4.26 Kishkindhakanda - Shadvimsha Sargah

ॐ

4.26 කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩ - ෂඩ්විංශ සර්ගඃ

Valmiki Sinhala

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩම් .

අථ ෂඩ්විංශස්සර්ගඃ .

තතශ්ශෝකාභිසන්තප්තං සුග්රීවං ක්ලින්නවාසසම් .

ශාඛාමෘගමහාමාත්රාඃ පරිවාර්යෝපතස්ථිරේ .. 1 ..

අභිගම්ය මහාබාහුං රාමමක්ලිෂ්ටකාරිණම් .

ස්ථිතාඃ ප්රාඤ්ජලයස්සර්වේ පිතාමහමිවර්ෂයඃ .. 2 ..

තතඃ කාඤ්චනශෛලාභ ස්තරුණාර්කනිභානනඃ .

අබ්රවීත්ප්රාඤ්ජලිර්වාක්යං හනූමාන්මාරුතාත්මජඃ .. 3 ..

භවත්ප්රසාදාත්සුග්රීවඃ පිතෘපෛතාමහං මහත් .

වානරාණාං සුදුෂ්ප්රාපං ප්රාප්තෝ රාජ්යමිදං ප්රභෝ .. 4 ..

භවතා සමනුජ්ඤාතඃ ප්රවිශ්ය නගරං ශුභම් .. 5 ..

සංවිධාස්යති කාර්යාණි සර්වාණි සසුහෘජ්ජනඃ .

ස්නාතෝ(අ)යං විවිධෛර්ගන්ධෛරෞෂධෛශ්ච යථාවිධි .. 6 ..

අර්චයිෂ්යති රත්නෛශ්ච මාල්යෛශ්ච ත්වාං විශේෂතඃ .

ඉමාං ගිරිගුහාං රම්යාමභිගන්තුමිතෝ(අ)ර්හසි .. 7 ..

කුරුෂ්ව ස්වාමිසම්බන්ධං වානරාන්සම්ප්රහර්ෂය .

ඒවමුක්තෝ හනුමතා රාඝවඃ පරවීරහා .. 8 ..

ප්රත්යුවාච හනූමන්තං බුද්ධිමාන්වාක්යකෝවිදඃ .

චතුර්දශ සමාස්සෞම්ය ග්රාමං වා යදි වා පුරම් .. 9 ..

න ප්රවේක්ෂ්යාමි හනුමන්පිතුර්නිර්දේශපාලකඃ .

සුසමෘද්ධාං ගුහාං රම්යාං සුග්රීවෝ වානරර්ෂභඃ .. 10 ..

ප්රවිෂ්ටෝ විධිවද්වීරඃ ක්ෂිප්රං රාජ්යේ(අ)භිෂිච්යතාම් .

ඒවමුක්ත්වා හනූමන්තං රාමස්සුග්රීවමබ්රවීත් .. 11 ..

වෘත්තජ්ඤෝ වෘත්තසම්පන්නමුදාරබලවික්රමම් .

ඉමමප්යඞ්ගදං වීර යෞවරාජ්යේ(අ)භිෂේචය .. 12 ..

ජ්යේෂ්ඨස්ය ස සුතෝ ජ්යේෂ්ඨස්සදෘශෝ වික්රමේණ තේ .

අඞ්ගදෝ(අ)යමදීනාත්මා යෞවරාජ්යස්ය භාජනම් .. 13 ..

පූර්වෝ(අ)යං වාර්ෂිකෝ මාසඃ ශ්රාවණස්සලිලාගමඃ .

ප්රවෘත්තාස්සෞම්ය චත්වාරෝ මාසා වාර්ෂිකසජ්ඤිකාඃ .. 14 ..

නායමුද්යෝගසමයඃ ප්රවිශ ත්වං පුරීං ශුභාම් .

අස්මින්වත්ස්යාම්යහං සෞම්ය පර්වතේ සහ ලක්ෂ්මණඃ .. 15 ..

ඉයං ගිරිගුහා රම්යා විශාලා යුක්තමාරුතා .

ප්රභූතසලිලා සෞම්ය ප්රභූතකමලෝත්පලා .. 16 ..

කාර්තිකේ සමනුප්රාප්තේ ත්වං රාවණවධේ යත .

ඒෂ නස්සමයස්සෞම්ය ප්රවිශ ත්වං ස්වමාලයම් .. 17 ..

අභිෂික්තස්ව රාජ්යේ ච සුහෘදස්සම්ප්රහර්ෂය .

ඉති රාමාභ්යනුජ්ඤාතස්සුග්රීවෝ වානරාධිපඃ .. 18 ..

ප්රවිවේශ පුරීං රම්යාං කිෂ්කින්ධාං වාලිපාලිතාම් .

තං වානරසහස්රාණි ප්රවිෂ්ටං වානරේශ්වරම් .. 19 ..

අභිවාද්ය ප්රවිෂ්ටානි සර්වතඃ පර්යවාරයන් .

තතඃ ප්රකෘතයස්සර්වා දෘෂ්ට්වා හරිගණේශ්වරම් .. 20 ..

ප්රණම්ය මූර්ධ්නා පතිතා වසුධායාං සමාහිතාඃ .

සුග්රීවඃ ප්රකෘතීස්සර්වාස්සම්භාෂ්යෝත්ථාප්ය වීර්යවාන් .. 21 ..

භ්රාතුරන්තඃපුරං සෞම්යං ප්රවිවේශ මහාබලඃ .

ප්රවිශ්ය ත්වභිනිෂ්ක්රාන්තං සුග්රීවං ප්ලවගේශ්වරම් .. 22 ..

අභ්යෂිඤ්චන්ත සුහෘදස්සහස්රාක්ෂමිවාමරාඃ .

තස්ය පාණ්ඩුරමාජහ්රුශ්ඡත්රං හේමපරිෂ්කෘතම් .. 23 ..

ශුක්ලේ ච වාලව්යජනේ හේමදණ්ඩේ යශස්කරේ .

තථා සර්වාණි රත්නානි සර්වබීජෞෂධීරපි .. 24 ..

සක්ෂීරාණාං ච වෘක්ෂාණාං ප්රරෝහාන්කුසුමානි ච .

ශුක්ලානි චෛව වස්ත්රාණි ශ්වේතං චෛවානුලේපනම් .. 25 ..

සුගන්ධීනි ච මාල්යානි ස්ථලජාන්යම්බුජානි ච .

චන්දනානි ච දිව්යානි ගන්ධාංශ්ච විවිධාන්බහූන් .. 26 ..

අක්ෂතං ජාතරූපං ච ප්රියඞ්ගුමධුසර්පිෂී .

දධි චර්ම ච වෛයාඝ්රං වාරාහී චාප්යුපානහෞ .. 27 ..

සමාලම්භනමාදාය රෝචනාං සමනශ්ශිලාම් .

ආග්මුස්තත්ර මුදිතා වරාඃ කන්යාස්තු ෂෝඩශ .. 28 ..

තතස්තේ වානරශ්රේෂ්ඨං යථාකාලං යථාවිධි .

රත්නෛර්වස්ත්රෛශ්ච භක්ෂ්යෛශ්ච තෝෂයිත්වා ද්විජර්ෂභාන් .. 29 ..

තතඃ කුශපරිස්තීර්ණං සමිද්ධං ජාතවේදසම් .

මන්ත්රපූතේන හවිෂා හුත්වා මන්ත්රවිදෝ ජනාඃ .. 30 ..

තතෝ හේමප්රතිෂ්ඨානේ වරාස්තරණසංවෘතේ .

ප්රාසාදශිඛරේ රම්යේ චිත්රමාල්යෝපශෝභිතේ .. 31 ..

ප්රාඞ්මුඛං විවිධෛර්මන්ත්රෛඃ ස්ථාපයිත්වා වරාසනේ .

නදීනදේභ්යස්සංහෘත්ය තීර්ථේභ්යශ්ච සමන්තතඃ .. 32 ..

ආහෘත්ය ච සමුද්රේභ්යස්සර්වේභ්යෝ වානරර්ෂභාඃ .

අපඃ කනකකුම්භේෂු නිධාය විමලාශ්ශුභාඃ .. 33 ..

ශුභෛර්වෘෂභශෘඞ්ගෛශ්ච කලශෛශ්චාපි කාඤ්චනෛඃ .

ශාස්ත්රදෘෂ්ටේන විධිනා මහර්ෂිවිහිතේන ච .. 34 ..

ගජෝ ගවාක්ෂෝ ගවයශ්ශරභෝ ගන්ධමාදනඃ .

මෛන්දශ්ච ද්විවිදශ්චෛව හනුමාන්ජාම්බවාන්නලඃ .. 35 ..

අභ්යෂිඤ්චන්ත සුග්රීවං ප්රසන්නේන සුගන්ධිනා .

සලිලේන සහස්රාක්ෂං වසවෝ වාසවං යථා .. 36 ..

අභිෂික්තේ තු සුග්රීවේ සර්වේ වානරපුඞ්ගවාඃ .

ප්රචුක්රුශුර්මහාත්මානෝ හෘෂ්ටා ස්තත්ර සහස්රශඃ .. 37 ..

රාමස්ය තු වචඃ කුර්වන්සුග්රීවෝ හරිපුඞ්ගවඃ .

අඞ්ගදං සම්පරිෂ්වජ්ය යෞවරාජ්යේ(අ)භ්යෂේචයත් .. 38 ..

අඞ්ගදේ චාභිෂික්තේ තු සානුක්රෝශාඃ ප්ලවඞ්ගමාඃ .

සාධු සාධ්විති සුග්රීවං මහාත්මානෝ(අ)භ්යපූජයන් .. 39 ..

රාමං චෛව මහාත්මානං ලක්ෂ්මණං ච පුනඃ පුනඃ .

ප්රීතාශ්ච තුෂ්ටුවුස්සර්වේ තාදෘශේ තත්ර වර්තිතේ .. 40 ..

හෘෂ්ටපුෂ්ටජනාකීර්ණා පතාකාධ්වජශෝභිතා .

බභූව නගරී රම්යා කිෂ්කින්ධා ගිරිගහ්වරේ .. 41 ..

නිවේද්ය රාමාය තදා මහාත්මනේ මහාභිෂේකං කපිවාහිනීපතිඃ .

රුමාං ච භාර්යං ප්රතිලභ්ය වීර්යවා නවාප රාජ්යං ත්රිදශාධිපෝ යථා .. 42 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩේ ෂඩ්විංශස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |

atha ṣaḍviṃśassargaḥ |

tataśśokābhisantaptaṃ sugrīvaṃ klinnavāsasam |

śākhāmṛgamahāmātrāḥ parivāryopatasthire || 1 ||

abhigamya mahābāhuṃ rāmamakliṣṭakāriṇam |

sthitāḥ prāñjalayassarve pitāmahamivarṣayaḥ || 2 ||

tataḥ kāñcanaśailābha staruṇārkanibhānanaḥ |

abravītprāñjalirvākyaṃ hanūmānmārutātmajaḥ || 3 ||

bhavatprasādātsugrīvaḥ pitṛpaitāmahaṃ mahat |

vānarāṇāṃ suduṣprāpaṃ prāpto rājyamidaṃ prabho || 4 ||

bhavatā samanujñātaḥ praviśya nagaraṃ śubham || 5 ||

saṃvidhāsyati kāryāṇi sarvāṇi sasuhṛjjanaḥ |

snāto'yaṃ vividhairgandhairauṣadhaiśca yathāvidhi || 6 ||

arcayiṣyati ratnaiśca mālyaiśca tvāṃ viśeṣataḥ |

imāṃ giriguhāṃ ramyāmabhigantumito'rhasi || 7 ||

kuruṣva svāmisambandhaṃ vānarānsampraharṣaya |

evamukto hanumatā rāghavaḥ paravīrahā || 8 ||

pratyuvāca hanūmantaṃ buddhimānvākyakovidaḥ |

caturdaśa samāssaumya grāmaṃ vā yadi vā puram || 9 ||

na pravekṣyāmi hanumanpiturnirdeśapālakaḥ |

susamṛddhāṃ guhāṃ ramyāṃ sugrīvo vānararṣabhaḥ || 10 ||

praviṣṭo vidhivadvīraḥ kṣipraṃ rājye'bhiṣicyatām |

evamuktvā hanūmantaṃ rāmassugrīvamabravīt || 11 ||

vṛttajño vṛttasampannamudārabalavikramam |

imamapyaṅgadaṃ vīra yauvarājye'bhiṣecaya || 12 ||

jyeṣṭhasya sa suto jyeṣṭhassadṛśo vikrameṇa te |

aṅgado'yamadīnātmā yauvarājyasya bhājanam || 13 ||

pūrvo'yaṃ vārṣiko māsaḥ śrāvaṇassalilāgamaḥ |

pravṛttāssaumya catvāro māsā vārṣikasajñikāḥ || 14 ||

nāyamudyogasamayaḥ praviśa tvaṃ purīṃ śubhām |

asminvatsyāmyahaṃ saumya parvate saha lakṣmaṇaḥ || 15 ||

iyaṃ giriguhā ramyā viśālā yuktamārutā |

prabhūtasalilā saumya prabhūtakamalotpalā || 16 ||

kārtike samanuprāpte tvaṃ rāvaṇavadhe yata |

eṣa nassamayassaumya praviśa tvaṃ svamālayam || 17 ||

abhiṣiktasva rājye ca suhṛdassampraharṣaya |

iti rāmābhyanujñātassugrīvo vānarādhipaḥ || 18 ||

praviveśa purīṃ ramyāṃ kiṣkindhāṃ vālipālitām |

taṃ vānarasahasrāṇi praviṣṭaṃ vānareśvaram || 19 ||

abhivādya praviṣṭāni sarvataḥ paryavārayan |

tataḥ prakṛtayassarvā dṛṣṭvā harigaṇeśvaram || 20 ||

praṇamya mūrdhnā patitā vasudhāyāṃ samāhitāḥ |

sugrīvaḥ prakṛtīssarvāssambhāṣyotthāpya vīryavān || 21 ||

bhrāturantaḥpuraṃ saumyaṃ praviveśa mahābalaḥ |

praviśya tvabhiniṣkrāntaṃ sugrīvaṃ plavageśvaram || 22 ||

abhyaṣiñcanta suhṛdassahasrākṣamivāmarāḥ |

tasya pāṇḍuramājahruśchatraṃ hemapariṣkṛtam || 23 ||

śukle ca vālavyajane hemadaṇḍe yaśaskare |

tathā sarvāṇi ratnāni sarvabījauṣadhīrapi || 24 ||

sakṣīrāṇāṃ ca vṛkṣāṇāṃ prarohānkusumāni ca |

śuklāni caiva vastrāṇi śvetaṃ caivānulepanam || 25 ||

sugandhīni ca mālyāni sthalajānyambujāni ca |

candanāni ca divyāni gandhāṃśca vividhānbahūn || 26 ||

akṣataṃ jātarūpaṃ ca priyaṅgumadhusarpiṣī |

dadhi carma ca vaiyāghraṃ vārāhī cāpyupānahau || 27 ||

samālambhanamādāya rocanāṃ samanaśśilām |

āgmustatra muditā varāḥ kanyāstu ṣoḍaśa || 28 ||

tataste vānaraśreṣṭhaṃ yathākālaṃ yathāvidhi |

ratnairvastraiśca bhakṣyaiśca toṣayitvā dvijarṣabhān || 29 ||

tataḥ kuśaparistīrṇaṃ samiddhaṃ jātavedasam |

mantrapūtena haviṣā hutvā mantravido janāḥ || 30 ||

tato hemapratiṣṭhāne varāstaraṇasaṃvṛte |

prāsādaśikhare ramye citramālyopaśobhite || 31 ||

prāṅmukhaṃ vividhairmantraiḥ sthāpayitvā varāsane |

nadīnadebhyassaṃhṛtya tīrthebhyaśca samantataḥ || 32 ||

āhṛtya ca samudrebhyassarvebhyo vānararṣabhāḥ |

apaḥ kanakakumbheṣu nidhāya vimalāśśubhāḥ || 33 ||

śubhairvṛṣabhaśṛṅgaiśca kalaśaiścāpi kāñcanaiḥ |

śāstradṛṣṭena vidhinā maharṣivihitena ca || 34 ||

gajo gavākṣo gavayaśśarabho gandhamādanaḥ |

maindaśca dvividaścaiva hanumānjāmbavānnalaḥ || 35 ||

abhyaṣiñcanta sugrīvaṃ prasannena sugandhinā |

salilena sahasrākṣaṃ vasavo vāsavaṃ yathā || 36 ||

abhiṣikte tu sugrīve sarve vānarapuṅgavāḥ |

pracukruśurmahātmāno hṛṣṭā statra sahasraśaḥ || 37 ||

rāmasya tu vacaḥ kurvansugrīvo haripuṅgavaḥ |

aṅgadaṃ sampariṣvajya yauvarājye'bhyaṣecayat || 38 ||

aṅgade cābhiṣikte tu sānukrośāḥ plavaṅgamāḥ |

sādhu sādhviti sugrīvaṃ mahātmāno'bhyapūjayan || 39 ||

rāmaṃ caiva mahātmānaṃ lakṣmaṇaṃ ca punaḥ punaḥ |

prītāśca tuṣṭuvussarve tādṛśe tatra vartite || 40 ||

hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇā patākādhvajaśobhitā |

babhūva nagarī ramyā kiṣkindhā girigahvare || 41 ||

nivedya rāmāya tadā mahātmane mahābhiṣekaṃ kapivāhinīpatiḥ |

rumāṃ ca bhāryaṃ pratilabhya vīryavā navāpa rājyaṃ tridaśādhipo yathā || 42 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ṣaḍviṃśassargaḥ ||