📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.35 අයෝධ්යාකාණ්ඩ - පඤ්චත්රිංශ සර්ගඃ
2.35 Ayodhyakanda - Panchatrimsha Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ පඤ්චත්රිංශස්සර්ගඃ .
තතෝ නිර්ධූය සහසා ශිරෝ නිශ්ශ්වස්ය චාසකෘත් .
පාණෞ පාණිං විනිෂ්පිෂ්ය දන්තාන් කටකටාප්ය ච .. 1 ..
ලෝචනේ කෝපසංරක්තේ වර්ණං පූර්වෝචිතං ජහත් .
කෝපාභිභූතස්සහසා සන්තාපමශුභං ගතඃ .. 2 ..
මනඃ සමීක්ෂමාණශ්ච සූතෝ දශරථස්ය සඃ .
කම්පයන්නිව කෛකේය්යා හෘදයං වාක්ඡරෛශ්ශිතෛඃ .. 3 ..
වාක්යවජ්රෛරනුපමෛර්නිර්භින්දන්නිව චාශුභෛඃ .
කෛකේය්යා ස්සර්වමර්මාණි සුමන්ත්රඃ ප්රත්යභාෂත .. 4 ..
තතෝ නිර්ධූය සහසා ශිරෝ නිශ්ශ්වස්ය චාසකෘත් .
පාණෞ පාණිං විනිෂ්පිෂ්ය දන්තාන් කටකටාප්ය ච .. 5 ..
ලෝචනේ කෝපසංරක්තේ වර්ණං පූර්වෝචිතං ජහත් .
කෝපාභිභූතස්සහසා සන්තාපමශුභං ගතඃ .. 6 ..
මනඃ සමීක්ෂමාණශ්ච සූතෝ දශරථස්ය සඃ .
කම්පයන්නිව කෛකේය්යා හෘදයං වාක්ඡරෛශ්ශිතෛඃ .. 7 ..
වාක්යවජ්රෛරනුපමෛර්නිර්භින්දන්නිව චාශුභෛඃ .
කෛකේය්යා ස්සර්වමර්මාණි සුමන්ත්රඃ ප්රත්යභාෂත .. 8 ..
යස්යාස්තව පතිස්ත්යක්තෝ රාජා දශරථඃ ස්වයම් .
භර්තා සර්වස්ය ජගතඃ ස්ථාවරස්ය චරස්ය ච .. 9 ..
න හ්යකාර්යතමං කිඤ්චිත්තව දේවීහ විද්යතේ .
පතිඝ්නීං ත්වාමහං මන්යේ කුලඝ්නීමපි චාන්තතඃ .. 10 ..
යන්මහේන්ද්රමිවාජය්යං දුෂ්ප්රකම්ප්යමිවාචලම් .
මහෝදධිමිවාක්ෂෝභ්යං සන්තාපයසි කර්මභිඃ .. 11 ..
මාවමංස්ථා දශරථං භර්තාරං වරදං පතිම් .
භර්තුරිච්ඡා හි නාරීණාං පුත්රකෝට්යා විශිෂ්යතේ .. 12 ..
යථාවයෝ හි රාජ්යානි ප්රාප්නුවන්ති නෘපක්ෂයේ .
ඉක්ෂ්වාකුකුලනාථේ(අ)ස්මිං ස්තල්ලෝපයිතුමිච්ඡසි .. 13 ..
රාජා භවතු තේ පුත්රෝ භරතශ්ශාස්තු මේදිනීම් .
වයං තත්ර ගමිෂ්යාමෝ රාමෝ යත්ර ගමිෂ්යති .. 14 ..
න හි තේ විෂයේ කශ්චිද් ර්බ්රාහ්මණෝ වස්තුමර්හති .
තාදෘශං ත්වමමර්යාදමද්ය කර්ම චිකීර්ෂසි .. 15 ..
නූනං සර්වේ ගමිෂ්යාමෝ මාර්ගං රාමනිෂේවිතම් .
ත්යක්තායා බාන්ධවෛඃ සර්වෛර්බ්රාහ්මණෛඃ සාධුභිඃ සදා .. 16 ..
කා ප්රීතී රාජ්යලාභේන තව දේවි භවිෂ්යති .
තාදෘශං ත්වමමර්යාදං කර්ම කර්තුං චිකීර්ෂසි .. 17 ..
ආශ්චර්යමිව පශ්යාමි යස්යාස්තේ වෘත්තමීදෘශම් .
ආචරන්ත්යා න විවෘතා සද්යෝ භවති මේදිනී .. 18 ..
මහාබ්රහ්මර්ෂිසෘෂ්ටාඃ වා ජ්වලන්තෝ භීමදර්ශනාඃ .
ධිග්වාග්දණ්ඩා න හිංසන්ති රාමප්රව්රාජනේ ස්ථිතාම් .. 19 ..
ආම්රං ඡිත්වා කුඨාරේණ නිම්බං පරිචරේත්තු යඃ .
යශ්චෛනං පයසා සිඤ්චේන්නෛවාස්ය මධුරෝ භවේත් .. 20 ..
අභිජාත්යං හි තේ මන්යේ යථා මාතුස්තථෛව ච .
න හි නිම්බාත්ස්රවේත් ක්ෂෛද්රං ලෝකේ නිගදිතං වචඃ .. 21 ..
තව මාතුරසද්ග්රාහං විද්මඃ පූර්වං යථාශ්රුතම් .
පිතුස්තේ වරදඃ කශ්චිද්දදෞ වරමනුත්තමම් .. 22 ..
සර්වභූතරුතං තස්මාත්සඤ්ජජ්ඤේ වසුධාධිපඃ .
තේන තිර්යග්ගතානාං ච භූතානාං විදිතං වචඃ .. 23 ..
තතෝ ජෘම්භස්ය ශයනේ විරුතාද්භූරිවර්චසඃ .
පිතුස්තේ විදිතෝ භාව ස්ස තත්ර බහුධා(අ)හසත් .. 24 ..
තත්ර තේ ජනනී ක්රුද්ධා මෘත්යුපාශමභීප්සතී .
හාසං තේ නෘපතේ සෞම්ය ජිජ්ඤාසාමීති චාබ්රවීත් .. 25 ..
නෘපශ්චෝවාච තාං දේවීං දේවි ශංසාමි තේ යදි .
තතෝ මේ මරණං සද්යෝ භවිෂ්යති න සංශයඃ .. 26 ..
මාතා තේ පිතරං දේවි තතඃ කේකයමබ්රවීත් .
ශංස මේ ජීව වා මා වා න මාමපහසිෂ්යසි .. 27 ..
ප්රියයා ච තථෝක්ත ස්සන් කේකයඃ පෘථිවීපතිඃ .
තස්මෛ තං වරදායාර්ථං කථයාමාස තත්ත්වතඃ .. 28 ..
තතඃ ස්ස වරදඃ සාධුරාජානං ප්රත්යභාෂත .
ම්රියතාං ධ්වංසතාං වේයං මා කෘථාස්ත්වං මහීපතේ .. 29 ..
ස තච්ඡ්රුත්වා වචස්තස්ය ප්රසන්නමනසෝ නෘපඃ .
මාතරං තේ නිරස්යාශු විජහාර කුබේරවත් .. 30 ..
තථා ත්වමපි රාජානං දුර්ජනාචරිතේ පථි .
අසද්ග්රාහමිමං මෝහාත්කුරුෂේ පාපදර්ශිනි .. 31 ..
සත්යශ්චාද්ය ප්රවාදෝ(අ)යං ලෞකිකඃ ප්රතිභාති මා .
පිතෘන් සමනුජායන්තේ නරා මාතරමඞ්ගනාඃ .. 32 ..
නෛවං භව ගෘහාණේදං යදාහ වසුධාධිපඃ .
භර්තුරිච්ඡාමුපාස්වේහ ජනස්යාස්ය ගතිර්භව .. 33 ..
මා ත්වං ප්රෝත්සාහිතා පාපෛර්දේවරාජසමප්රභම් .
භර්තාරං ලෝකභර්තාරමසද්ධර්මමුපාදධාඃ .. 34 ..
න හි මිථ්යා ප්රතිජ්ඤාතං කරිෂ්යති තවානඝඃ .
ශ්රීමාන්දශරථෝ රාජා දේවි රාජීවලෝචනඃ .. 35 ..
ජ්යේෂ්ඨෝ වදාන්යඃ කර්මණ්යඃ ස්වධර්මපරිරක්ෂිතා .
රක්ෂිතා ජීවලෝකස්ය බලී රාමෝ(අ)භිෂිච්යතාම් .. 36 ..
පරිවාදෝ හි තේ දේවි මහාල්ලෝකේ චරිෂ්යති .
යදි රාමෝ වනං යාති විහාය පිතරං නෘපම් .. 37 ..
ස රාජ්යං රාඝවඃ පාතු භව ත්වං විගතජ්වරා .
න හි තේ රාඝවාදන්යඃ ක්ෂමඃ පුරවරේ වසේත් .. 38 ..
රාමේ හි යෞවරාජ්යස්ථේ රාජා දශරථෝ වනම් .
ප්රවේක්ෂ්යති මහේෂ්වාසඃ පූර්වවෘත්තමනුස්මරන් .. 39 ..
ඉති සාන්ත්වෛශ්ච තීක්ෂ්ණෛශ්ච කෛකේයීං රාජසංසදි .
සුමන්ත්රඃ ක්ෂෝභයාමාස භූය ඒව කෘතාජ්ජලිඃ .. 40 ..
නෛව සා ක්ෂුභ්යතේ දේවී න ච ස්ම පරිදූයතේ .
න චාස්යා මුඛවර්ණස්ය වික්රියා ලක්ෂ්යතේ තදා .. 41 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ පඤ්චත්රිංශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha pañcatriṃśassargaḥ |
tato nirdhūya sahasā śiro niśśvasya cāsakṛt |
pāṇau pāṇiṃ viniṣpiṣya dantān kaṭakaṭāpya ca || 1 ||
locane kopasaṃrakte varṇaṃ pūrvocitaṃ jahat |
kopābhibhūtassahasā santāpamaśubhaṃ gataḥ || 2 ||
manaḥ samīkṣamāṇaśca sūto daśarathasya saḥ |
kampayanniva kaikeyyā hṛdayaṃ vākcharaiśśitaiḥ || 3 ||
vākyavajrairanupamairnirbhindanniva cāśubhaiḥ |
kaikeyyā ssarvamarmāṇi sumantraḥ pratyabhāṣata || 4 ||
tato nirdhūya sahasā śiro niśśvasya cāsakṛt |
pāṇau pāṇiṃ viniṣpiṣya dantān kaṭakaṭāpya ca || 5 ||
locane kopasaṃrakte varṇaṃ pūrvocitaṃ jahat |
kopābhibhūtassahasā santāpamaśubhaṃ gataḥ || 6 ||
manaḥ samīkṣamāṇaśca sūto daśarathasya saḥ |
kampayanniva kaikeyyā hṛdayaṃ vākcharaiśśitaiḥ || 7 ||
vākyavajrairanupamairnirbhindanniva cāśubhaiḥ |
kaikeyyā ssarvamarmāṇi sumantraḥ pratyabhāṣata || 8 ||
yasyāstava patistyakto rājā daśarathaḥ svayam |
bhartā sarvasya jagataḥ sthāvarasya carasya ca || 9 ||
na hyakāryatamaṃ kiñcittava devīha vidyate |
patighnīṃ tvāmahaṃ manye kulaghnīmapi cāntataḥ || 10 ||
yanmahendramivājayyaṃ duṣprakampyamivācalam |
mahodadhimivākṣobhyaṃ santāpayasi karmabhiḥ || 11 ||
māvamaṃsthā daśarathaṃ bhartāraṃ varadaṃ patim |
bharturicchā hi nārīṇāṃ putrakoṭyā viśiṣyate || 12 ||
yathāvayo hi rājyāni prāpnuvanti nṛpakṣaye |
ikṣvākukulanāthe'smiṃ stallopayitumicchasi || 13 ||
rājā bhavatu te putro bharataśśāstu medinīm |
vayaṃ tatra gamiṣyāmo rāmo yatra gamiṣyati || 14 ||
na hi te viṣaye kaścid rbrāhmaṇo vastumarhati |
tādṛśaṃ tvamamaryādamadya karma cikīrṣasi || 15 ||
nūnaṃ sarve gamiṣyāmo mārgaṃ rāmaniṣevitam |
tyaktāyā bāndhavaiḥ sarvairbrāhmaṇaiḥ sādhubhiḥ sadā || 16 ||
kā prītī rājyalābhena tava devi bhaviṣyati |
tādṛśaṃ tvamamaryādaṃ karma kartuṃ cikīrṣasi || 17 ||
āścaryamiva paśyāmi yasyāste vṛttamīdṛśam |
ācarantyā na vivṛtā sadyo bhavati medinī || 18 ||
mahābrahmarṣisṛṣṭāḥ vā jvalanto bhīmadarśanāḥ |
dhigvāgdaṇḍā na hiṃsanti rāmapravrājane sthitām || 19 ||
āmraṃ chitvā kuṭhāreṇa nimbaṃ paricarettu yaḥ |
yaścainaṃ payasā siñcennaivāsya madhuro bhavet || 20 ||
abhijātyaṃ hi te manye yathā mātustathaiva ca |
na hi nimbātsravet kṣaidraṃ loke nigaditaṃ vacaḥ || 21 ||
tava māturasadgrāhaṃ vidmaḥ pūrvaṃ yathāśrutam |
pituste varadaḥ kaściddadau varamanuttamam || 22 ||
sarvabhūtarutaṃ tasmātsañjajñe vasudhādhipaḥ |
tena tiryaggatānāṃ ca bhūtānāṃ viditaṃ vacaḥ || 23 ||
tato jṛmbhasya śayane virutādbhūrivarcasaḥ |
pituste vidito bhāva ssa tatra bahudhā'hasat || 24 ||
tatra te jananī kruddhā mṛtyupāśamabhīpsatī |
hāsaṃ te nṛpate saumya jijñāsāmīti cābravīt || 25 ||
nṛpaścovāca tāṃ devīṃ devi śaṃsāmi te yadi |
tato me maraṇaṃ sadyo bhaviṣyati na saṃśayaḥ || 26 ||
mātā te pitaraṃ devi tataḥ kekayamabravīt |
śaṃsa me jīva vā mā vā na māmapahasiṣyasi || 27 ||
priyayā ca tathokta ssan kekayaḥ pṛthivīpatiḥ |
tasmai taṃ varadāyārthaṃ kathayāmāsa tattvataḥ || 28 ||
tataḥ ssa varadaḥ sādhurājānaṃ pratyabhāṣata |
mriyatāṃ dhvaṃsatāṃ veyaṃ mā kṛthāstvaṃ mahīpate || 29 ||
sa tacchrutvā vacastasya prasannamanaso nṛpaḥ |
mātaraṃ te nirasyāśu vijahāra kuberavat || 30 ||
tathā tvamapi rājānaṃ durjanācarite pathi |
asadgrāhamimaṃ mohātkuruṣe pāpadarśini || 31 ||
satyaścādya pravādo'yaṃ laukikaḥ pratibhāti mā |
pitṛn samanujāyante narā mātaramaṅganāḥ || 32 ||
naivaṃ bhava gṛhāṇedaṃ yadāha vasudhādhipaḥ |
bharturicchāmupāsveha janasyāsya gatirbhava || 33 ||
mā tvaṃ protsāhitā pāpairdevarājasamaprabham |
bhartāraṃ lokabhartāramasaddharmamupādadhāḥ || 34 ||
na hi mithyā pratijñātaṃ kariṣyati tavānaghaḥ |
śrīmāndaśaratho rājā devi rājīvalocanaḥ || 35 ||
jyeṣṭho vadānyaḥ karmaṇyaḥ svadharmaparirakṣitā |
rakṣitā jīvalokasya balī rāmo'bhiṣicyatām || 36 ||
parivādo hi te devi mahālloke cariṣyati |
yadi rāmo vanaṃ yāti vihāya pitaraṃ nṛpam || 37 ||
sa rājyaṃ rāghavaḥ pātu bhava tvaṃ vigatajvarā |
na hi te rāghavādanyaḥ kṣamaḥ puravare vaset || 38 ||
rāme hi yauvarājyasthe rājā daśaratho vanam |
pravekṣyati maheṣvāsaḥ pūrvavṛttamanusmaran || 39 ||
iti sāntvaiśca tīkṣṇaiśca kaikeyīṃ rājasaṃsadi |
sumantraḥ kṣobhayāmāsa bhūya eva kṛtājjaliḥ || 40 ||
naiva sā kṣubhyate devī na ca sma paridūyate |
na cāsyā mukhavarṇasya vikriyā lakṣyate tadā || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe pañcatriṃśassargaḥ ||