📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.68 අරණ්යකාණ්ඩ - අෂ්ටෂෂ්ටිතම සර්ගඃ
3.68 Aranyakanda - Ashtashashtitama Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අරණ්යකාණ්ඩම් .
අථ අෂ්ටෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ .
රාමස්සම්ප්රේක්ෂ්ය තං ගෘධ්රං භුවි රෞද්රේණ පාතිතම් .
සෞමිත්රිං මිත්රසම්පන්නමිදං වචනමබ්රවීත් .. 1 ..
මමායං නූනමර්ථේෂු යතමානෝ විහඞ්ගමඃ .
රාක්ෂසේන හතස්සඞ්ඛ්යේ ප්රාණාංස්ත්යක්ෂ්යති දුස්ත්යජාන් .. 2 ..
අයමස්ය ශරීරේ(අ)ස්මින්ප්රාණෝ ලක්ෂ්මණ විද්යතේ .
තථා හි ස්වරහීනෝ(අ)යං වික්ලබස්සමුදීක්ෂ්යතේ .. 3 ..
ජටායෝ යදි ශක්නෝෂි වාක්යං ව්යාහරිතුං පුනඃ .
සීතාමාඛ්යාහි භද්රං තේ වධමාඛ්යාහි චාත්මනඃ .. 4 ..
කිං නිමිත්තෝ(අ)හරත්සීතාං රාවණස්තස්ය කිං මයා .
අපරාද්ධං තු යං දෘෂ්ට්වා රාවණේන හෘතා ප්රියා .. 5 ..
කථං තච්චන්ද්රසඞ්කාශං මුඛමාසීන්මනෝහරම් .
සීතයා කානි චෝක්තානි තස්මින්කාලේ ද්විජෝත්තම .. 6 ..
කථං වීර්යඃ කථං රූපඃ කිං කර්මා ස ච රාක්ෂසඃ .
ක්ව චාස්ය භවනං තාත බ්රූහි මේ පරිපෘච්ඡතඃ .. 7 ..
තමුද්වීක්ෂ්යාථ දීනාත්මා විලපන්තමනන්තරම් .
වාචාතිසන්නයා රාමං ජටායුරිදමබ්රවීත් .. 8 ..
හෘතා සා රාක්ෂසේන්ද්රේණ රාවණේන විහායසා .
මායාමාස්ථාය විපුලාං වාතදුර්දිනසඞ්කුලාම් .. 9 ..
පරිශ්රාන්තස්ය මේ තාත පක්ෂෞ ඡිත්වා ස රාක්ෂසඃ .
සීතාමාදාය වෛදේහීං ප්රයාතෝ දක්ෂිණාං දිශම් .. 10 ..
උපරුධ්යන්ති මේ ප්රාණා දෘෂ්ටිර්භ්රමති රාඝව .
පශ්යාමි වෘක්ෂාන්සෞවර්ණානුශීරකෘතමූර්ධජාන් .. 11 ..
යේන යාති මුහූර්තේන සීතාමාදාය රාවණඃ .
විප්රණෂ්ටං ධනං ක්ෂිප්රං තත්ස්වාමී ප්රතිපද්යතේ .. 12 ..
වින්දෝ නාම මුහූර්තෝ(අ)යං ස ච කාකුත්ස්ථ නාබුධත් .
ත්වත්ප්රියාං ජානකීං හෘත්වා රාවණෝ රාක්ෂසේශ්වරඃ .. 13 ..
ඣෂවද්බඩිශං ගෘහ්ය ක්ෂිප්රමේව විනශ්යති .
න ච ත්වයා ව්යථා කාර්යා ජනකස්ය සුතාං ප්රති .. 14 ..
වෛදේහ්යා රංස්යසේ ක්ෂිප්රං හත්වා තං රාක්ෂසං රණේ .
අසම්මූඪස්ය ගෘධ්රස්ය රාමං ප්රත්යනුභාෂතඃ .. 15 ..
ආස්යාත්සුස්රාව රුධිරං ම්රියමාණස්ය සාමිෂම් .
පුත්රෝ විශ්රවසස්සාක්ෂාද්භ්රාතා වෛශ්රවණස්ය ච .. 16 ..
ඉත්යුක්ත්වා දුර්ලභාන්ප්රාණාන්මුමෝච පතගේශ්වරඃ .
බ්රූහි බ්රූහීති රාමස්ය බ්රුවාණස්ය කෘතාඤ්ජලේඃ .. 17 ..
ත්වක්ත්වා ශරීරං ගෘධ්රස්ය ජග්මුඃ ප්රාණා විහායසම් .
ස නික්ෂිප්ය ශිරෝ භූමෞ ප්රසාර්ය චරණෞ තදා .. 18 ..
වික්ෂිප්ය ච ශරීරං ස්වං පපාත ධරණීතලේ .
තං ගෘධ්රං ප්රේක්ෂ්ය තාම්රාක්ෂං ගතාසුමචලෝපමම් .. 19 ..
රාමස්සුබහුභිර්දුඃඛෛර්දීනස්සෞමිත්රිමබ්රවීත් .
බහූනි රක්ෂසාං වාසේ වර්ෂාණි වසතා සුඛම් .. 20 ..
අනේන දණ්ඩකාරණ්යේ විශීර්ණමිහ පක්ෂිණා .
අනේකවාර්ෂිකෝ යස්තු චිරකාලසමුත්ථිතඃ .. 21 ..
සෝ(අ)යමද්ය හතශ්ශේතේ කාලෝ හි දුරතික්රමඃ .
පශ්ය ලක්ෂ්මණ ගෘධ්රෝ(අ)යමුපකාරී හතශ්ච මේ .. 22 ..
සීතාමභ්යවපන්නෝ වෛ රාවණේන බලීයසා .
ගෘධ්රරාජ්යං පරිත්යජ්ය පිතෘපෛතාමහං මහත් .. 23 ..
මම හේතෝරයං ප්රාණාන්මුමෝච පතගේශ්වරඃ .
සර්වත්ර ඛලු දෘශ්යන්තේ සාධවෝ ධර්මචාරිණඃ .. 24 ..
ශූරාශ්ශරණ්යාස්සෞමිත්රේ තිර්යග්යෝනිගතේෂ්වපි .
සීතාහරණජං දුඃඛං න මේ සෞම්ය තථාවිධම් .. 25 ..
යථා විනාශේ ගෘධ්රස්ය මත්කෘතේ ච පරන්තප .
රාජා දශරථශ්ශ්රීමාන්යථා මම මහායශාඃ .. 26 ..
පූජනීයශ්ච මාන්යශ්ච තථා(අ)යං පතගේශ්වරඃ .
සෞමිත්රේ හර කාෂ්ඨානි නිර්මථිෂ්යාමි පාවකම් .. 27 ..
ගෘධ්රරාජං දිධක්ෂාමි මත්කෘතේ නිධනං ගතම් .
නාථං පතගලෝකස්ය චිතාමාරෝප්ය රාඝව .. 28 ..
ඉමං ධක්ෂ්යාමි සෞමිත්රේ හතං රෞද්රේණ රක්ෂසා .
යා ගතිර්යජ්ඤශීලානාමාහිතාග්නේශ්ච යා ගතිඃ .. 29 ..
අපරාවර්තිනාං යා ච යා ච භූමිප්රදායිනාම් .
මයා ත්වං සමනුජ්ඤාතෝ ගච්ඡ ලෝකානනුත්තමාන් .. 30 ..
ගෘධ්රරාජ මහාසත්ත්ව සංස්කෘතශ්ච මයා ව්රජ .
ඒවමුක්ත්වා චිතාං දීප්තාමාරෝප්ය පතගේශ්වරම් .. 31 ..
දදාහ රාමෝ ධර්මාත්මා ස්වබන්ධුමිව දුඃඛිතඃ .
රාමෝ(අ)ථ සහසෞමිත්රිර්වනං ගත්වා ස වීර්යවාන් .. 32 ..
ස්ථූලාන්හත්වා මහාරෝහීනනුතස්තාර තං ද්විජම් .
රෝහිමාංසානි චෝත්කෘත්ය පේශීකෘත්ය මහායශාඃ .. 33 ..
ශකුනාය දදෞ රාමෝ රම්යේ හරිතශාද්වලේ .
යත්තත්ප්රේතස්ය මර්ත්යස්ය කථයන්ති ද්විජාතයඃ .. 34 ..
තත්ස්වර්ගගමනං තස්ය පිත්ර්යං රාමෝ ජජාප හ .
තතෝ ගෝදාවරීං ගත්වා නදීං නරවරාත්මජෞ .. 35 ..
උදකං චක්රතුස්තස්මෛ ගෘධ්රරාජාය තාවුභෞ .
ශාස්ත්රදෘෂ්ටේන විධිනා ජලේ ගෘධ්රාය රාඝවෞ .. 36 ..
ස්නාත්වා තෞ ගෘධ්රරාජාය උදකං චක්රතුස්තදා .
ස ගෘධ්රරාජඃ කෘතවාන්යශස්කරං සුදුෂ්කරං කර්ම රණේ නිපාතිතඃ .
මහර්ෂිකල්පේන ච සංස්කෘතස්තදා ජගාම පුණ්යාං ගතිමාත්මනශ්ශුභාම් .. 37 ..
කෘතෝදකෞ තාවපි පක්ෂිසත්තමේ ස්ථිරාං ච බුද්ධිං ප්රණිධාය ජග්මතුඃ .
ප්රවේශ්ය සීතාධිගමේ තතෝ මනෝ වනං සුරේන්ද්රවිව විෂ්ණුවාසවෞ .. 38 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අරණ්යකාණ්ඩේ අෂ්ටෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ |
rāmassamprekṣya taṃ gṛdhraṃ bhuvi raudreṇa pātitam |
saumitriṃ mitrasampannamidaṃ vacanamabravīt || 1 ||
mamāyaṃ nūnamartheṣu yatamāno vihaṅgamaḥ |
rākṣasena hatassaṅkhye prāṇāṃstyakṣyati dustyajān || 2 ||
ayamasya śarīre'sminprāṇo lakṣmaṇa vidyate |
tathā hi svarahīno'yaṃ viklabassamudīkṣyate || 3 ||
jaṭāyo yadi śaknoṣi vākyaṃ vyāharituṃ punaḥ |
sītāmākhyāhi bhadraṃ te vadhamākhyāhi cātmanaḥ || 4 ||
kiṃ nimitto'haratsītāṃ rāvaṇastasya kiṃ mayā |
aparāddhaṃ tu yaṃ dṛṣṭvā rāvaṇena hṛtā priyā || 5 ||
kathaṃ taccandrasaṅkāśaṃ mukhamāsīnmanoharam |
sītayā kāni coktāni tasminkāle dvijottama || 6 ||
kathaṃ vīryaḥ kathaṃ rūpaḥ kiṃ karmā sa ca rākṣasaḥ |
kva cāsya bhavanaṃ tāta brūhi me paripṛcchataḥ || 7 ||
tamudvīkṣyātha dīnātmā vilapantamanantaram |
vācātisannayā rāmaṃ jaṭāyuridamabravīt || 8 ||
hṛtā sā rākṣasendreṇa rāvaṇena vihāyasā |
māyāmāsthāya vipulāṃ vātadurdinasaṅkulām || 9 ||
pariśrāntasya me tāta pakṣau chitvā sa rākṣasaḥ |
sītāmādāya vaidehīṃ prayāto dakṣiṇāṃ diśam || 10 ||
uparudhyanti me prāṇā dṛṣṭirbhramati rāghava |
paśyāmi vṛkṣānsauvarṇānuśīrakṛtamūrdhajān || 11 ||
yena yāti muhūrtena sītāmādāya rāvaṇaḥ |
vipraṇaṣṭaṃ dhanaṃ kṣipraṃ tatsvāmī pratipadyate || 12 ||
vindo nāma muhūrto'yaṃ sa ca kākutstha nābudhat |
tvatpriyāṃ jānakīṃ hṛtvā rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ || 13 ||
jhaṣavadbaḍiśaṃ gṛhya kṣiprameva vinaśyati |
na ca tvayā vyathā kāryā janakasya sutāṃ prati || 14 ||
vaidehyā raṃsyase kṣipraṃ hatvā taṃ rākṣasaṃ raṇe |
asammūḍhasya gṛdhrasya rāmaṃ pratyanubhāṣataḥ || 15 ||
āsyātsusrāva rudhiraṃ mriyamāṇasya sāmiṣam |
putro viśravasassākṣādbhrātā vaiśravaṇasya ca || 16 ||
ityuktvā durlabhānprāṇānmumoca patageśvaraḥ |
brūhi brūhīti rāmasya bruvāṇasya kṛtāñjaleḥ || 17 ||
tvaktvā śarīraṃ gṛdhrasya jagmuḥ prāṇā vihāyasam |
sa nikṣipya śiro bhūmau prasārya caraṇau tadā || 18 ||
vikṣipya ca śarīraṃ svaṃ papāta dharaṇītale |
taṃ gṛdhraṃ prekṣya tāmrākṣaṃ gatāsumacalopamam || 19 ||
rāmassubahubhirduḥkhairdīnassaumitrimabravīt |
bahūni rakṣasāṃ vāse varṣāṇi vasatā sukham || 20 ||
anena daṇḍakāraṇye viśīrṇamiha pakṣiṇā |
anekavārṣiko yastu cirakālasamutthitaḥ || 21 ||
so'yamadya hataśśete kālo hi duratikramaḥ |
paśya lakṣmaṇa gṛdhro'yamupakārī hataśca me || 22 ||
sītāmabhyavapanno vai rāvaṇena balīyasā |
gṛdhrarājyaṃ parityajya pitṛpaitāmahaṃ mahat || 23 ||
mama hetorayaṃ prāṇānmumoca patageśvaraḥ |
sarvatra khalu dṛśyante sādhavo dharmacāriṇaḥ || 24 ||
śūrāśśaraṇyāssaumitre tiryagyonigateṣvapi |
sītāharaṇajaṃ duḥkhaṃ na me saumya tathāvidham || 25 ||
yathā vināśe gṛdhrasya matkṛte ca parantapa |
rājā daśarathaśśrīmānyathā mama mahāyaśāḥ || 26 ||
pūjanīyaśca mānyaśca tathā'yaṃ patageśvaraḥ |
saumitre hara kāṣṭhāni nirmathiṣyāmi pāvakam || 27 ||
gṛdhrarājaṃ didhakṣāmi matkṛte nidhanaṃ gatam |
nāthaṃ patagalokasya citāmāropya rāghava || 28 ||
imaṃ dhakṣyāmi saumitre hataṃ raudreṇa rakṣasā |
yā gatiryajñaśīlānāmāhitāgneśca yā gatiḥ || 29 ||
aparāvartināṃ yā ca yā ca bhūmipradāyinām |
mayā tvaṃ samanujñāto gaccha lokānanuttamān || 30 ||
gṛdhrarāja mahāsattva saṃskṛtaśca mayā vraja |
evamuktvā citāṃ dīptāmāropya patageśvaram || 31 ||
dadāha rāmo dharmātmā svabandhumiva duḥkhitaḥ |
rāmo'tha sahasaumitrirvanaṃ gatvā sa vīryavān || 32 ||
sthūlānhatvā mahārohīnanutastāra taṃ dvijam |
rohimāṃsāni cotkṛtya peśīkṛtya mahāyaśāḥ || 33 ||
śakunāya dadau rāmo ramye haritaśādvale |
yattatpretasya martyasya kathayanti dvijātayaḥ || 34 ||
tatsvargagamanaṃ tasya pitryaṃ rāmo jajāpa ha |
tato godāvarīṃ gatvā nadīṃ naravarātmajau || 35 ||
udakaṃ cakratustasmai gṛdhrarājāya tāvubhau |
śāstradṛṣṭena vidhinā jale gṛdhrāya rāghavau || 36 ||
snātvā tau gṛdhrarājāya udakaṃ cakratustadā |
sa gṛdhrarājaḥ kṛtavānyaśaskaraṃ suduṣkaraṃ karma raṇe nipātitaḥ |
maharṣikalpena ca saṃskṛtastadā jagāma puṇyāṃ gatimātmanaśśubhām || 37 ||
kṛtodakau tāvapi pakṣisattame sthirāṃ ca buddhiṃ praṇidhāya jagmatuḥ |
praveśya sītādhigame tato mano vanaṃ surendraviva viṣṇuvāsavau || 38 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ||