📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.9 අරණ්යකාණ්ඩ - නවම සර්ගඃ
3.9 Aranyakanda - Navama Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අරණ්යකාණ්ඩම් .
අථ නවමස්සර්ගඃ .
සුතීක්ෂ්ණේනාභ්යනුජ්ඤාතං ප්රස්ථිතං රඝුනන්දනම් .
හෘද්යයා ස්නිග්ධයා වාචා භර්තාරමිදමබ්රවීත් .. 1 ..
අයං ධර්මස්සුසූක්ෂ්මේණ විධිනා ප්රාප්යතේ මහාන් .
නිවෘත්තේන තු ශක්යෝ(අ)යං ව්යසනාත්කාමජාදිහ .. 2 ..
ත්රීණ්යේව ව්යසනාන්යත්ර කාමජානි භවන්ත්යුත .
මිථ්යාවාක්යං පරමකං තස්මාද්ගුරුතරාවුභෞ .. 3 ..
පරදාරාභිගමනං විනා වෛරං ච රෞද්රතා .
මිථ්යාවාක්යං න තේ භූතං න භවිෂ්යති රාඝව .. 4 ..
කුතෝ(අ)භිලාෂණං ස්ත්රීණාං පරේෂාං ධර්මනාශනම් .
තව නාස්ති මනුෂ්යේන්ද්ර න චාභූත්තේ කදාචන .. 5 ..
මනස්යපි තථා රාම න චෛතද්විද්යතේ ක්වචිත් .
ස්වදාරනිරතස්ත්වං ච නිත්යමේව නෘපාත්මජ .. 6 ..
ධර්මිෂ්ඨස්සත්යසන්ධශ්ච පිතුර්නිර්දේශකාරකඃ .
සත්යසන්ධ මහාභාග ශ්රීමල්ලක්ෂ්මණපූර්වජ .. 7 ..
ත්වයි ධර්මශ්ච සත්යං ච ත්වයි සර්වං ප්රතිෂ්ඨිතම් .
තච්ච සර්වං මහාබාහෝ ශක්යං ධර්තුං ජිතේන්ද්රියෛඃ .. 8 ..
තව වශ්යේන්ද්රියත්වං ච ජානාමි ශුභදර්ශන .
තෘතීයං යදිදං රෞද්රං පරප්රාණාභිහිංසනම් .. 9 ..
නිර්වෛරං ක්රියතේ මෝහාත්තච්ච තේ සමුපස්ථිතම් .
ප්රතිජ්ඤාතස්ත්වයා වීර දණ්ඩකාරණ්යවාසිනාම් .. 10 ..
ඍෂීණාං රක්ෂණාර්ථාය වධස්සංයති රක්ෂසාම් .
ඒතන්නිමිත්තං ච වනං දණ්ඩකා ඉති විශ්රුතම් .. 11 ..
ප්රස්ථිතස්ත්වං සහ භ්රාත්රා ධෘතබාණශරාසනඃ .
තතස්ත්වාං ප්රස්ථිතං දෘෂ්ට්වා මම චින්තාකුලං මනඃ .. 12 ..
ත්වද්වෘත්තං චින්තයන්ත්යා වෛ භවේන්නිශ්ශ්රේයසං හිතම් .
ත්වාං චෛව ප්රස්ථිතං දෘෂ්ට්වා රාම චින්තාකුලං මනඃ .. 13 ..
සර්වතචශින්තය්නත්යා මේ තව නිශ්ශ්රේයසං නෘප .
න හි මේ රෝචතේ වීර ගමනං දණ්ඩකාන්ප්රති .. 14 ..
කාරණං තත්ර වක්ෂ්යාමි වදන්ත්යාශ්ශ්රූයතාං මම .
ත්වං හි බාණධනුෂ්පාණිර්භ්රාත්රා සහ වනං ගතඃ .. 15 ..
දෘෂ්ට්වා වනචරාන්සර්වාන්කච්චිත්කුර්යාශ්ශරව්යයම් .
ක්ෂත්රියාණාමපි ධනුර්හුතාශස්යේන්ධනානි ච .. 16 ..
සමීපතස්ස්ථිතං තේජෝ බලමුච්ඡ්රයතේ භෘශම් .
පුරා කිල මහාබාහෝ තපස්ස්වී සත්යවාක්ඡුචිඃ .. 17 ..
කස්මිංශ්චිදභවත්පුණ්යේ වනේ රතමෘගද්විජේ .
තස්යෛව තපසෝ විඝ්නං කර්තුමින්ද්රශ්ශචීපතිඃ .. 18 ..
ඛඞ්ගපාණිරථාගච්ඡදාශ්රමං භටරූපධෘත් .
තස්මිංස්තදාශ්රමපදේ නිශිතඃ ඛඞ්ග උත්තමඃ .. 19 ..
ස න්යාසවිධිනා දත්තඃ පුණ්යේ තපසි තිෂ්ඨතඃ .
ස තච්ඡස්ත්රමනුප්රාප්ය න්යාසරක්ෂණතත්පරඃ .. 20 ..
වනේ තු විචරත්යේව රක්ෂන්ප්රත්යයමාත්මනඃ .
යත්ර ගච්ඡත්යුපාදාතුං මූලානි ච ඵලානි ච .. 21 ..
න විනා යාති තං ඛඞ්ගං න්යාසරක්ෂණතත්පරඃ .
නිත්යං ශස්ත්රං පරිවහන්ක්රමේණ ස තපෝධනඃ .. 22 ..
චකාර රෞද්රීං ස්වාං බුද්ධිං ත්යක්ත්වා තපසි නිශ්චයම් .
තතස්සරෞද්රේ(අ)භිරතඃ ප්රමත්තෝ(අ)ධර්මකර්ශිතඃ .. 23 ..
තස්ය ශස්ත්රස්ය සංවාසාජ්ජගාම නරකං මුනිඃ .
ඒවමේතත්පුරා වෘත්තං ශස්ත්රසංයෝගකාරණම් .. 24 ..
අග්නිසංයෝගවද්ධේතුශ්ශස්ත්රසංයෝග උච්යතේ .
ස්නේහාච්ච බහුමානාච්ච ස්මාරයේ ත්වාං න ශික්ෂයේ .. 25 ..
න කථඤ්චන සා කාර්යා ගෘහීතධනුෂා ත්වයා .
බුද්ධිර්වෛරං විනා හන්තුං රාක්ෂසාන්දණ්ඩකාශ්රිතාන් .. 26 ..
අපරාධං විනා හන්තුං ලෝකාන්වීර න කාමයේ .
ක්ෂත්රියාණාං තු වීරාණාං වනේෂු නිරතාත්මනාම් .. 27 ..
ධනුෂා කාර්යමේතාවදාර්තානාං ත්වභිරක්ෂණම් .
ක්වච ශස්ත්රං ක්ව ච වනං ක්ව ච ක්ෂාත්රං තපඃ ක්වච .. 28 ..
ව්යාවිද්ධමිදමස්මාභිර්ද්දේශධර්මස්තු පූජ්යතාම් .
තදාර්ය කලුෂා බුද්ධිර්ජායතේ ශස්ත්රසේවනාත් .. 29 ..
පුනර්ගත්වා ත්වයෝධ්යායාං ක්ෂත්රධර්මං චරිෂ්යසි .
අක්ෂයා තු භවේත්ප්රීතිශ්ශ්වශ්රූශ්වශුරයෝර්මම .. 30 ..
යදි රාජ්යං පරිත්යජ්ය භවේස්ත්වං නිරතෝ මුනිඃ .
ධර්මාදර්ථඃ ප්රභවති ධර්මාත්ප්රභවතේ සුඛම් .. 31 ..
ධර්මේණ ලභතේ සර්වං ධර්මසාරමිදං ජගත් .
ආත්මානං නියමෛස්තෛස්තෛ කර්ශයිත්වා ප්රයත්නතඃ .. 32 ..
ප්රාප්යතේ නිපුණෛර්ධර්මෝ න සුඛාල්ලභ්යතේ සුඛම් .
නිත්යං ශුචිමතිස්සෞම්ය චර ධර්මං තපෝවනේ .. 33 ..
සර්වං හි විදිතං තුභ්යං ත්රෛලෝක්යමපි තත්ත්වතඃ .
ස්ත්රීචාපලාදේතදුදාහෘතං මේ ධර්මං ච වක්තුං තව කස්සමර්ථඃ .
විචාර්ය බුද්ධ්යා තු සහානුජේන යද්රෝචතේ තත්කුරු මා චිරේණ .. 34 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අරණ්යකාණ්ඩේ නවමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha navamassargaḥ |
sutīkṣṇenābhyanujñātaṃ prasthitaṃ raghunandanam |
hṛdyayā snigdhayā vācā bhartāramidamabravīt || 1 ||
ayaṃ dharmassusūkṣmeṇa vidhinā prāpyate mahān |
nivṛttena tu śakyo'yaṃ vyasanātkāmajādiha || 2 ||
trīṇyeva vyasanānyatra kāmajāni bhavantyuta |
mithyāvākyaṃ paramakaṃ tasmādgurutarāvubhau || 3 ||
paradārābhigamanaṃ vinā vairaṃ ca raudratā |
mithyāvākyaṃ na te bhūtaṃ na bhaviṣyati rāghava || 4 ||
kuto'bhilāṣaṇaṃ strīṇāṃ pareṣāṃ dharmanāśanam |
tava nāsti manuṣyendra na cābhūtte kadācana || 5 ||
manasyapi tathā rāma na caitadvidyate kvacit |
svadāraniratastvaṃ ca nityameva nṛpātmaja || 6 ||
dharmiṣṭhassatyasandhaśca piturnirdeśakārakaḥ |
satyasandha mahābhāga śrīmallakṣmaṇapūrvaja || 7 ||
tvayi dharmaśca satyaṃ ca tvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam |
tacca sarvaṃ mahābāho śakyaṃ dhartuṃ jitendriyaiḥ || 8 ||
tava vaśyendriyatvaṃ ca jānāmi śubhadarśana |
tṛtīyaṃ yadidaṃ raudraṃ paraprāṇābhihiṃsanam || 9 ||
nirvairaṃ kriyate mohāttacca te samupasthitam |
pratijñātastvayā vīra daṇḍakāraṇyavāsinām || 10 ||
ṛṣīṇāṃ rakṣaṇārthāya vadhassaṃyati rakṣasām |
etannimittaṃ ca vanaṃ daṇḍakā iti viśrutam || 11 ||
prasthitastvaṃ saha bhrātrā dhṛtabāṇaśarāsanaḥ |
tatastvāṃ prasthitaṃ dṛṣṭvā mama cintākulaṃ manaḥ || 12 ||
tvadvṛttaṃ cintayantyā vai bhavenniśśreyasaṃ hitam |
tvāṃ caiva prasthitaṃ dṛṣṭvā rāma cintākulaṃ manaḥ || 13 ||
sarvatacaśintaynatyā me tava niśśreyasaṃ nṛpa |
na hi me rocate vīra gamanaṃ daṇḍakānprati || 14 ||
kāraṇaṃ tatra vakṣyāmi vadantyāśśrūyatāṃ mama |
tvaṃ hi bāṇadhanuṣpāṇirbhrātrā saha vanaṃ gataḥ || 15 ||
dṛṣṭvā vanacarānsarvānkaccitkuryāśśaravyayam |
kṣatriyāṇāmapi dhanurhutāśasyendhanāni ca || 16 ||
samīpatassthitaṃ tejo balamucchrayate bhṛśam |
purā kila mahābāho tapassvī satyavākchuciḥ || 17 ||
kasmiṃścidabhavatpuṇye vane ratamṛgadvije |
tasyaiva tapaso vighnaṃ kartumindraśśacīpatiḥ || 18 ||
khaṅgapāṇirathāgacchadāśramaṃ bhaṭarūpadhṛt |
tasmiṃstadāśramapade niśitaḥ khaṅga uttamaḥ || 19 ||
sa nyāsavidhinā dattaḥ puṇye tapasi tiṣṭhataḥ |
sa tacchastramanuprāpya nyāsarakṣaṇatatparaḥ || 20 ||
vane tu vicaratyeva rakṣanpratyayamātmanaḥ |
yatra gacchatyupādātuṃ mūlāni ca phalāni ca || 21 ||
na vinā yāti taṃ khaṅgaṃ nyāsarakṣaṇatatparaḥ |
nityaṃ śastraṃ parivahankrameṇa sa tapodhanaḥ || 22 ||
cakāra raudrīṃ svāṃ buddhiṃ tyaktvā tapasi niścayam |
tatassaraudre'bhirataḥ pramatto'dharmakarśitaḥ || 23 ||
tasya śastrasya saṃvāsājjagāma narakaṃ muniḥ |
evametatpurā vṛttaṃ śastrasaṃyogakāraṇam || 24 ||
agnisaṃyogavaddhetuśśastrasaṃyoga ucyate |
snehācca bahumānācca smāraye tvāṃ na śikṣaye || 25 ||
na kathañcana sā kāryā gṛhītadhanuṣā tvayā |
buddhirvairaṃ vinā hantuṃ rākṣasāndaṇḍakāśritān || 26 ||
aparādhaṃ vinā hantuṃ lokānvīra na kāmaye |
kṣatriyāṇāṃ tu vīrāṇāṃ vaneṣu niratātmanām || 27 ||
dhanuṣā kāryametāvadārtānāṃ tvabhirakṣaṇam |
kvaca śastraṃ kva ca vanaṃ kva ca kṣātraṃ tapaḥ kvaca || 28 ||
vyāviddhamidamasmābhirddeśadharmastu pūjyatām |
tadārya kaluṣā buddhirjāyate śastrasevanāt || 29 ||
punargatvā tvayodhyāyāṃ kṣatradharmaṃ cariṣyasi |
akṣayā tu bhavetprītiśśvaśrūśvaśurayormama || 30 ||
yadi rājyaṃ parityajya bhavestvaṃ nirato muniḥ |
dharmādarthaḥ prabhavati dharmātprabhavate sukham || 31 ||
dharmeṇa labhate sarvaṃ dharmasāramidaṃ jagat |
ātmānaṃ niyamaistaistai karśayitvā prayatnataḥ || 32 ||
prāpyate nipuṇairdharmo na sukhāllabhyate sukham |
nityaṃ śucimatissaumya cara dharmaṃ tapovane || 33 ||
sarvaṃ hi viditaṃ tubhyaṃ trailokyamapi tattvataḥ |
strīcāpalādetadudāhṛtaṃ me dharmaṃ ca vaktuṃ tava kassamarthaḥ |
vicārya buddhyā tu sahānujena yadrocate tatkuru mā cireṇa || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe navamassargaḥ ||