📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.68 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਅष੍ਟषष੍ਟਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.68 Yuddhakanda - Ashtashashtitama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅष੍ਟषष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂਹਤਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰਾਘਵੇਣਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਰਾਕ੍षਸਾਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯਰਾਵਣਾਯਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍ ॥ 1 ॥
ਰਾਜਨ੍ ਸ ਕਾਲਸਙ੍ਕਾਸ਼ਸ੍ਸਂਯੁਕ੍ਤਃਕਾਲਕਰ੍ਮਣਾ ।
ਵਿਦ੍ਰਾਵ੍ਯਵਾਨਰੀਂਸੇਨਾਮ੍ਭਕ੍षਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਾਨਰਾਨ੍ ॥ 2 ॥
ਪ੍ਰਤਪਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਨ੍ਤੁਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤੋਰਾਮਤੇਜਸਾ ।
ਕਾਯੇਨਾਰ੍ਥਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇਨਸਮੁਦ੍ਰਮ੍ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ 3 ॥
ਨਿਕृਤ੍ਤਕਣ੍ਠੋਰੁਭੁਜੋਵਿਕ੍षਰਨ੍ਰੁਧਿਰਮ੍ਬਹੁ ।
ਰੁਦ੍ਧ੍ਵਾਦ੍ਵਾਰਂਸ਼ਰੀਰੇਣਲਙ੍ਕਾਯਾਃਪਰ੍ਵਤੋਪਮਃ ॥ 4 ॥
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਤਵ ਭ੍ਰਾਤਾ ਕਾਕੁਤ੍ਥ੍ਸਸ਼ਰਪੀਡਿਤਃ ।
ਲਗਣ੍ਡਭੂਤੋ ਵਿਕृਤੋ ਦਾਵਦਗ੍ਧ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਃ ॥ 5 ॥
ਤਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਵਿਨਿਹਤਂਸਙ੍ਖ੍ਯੇਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਮ੍ਮਹਾਬਲਮ੍ ।
ਰਾਵਣਸ਼੍ਸ਼ੋਕਸਨ੍ਤਪ੍ਤੋਮੁਮੋਹ ਚ ਪਪਾਤ ਚ ॥ 6 ॥
ਪਿਤृਵ੍ਯਨ੍ਨਿਹਤਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਦੇਵਾਨ੍ਤਕਨਰਾਨ੍ਤਕੌ ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾਸ਼੍ਚਾਤਿਕਾਯਸ਼੍ਚਰੁਰੁਦੁਸ਼੍ਸ਼ੋਕਪੀਡਿਤਾਃ ॥ 7 ॥
ਭ੍ਰਾਤਰਨ੍ਨਿਹਤਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਰਾਮੇਣਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ ।
ਮਹੋਦਰਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੌਸ਼ੋਕਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੌਬਭੂਵਤੁਃ ॥ 8 ॥
ਤਤਃਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ਸਮਾਸਾਦ੍ਯਸਞ੍ਜ੍ਞਾਂਰਾਕ੍षਸਪੁਙ੍ਗਵਃ ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਵਧਾਦ੍ਦੀਨੋਵਿਲਲਾਪਕੁਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ॥ 9 ॥
ਹਾਵੀਰ ਰਿਪੁਦਰ੍ਪਘ੍ਨ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣ ਮਹਾਬਲ ।
ਤ੍ਵਮ੍ਮਾਂਵਿਹਾਯਵੈਦੈਵਾਦ੍ਯਾਤੋऽਸਿਯਮਸਾਦਨਮ੍ ॥ 10 ॥
ਮਮਸ਼ਲ੍ਯਮਨੁਦ੍ਧृਤ੍ਯਬਾਨ੍ਧਵਾਨਾਮ੍ਮਹਾਬਲ ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੈਨ੍ਯਮ੍ਪ੍ਰਤਾਪ੍ਯੈਕਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ਮਾਂਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯਗਚ੍ਛਸਿ ॥ 11 ॥
ਇਦਾਨੀਙ੍ਖਲ੍ਵਹਨ੍ਨਾਸ੍ਮਿਯਸ੍ਯਮੇਦਕ੍षਿਣੋਭੁਜਃ ।
ਪਤਿਤੋਯਂਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਨ ਬਿਭੇਮਿਸੁਰਾਸੁਰਾਨ੍ ॥ 12 ॥
ਕਥਮੇਵਂਵਿਧੋਵੀਰੋਦੇਵਦਾਨਵਦਰ੍ਪਹਾ ।
ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰੁਦ੍ਰਾਪ੍ਰਤਿਮੋਰਣੇਰਾਘਵੇਣਵੈਹਤਃ ॥ 13 ॥
ਯਸ੍ਯਤੇਵਜ੍ਰਨਿष੍ਪੇषੋ ਨ ਕੁਰ੍ਵਾਦ੍ਵ੍ਯਸਨਂਸਦਾ ।
ਸ ਕਥਂਰਾਮਬਾਣਾਰ੍ਤਮ੍ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੋऽਸਿਮਹੀਤਲੇ ॥ 14 ॥
ਏਤੇਦੇਵਗਣਾਸ੍ਸਾਰ੍ਥਮृषਿਭਿਰ੍ਗਗਨੇਸ੍ਥਿਤਾਃ ।
ਨਿਹਤਨ੍ਤ੍ਵਾਂਰਣੇਦृष੍ਟਵਾਨਿਨਦਨ੍ਤਿਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਾਃ ॥ 15 ॥
ਧ੍ਰੁਵਮਦ੍ਯੈਵਸਂਹृष੍ਟਾਲਬ੍ਧਲਕ੍षਾਃਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਾਃ ।
ਆਰੋਕ੍ष੍ਯਨ੍ਤੀਹਦੁਰ੍ਗਾਣਿਲਙ੍ਕਾਦ੍ਵਾਰਾਣਿਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥ 16 ॥
ਰਾਜ੍ਯੇਨਨਾਸ੍ਤਿਮੇਕਾਰ੍ਯਙ੍ਕਿਙ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਿਸੀਤਯਾ ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਵਿਹੀਨਸ੍ਯਜੀਵਿਤੇਨਾਸ੍ਤਿਮੇਮਤਿਃ ॥ 17 ॥
ਯਦ੍ਯਹਮ੍ਭ੍ਰਾਤृਹਨ੍ਤਾਰਂ ਨ ਹਨ੍ਮਿਯੁਧਿਰਾਘਵਮ੍ ।
ਨਨੁਮੇਮਰਣਂਸ਼੍ਰੇਯੋ ਨ ਚੇਦਂਵ੍ਯਰ੍ਥਜੀਵਿਤਮ੍ ॥ 18 ॥
ਅਦ੍ਯੈਵਤਙ੍ਗਮਿष੍ਯਾਮਿਦੇਸ਼ਂਯਤ੍ਰਾਨੁਜੋਮਮ ।
ਨ ਹਿਭ੍ਰਾਤृਨ੍ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯਕ੍षਣਞ੍ਜੀਵਿਤਮੁਤ੍ਸਹੇ ॥ 19 ॥
ਦੇਵਾਹਿਮਾਂਹਸਿष੍ਯਨ੍ਤਿਦृष੍ਟਵਾਪੂਰ੍ਵਾਪਕਾਰਿਣਮ੍ ।
ਕਥਮਿਨ੍ਦ੍ਰਞ੍ਜਯਿष੍ਯਾਮਿਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣ ਹਤੇਤ੍ਵਯਿ ॥ 20 ॥
ਤਦਿਦਮ੍ਮਾਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂਵਿਭੀषਣਵਚਸ਼੍ਸ਼ੁਭਮ੍ ।
ਯਦਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਮਯਾਤਸ੍ਯ ਨ ਗृਹੀਤਮ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 21 ॥
ਵਿਭੀषਣਵਚੋਯਾਵਤ੍ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਪ੍ਰਹਸ੍ਤਯੋਃ ।
ਵਿਨਾਸ਼ੋऽਯਂਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋਮਾਂਵ੍ਰੀਡਯਤਿਦਾਰੁਣਃ ॥ 22 ॥
ਤਸ੍ਯਾਯਙ੍ਕਰ੍ਮਣਃਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋਵਿਪਾਕੋਮਮਸ਼ੋਕਦਃ ।
ਯਨ੍ਮਯਾਧਾਰ੍ਮਿਕਸ਼੍ਸ਼ਮਾਨ੍ ਸ ਨਿਰਸ੍ਤੋਵਿਭੀषਣਃ ॥ 23 ॥
ਇਤਿਬਹੁਵਿਧਮਾਕੁਲਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾਕृਪਣਮਤੀਵਵਿਲਪ੍ਯਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਮ੍ ।
ਨ੍ਯਪਦਥਦਸ਼ਾਨਨੋਭृਸ਼ਾਰ੍ਤਸ੍ਤਮਨੁਜਮਿਨ੍ਦ੍ਰਰਿਪੁਂਹਤਂਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ॥ 24 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟषष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ |
kumbhakarṇaṃhatandṛṣṭavārāghaveṇamahātmanā |
rākṣasārākṣasendrāyarāvaṇāyanyavedayan || 1 ||
rājan sa kālasaṅkāśassaṃyuktaḥkālakarmaṇā |
vidrāvyavānarīṃsenāmbhakṣayitvā ca vānarān || 2 ||
pratapitvā muhūrtantupraśāntorāmatejasā |
kāyenārthapraviṣṭenasamudrambhīmadarśanam || 3 ||
nikṛttakaṇṭhorubhujovikṣaranrudhirambahu |
ruddhvādvāraṃśarīreṇalaṅkāyāḥparvatopamaḥ || 4 ||
kumbhakarṇastava bhrātā kākutthsaśarapīḍitaḥ |
lagaṇḍabhūto vikṛto dāvadagdha iva drumaḥ || 5 ||
taṃśrutvāvinihataṃsaṅkhyekumbhakarṇammahābalam |
rāvaṇaśśokasantaptomumoha ca papāta ca || 6 ||
pitṛvyannihataṃśrutvādevāntakanarāntakau |
triśirāścātikāyaścaruruduśśokapīḍitāḥ || 7 ||
bhrātarannihataṃśrutvārāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
mahodaramahāpārśvauśokākrāntaubabhūvatuḥ || 8 ||
tataḥkṛcchrātsamāsādyasañjñāṃrākṣasapuṅgavaḥ |
kumbhakarṇavadhāddīnovilalāpakulendriyaḥ || 9 ||
hāvīra ripudarpaghna kumbhakarṇa mahābala |
tvammāṃvihāyavaidaivādyāto'siyamasādanam || 10 ||
mamaśalyamanuddhṛtyabāndhavānāmmahābala |
śatrusainyampratāpyaikastvammāṃsantyajyagacchasi || 11 ||
idānīṅkhalvahannāsmiyasyamedakṣiṇobhujaḥ |
patitoyaṃsamāśritya na bibhemisurāsurān || 12 ||
kathamevaṃvidhovīrodevadānavadarpahā |
kālāgnirudrāpratimoraṇerāghaveṇavaihataḥ || 13 ||
yasyatevajraniṣpeṣo na kurvādvyasanaṃsadā |
sa kathaṃrāmabāṇārtamprasupto'simahītale || 14 ||
etedevagaṇāssārthamṛṣibhirgaganesthitāḥ |
nihatantvāṃraṇedṛṣṭavāninadantipraharṣitāḥ || 15 ||
dhruvamadyaivasaṃhṛṣṭālabdhalakṣāḥplavaṅgamāḥ |
ārokṣyantīhadurgāṇilaṅkādvārāṇisarvaśaḥ || 16 ||
rājyenanāstimekāryaṅkiṅkariṣyāmisītayā |
kumbhakarṇavihīnasyajīvitenāstimematiḥ || 17 ||
yadyahambhrātṛhantāraṃ na hanmiyudhirāghavam |
nanumemaraṇaṃśreyo na cedaṃvyarthajīvitam || 18 ||
adyaivataṅgamiṣyāmideśaṃyatrānujomama |
na hibhrātṛn samutsṛjyakṣaṇañjīvitamutsahe || 19 ||
devāhimāṃhasiṣyantidṛṣṭavāpūrvāpakāriṇam |
kathamindrañjayiṣyāmikumbhakarṇa hatetvayi || 20 ||
tadidammāmanuprāptaṃvibhīṣaṇavacaśśubham |
yadajñānānmayātasya na gṛhītammahātmanaḥ || 21 ||
vibhīṣaṇavacoyāvatkumbhakarṇaprahastayoḥ |
vināśo'yaṃsamutpannomāṃvrīḍayatidāruṇaḥ || 22 ||
tasyāyaṅkarmaṇaḥprāptovipākomamaśokadaḥ |
yanmayādhārmikaśśamān sa nirastovibhīṣaṇaḥ || 23 ||
itibahuvidhamākulāntarātmākṛpaṇamatīvavilapyakumbhakarṇam |
nyapadathadaśānanobhṛśārtastamanujamindraripuṃhataṃviditvā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ||