📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
4.16 කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩ - ෂෝඩශ සර්ගඃ
4.16 Kishkindhakanda - Shodasha Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩම් .
අථ ෂෝඩශස්සර්ගඃ .
තාමේවං බ්රුවතීං තාරාං තාරාධිපනිභානනාම් .
වාලී නිර්භර්ත්සයාමාස වචනං චේදමබ්රවීත් .. 1 ..
ගර්ජතෝ(අ)ස්ය ච සුසම්භ්රශ්ච භ්රාතුඃ ශත්රෝර්විශේෂතඃ .
මර්ෂයිෂ්යාම්යහං කේන කාරණේන වරානනේ .. 2 ..
අධර්ෂිතානාං ශූරාණාං සමරේෂ්වනිවර්තිනාම් .
ධර්ෂණාමර්ෂණං භීරු මරණාදතිරිච්යතේ .. 3 ..
සෝඪුං න ච සමර්ථෝ(අ)හං යුද්ධකාමස්ය සංයුගේ .
සුග්රීවස්ය ච සම්රම්භං හීනග්රීවස්ය ගර්ජතඃ .. 4 ..
න ච කාර්යෝ විෂාදස්තේ රාඝවං ප්රති මත්කෘතේ .
ධර්මජ්ඤශ්ච කෘතජ්ඤශ්ච කථං පාපං කරිෂ්යති .. 5 ..
නිවර්තස්ව සහ ස්ත්රීභිඃ කථං භූයෝ(අ)නුගච්ඡසි .
සෞහෘදං දර්ශිතං තාරේ මයි භක්තිඃ කෘතා ත්වයා .. 6 ..
ප්රතියෝත්ස්යාම්යහං ගත්වා සුග්රීවං ජහි සම්භ්රමම් .
දර්පමාත්රං විනේෂ්යාමි න ච ප්රාණෛර්විමෝක්ෂ්යතේ .. 7 ..
අහං හ්යාජෞස්ථිතස්යාස්ය කරිෂ්යාමි යථේප්සිතම් .
වෘක්ෂෛර්මුෂ්ටිප්රහාරෛශ්ච පීඩිතඃ ප්රතියාස්යති .. 8 ..
න මේ ගර්විතමායස්තං සහිෂ්යති දුරාත්මවාන් .
කෘතං තාරේ සහාංයත්වං සෞහෘදං දර්ශිතං මයි .. 9 ..
ශාපිතා(අ)පි මම ප්රාණෛර්නිවර්තස්ව ජයේන ච .
අහං ජිත්වා නිවර්තිෂ්යේ තමහං භ්රාතරං රණේ .. 10 ..
තං තු තාරා පරිෂ්වජ්ය වාලිනං ප්රියවාදිනී .
චකාර රුදතී මන්දං දක්ෂිණා සා ප්රදක්ෂිණම් .. 11 ..
තතඃ ස්වස්ත්යයනං කෘත්වා මන්ත්රවිද්විජයෛෂිණී .
අන්තඃපුරං සහ ස්ත්රීභිඃ ප්රවිෂ්ටා ශෝකමෝහිතා .. 12 ..
ප්රවිෂ්ටායාං තු තාරායාං සහ ස්ත්රීභිස්ස්වමාලයම් .
නගරාන්නිර්යයෞ ක්රුද්ධෝ මහාසර්ප ඉව ශ්වසන් .. 13 ..
ස නිශ්ශ්වස්ය මහාතේජා වාලී පරමරෝෂණඃ .
සර්වතශ්චාරයන් දෘෂ්ටිං ශත්රුදර්ශනකාඞ්ක්ෂයා .. 14 ..
ස දදර්ශ තතශ්ශ්රීමාන් සුග්රීවං හේමපිඞ්ගලම් .
සුසංවීතමවෂ්ටබ්ධං දීප්යමානමිවානලම් .. 15 ..
ස තං දෘෂ්ට්වා මහාවීර්යං සුග්රීවං පර්යවස්ථිතම් .
ගාඪං පරිදධේ වාසෝ වාලී පරමරෝෂණඃ .. 16 ..
ස වාලී ගාඪසංවීතෝ මුෂ්ටිමුද්යම්ය වීර්යවාන් .
සුග්රීවමේවාභිමුඛෝ යයෞ යෝද්ධුං කෘතක්ෂණඃ .. 17 ..
ශ්ලිෂ්ටං මුෂ්ටිං සමුද්යම්ය සංරබ්ධතරමාගතඃ .
සුග්රීවෝ(අ)පි සමුද්දිශ්ය වාලිනං හේමමාලිනම් .. 18 ..
තං වාලී ක්රෝධතාම්රාක්ෂස්සුග්රීවං රණපණ්ඩිතම් .
ආපතන්තං මහාවේගමිදං වචනමබ්රවීත් .. 19 ..
ඒෂ මුෂ්ටිර්මයාබද්ධෝ ගාඪස්සන්නිහිතාඞ්ගුලිඃ .
මයා වේගවිමුක්තස්තේ ප්රාණානාදාය යාස්යති .. 20 ..
ඒවමුක්තස්තු සුග්රීවඃ ක්රුද්ධෝ වාලිනමබ්රවීත් .
තවෛව චා හරන්ප්රාණාන්මුෂ්ටිඃ පතතු මූර්ධනි .. 21 ..
තාඩිතස්තේන සඞ්කෘද්ධස්සමභික්රම්ය වේගිතඃ .
අභවච්ඡෝණිතෝද්ගාරී සෝත්පීඩ ඉව පර්වතඃ .. 22 ..
සුග්රීවේණ තු නිස්සඞ්ගං සාලමුත්පාට්ය තේජසා .
ගාත්රේෂ්වභිහතෝ වාලී වජ්රේණේව මහාගිරිඃ .. 23 ..
ස තු වාලී ප්රචලිතස්සාලතාඩනවිහ්වලඃ .
ගුරුභාරසමාක්රාන්තෝ නෞ සාර්ථ ඉව සාගරේ .. 24 ..
තෞ භීමබලවික්රාන්තෞ සුපර්ණසමවේගිනෞ .
ප්රවෘද්ධෞ ඝෝරවපුෂෞ චන්ද්රසූර්යාවිවාම්බරේ .
පරස්පරමමිත්රඝ්නෞ ච්ඡිද්රාන්වේෂණතත්පරෞ .. 25 ..
තතෝ(අ)වර්ධත වාලී තු බලවීර්යසමන්විතඃ .
සූර්යපුත්රෝ මහාවීර්යස්සුග්රීවඃ පරිහීයතේ .. 26 ..
වාලිනා භග්නදර්පස්තු සුග්රීවෝ මන්දවික්රමඃ .
වාලිනං ප්රති සාමර්ෂෝ දර්ශයාමාස ලාඝවම් .. 27 ..
වෘක්ෂෛඃ ස්සශාඛෛ ස්සශිඛෛර්වජ්රකෝටිනිභෛර්නඛෛඃ .. 28 ..
මුෂ්ටිභිර්ජානුභිඃ පද්භිර්බාහුභිශ්ච පුනඃ පුනඃ .
තයෝර්යුද්ධමභූද්ඝෝරං වෘත්රවාසවයෝරිව .. 29 ..
තෞ ශෝණිතාක්තෞ යුධ්යේතාං වානරෞ වනචාරිණෞ .
මේඝාවිව මහාශබ්දෛ ස්තර්ජමානෞ පරස්පරම් .. 30 ..
හීයමානමථෝ(අ)පශ්යත්සුග්රීවං වානරේශ්වරම් .
වීක්ෂමාණං දිශශ්චෛව රාඝවස්ස මුහුර්මුහුඃ .. 31 ..
තතෝ රාමෝ මහාතේජා ආර්තං දෘෂ්ට්වා හරීශ්වරම් .
ශරං ච වීක්ෂතේ වීරෝ වාලිනෝ වධකාරණාත් .. 32 ..
තතෝ ධනුෂි සන්ධාය ශරමාශීවිෂෝපමම් .
පුරයාමාස තච්චාපං කාලචක්රමිවාන්තකඃ .. 33 ..
තස්ය ජ්යාතලඝෝෂේණ ත්රස්තාඃ පත්රරථේශ්වරාඃ .
ප්රදුද්රුවුර්මෘගාශ්චෛව යුගාන්ත ඉව මෝහිතාඃ .. 34 ..
මුක්තස්තු වජ්රනිර්ඝෝෂඃ ප්රදීප්තාශනිසන්නිභඃ .
රාඝවේණ මහාබාණෝ වාලිවක්ෂසි පාතිතඃ .. 35 ..
තතස්තේන මහාතේජා වීයෞටත්සික්තඃ කපීශ්වරඃ .
වේගේනාභිහතෝ වාලී නිපපාත මහීතලේ .. 36 ..
ඉන්ද්රධ්වජ ඉවෝද්ධූතඃ පෞර්ණමාස්යාං මහීතලේ .
ආශ්වයුක්සමයේ මාසි ගතශ්රීකෝ විචේතනඃ .. 37 ..
නරෝත්තමඃ කාලයුගාන්තකෝපමං ශරෝත්තමං කාඤ්චනරූප්යභුෂිතම් .
සසර්ජ දීප්තං තමමිත්රමර්දනං සධූමමග්නිං මුඛතෝ යථා හරඃ .. 38 ..
අථෝක්ෂිතශ්ශෝණිතතෝයවිස්රවෛ ස්සුපුෂ්පිතාශෝක ඉවානිලෝද්ධතඃ .
විචේතනෝ වාසවසූනුරාහවේ විභ්රංශිතේන්ද්රධ්වජවත්ක්ෂිතිං ගතඃ .. 39 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩේ ෂෝඩශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ṣoḍaśassargaḥ |
tāmevaṃ bruvatīṃ tārāṃ tārādhipanibhānanām |
vālī nirbhartsayāmāsa vacanaṃ cedamabravīt || 1 ||
garjato'sya ca susambhraśca bhrātuḥ śatrorviśeṣataḥ |
marṣayiṣyāmyahaṃ kena kāraṇena varānane || 2 ||
adharṣitānāṃ śūrāṇāṃ samareṣvanivartinām |
dharṣaṇāmarṣaṇaṃ bhīru maraṇādatiricyate || 3 ||
soḍhuṃ na ca samartho'haṃ yuddhakāmasya saṃyuge |
sugrīvasya ca samrambhaṃ hīnagrīvasya garjataḥ || 4 ||
na ca kāryo viṣādaste rāghavaṃ prati matkṛte |
dharmajñaśca kṛtajñaśca kathaṃ pāpaṃ kariṣyati || 5 ||
nivartasva saha strībhiḥ kathaṃ bhūyo'nugacchasi |
sauhṛdaṃ darśitaṃ tāre mayi bhaktiḥ kṛtā tvayā || 6 ||
pratiyotsyāmyahaṃ gatvā sugrīvaṃ jahi sambhramam |
darpamātraṃ vineṣyāmi na ca prāṇairvimokṣyate || 7 ||
ahaṃ hyājausthitasyāsya kariṣyāmi yathepsitam |
vṛkṣairmuṣṭiprahāraiśca pīḍitaḥ pratiyāsyati || 8 ||
na me garvitamāyastaṃ sahiṣyati durātmavān |
kṛtaṃ tāre sahāṃyatvaṃ sauhṛdaṃ darśitaṃ mayi || 9 ||
śāpitā'pi mama prāṇairnivartasva jayena ca |
ahaṃ jitvā nivartiṣye tamahaṃ bhrātaraṃ raṇe || 10 ||
taṃ tu tārā pariṣvajya vālinaṃ priyavādinī |
cakāra rudatī mandaṃ dakṣiṇā sā pradakṣiṇam || 11 ||
tataḥ svastyayanaṃ kṛtvā mantravidvijayaiṣiṇī |
antaḥpuraṃ saha strībhiḥ praviṣṭā śokamohitā || 12 ||
praviṣṭāyāṃ tu tārāyāṃ saha strībhissvamālayam |
nagarānniryayau kruddho mahāsarpa iva śvasan || 13 ||
sa niśśvasya mahātejā vālī paramaroṣaṇaḥ |
sarvataścārayan dṛṣṭiṃ śatrudarśanakāṅkṣayā || 14 ||
sa dadarśa tataśśrīmān sugrīvaṃ hemapiṅgalam |
susaṃvītamavaṣṭabdhaṃ dīpyamānamivānalam || 15 ||
sa taṃ dṛṣṭvā mahāvīryaṃ sugrīvaṃ paryavasthitam |
gāḍhaṃ paridadhe vāso vālī paramaroṣaṇaḥ || 16 ||
sa vālī gāḍhasaṃvīto muṣṭimudyamya vīryavān |
sugrīvamevābhimukho yayau yoddhuṃ kṛtakṣaṇaḥ || 17 ||
śliṣṭaṃ muṣṭiṃ samudyamya saṃrabdhataramāgataḥ |
sugrīvo'pi samuddiśya vālinaṃ hemamālinam || 18 ||
taṃ vālī krodhatāmrākṣassugrīvaṃ raṇapaṇḍitam |
āpatantaṃ mahāvegamidaṃ vacanamabravīt || 19 ||
eṣa muṣṭirmayābaddho gāḍhassannihitāṅguliḥ |
mayā vegavimuktaste prāṇānādāya yāsyati || 20 ||
evamuktastu sugrīvaḥ kruddho vālinamabravīt |
tavaiva cā haranprāṇānmuṣṭiḥ patatu mūrdhani || 21 ||
tāḍitastena saṅkṛddhassamabhikramya vegitaḥ |
abhavacchoṇitodgārī sotpīḍa iva parvataḥ || 22 ||
sugrīveṇa tu nissaṅgaṃ sālamutpāṭya tejasā |
gātreṣvabhihato vālī vajreṇeva mahāgiriḥ || 23 ||
sa tu vālī pracalitassālatāḍanavihvalaḥ |
gurubhārasamākrānto nau sārtha iva sāgare || 24 ||
tau bhīmabalavikrāntau suparṇasamaveginau |
pravṛddhau ghoravapuṣau candrasūryāvivāmbare |
parasparamamitraghnau cchidrānveṣaṇatatparau || 25 ||
tato'vardhata vālī tu balavīryasamanvitaḥ |
sūryaputro mahāvīryassugrīvaḥ parihīyate || 26 ||
vālinā bhagnadarpastu sugrīvo mandavikramaḥ |
vālinaṃ prati sāmarṣo darśayāmāsa lāghavam || 27 ||
vṛkṣaiḥ ssaśākhai ssaśikhairvajrakoṭinibhairnakhaiḥ || 28 ||
muṣṭibhirjānubhiḥ padbhirbāhubhiśca punaḥ punaḥ |
tayoryuddhamabhūdghoraṃ vṛtravāsavayoriva || 29 ||
tau śoṇitāktau yudhyetāṃ vānarau vanacāriṇau |
meghāviva mahāśabdai starjamānau parasparam || 30 ||
hīyamānamatho'paśyatsugrīvaṃ vānareśvaram |
vīkṣamāṇaṃ diśaścaiva rāghavassa muhurmuhuḥ || 31 ||
tato rāmo mahātejā ārtaṃ dṛṣṭvā harīśvaram |
śaraṃ ca vīkṣate vīro vālino vadhakāraṇāt || 32 ||
tato dhanuṣi sandhāya śaramāśīviṣopamam |
purayāmāsa taccāpaṃ kālacakramivāntakaḥ || 33 ||
tasya jyātalaghoṣeṇa trastāḥ patraratheśvarāḥ |
pradudruvurmṛgāścaiva yugānta iva mohitāḥ || 34 ||
muktastu vajranirghoṣaḥ pradīptāśanisannibhaḥ |
rāghaveṇa mahābāṇo vālivakṣasi pātitaḥ || 35 ||
tatastena mahātejā vīyauṭatsiktaḥ kapīśvaraḥ |
vegenābhihato vālī nipapāta mahītale || 36 ||
indradhvaja ivoddhūtaḥ paurṇamāsyāṃ mahītale |
āśvayuksamaye māsi gataśrīko vicetanaḥ || 37 ||
narottamaḥ kālayugāntakopamaṃ śarottamaṃ kāñcanarūpyabhuṣitam |
sasarja dīptaṃ tamamitramardanaṃ sadhūmamagniṃ mukhato yathā haraḥ || 38 ||
athokṣitaśśoṇitatoyavisravai ssupuṣpitāśoka ivāniloddhataḥ |
vicetano vāsavasūnurāhave vibhraṃśitendradhvajavatkṣitiṃ gataḥ || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ṣoḍaśassargaḥ ||