📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.71 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਏਕਸਪ੍ਤਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.71 Yuddhakanda - Ekasaptatitama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ੍ਵਬਲਂਵ੍ਯਥਿਤਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਤੁਮੁਲਂਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍ ।
ਭ੍ਰਾਤृਂਸ਼੍ਚਨਿਹਤਾਨ੍ ਦृष੍ਟਵਾਸ਼ਕ੍ਰਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਨ੍ ॥ 1 ॥
ਪਿਤृਵ੍ਯੌਚਾਪਿਸਨृਦृਸ਼੍ਯਸਮਰੇਸਨ੍ਨਿਘਾਦਿਤੌ ।
ਯੁਦ੍ਧੋਨ੍ਮਤ੍ਤਂ ਚ ਮਤ੍ਤਂ ਚ ਭ੍ਰਾਤਰੌਰਾਕ੍षਸਰ੍षਭੌ ॥ 2 ॥
ਚੁਕੋਪ ਚ ਮਹਾਤੇਜਾਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਵਰੋਯੁਧਿ ।
ਅਤਿਕਾਯੋऽਦ੍ਰਿਸਙ੍ਕਾਸ਼ੋਦੇਵਦਾਨਵਦਰ੍ਪਹਾ ॥ 3 ॥
ਸ ਭਾਸ੍ਕਰਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯਸਙ੍ਘਾਤਮਿਵਭਾਸ੍ਵਰਮ੍ ।
ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯਸ਼ਕ੍ਰਾਰਿਰਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵਵਾਨਰਾਨ੍ ॥ 4 ॥
ਸ ਵਿਸ੍ਫਾਰ੍ਯਮਹਾਚਾਪਙ੍ਕਿਰੀਟੀਮृष੍ਟਕੁਣ੍ਡਲਃ ।
ਨਾਮਵਿਸ਼੍ਰਾਵਯਾਮਾਸਨਨਾਦ ਚ ਮਹਾਸ੍ਵਨਮ੍ ॥ 5 ॥
ਤੇਨਸਿਂਹਪ੍ਰਣਾਦੇਨਨਾਮਵਿਸ਼੍ਰਾਵਣੇਨ ਚ ।
ਜ੍ਯਾਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਚ ਭੀਮੇਨਤ੍ਰਾਸਯਾਮਾਸਵਾਨਰਾਨ੍ ॥ 6 ॥
ਤੇਦृष੍ਟਵਾਦੇਹਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਙ੍ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋऽਯਮੁਥਤਿਤਃ ।
ਭਯਾਰ੍ਤਾਵਾਨਰਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਸਂਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤੇਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ॥ 7 ॥
ਤੇਤਸ੍ਯਰੂਪਮਾਲੋਕ੍ਯਯਥਾਵਿष੍ਟੋਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮੇ ।
ਭਯਾਦ੍ਵਾਨਰਯੂਧਾਸ੍ਤੇਵਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿਤਤਸ੍ਤਤਃ ॥ 8 ॥
ਤੇऽਤਿਕਾਯਂਸਮਾਸਾਦ੍ਯਵਾਨਰਾਮੂਢਚੇਤਸਃ ।
ਸ਼ਰਣ੍ਯਂਸ਼ਰਣਞ੍ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਲਕ੍ष੍ਮਣਾਗ੍ਰਜਮਾਹਵੇ ॥ 9 ॥
ਤੋऽਤਿਕਾਯਙ੍ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋਰਥਸ੍ਥਮ੍ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਧਵਨਿਨਨ੍ਦੂਰਾਦ੍ਗਰ੍ਜਨ੍ਤਙ੍ਕਾਲਮੇਘਵਤ੍ ॥ 10 ॥
ਸ ਤਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂਰਾਘਵਸ੍ਤੁਵਿਸਿਸ੍ਮਿਯੇ ।
ਵਾਨਰਾਨ੍ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਭੀषਣਮੁਵਾਚ ਹ ॥ 11 ॥
ਕੋऽਸੌਪਰ੍ਵਤਸਙ੍ਕਾਸ਼ੋਧਨੁष੍ਮਾਨ੍ਹਰਿਲੋਚਨਃ ।
ਯੁਕ੍ਤੇਹਯਸਹਸ੍ਰੇਣਵਿਸ਼ਾਲੇਸ੍ਯਨ੍ਦਨੇਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 12 ॥
ਯ ਏषਨਿਸ਼ਿਤੈਸ਼੍ਸ਼ੂਲੈਸ੍ਸੁਤੀਕ੍ਣੈਃਪ੍ਰਾਸਮੁਦ੍ਗਰੈਃ ।
ਅਰ੍ਚਿष੍ਮਦ੍ਭਿਰ੍ਵृਤੋਭਾਤਿਭੂਤੈਰਿਵਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 13 ॥
ਕਾਲਜਿਹ੍ਵਾਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਭਿਰ੍ਯਏषੋऽਤਿਵਿਰਾਜਤੇ ।
ਆਵृਤੋਰਥਸ਼ਕ੍ਤੀਭਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਭਿਰਿਵਤੋਯਦਃ ॥ 14 ॥
ਧਨੂਂषਿਚਾਸ੍ਯਸਜ੍ਜਾਨਿਹੇਮਪृष੍ਠਾਨਿਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।
ਸ਼ੋਭਯਨ੍ਤਿਰਥਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂਸ਼ਕ੍ਰਚਾਪਮਿਵਾਮ੍ਬਰਮ੍ ॥ 15 ॥
ਕ ਏषਰਕ੍षਸ਼੍ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋਰਣਭੂਮਿਵਿਰਾਜਯਨ੍ ।
ਅਭ੍ਯੇਤਿਰਥਿਨਾਂਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋਰਥੇਨਾਦਿਤ੍ਯਤੇਜਸਾ ॥ 16 ॥
ਧ੍ਵਜਸ਼ृਙ੍ਗਪ੍ਰਤਿष੍ਠੇਨਰਾਹੁਣਾਭਿਵਿਰਾਜਤੇ ।
ਸੂਰ੍ਯਰਮਸ਼ਿਨਿਭੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ਵਿਰਾਜਯਨ੍ ॥ 17 ॥
ਤ੍ਰਿਣਤਮ੍ਮੇਘਸਨ੍ਨਾਦਂਹੇਮਪृष੍ਠਮਲਙ੍ਕृਤਮ੍ ।
ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਧਨੁਃਪ੍ਰਖ੍ਯਨ੍ਧਨੁਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯਵਿਰਾਜਤੇ ॥ 18 ॥
ਸ ਧ੍ਵਜਸ੍ਸਪਤਾਕਸ਼੍ਚਸਾਨੁਕਰ੍षੋਮਹਾਰਥਃ ।
ਚਤੁਸ੍ਸਾਦਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋਮੇਘਸ੍ਤਨਿਤਾਨਿ ॥ 19 ॥
ਵਿਂਸ਼ਤਿਰ੍ਦਸ਼ ਚਾष੍ਟੌ ਚ ਤੂਣੀਰਰਥਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ ।
ਕਾਰ੍ਮੁਕਾਣਿ ਚ ਭੀਮਾਨਿ ਜ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਾਞ੍ਚਨਪਿਙ੍ਗਲਾਃ ॥ 20 ॥
ਦ੍ਵੌ ਚ ਖਡਗੌਰਥਗਤੌਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥੌਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼ੋਭਿਤੌ ।
ਚਤੁਰ੍ਹਸ੍ਤਤ੍ਸਰੁਯੁਤੌਵ੍ਯਕ੍ਤਹਸ੍ਤਦਸ਼ਾਯਤੌ ॥ 21 ॥
ਰਕ੍ਤਕਣ੍ਠਗੁਣੋ ਧੀਰੋ ਮਹਾਪਰ੍ਵਤਸਨ੍ਨਿਭਃ ।
ਕਾਲਃ ਕਾਲਮਹਾਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਮੇਘਸ੍ਥ ਇਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ ॥ 22 ॥
ਕਾਞ੍ਚਨਾਙ੍ਗਦਨਦ੍ਧਾਭ੍ਯਾਮ੍ਭੂਜਾਭ੍ਯਾਮੇषਸ਼ੋਭਤੇ ।
ਸ਼ृਙ੍ਗਾਭ੍ਯਾਮਿਵਤੁਙ੍ਗਾਭ੍ਯਾਂਹਿਮਵਾਨ੍ ਪਰ੍ਵਤੋਤ੍ਤਮਃ ॥ 23 ॥
ਕੁਣ੍ਡਲਾਭ੍ਯਾਨ੍ਤੁਯਸ੍ਯੈਤਦ੍ਭਤਧ੍ਭਾਤਿਸ਼ੁਭੇਕ੍ष ।
ਪੁਨਰ੍ਵਸ੍ਵਨ੍ਤਰਗਤਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮ੍ਭਿਮ੍ਬਮਿਵੈਨ੍ਦਵਮ੍ ॥ 24 ॥
ਆਚਕ੍ष੍ਵਮੇਮਹਾਬਾਹੋਤ੍ਵਮੇਨਂਰਾਕ੍षਸੋਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਯਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਵਾਨਰਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਭਯਾਰ੍ਤਾਵਿਦ੍ਰੁਤਾਦਿਸ਼ਃ ॥ 25 ॥
ਸ ਪृष੍ਟੋਰਾਜਪੁਤ੍ਰੇਣਰਾਮੇਣਾਮਿਤਤੇਜਸਾ ।
ਆਚਚਕ੍षੇਮਹਾਤੇਜਾਰਘਵਾਯਵਿਭੀषਣਃ ॥ 26 ॥
ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋਮਹਾਤੇਜਾਰਾਜਾਵੈਸ਼੍ਰਵਣਾਨੁਜਃ ।
ਭੀਮਕਰ੍ਮਾਮਹੋਤ੍ਸਾਹੋਰਾਵਣੋਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਃ ॥ 27 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸੀਦ੍ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰੋਰਾਵਣਪ੍ਰਤਿਮੋਰਣੇ ।
ਵृਦ੍ਧਸੇਵੀਸ਼੍ਰੁਤਿਧਰਸ੍ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦੁषਾਂਵਰਃ ॥ 28 ॥
ਅਸ਼੍ਵਪृष੍ਠੇਰਥੇਨਾਗੇਖਡਗੇਧਨੁषਿਕਰ੍षਣੇ ।
ਭੇਦੇਸਾਨ੍ਤ੍ਵੇ ਚ ਦਾਨੇ ਚ ਨਯੇਮਨ੍ਤ੍ਰੇ ਚ ਸਮ੍ਮਤਃ ॥ 29 ॥
ਯਸ੍ਯਬਾਹੂਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯਲਙ੍ਕਾਵਸਤਿਨਿਰ੍ਭਯਾ ।
ਤਨਯਨ੍ਧਾਨ੍ਯਮਾਲਿਨ੍ਯਾਅਤਿਕਾਯਮਿਮਂਵਿਦੁਃ ॥ 30 ॥
ਏਤੇਨਾਰਾਧਿਤੋਬ੍ਰਹ੍ਮੋਤਪਸਾਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿਚਾਪ੍ਯਵਾਪ੍ਤਾਨਿਰਿਪਵਸ਼੍ਚਪਰਾਜਿਤਾਃ ॥ 31 ॥
ਸੁਰਾਸੁਰੈਰਵਧ੍ਯਤ੍ਵਨ੍ਦਤ੍ਤਮਸ੍ਮੈਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ ।
ਏਤਚ੍ਚਕਵਚਨ੍ਦਿਵ੍ਯਂਰਧਸ਼੍ਚੈषੋऽਰਭਾਸ੍ਵਰਃ ॥ 32 ॥
ਏਤੇਨਸ਼ਤਸ਼ੋਦੇਵਾਦਾਨਵਾਸ਼੍ਚਪਰਾਜਿਤਾਃ ।
ਰਕ੍षਿਤਾਨਿ ਚ ਰਕ੍षਾਂਸਿਯਕ੍षਾਸ਼੍ਚਾਪਿਨਿषੂਦਿਤਾਃ ॥ 33 ॥
ਵਜ੍ਰਂਵਿष੍ਟਮ੍ਭਿਤਂਯੇਨਬਾਣੈਰਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਧੀਮਤਃ ।
ਪਾਸ਼ਸ੍ਸਲਿਲਰਾਜਸ੍ਯਰਣੇਪ੍ਰਤਿਹਤਸ੍ਤਥਾ ॥ 34 ॥
ਏषੋऽਤਿਕਾਯੋਬਲਵਾਨ੍ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਮਥਰ੍षਭਃ ।
ਰਾਵਣਸ੍ਯਤੋਧੀਮਾਨ੍ਦੇਵਦਾਨਵਦਰ੍ਪਹਾ ॥ 35 ॥
ਤਦਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਰਿਯਤਾਂਯਤ੍ਨਃਕ੍षਿਪ੍ਰਮ੍ਪੁਰੁषਪੁਙ੍ਗਵ ।
ਪੁਰਾਵਾਨਰਸੈਨ੍ਯਾਨਿਕ੍ष੍ਯਨ੍ਨਯਤਿਸਾਯਕੈਃ ॥ 36 ॥
ਤਤੋਤਿਕਾਯੋਬਲਵਾਨ੍ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਹਰਿਵਾਹਿਨੀਮ੍ ।
ਵਿष੍ਫਾਰਯਾਮਾਸਧਨੁਰ੍ਨਨਾਦ ਚ ਪੁਨਃਪੁਨਃ ॥ 37 ॥
ਤਮ੍ਭੀਮਵਪੁषਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰਥਸ੍ਥਂਰਥਿਨਾਂਵਰਮ੍ ।
ਅਭਿਪੇਤੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋਯੇਪ੍ਰਧਾਨਾਵਨੌਕਸਃ ॥ 38 ॥
ਕੁਮੁਦੋਦ੍ਵਿਵਿਦੋਮੈਨ੍ਦੋਨੀਲਸ਼੍ਸ਼ਰਭਏਵ ਚ ।
ਪਾਦਪੈਰ੍ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗੈਸ਼੍ਚਯੁਗਪਤ੍ਸਮਭਿਦ੍ਰਵਨ੍ ॥ 39 ॥
ਤੇषਾਂਵृਕ੍षਾਂਸ਼੍ਚਸ਼ੈਲਾਂਸ਼੍ਚਸ਼ਰੈਃਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਣੈਃ ।
ਅਤਿਕਾਯੋਮਹਾਤੇਜਾਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾਂਵਰਃ ॥ 40 ॥
ਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸ ਹਰੀਨ੍ ਸ਼ਰੈਸ੍ਸਰ੍ਵਾਯਸੈਰ੍ਬਲੀ ।
ਵਿਵ੍ਯਾਥਾਭਿਮੁਖਸ੍ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਭੀਮਕਾਯੋਨਿਸ਼ਾਚਰ ॥ 41 ॥
ਤੇऽਰ੍ਦਿਤਾਮ੍ਬਾਣਵਰ੍षੇਣਭਿਨ੍ਨਗਾਤ੍ਰਾਃਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਾਃ ।
ਨ ਸ਼ੇਕੁਰਤਿਕਾਯਸ੍ਯਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਤੁਮ੍ਮਹਾਰਣੇ ॥ 42 ॥
ਤਤ੍ ਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂਹਰਿਵੀਰਾਣਾਨ੍ਤ੍ਰਾਸਯਾਮਾਸਰਾਕ੍षਸਃ ।
ਮृਗਯੂਥਮਿਵਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਹਰਿਰ੍ਯੌਵਨਦਰ੍ਪਿਤਃ ॥ 43 ॥
ਸਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋਹਰਿਸੈਨ੍ਯਮਧ੍ਯੇਨਾਯੁਧ੍ਯਮਾਨਨ੍ਨਿਜਘਾਨਕਞ੍ਚਿਤ੍ ।
ਉਪੇਤ੍ਯਰਾਮਂਸਧਮਃ ਕਲਾਪੀ ਸ ਗਰ੍ਵਿਤਂਵਾਕ੍ਯਮਿਦਮ੍ਬਭਾषੇ ॥ 44 ॥
ਰਥੇਸ੍ਥਿਤੋਹਂਸ਼ਰਚਾਪਪਾਣਿਰ੍ਨਪ੍ਰਾਕृਤਙ੍ਕਞ੍ਚਨਯੋਧਯਾਮਿ ।
ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵ੍ਯਵਸਾਯਯੁਕ੍ਤੋਦਦਾਤੁਮੇਕ੍षਿਪ੍ਰਮਿਹਾਦ੍ਯਯੁਦ੍ਧਮ੍ ॥ 45 ॥
ਤਤ੍ਤਸ੍ਯਵਾਕ੍ਯਮ੍ਬ੍ਰੁਵਤੋਨਿਸ਼ਮ੍ਯਚੁਕੋਪਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਮਿਤ੍ਰਹਨ੍ਤਾ ।
ਅਮृष੍ਯਮਾਣਸ਼੍ਚਸਮੁਤ੍ਪਪਾਤਜਗ੍ਰਾਹਚਾਪਂ ਚ ਤਤਸ੍ਸ੍ਮਯਿਤ੍ਵਾ ॥ 46 ॥
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰੁਤ੍ਪਤ੍ਯਤੂਣਾਦਾਕ੍षਿਪ੍ਯਸਾਯਕਮ੍ ।
ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਤਿਕਾਯਸ੍ਯਵਿਚਕਰ੍षਮਹਦ੍ਧਨੁਃ ॥ 47 ॥
ਪੂਰਯਨ੍ ਸ ਮਹੀਂਸ਼ੈਲਾਨਾਕਾਸ਼ਂਸਾਗਰਨ੍ਦਿਸ਼ਃ ।
ਜ੍ਯਾਸ਼ਬ੍ਦੋਲਕ੍ष੍ਮਣਸ੍ਯੋਗ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਾਸਯਨ੍ ਰਜਨੀਚਰਾਨ੍ ॥ 48 ॥
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇਸ਼੍ਚਾਪਨਿਰ੍ਘੋषਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਪ੍ਰਤਿਭਯਨ੍ਤਦਾ ।
ਵਿਸਿष੍ਮਿਯੇਮਹਾਤੇਜਾਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਤ੍ਮਜੋਬਲੀ ॥ 49 ॥
ਅਥਾਤਿਕਾਯਃਕੁਪਿਤੋਦृष੍ਟਵਾਲਕ੍ष੍ਮਣਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਆਦਾਯਨਿਸ਼ਿਤਮ੍ਬਾਣਮਿਦਂਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 50 ॥
ਬਾਲਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿਸੌਮਿਤ੍ਰੇਵਿਕ੍ਰਮੇष੍ਵਵਿਚਕ੍षਣਃ ।
ਗਚ੍ਛਕਿਙ੍ਕਾਲਸਦृਸ਼ਮ੍ਮਾਂਯੋਧਯਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ॥ 51 ॥
ਨ ਹਿਮਦ੍ਬਾਹੁਸृष੍ਟਾਨਾਮਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਹਿਮਵਾਨਪਿ ।
ਸੋਢੁਮੁਤ੍ਸਹਤੇਵੇਗਮਨ੍ਤਰਿਕ੍षਮਥੋਮਹੀ ॥ 52 ॥
ਸੁਖਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਙ੍ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਂਵਿਬੋਧਯਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ।
ਨ੍ਯਸ੍ਯਚਾਪਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤਸ੍ਵਮਾਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਜਹਿਮਦ੍ਗਤਃ ॥ 53 ॥
ਅਥਵਾਤ੍ਵਮ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਟਬ੍ਧੋ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ।
ਤਿष੍ਠਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯਗਮਿष੍ਯਸਿਯਮਕ੍ष੍ਯਮ੍ ॥ 54 ॥
ਪਸ਼੍ਯਮੇਨਿਸ਼ਿਤਾਨ੍ਬਾਣਾਨਰਿਦਰ੍ਪਨਿषੂਦਨਾਨ੍ ।
ਈਸ਼੍ਵਰਾਯੁਧਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾਂਸ੍ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਣਾਨ੍ ॥ 55 ॥
ਏष ਤੇ ਸਰ੍ਪਸਙ੍ਕਾਸ਼ੋ ਬਾਣਃ ਪਾਸ੍ਯਤਿ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍ ।
ਮृਗਰਾਜ ਇਵ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਨਾਗਰਾਜਸ੍ਯ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍ ॥ 56 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ਼੍ਸ਼ਰਨ੍ਧਨੁषਿਸਨ੍ਦਧੇ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਤਿਕਾਯਸ੍ਯਵਚਸ੍ਸਰੋषਂਸਗਰ੍ਵਿਤਂਸਮ੍ਯਤਿਰਾਜਪੁਤ੍ਰਃ ।
ਸ ਸਞ੍ਚੁਕੋਪਾਤਿਬਲੋਮਨਸ੍ਵੀਰੁਵਾਚਵਾਕ੍ਯਂ ਚ ਤਤੋਮਹਾਰ੍ਥਮ੍ ॥ 57 ॥
ਨ ਵਾਕ੍ਯਮਾਤ੍ਰੇਣਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਧਾਨੋ ਨ ਕਤ੍ਥਨਾਤ੍ਸਤ੍ਪੁਰੁषਾਭਵਨ੍ਤਿ ।
ਮਯਿਸ੍ਥਿਤੇਧਨ੍ਵਿਨਿਬਾਣਪਾਣੌਨਿਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵਾਤ੍ਮਬਲਨ੍ਦੁਰਾਤ੍ਮਨ੍ ॥ 58 ॥
ਕਰ੍ਮਣਾ ਸੂਚਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨ ਵਿਕਤ੍ਥਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਪੌਰੁषੇਣ ਤੁ ਯੋ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤੁ ਸ਼ੂਰ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ 59 ॥
ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋਧਨ੍ਵੀਤ੍ਵਂਰਥਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਸ਼ਰੈਰ੍ਵਾਯਦਿਵਾਪ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 60 ॥
ਤਤਃ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤੇ ਨਿਸ਼ਿਤੈਃ ਪਾਤਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਸ਼ਰੈਃ ।
ਮਾਰੁਤਃ ਕਾਲਸਮ੍ਪਕ੍ਵਂ ਵृਨ੍ਤਾਤ੍ਤਾਲਫਲਂ ਯਥਾ ॥ 61 ॥
ਅਦ੍ਯਤੇਮਾਮਕਾਬਾਣਾਸ੍ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਣਾਃ ।
ਪਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿਰੁਧਿਰਙ੍ਗਾਤ੍ਰਾਦ੍ਬਾਣਸ਼ਲ੍ਯਾਨ੍ਤਰੋਤ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 62 ॥
ਬਾਲੋऽਯਮਿਤਿਵਿਜ੍ਞਾਯ ਨ ਮਾਵਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਬਾਲੋਵਾਯਦਿਵਾਵृਦ੍ਧੋਮृਤ੍ਯੁਞ੍ਜਾਨੀਹਿਸਂਯੁਗੇ ॥ 63 ॥
ਬਾਲੇਨਵਿष੍ਣੁਨਾਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮੈਃ ।
ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ੍ਯਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਹੇਤੁਮਤ੍ਪਰਮਾਰ੍ਥਵਤ੍ ॥ 64 ॥
ਅਤਿਕਾਯਃਪ੍ਰਚੁਕ੍ਰੋਧਬਾਣਞ੍ਚੋਤ੍ਤਮਮਾਦਦੇ ।
ਤਤੋਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਭੂਤਾਦੇਵਾਦੈਤ੍ਯਾਮਹਰ੍षਯਃ ॥ 65 ॥
ਗੁਹ੍ਯਕਾਸ਼੍ਚਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤਦ੍ਯੁਦ੍ਧਨ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਾਗਮਨ੍ ।
ਤੋऽਤਿਕਾਯਃਕੁਪਿਤਸ਼੍ਚਾਪਮਾਰੋਪ੍ਯਸਾਯਕਮ੍ ॥ 66 ॥
ਲਕ੍ष੍ਮਣਾਯਪ੍ਰਚਿਕ੍षੇਪਸਙ੍ਕ੍षਿਪਨ੍ਨਿਵਚਾਮ੍ਬਰਮ੍ ।
ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਨ੍ਨਿਸ਼ਿਤਂਸ਼ਰਮਾਸ਼ੀਵਿषੋਪਮਮ੍ ॥ 67 ॥
ਅਰ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰੇਣਚਿਚ੍ਛੇਦਲਕ੍ष੍ਮਣਃਪਰਵੀਰਹਾ ।
ਤਨ੍ਨਿਕृਤ੍ਤਂਸ਼ਰਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਕृਤ੍ਤਭੋਗਮਿਵੋਰਗਮ੍ ॥ 68 ॥
ਅਤਿਕਾਯੋਭृਸ਼ਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃਪਞ੍ਚਬਾਣਾਨ੍ ਸਮਾਦਦੇ ।
ਤਾਨ੍ਸ਼ਰਾਨ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਚਿਕ੍षੇਪਲਕ੍ष੍ਮਣਾਯਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ॥ 69 ॥
ਤਾਨਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ष੍ਣੈਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦਭਰਤਾਨੁਜਃ ।
ਸਤਾਨ੍ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਲਕ੍ष੍ਮਣਃਪਰਵੀਰਹਾ ॥ 70 ॥
ਆਦਦੇਨਿਸ਼ਿਤਮ੍ਬਾਣਞ੍ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵਤੇਜਸਾ ।
ਤਮਾਦਾਯਧਨੁਸ਼੍ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇਯੋਜਯਾਮਾਸਲਕ੍ष੍ਮਣਃ ॥ 71 ॥
ਵਿਚਕਰ੍ष ਚ ਵੇਗੇਨਵਿਸਸਰ੍ਜ ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਪੂਰ੍ਣਾਯਤਵਿਸृषੇਨਸ਼ਰੇਣਨਤਪਰ੍ਵਣਾ ॥ 72 ॥
ਲਲਾਟੇਰਾਕ੍षਸਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਾਜਘਾਨ ਸ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਸਲਲਾਟੇਸ਼ਰੋਮਗ੍ਨਸ੍ਤਸ੍ਯਭੀਮਸ੍ਯਰਕ੍षਸਃ ॥ 73 ॥
ਦਦृਸ਼ੇ ਸ਼ੋਣਿਤੇਨਾਕ੍ਤਃ ਪਨ੍ਨਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵਾਹਵੇ ।
ਰਾਕ੍षਸਃ ਪ੍ਰਚਕਮ੍ਪੇ ਚ ਲਕ੍ष੍ਮਣੇषੁ ਪ੍ਰਕਮ੍ਪਿਤਃ ॥ 74 ॥
ਰੁਦ੍ਰਬਾਣਹਤਙ੍ਘੋਰਂਯਥਾਤ੍ਰਿਪੁਰਗੋਪੁਰਮ੍ ।
ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸਚਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਚ ਮਹਾਬਲਃ ॥ 75 ॥
ਸਾਧੁਬਾਣਨਿਪਾਤੇਨਸ਼੍ਲਾਘਨੀਯੋऽਸਿਮੇਰਿਪੁਃ ।
ਵਿਧਾਯੈਵਂਵਿਨਮ੍ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਨਿਯਮ੍ਯ ਚ ਭੁਜਾਵੁਭੌ ॥ 76 ॥
ਸ ਰਥੋਪਸ੍ਥਮਾਸ੍ਥਾਯਰਥੇਨਪ੍ਰਚਚਾਰ ਹ ।
ਕਨ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਪਞ੍ਚਸਪ੍ਤੇਤਿਸਾਯਨ੍ਰਾਕ੍षਸਰ੍षਭਃ ॥ 77 ॥
ਆਦਦੇਸਨ੍ਦਧੇਚਾਪਿਵਿਚਕਰ੍षੋਤ੍ਸਸਰ੍ਜ ਚ ।
ਤੇਬਾਣਾਃਕਾਲਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਧੁਨੁਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਾਃ ॥ 78 ॥
ਹੇਮਪੁਙ੍ਖਾਰਵਿਪ੍ਰਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਦੀਪ੍ਤਮਿਵਾਮ੍ਬਰਮ੍ ।
ਤਸ੍ਤਾਨ੍ਰਾਕ੍षਸੋਤ੍ਸृष੍ਟਾਨ੍ਸ਼ਰੌਘਾਨ੍ਰਾਘਵਾਨੁਜਃ ॥ 79 ॥
ਅਸਮ੍ਬ੍ਰਾਨ੍ਤਃਪ੍ਰਚਿਚ੍ਛੇਦਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਹੁਭਿਸ਼੍ਸ਼ਰੈਃ ।
ਤਾਨ੍ ਸ਼ਰਾਨ੍ਯੁਧਿਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯਨਿਕृਤ੍ਤਾਨ੍ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 80 ॥
ਚੁਕੋਪਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਾਰਿਰ੍ਜਗ੍ਰਾਹਨਿਸ਼ਿਤਂਸ਼ਰਮ੍ ।
ਸਸਨ੍ਧਾਯਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤਮ੍ਬਾਣਂਸਹਸੋਤ੍ਸृਜਤ੍ ॥ 81 ॥
ਤੇਨਸ੍ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮਾਯਾਨ੍ਤਮਾਜਘਾਨਸ੍ਤਨਾਨ੍ਤਰੇ ।
ਅਤਿਕਾਯੇਨਸੌਮਿਤ੍ਰਿਸ੍ਤਾਡਿਤੋਯੁਧਿਵਕ੍षਸਿ ॥ 82 ॥
ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਰੁਧਿਰਂ ਤੀਵ੍ਰਂ ਮਦਂ ਮਤ੍ਤ ਇਵ ਦ੍ਵਿਪਃ ।
ਸ ਚਕਾਰ ਤਦਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਸਹਸਾ ਵਿਭੁਃ ॥ 83 ॥
ਜਗ੍ਰਾਹ ਚ ਸ਼ਰਨ੍ਤੀਕ੍ष੍ਣਮਸ੍ਤ੍ਰੇਣਾਪਿਚਸਨ੍ਦਧੇ ।
ਆਗ੍ਨੇਯੇਨਤਦਾऽਸ੍ਤ੍ਰੇਣਯੋਜਯਾਮਾਸਸਾਯਕਮ੍ ॥ 84 ॥
ਸ ਜਜ੍ਵਾਲਤਦਾਬਾਣੋਧਨੁष੍ਯਸ੍ਯਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਅਤਿਕਾਯੋਤਿਤੇਜਸ੍ਵੀਸੌਰਮਸ੍ਤ੍ਰਂਸਮਾਦਧੇ ॥ 85 ॥
ਤੇਨਬਾਣਮ੍ਭੁਜਙ੍ਗਾਭਂਹੇਮਪੁਙ੍ਖਮਯੋਜਯਤ੍ ।
ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਞ੍ਜ੍ਵਲਿਤਙ੍ਘੋਰਂਲਕ੍ष੍ਮਣਸ਼੍ਸ਼ਰਮਾਹਿਤਮ੍ ॥ 86 ॥
ਅਤਿਕਾਯਾਯਚਿਕ੍षੇਪਕਾਲਦਣ੍ਡਮਿਵਾਨ੍ਤਕਃ ।
ਆਗ੍ਨੇਯੇਨਾਭਿਸਂਯੁਕ੍ਤਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਬਾਣਨ੍ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ॥ 87 ॥
ਉਤ੍ਸਸਰ੍ਜਤਦਾਬਾਣਨ੍ਦੀਪ੍ਤਂਸੂਰ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਜਿਤਮ੍ ।
ਤਾਵੁਭਾਵਮ੍ਬਰੇਬਾਣਾਵਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਭਿਜਘ੍ਨਤੁਃ ॥ 88 ॥
ਤੇਜਸਾਸਮ੍ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਰੌਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਵਿਵਭੁਜਙ੍ਗਮੌ ।
ਤਾਵਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂਵਿਨਿਰ੍ਦਹ੍ਯਪੇਤਤੁਰ੍ਧਰਣੀਤਲੇ ॥ 89 ॥
ਨਿਰਰ੍ਚਿषੌਭਸ੍ਮਕृਤੌ ਨ ਭ੍ਰਾਜੇਤੇਸ਼ਰੋਤ੍ਤਮੌ ।
ਤਾਵੁਭੌਦੀਪ੍ਯਮਾਨੌਸ੍ਮ ਨ ਭ੍ਰਾਜੇਤੇਮਹੀਤਲੇ ॥ 90 ॥
ਤਤੋऽਤਿਕਾਯਸ੍ਸਙ੍ਕृਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਮੈषੀਕਮੁਤ੍ਸृਜਤ੍ ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਚਿਚ੍ਛੇਦਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਸ੍ਤ੍ਰਮੈਨ੍ਦ੍ਰੇਣਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 91 ॥
ਐषੀਕਨ੍ਨਿਹਤਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰੁषਿਤੋਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਯਾਮ੍ਯੇਨਾਰ੍ਸ੍ਤੇਣਸਙ੍ਕृਦ੍ਧੋਯੋਜਯਾਮਾਸਸਾਯਕਮ੍ ॥ 92 ॥
ਤਤਸ੍ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਞ੍ਚਿਕ੍षੇਪਲਕ੍ष੍ਮਣਾਯਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ।
ਵਾਯਵ੍ਯੇਨਤਦਸ੍ਤ੍ਰੇਣਨਿਜਘਾਨ ਸ ਲਕ੍ष੍ਮਣਃ ॥ 93 ॥
ਅਥੈਨਂਸ਼ਰਧਾਰਾਭਿਰ੍ਧਾਰਾਭਿਰਿਵਤੋਯਦਃ ।
ਅਭ੍ਯਵਰ੍षਤ੍ਸੁਸਙ੍ਕृਦ੍ਧੋਲਕ੍ष੍ਮਣੋਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ 94 ॥
ਤੇऽਤਿਕਾਯਂਸਮਾਸਾਦ੍ਯਕਵਚੇਵਜ੍ਰਭੂषਿਤੇ ।
ਭਗ੍ਨਾਗ੍ਰਸ਼ਲ੍ਯਾਸ੍ਸਹਸਾਪੇਤੁਰ੍ਬਾਣਾਮਹੀਤਲੇ ॥ 95 ॥
ਤਾਨ੍ਮੋਘਾਨਭਿਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯਲਕ੍ष੍ਮਣਃਪਰਵੀਰਹਾ ।
ਅਭ੍ਯਵਰ੍षਨ੍ਮਹੇषੂਣਾਂਸਹਸ੍ਰੇਣਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥ 96 ॥
ਸ ਵृष੍ਯਮਾਣੋਬਾਣੌਘੈਰਤਿਕਾਯੋਮਹਾਬਲਃ ।
ਅਵਧ੍ਯਕਵਚਸ੍ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਰਾਕ੍षਸੋਨੈਵਵਿਵ੍ਯਥੇ ॥ 97 ॥
ਸ਼ਰਞ੍ਚਾਸ਼ੀਵਿषਾਕਾਰਂਲਕ੍ष੍ਮਣਾਯਵ੍ਯਪਾਸृਜਤ੍ ।
ਸ ਤੇਨਵਿਦ੍ਧਸ੍ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਮਰ੍ਮਦੇਸ਼ੇਸ਼ਰੇਣ ਹ ॥ 98 ॥
ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਾਤ੍ਰਨ੍ਨਿਸ੍ਸਞ੍ਜ੍ਞੋਹ੍ਯਭਵਚ੍ਛਤ੍ਰੁਤਾਪਨਃ ।
ਤਤਃਸ੍ਸਞ੍ਜ੍ਞਾਮੁਪਾਲਭ੍ਯਚਤੁਰ੍ਭਿਸ੍ਸਾਯਕੋਤ੍ਤਮੈਃ ॥ 99 ॥
ਨਿਜਘਾਨਹਯਾਨ੍ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਸਾਰਥਿਂ ਚ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਧ੍ਵਜਸ੍ਯੋਨ੍ਮਥਨਙ੍ਕृਤ੍ਵਾਸ਼ਰਵਰ੍षੈਰਰਿਨ੍ਦਮਃ ॥ 100 ॥
ਅਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਸਸੌਮਿਤ੍ਰਿਸ੍ਤਾਨ੍ਸ਼ਰਾਨਭਿਲਕ੍षਿਤਾਨ੍ ।
ਮੁਮੋਚਲਕ੍ष੍ਮਣੋਬਾਣਾਨ੍ਵਧਾਰ੍ਥਨ੍ਤਸ੍ਯਰਕ੍षਸਃ ॥ 101 ॥
ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕਰੁਜਙ੍ਕਰ੍ਤੁਂਯੁਧਿਤਸ੍ਯਨਰੋਤ੍ਤਮਃ ।
ਅਥੈਨਮਭ੍ਯੁਪਾਗਮ੍ਯਵਾਯੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਹ ॥ 102 ॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਵਰੋ ਹ੍ਯੇष ਅਵਧ੍ਯ ਕਵਚਾਵृਤਃ ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇਣਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਭਿਨ੍ਧ੍ਯੇਨਮੇष ਵਧ੍ਯੋ ਹਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ॥ 103 ॥
ਅਵਧ੍ਯਏषਹ੍ਯਨ੍ਯੇषਾਮਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਙ੍ਕਵਚੀਬਲੀ ।
ਤਤਸ੍ਤੁਵਾਯੋਰ੍ਵਚਨਨ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮਾਨਵੀਰ੍ਯਃ ।
ਸਮਾਦਦੇਬਾਣਮਮੋਘਵੇਗਨ੍ਤਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮਸ੍ਤ੍ਰਂਸਹਸਾਨਿਯੋਜ੍ਯ ॥ 104 ॥
ਨਿਯੁਜ੍ਯਮਾਨੇਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾਬਾਣਵਰੇਸ਼ਿਤਾਗ੍ਰੇ ।
ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚਚਨ੍ਦ੍ਰਰ੍ਕਮਹਾਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਚਨਭਸ਼੍ਚਤਤ੍ਰਾਸਚਚਾਲਚੋਰ੍ਵੀ ॥ 105 ॥
ਤਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਸ੍ਤ੍ਰੇਣਨਿਯੁਜ੍ਯਚਾਪੇਸ਼ਰਂਸੁਪੁਙ੍ਖਂਯਮਦੂਤਕਲ੍ਪਮ੍ ।
ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾਰਿਸੁਤਸ੍ਯਤਸ੍ਯਸਸਰ੍ਜਬਾਣਂਯੁਧਿਵਜ੍ਰਕਲ੍ਪਮ੍ ॥ 106 ॥
ਤਂਲਕ੍ष੍ਮਣੋਤ੍ਸृष੍ਟਮਮੋਘਵੇਗਂਸਮਾਪਤਨ੍ਤਞ੍ਜ੍ਯਲਨਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ੍ ।
ਸੁਪਰ੍ਣਵਜ੍ਰੋਤ੍ਤਮਚਿਤ੍ਰਪੁਙ੍ਖਨ੍ਤਦਾऽਤਿਕਾਯਸ੍ਸਮਰੇਦਦਰ੍ਸ਼ ॥ 107 ॥
ਤਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍षਮਾਣਸ੍ਸਹਸਾऽਤਿਕਾਯੋਜਘਾਨਬਾਣੈਰ੍ਨਿਸ਼ਿਤੈਰਨੇਕੈਃ ।
ਸ ਸਾਯਕਸ੍ਤਸ੍ਯਸੁਪਰ੍ਣਵੇਗਸ੍ਤਦਾਤਿਕਾਯਸ੍ਯਜਗਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮ੍ ॥ 108 ॥
ਤਮਾਗਤਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯਤਦਾਤਿਕਾਯੋਬਾਣਮ੍ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਨ੍ਤਕਕਾਲਕਲ੍ਪਮ੍ ।
ਜਘਾਨਕ੍ਤ੍ਯृष੍ਟਿਗਦਾਕੁਠਾਰੈਸ਼ੂਲੈਰ੍ਹੁਲੈਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਵਿਪਨ੍ਨਚੇਤਾ ॥ 109 ॥
ਤਾਨ੍ਯਾਯੁਧਾਨ੍ਯਦ੍ਭੁਤਵਿਗ੍ਰਹਾਣਿਮੋਘਾਨਿਕृਤ੍ਵਾ ਸ ਸ਼ਰੋऽਗ੍ਨਿਦੀਪ੍ਤਃ ।
ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯਤਸ੍ਯੈਵਕਿਰੀਟਜੁष੍ਟਂ ਤਤੋऽਤਿਕਾਯਸ੍ਯਸ਼ਿਰੋਜਹਾਰ ॥ 110 ॥
ਤਛਚਿਰਸ੍ਸਸ਼ਿਰਸ੍ਤ੍ਰਾਣਂਲਕ੍ष੍ਮਣੇषੁਪ੍ਰਪੀਡਿਤਮ੍ ।
ਪਪਾਤਸਹਸਾਭੂਮੌਸ਼ृਙ੍ਗਂਹਿਮਵਤੋਯਥਾ ॥ 111 ॥
ਤਮ੍ਭੂਮੌਨਿਪਤਿਤਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਵਿਕ੍षਿਪ੍ਤਭੂषਣਂ ਬਭੂਵੁਰ੍ਵ੍ਯਥਿਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਹਤਸ਼ੇषਾਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ॥ 112 ॥
ਤੇਵਿषਣ੍ਣਮੁਖਾਦੀਨਾਃਪ੍ਰਹਾਰਜਨਿਤਸ਼੍ਰਮਾਃ ।
ਵਿਨੇਦੁਰੁਚ੍ਚੈਰ੍ਬਹਵਸ੍ਸਹਸਾਵਿਸ੍ਵਰੈਸ੍ਸ੍ਵਰੈਃ ॥ 113 ॥
ਤਤਸ੍ਤੇਤ੍ਵਰਿਤਂਯਾਤਾਨਿਰਪੇਕ੍षਾਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ।
ਪੁਰੀਮਭਿਮੁਖਾਭੀਤਾਦ੍ਰਵਨ੍ਤੋਨਾਯਕੇਹਤੇ ॥ 114 ॥
ਪ੍ਰਹਰ੍षਯੁਕ੍ਤਾਬਹਵਸ੍ਤੁਵਾਨਰਾਃਪ੍ਰਬੁਦ੍ਦਪਦ੍ਮਪ੍ਰਤਿਮਾਨਨਾਸ੍ਤਦਾ ।
ਅਪੂਜਯਨ੍ਲਕ੍ष੍ਮਣਵਿष੍ਟਭਾਗਿਨਂਹਤੇਰਿਪੌਭੀਮਬਲੇਦੁਰਾਸਦੇ ॥ 115 ॥
ਅਤਿਬਲਮਤਿਕਾਯਮਭ੍ਰਕਲ੍ਪਂਯੁਧਿਵਿਨਿਪਾਤ੍ਯ ਸ ਲਕ੍ष੍ਮਣਃਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ ।
ਤ੍ਵਰਿਤਮਥਤਦਾ ਸ ਰਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਙ੍ਕਪਿਨਿਵਹੈਸ਼੍ਚਸੁਪੂਜਿਤੋਜਗਾਮ ॥ 116 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekasaptatitamassargaḥ |
svabalaṃvyathitandṛṣṭavātumulaṃromaharṣaṇam |
bhrātṛṃścanihatān dṛṣṭavāśakratulyaparākramān || 1 ||
pitṛvyaucāpisanṛdṛśyasamaresannighāditau |
yuddhonmattaṃ ca mattaṃ ca bhrātaraurākṣasarṣabhau || 2 ||
cukopa ca mahātejābrahmadattavaroyudhi |
atikāyo'drisaṅkāśodevadānavadarpahā || 3 ||
sa bhāskarasahasrasyasaṅghātamivabhāsvaram |
rathamāsthāyaśakrārirabhidudrāvavānarān || 4 ||
sa visphāryamahācāpaṅkirīṭīmṛṣṭakuṇḍalaḥ |
nāmaviśrāvayāmāsananāda ca mahāsvanam || 5 ||
tenasiṃhapraṇādenanāmaviśrāvaṇena ca |
jyāśabdena ca bhīmenatrāsayāmāsavānarān || 6 ||
tedṛṣṭavādehamāhātmyaṅkumbhakarṇo'yamuthatitaḥ |
bhayārtāvānarāssarvesaṃśrayanteparasparam || 7 ||
tetasyarūpamālokyayathāviṣṭostrivikrame |
bhayādvānarayūdhāstevidravantitatastataḥ || 8 ||
te'tikāyaṃsamāsādyavānarāmūḍhacetasaḥ |
śaraṇyaṃśaraṇañjagmurlakṣmaṇāgrajamāhave || 9 ||
to'tikāyaṅkākutsthorathasthamparvatopamam |
dadarśadhavaninandūrādgarjantaṅkālameghavat || 10 ||
sa tandṛṣṭavāmahātmānaṃrāghavastuvisismiye |
vānarān sāntvayitvā ca vibhīṣaṇamuvāca ha || 11 ||
ko'sauparvatasaṅkāśodhanuṣmānharilocanaḥ |
yuktehayasahasreṇaviśālesyandanesthitaḥ || 12 ||
ya eṣaniśitaiśśūlaissutīkṇaiḥprāsamudgaraiḥ |
arciṣmadbhirvṛtobhātibhūtairivamaheśvaraḥ || 13 ||
kālajihvāprakāśābhiryaeṣo'tivirājate |
āvṛtorathaśaktībhirvidyudbhirivatoyadaḥ || 14 ||
dhanūṃṣicāsyasajjānihemapṛṣṭhānisarvaśaḥ |
śobhayantirathaśreṣṭhaṃśakracāpamivāmbaram || 15 ||
ka eṣarakṣaśśārdūloraṇabhūmivirājayan |
abhyetirathināṃśreṣṭhorathenādityatejasā || 16 ||
dhvajaśṛṅgapratiṣṭhenarāhuṇābhivirājate |
sūryaramaśinibhairbāṇairdiśo daśa virājayan || 17 ||
triṇatammeghasannādaṃhemapṛṣṭhamalaṅkṛtam |
śatakratudhanuḥprakhyandhanuścāsyavirājate || 18 ||
sa dhvajassapatākaścasānukarṣomahārathaḥ |
catussādisamāyuktomeghastanitāni || 19 ||
viṃśatirdaśa cāṣṭau ca tūṇīrarathamāsthitāḥ |
kārmukāṇi ca bhīmāni jyāśca kāñcanapiṅgalāḥ || 20 ||
dvau ca khaḍagaurathagataupārśvasthaupārśvaśobhitau |
caturhastatsaruyutauvyaktahastadaśāyatau || 21 ||
raktakaṇṭhaguṇo dhīro mahāparvatasannibhaḥ |
kālaḥ kālamahāvaktro meghastha iva bhāskaraḥ || 22 ||
kāñcanāṅgadanaddhābhyāmbhūjābhyāmeṣaśobhate |
śṛṅgābhyāmivatuṅgābhyāṃhimavān parvatottamaḥ || 23 ||
kuṇḍalābhyāntuyasyaitadbhatadhbhātiśubhekṣa |
punarvasvantaragatampūrṇambhimbamivaindavam || 24 ||
ācakṣvamemahābāhotvamenaṃrākṣasottamam |
yandṛṣṭavāvānarāssarvebhayārtāvidrutādiśaḥ || 25 ||
sa pṛṣṭorājaputreṇarāmeṇāmitatejasā |
ācacakṣemahātejāraghavāyavibhīṣaṇaḥ || 26 ||
daśagrīvomahātejārājāvaiśravaṇānujaḥ |
bhīmakarmāmahotsāhorāvaṇorākṣasādhipaḥ || 27 ||
tasyāsīdvīryavānputrorāvaṇapratimoraṇe |
vṛddhasevīśrutidharassarvāstraviduṣāṃvaraḥ || 28 ||
aśvapṛṣṭherathenāgekhaḍagedhanuṣikarṣaṇe |
bhedesāntve ca dāne ca nayemantre ca sammataḥ || 29 ||
yasyabāhūsamāśrityalaṅkāvasatinirbhayā |
tanayandhānyamālinyāatikāyamimaṃviduḥ || 30 ||
etenārādhitobrahmotapasābhāvitātmanā |
astrāṇicāpyavāptāniripavaścaparājitāḥ || 31 ||
surāsurairavadhyatvandattamasmaisvayambhuvā |
etaccakavacandivyaṃradhaścaiṣo'rabhāsvaraḥ || 32 ||
etenaśataśodevādānavāścaparājitāḥ |
rakṣitāni ca rakṣāṃsiyakṣāścāpiniṣūditāḥ || 33 ||
vajraṃviṣṭambhitaṃyenabāṇairindrasyadhīmataḥ |
pāśassalilarājasyaraṇepratihatastathā || 34 ||
eṣo'tikāyobalavānrākṣasānāmatharṣabhaḥ |
rāvaṇasyatodhīmāndevadānavadarpahā || 35 ||
tadasminkriyatāṃyatnaḥkṣiprampuruṣapuṅgava |
purāvānarasainyānikṣyannayatisāyakaiḥ || 36 ||
tatotikāyobalavānpraviśyaharivāhinīm |
viṣphārayāmāsadhanurnanāda ca punaḥpunaḥ || 37 ||
tambhīmavapuṣandṛṣṭavārathasthaṃrathināṃvaram |
abhipeturmahātmānoyepradhānāvanaukasaḥ || 38 ||
kumudodvividomaindonīlaśśarabhaeva ca |
pādapairgiriśṛṅgaiścayugapatsamabhidravan || 39 ||
teṣāṃvṛkṣāṃścaśailāṃścaśaraiḥkāñcanabhūṣaṇaiḥ |
atikāyomahātejāścicchedāstravidāṃvaraḥ || 40 ||
tāṃścaivasarvān sa harīn śaraissarvāyasairbalī |
vivyāthābhimukhassaṅkhyebhīmakāyoniśācara || 41 ||
te'rditāmbāṇavarṣeṇabhinnagātrāḥplavaṅgamāḥ |
na śekuratikāyasyapratikartummahāraṇe || 42 ||
tat tsainyaṃharivīrāṇāntrāsayāmāsarākṣasaḥ |
mṛgayūthamivakruddhohariryauvanadarpitaḥ || 43 ||
sarākṣasendroharisainyamadhyenāyudhyamānannijaghānakañcit |
upetyarāmaṃsadhamaḥ kalāpī sa garvitaṃvākyamidambabhāṣe || 44 ||
rathesthitohaṃśaracāpapāṇirnaprākṛtaṅkañcanayodhayāmi |
yasyāstikaścidvyavasāyayuktodadātumekṣipramihādyayuddham || 45 ||
tattasyavākyambruvatoniśamyacukopasaumitriramitrahantā |
amṛṣyamāṇaścasamutpapātajagrāhacāpaṃ ca tatassmayitvā || 46 ||
kruddhassaumitrirutpatyatūṇādākṣipyasāyakam |
purastādatikāyasyavicakarṣamahaddhanuḥ || 47 ||
pūrayan sa mahīṃśailānākāśaṃsāgarandiśaḥ |
jyāśabdolakṣmaṇasyograstrāsayan rajanīcarān || 48 ||
saumitreścāpanirghoṣaṃśrutvāpratibhayantadā |
visiṣmiyemahātejārākṣasendrātmajobalī || 49 ||
athātikāyaḥkupitodṛṣṭavālakṣmaṇamutthitam |
ādāyaniśitambāṇamidaṃvacanamabravīt || 50 ||
bālastvamasisaumitrevikrameṣvavicakṣaṇaḥ |
gacchakiṅkālasadṛśammāṃyodhayatumicchasi || 51 ||
na himadbāhusṛṣṭānāmastrāṇāhimavānapi |
soḍhumutsahatevegamantarikṣamathomahī || 52 ||
sukhaprasuptaṅkālāgniṃvibodhayitumicchasi |
nyasyacāpannivartasvamāprāṇān jahimadgataḥ || 53 ||
athavātvampratiṣṭabdho na nivartitumicchasi |
tiṣṭhaprāṇān parityajyagamiṣyasiyamakṣyam || 54 ||
paśyameniśitānbāṇānaridarpaniṣūdanān |
īśvarāyudhasaṅkāśāṃstaptakāñcanabhūṣaṇān || 55 ||
eṣa te sarpasaṅkāśo bāṇaḥ pāsyati śoṇitam |
mṛgarāja iva kruddho nāgarājasya śoṇitam || 56 ||
ityevamuktvāsaṅkruddhaśśarandhanuṣisandadhe |
śrutvātikāyasyavacassaroṣaṃsagarvitaṃsamyatirājaputraḥ |
sa sañcukopātibalomanasvīruvācavākyaṃ ca tatomahārtham || 57 ||
na vākyamātreṇabhavān pradhāno na katthanātsatpuruṣābhavanti |
mayisthitedhanvinibāṇapāṇaunidarśayasvātmabalandurātman || 58 ||
karmaṇā sūcayātmānaṃ na vikatthitumarhasi |
pauruṣeṇa tu yo yuktaḥ sa tu śūra iti smṛtaḥ || 59 ||
sarvāyudhasamāyuktodhanvītvaṃrathamāsthitaḥ |
śarairvāyadivāpyastrairdarśayasvaparākramam || 60 ||
tataḥ śiraste niśitaiḥ pātayiṣyāmyahaṃ śaraiḥ |
mārutaḥ kālasampakvaṃ vṛntāttālaphalaṃ yathā || 61 ||
adyatemāmakābāṇāstaptakāñcanabhūṣaṇāḥ |
pāsyantirudhiraṅgātrādbāṇaśalyāntarotthitam || 62 ||
bālo'yamitivijñāya na māvajñātumarhasi |
bālovāyadivāvṛddhomṛtyuñjānīhisaṃyuge || 63 ||
bālenaviṣṇunālokāstrayaḥkrāntāstrivikramaiḥ |
lakṣmaṇasyavacaśśrutvāhetumatparamārthavat || 64 ||
atikāyaḥpracukrodhabāṇañcottamamādade |
tatovidyādharābhūtādevādaityāmaharṣayaḥ || 65 ||
guhyakāścamahātmānastadyuddhandraṣṭumāgaman |
to'tikāyaḥkupitaścāpamāropyasāyakam || 66 ||
lakṣmaṇāyapracikṣepasaṅkṣipannivacāmbaram |
tamāpatantanniśitaṃśaramāśīviṣopamam || 67 ||
ardhacandreṇacicchedalakṣmaṇaḥparavīrahā |
tannikṛttaṃśarandṛṣṭavākṛttabhogamivoragam || 68 ||
atikāyobhṛśaṅkruddhaḥpañcabāṇān samādade |
tānśarān sampracikṣepalakṣmaṇāyaniśācaraḥ || 69 ||
tānaprāptān śaraistīkṣṇaiścicchedabharatānujaḥ |
satān chittvāśitairbāṇairlakṣmaṇaḥparavīrahā || 70 ||
ādadeniśitambāṇañjvalantamivatejasā |
tamādāyadhanuśśreṣṭheyojayāmāsalakṣmaṇaḥ || 71 ||
vicakarṣa ca vegenavisasarja ca vīryavān |
pūrṇāyatavisṛṣenaśareṇanataparvaṇā || 72 ||
lalāṭerākṣasaśreṣṭhamājaghāna sa vīryavān |
salalāṭeśaromagnastasyabhīmasyarakṣasaḥ || 73 ||
dadṛśe śoṇitenāktaḥ pannagendra ivāhave |
rākṣasaḥ pracakampe ca lakṣmaṇeṣu prakampitaḥ || 74 ||
rudrabāṇahataṅghoraṃyathātripuragopuram |
cintayāmāsacāśvāsyavimṛśya ca mahābalaḥ || 75 ||
sādhubāṇanipātenaślāghanīyo'simeripuḥ |
vidhāyaivaṃvinamyāsyanniyamya ca bhujāvubhau || 76 ||
sa rathopasthamāsthāyarathenapracacāra ha |
kantrīnpañcasaptetisāyanrākṣasarṣabhaḥ || 77 ||
ādadesandadhecāpivicakarṣotsasarja ca |
tebāṇāḥkālasaṅkāśārākṣasendradhunuścyutāḥ || 78 ||
hemapuṅkhāraviprakhyāścakrurdīptamivāmbaram |
tastānrākṣasotsṛṣṭānśaraughānrāghavānujaḥ || 79 ||
asambrāntaḥpracicchedaniśitairbahubhiśśaraiḥ |
tān śarānyudhisamprekṣyanikṛttānrāvaṇātmajaḥ || 80 ||
cukopatridaśendrārirjagrāhaniśitaṃśaram |
sasandhāyamahātejāstambāṇaṃsahasotsṛjat || 81 ||
tenassaumitrimāyāntamājaghānastanāntare |
atikāyenasaumitristāḍitoyudhivakṣasi || 82 ||
susrāva rudhiraṃ tīvraṃ madaṃ matta iva dvipaḥ |
sa cakāra tadātmānaṃ viśalyaṃ sahasā vibhuḥ || 83 ||
jagrāha ca śarantīkṣṇamastreṇāpicasandadhe |
āgneyenatadā'streṇayojayāmāsasāyakam || 84 ||
sa jajvālatadābāṇodhanuṣyasyamahātmanaḥ |
atikāyotitejasvīsauramastraṃsamādadhe || 85 ||
tenabāṇambhujaṅgābhaṃhemapuṅkhamayojayat |
tadastrañjvalitaṅghoraṃlakṣmaṇaśśaramāhitam || 86 ||
atikāyāyacikṣepakāladaṇḍamivāntakaḥ |
āgneyenābhisaṃyuktandṛṣṭavābāṇanniśācaraḥ || 87 ||
utsasarjatadābāṇandīptaṃsūryāstrayojitam |
tāvubhāvambarebāṇāvanyonyamabhijaghnatuḥ || 88 ||
tejasāsampradīptāgraukruddhāvivabhujaṅgamau |
tāvanyonyaṃvinirdahyapetaturdharaṇītale || 89 ||
nirarciṣaubhasmakṛtau na bhrājeteśarottamau |
tāvubhaudīpyamānausma na bhrājetemahītale || 90 ||
tato'tikāyassaṅkṛddhastvastramaiṣīkamutsṛjat |
tatpracicchedasaumitrirastramaindreṇavīryavān || 91 ||
aiṣīkannihatandṛṣṭavāruṣitorāvaṇātmajaḥ |
yāmyenārsteṇasaṅkṛddhoyojayāmāsasāyakam || 92 ||
tatastadastrañcikṣepalakṣmaṇāyaniśācaraḥ |
vāyavyenatadastreṇanijaghāna sa lakṣmaṇaḥ || 93 ||
athainaṃśaradhārābhirdhārābhirivatoyadaḥ |
abhyavarṣatsusaṅkṛddholakṣmaṇorāvaṇātmajam || 94 ||
te'tikāyaṃsamāsādyakavacevajrabhūṣite |
bhagnāgraśalyāssahasāpeturbāṇāmahītale || 95 ||
tānmoghānabhisamprekṣyalakṣmaṇaḥparavīrahā |
abhyavarṣanmaheṣūṇāṃsahasreṇamahāyaśāḥ || 96 ||
sa vṛṣyamāṇobāṇaughairatikāyomahābalaḥ |
avadhyakavacassaṅkhyerākṣasonaivavivyathe || 97 ||
śarañcāśīviṣākāraṃlakṣmaṇāyavyapāsṛjat |
sa tenaviddhassaumitrirmarmadeśeśareṇa ha || 98 ||
muhūrtamātrannissañjñohyabhavacchatrutāpanaḥ |
tataḥssañjñāmupālabhyacaturbhissāyakottamaiḥ || 99 ||
nijaghānahayānsaṅkhyesārathiṃ ca mahābalaḥ |
dhvajasyonmathanaṅkṛtvāśaravarṣairarindamaḥ || 100 ||
asambhrāntassasaumitristānśarānabhilakṣitān |
mumocalakṣmaṇobāṇānvadhārthantasyarakṣasaḥ || 101 ||
na śaśākarujaṅkartuṃyudhitasyanarottamaḥ |
athainamabhyupāgamyavāyurvākyamuvāca ha || 102 ||
brahmadattavaro hyeṣa avadhya kavacāvṛtaḥ |
brāhmeṇāstreṇa bhindhyenameṣa vadhyo hi nānyathā || 103 ||
avadhyaeṣahyanyeṣāmastrāṇāṅkavacībalī |
tatastuvāyorvacananniśamyasaumitririndrapratimānavīryaḥ |
samādadebāṇamamoghavegantadbrāhmamastraṃsahasāniyojya || 104 ||
niyujyamānesaumitriṇābāṇavareśitāgre |
diśaścacandrarkamahāgrahāścanabhaścatatrāsacacālacorvī || 105 ||
tambrahmaṇo'streṇaniyujyacāpeśaraṃsupuṅkhaṃyamadūtakalpam |
saumitririndrārisutasyatasyasasarjabāṇaṃyudhivajrakalpam || 106 ||
taṃlakṣmaṇotsṛṣṭamamoghavegaṃsamāpatantañjyalanaprakāśam |
suparṇavajrottamacitrapuṅkhantadā'tikāyassamaredadarśa || 107 ||
tamprekṣamāṇassahasā'tikāyojaghānabāṇairniśitairanekaiḥ |
sa sāyakastasyasuparṇavegastadātikāyasyajagāmapārśvam || 108 ||
tamāgatamprekṣyatadātikāyobāṇampradīptāntakakālakalpam |
jaghānaktyṛṣṭigadākuṭhāraiśūlairhulaiścāpyavipannacetā || 109 ||
tānyāyudhānyadbhutavigrahāṇimoghānikṛtvā sa śaro'gnidīptaḥ |
pragṛhyatasyaivakirīṭajuṣṭaṃ tato'tikāyasyaśirojahāra || 110 ||
tachacirassaśirastrāṇaṃlakṣmaṇeṣuprapīḍitam |
papātasahasābhūmauśṛṅgaṃhimavatoyathā || 111 ||
tambhūmaunipatitandṛṣṭavāvikṣiptabhūṣaṇaṃ babhūvurvyathitāssarvehataśeṣāniśācarāḥ || 112 ||
teviṣaṇṇamukhādīnāḥprahārajanitaśramāḥ |
vineduruccairbahavassahasāvisvaraissvaraiḥ || 113 ||
tatastetvaritaṃyātānirapekṣāniśācarāḥ |
purīmabhimukhābhītādravantonāyakehate || 114 ||
praharṣayuktābahavastuvānarāḥprabuddapadmapratimānanāstadā |
apūjayanlakṣmaṇaviṣṭabhāginaṃhateripaubhīmabaledurāsade || 115 ||
atibalamatikāyamabhrakalpaṃyudhivinipātya sa lakṣmaṇaḥprahṛṣṭaḥ |
tvaritamathatadā sa rāmapārśvaṅkapinivahaiścasupūjitojagāma || 116 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekasaptatitamassargaḥ ||