📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.2 බාලකාණ්ඩ - ද්විතීය සර්ගඃ
1.2 Balakanda - Dvitiya Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ බාලකාණ්ඩම් .
අථ ද්විතීයස්සර්ගඃ .
නාරදස්ය තු තද්වාක්යං ශ්රුත්වා වාක්යවිශාරදඃ .
පූජයාමාස ධර්මාත්මා සහශිෂ්යෝ මහාමුනිඃ .. 1 ..
යථාවත්පූජිතස්තේන දේවර්ෂිර්නාරදස්තදා .
ආපෘෂ්ට්වෛවාභ්යනුජ්ඤාතස්ස ජගාම විහායසම් .. 2 ..
ස මුහූර්තං ගතේ තස්මින්දේවලෝකං මුනිස්තදා .
ජගාම තමසාතීරං ජාහ්නව්යාස්ත්වවිදූරතඃ .. 3 ..
ස තු තීරං සමාසාද්ය තමසායා මහාමුනිඃ .
ශිෂ්යමාහ ස්ථිතං පාර්ශ්වේ දෘෂ්ට්වා තීර්ථමකර්දමම් .. 4 ..
අකර්දමමිදං තීර්ථං භරද්වාජ නිශාමය .
රමණීයං ප්රසන්නාම්බු සන්මනුෂ්යමනෝ යථා .. 5 ..
න්යස්යතාං කලශස්තාත දීයතාං වල්කලං මම .
ඉදමේවාවගාහිෂ්යේ තමසාතීර්ථමුත්තමම් .. 6 ..
ඒවමුක්තෝ භරද්වාජෝ වාල්මීකේන මහාත්මනා .
ප්රායච්ඡත මුනේස්තස්ය වල්කලං නියතෝ ගුරෝඃ .. 7 ..
ස ශිෂ්යහස්තාදාදාය වල්කලං නියතේන්ද්රියඃ .
විචචාර හ පශ්යංස්තත්සර්වතෝ විපුලං වනම් .. 8 ..
තස්යාභ්යාශේ තු මිථුනං චරන්තමනපායිනම් .
දදර්ශ භගවාංස්තත්ර ක්රෞඤ්චයෝශ්චාරුනිස්වනම් .. 9 ..
තස්මාත්තු මිථුනාදේකං පුමාංසං පාපනිශ්චයඃ .
ජඝාන වෛරනිලයෝ නිෂාදස්තස්ය පශ්යතඃ .. 10 ..
තං ශෝණිතපරීතාඞ්ගං වේෂ්ටමානං මහීතලේ .
භාර්යා තු නිහතං දෘෂ්ට්වා රුරාව කරුණාං ගිරම් .. 11 ..
වියුක්තා පතිනා තේන ද්විජේන සහචාරිණා .
තාම්රශීර්ෂේණ මත්තේන පත්රිණා සහිතේන වෛ .. 12 ..
තදා තු තං ද්විජං දෘෂ්ට්වා නිෂාදේන නිපාතිතම් .
ඍෂේර්ධර්මාත්මනස්තස්ය කාරුණ්යං සමපද්යත .. 13 ..
තතඃ කරුණවේදිත්වාදධර්මෝ(අ)යමිති ද්විජඃ .
නිශාම්ය රුදතීං ක්රෞඤ්චීමිදං වචනමබ්රවීත් .. 14 ..
මා නිෂාද ප්රතිෂ්ඨාං ත්වමගමශ්ශාශ්වතීස්සමාඃ .
යත්ක්රෞඤ්චමිථුනාදේකමවධීඃ කාමමෝහිතම් .. 15 ..
15 තස්යෛවං බ්රුවතශ්චින්තා බභූව හෘදි වීක්ෂතඃ .
ශෝකාර්තේනාස්ය ශකුනේඃ කිමිදං ව්යාහෘතං මයා .. 16 ..
චින්තයන්ස මහාප්රාජ්ඤශ්චකාර මතිමාන්මතිම් .
ශිෂ්යං චෛවා(අ)බ්රවීද්වාක්යමිදං ස මුනිපුඞ්ගවඃ .. 17 ..
පාදබද්ධෝ(අ)ක්ෂරසමස්තන්ත්රීලයසමන්විතඃ .
ශෝකාර්තස්ය ප්රවෘත්තෝ මේ ශ්ලෝකෝ භවතු නාන්යථා .. 18 ..
ශිෂ්යස්තු තස්ය බ්රුවතෝ මුනේර්වාක්යමනුත්තමම් .
ප්රතිජග්රාහ සංහෘෂ්ටස්තස්ය තුෂ්ටෝ(අ)භවද්ගුරුඃ .. 19 ..
සෝ(අ)භිෂේකං තතඃ කෘත්වා තීර්ථේ තස්මින්යථාවිධි .
තමේව චින්තයන්නර්ථමුපාවර්තත වෛ මුනිඃ .. 20 ..
භරද්වාජස්තතශ්ශිෂ්යෝ විනීතශ්ශ්රුතවාන්මුනේඃ .
කලශං පූර්ණමාදාය පෘෂ්ඨතෝ(අ)නුජගාම හ .. 21 ..
ස ප්රවිශ්යාශ්රමපදං ශිෂ්යේණ සහ ධර්මවිත් .
උපවිෂ්ටඃ කථාශ්චාන්යාශ්චකාර ධ්යානමාස්ථිතඃ .. 22 ..
ආජගාම තතෝ බ්රහ්මා ලෝකකර්තා ස්වයං ප්රභුඃ .
චතුර්මුඛෝ මහාතේජා ද්රෂ්ටුං තං මුනිපුඞ්ගවම් .. 23 ..
වාල්මීකිරථ තං දෘෂ්ට්වා සහසෝත්ථාය වාග්යතඃ .
ප්රාඤ්ජලිඃ ප්රයතෝ භූත්වා තස්ථෞ පරමවිස්මිතඃ .. 24 ..
පූජයාමාස තං දේවං පාද්යාර්ඝ්යාසනවන්දනෛඃ .
ප්රණම්ය විධිවච්චෛනං පෘෂ්ට්වා(අ)නාමයමව්යයම් .. 25 ..
අථෝපවිශ්ය භගවානාසනේ පරමාර්චිතේ .
වාල්මීකයේ මහර්ෂයේ සන්දිදේශාසනං තතඃ .. 26 ..
බ්රහ්මණා සමනුජ්ඤාතස්සෝ(අ)ප්යුපාවිශදාසනේ .
උපවිෂ්ටේ තදා තස්මින්සර්වලෝකපිතාමහේ .
තද්ගතේනෛව මනසා වාල්මීකිර්ධ්යානමාස්ථිතඃ .. 27 ..
පාපාත්මනා කෘතං කෂ්ටං වෛරග්රහණබුද්ධිනා .
යස්තාදෘශං චාරුරවං ක්රෞඤ්චං හන්යාදකාරණාත් .. 28 ..
ශෝචන්නේව මුහුඃ ක්රෞඤ්චීමුපශ්ලෝකමිමං පුනඃ .
ජගාවන්තර්ගතමනා භූත්වා ශෝකපරායණඃ .. 29 ..
තමුවාච තතෝ බ්රහ්මා ප්රහසන්මුනිපුඞ්ගවම් .
ශ්ලෝක ඒව ත්වයා බද්ධෝ නාත්ර කාර්යා විචාරණා .. 30 ..
මච්ඡන්දාදේව තේ බ්රහ්මන් ප්රවෘත්තේයං සරස්වතී .
රාමස්ය චරිතං සර්වං කුරු ත්වමෘෂිසත්තම .. 31 ..
ධර්මාත්මනෝ ගුණවතෝ ලෝකේ රාමස්ය ධීමතඃ .
වෘත්තං කථය ධීරස්ය යථා තේ නාරදාච්ඡ්රුතම් .. 32 ..
රහස්යං ච ප්රකාශං ච යද්වෘත්තං තස්ය ධීමතඃ .
රාමස්ය සහසෞමිත්රේඃ රාක්ෂසානාං ච සර්වශඃ .. 33 ..
වෛදේහ්යාශ්චෛව යද්වෘත්තං ප්රකාශං යදි වා රහඃ .
තච්චාප්යවිදිතං සර්වං විදිතං තේ භවිෂ්යති .. 34 ..
න තේ වාගනෘතා කාව්යේ කාචිදත්ර භවිෂ්යති .
කුරු රාමකථාං පුණ්යාං ශ්ලෝකබද්ධාං මනෝරමාම් .. 35 ..
යාවත් ස්ථාස්යන්ති ගිරයස්සරිතශ්ච මහීතලේ .
තාවද්රාමායණකථා ලෝකේෂු ප්රචරිෂ්යති .. 36 ..
යාවද්රාමායණකථා ත්වත්කෘතා ප්රචරිෂ්යති .
තාවදූර්ධ්වමධශ්ච ත්වං මල්ලෝකේෂු නිවත්ස්යසි .. 37 ..
ඉත්යුක්ත්වා භගවාන්බ්රහ්මා තත්රෛවාන්තරධීයත .
තතස්සශිෂ්යෝ භගවාන්මුනිර්විස්මයමායයෞ .. 38 ..
තස්ය ශිෂ්යාස්තතස්සර්වේ ජගුශ්ශ්ලෝකමිමං පුනඃ .
මුහුර්මුහුඃ ප්රීයමාණාඃ ප්රාහුශ්ච භෘශවිස්මිතාඃ .. 39 ..
සමාක්ෂරෛශ්චතුර්භිර්යඃ පාදෛර්ගීතෝ මහර්ෂිණා .
සෝ(අ)නුව්යාහරණාද්භූයශ්ශ්ලෝකශ්ශ්ලෝකත්වමාගතඃ .. 40 ..
තස්ය බුද්ධිරියං ජාතා වාල්මීකේර්භාවිතාත්මනඃ .
කෘත්ස්නං රාමායණං කාව්යමීදෘශෛඃ කරවාණ්යහම් .. 41 ..
උදාරවෘත්තාර්ථපදෛර්මනෝරමෛඃ තදාස්ය රාමස්ය චකාරකීර්තිමාන් .
සමාක්ෂරෛශ්ශ්ලෝකශතෛර්යශස්විනෝ යශස්කරං කාව්යමුදාරධීර්මුනිඃ .. 42 ..
තදුපගතසමාසසන්ධියෝගං සමමධුරෝපනතාර්ථවාක්යබද්ධම් .
රඝුවරචරිතං මුනිප්රණීතං දශශිරසශ්ච වධං නිශාමයධ්වම් .. 43 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ බාලකාණ්ඩේ ද්විතීයස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvitīyassargaḥ |
nāradasya tu tadvākyaṃ śrutvā vākyaviśāradaḥ |
pūjayāmāsa dharmātmā sahaśiṣyo mahāmuniḥ || 1 ||
yathāvatpūjitastena devarṣirnāradastadā |
āpṛṣṭvaivābhyanujñātassa jagāma vihāyasam || 2 ||
sa muhūrtaṃ gate tasmindevalokaṃ munistadā |
jagāma tamasātīraṃ jāhnavyāstvavidūrataḥ || 3 ||
sa tu tīraṃ samāsādya tamasāyā mahāmuniḥ |
śiṣyamāha sthitaṃ pārśve dṛṣṭvā tīrthamakardamam || 4 ||
akardamamidaṃ tīrthaṃ bharadvāja niśāmaya |
ramaṇīyaṃ prasannāmbu sanmanuṣyamano yathā || 5 ||
nyasyatāṃ kalaśastāta dīyatāṃ valkalaṃ mama |
idamevāvagāhiṣye tamasātīrthamuttamam || 6 ||
evamukto bharadvājo vālmīkena mahātmanā |
prāyacchata munestasya valkalaṃ niyato guroḥ || 7 ||
sa śiṣyahastādādāya valkalaṃ niyatendriyaḥ |
vicacāra ha paśyaṃstatsarvato vipulaṃ vanam || 8 ||
tasyābhyāśe tu mithunaṃ carantamanapāyinam |
dadarśa bhagavāṃstatra krauñcayoścārunisvanam || 9 ||
tasmāttu mithunādekaṃ pumāṃsaṃ pāpaniścayaḥ |
jaghāna vairanilayo niṣādastasya paśyataḥ || 10 ||
taṃ śoṇitaparītāṅgaṃ veṣṭamānaṃ mahītale |
bhāryā tu nihataṃ dṛṣṭvā rurāva karuṇāṃ giram || 11 ||
viyuktā patinā tena dvijena sahacāriṇā |
tāmraśīrṣeṇa mattena patriṇā sahitena vai || 12 ||
tadā tu taṃ dvijaṃ dṛṣṭvā niṣādena nipātitam |
ṛṣerdharmātmanastasya kāruṇyaṃ samapadyata || 13 ||
tataḥ karuṇaveditvādadharmo'yamiti dvijaḥ |
niśāmya rudatīṃ krauñcīmidaṃ vacanamabravīt || 14 ||
mā niṣāda pratiṣṭhāṃ tvamagamaśśāśvatīssamāḥ |
yatkrauñcamithunādekamavadhīḥ kāmamohitam || 15 ||
15 tasyaivaṃ bruvataścintā babhūva hṛdi vīkṣataḥ |
śokārtenāsya śakuneḥ kimidaṃ vyāhṛtaṃ mayā || 16 ||
cintayansa mahāprājñaścakāra matimānmatim |
śiṣyaṃ caivā'bravīdvākyamidaṃ sa munipuṅgavaḥ || 17 ||
pādabaddho'kṣarasamastantrīlayasamanvitaḥ |
śokārtasya pravṛtto me śloko bhavatu nānyathā || 18 ||
śiṣyastu tasya bruvato munervākyamanuttamam |
pratijagrāha saṃhṛṣṭastasya tuṣṭo'bhavadguruḥ || 19 ||
so'bhiṣekaṃ tataḥ kṛtvā tīrthe tasminyathāvidhi |
tameva cintayannarthamupāvartata vai muniḥ || 20 ||
bharadvājastataśśiṣyo vinītaśśrutavānmuneḥ |
kalaśaṃ pūrṇamādāya pṛṣṭhato'nujagāma ha || 21 ||
sa praviśyāśramapadaṃ śiṣyeṇa saha dharmavit |
upaviṣṭaḥ kathāścānyāścakāra dhyānamāsthitaḥ || 22 ||
ājagāma tato brahmā lokakartā svayaṃ prabhuḥ |
caturmukho mahātejā draṣṭuṃ taṃ munipuṅgavam || 23 ||
vālmīkiratha taṃ dṛṣṭvā sahasotthāya vāgyataḥ |
prāñjaliḥ prayato bhūtvā tasthau paramavismitaḥ || 24 ||
pūjayāmāsa taṃ devaṃ pādyārghyāsanavandanaiḥ |
praṇamya vidhivaccainaṃ pṛṣṭvā'nāmayamavyayam || 25 ||
athopaviśya bhagavānāsane paramārcite |
vālmīkaye maharṣaye sandideśāsanaṃ tataḥ || 26 ||
brahmaṇā samanujñātasso'pyupāviśadāsane |
upaviṣṭe tadā tasminsarvalokapitāmahe |
tadgatenaiva manasā vālmīkirdhyānamāsthitaḥ || 27 ||
pāpātmanā kṛtaṃ kaṣṭaṃ vairagrahaṇabuddhinā |
yastādṛśaṃ cāruravaṃ krauñcaṃ hanyādakāraṇāt || 28 ||
śocanneva muhuḥ krauñcīmupaślokamimaṃ punaḥ |
jagāvantargatamanā bhūtvā śokaparāyaṇaḥ || 29 ||
tamuvāca tato brahmā prahasanmunipuṅgavam |
śloka eva tvayā baddho nātra kāryā vicāraṇā || 30 ||
macchandādeva te brahman pravṛtteyaṃ sarasvatī |
rāmasya caritaṃ sarvaṃ kuru tvamṛṣisattama || 31 ||
dharmātmano guṇavato loke rāmasya dhīmataḥ |
vṛttaṃ kathaya dhīrasya yathā te nāradācchrutam || 32 ||
rahasyaṃ ca prakāśaṃ ca yadvṛttaṃ tasya dhīmataḥ |
rāmasya sahasaumitreḥ rākṣasānāṃ ca sarvaśaḥ || 33 ||
vaidehyāścaiva yadvṛttaṃ prakāśaṃ yadi vā rahaḥ |
taccāpyaviditaṃ sarvaṃ viditaṃ te bhaviṣyati || 34 ||
na te vāganṛtā kāvye kācidatra bhaviṣyati |
kuru rāmakathāṃ puṇyāṃ ślokabaddhāṃ manoramām || 35 ||
yāvat sthāsyanti girayassaritaśca mahītale |
tāvadrāmāyaṇakathā lokeṣu pracariṣyati || 36 ||
yāvadrāmāyaṇakathā tvatkṛtā pracariṣyati |
tāvadūrdhvamadhaśca tvaṃ mallokeṣu nivatsyasi || 37 ||
ityuktvā bhagavānbrahmā tatraivāntaradhīyata |
tatassaśiṣyo bhagavānmunirvismayamāyayau || 38 ||
tasya śiṣyāstatassarve jaguśślokamimaṃ punaḥ |
muhurmuhuḥ prīyamāṇāḥ prāhuśca bhṛśavismitāḥ || 39 ||
samākṣaraiścaturbhiryaḥ pādairgīto maharṣiṇā |
so'nuvyāharaṇādbhūyaśślokaśślokatvamāgataḥ || 40 ||
tasya buddhiriyaṃ jātā vālmīkerbhāvitātmanaḥ |
kṛtsnaṃ rāmāyaṇaṃ kāvyamīdṛśaiḥ karavāṇyaham || 41 ||
udāravṛttārthapadairmanoramaiḥ tadāsya rāmasya cakārakīrtimān |
samākṣaraiśślokaśatairyaśasvino yaśaskaraṃ kāvyamudāradhīrmuniḥ || 42 ||
tadupagatasamāsasandhiyogaṃ samamadhuropanatārthavākyabaddham |
raghuvaracaritaṃ munipraṇītaṃ daśaśirasaśca vadhaṃ niśāmayadhvam || 43 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvitīyassargaḥ ||