vimūrchitam || 34 ||

padminīnāṃ prasuptānāṃ rūpamāsīdyathaiva hi |

evaṃ sarvamaśeṣeṇa rāvaṇāntaḥ puraṃ kapiḥ || 35 ||

dadarśa sumahātejāḥ na dadarśa ca jānakīm |

nirīkṣamāṇaśca tadā tāḥ striyaḥ sa mahākapiḥ || 36 ||

jagāma mahatīṃ cintāṃ dharmasādhvasaśaṅkitaḥ |

paradārāvarodhasya prasuptasya nirīkṣaṇam || 37 ||

idaṃ khalu mamātyarthaṃ dharmalopaṃ kariṣyati |

na hi me paradārāṇāṃ dṛṣṭirviṣayavartinī || 38 ||

ayaṃ cātra mayā dṛṣṭaḥ paradārāparigrahaḥ |

tasya prādurabhūccintā punaranyā manasvinaḥ || 39 ||

niścitaikāntacittasya kāryaniścayadarśinī |

kāmaṃ dṛṣṭā mayā sarvā viśvastā rāvaṇastriyaḥ || 40 ||

na hi me manasaḥ kiñcidvaikṛtyamupajāyate |

mano hi hetuḥ sarveṣāmindriyāṇāṃ pravartane || 41 ||

śubhāśubhāsvavasthāsu tacca me suvyavasthitam |

nānyatra hi mayā śakyā vaidehī parimārgitum || 42 ||

striyo hi strīṣu dṛśyante sadā samparimārgaṇe |

yasya sattvasya yā yonistasyāṃ tatparimārgyate |

na śakyā pramadā naṣṭā mṛgīṣu parimārgitum || 43 ||

tadidaṃ mārgitaṃ tāvacchuddhena manasā mayā || 44 ||

rāvaṇāntaḥpuraṃ sarvaṃ dṛśyate na tu jānakī |

devagandharvakanyāśca nāgakanyāśca vīryavān || 45 ||

avekṣamāṇo hanumānnaivāpaśyata jānakīm |

tāmapaśyankapistatra paśyañścānyā parastriyaḥ || 46 ||

apakramya tadā vīraḥ pradhyātumupacakrame |

sa bhūyastu paraṃ śrīmān mārutiryatnamāsthitaḥ || 47 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekādaśassargaḥ ||