📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.62 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਦ੍ਵਿषष੍ਟਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.62 Yuddhakanda - Dvishashtitama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਿषष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ ਤੁਰਾਕ੍षਸਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋਨਿਦ੍ਰਾਮਦਸਮਾਕੁਲਃ ।
ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਂਸ਼੍ਰਿਯਾਜੁष੍ਟਂਯਯੌਵਿਪੁਲਵਿਕ੍ਰਮਃ ॥ 1 ॥
ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਂਸਹਸ੍ਰੈਸ਼੍ਚਵृਤਃਪਰਮਦੁਰ੍ਜਯਃ ।
ਗृਹੇਭ੍ਯਃਪੁष੍ਪਵਰ੍षੇਣਕੀਰ੍ਯਮਾਣਸ੍ਤਦਾਯਯੌ ॥ 2 ॥
ਸ ਹੇਮਜਾਲਵਿਤਤਮ੍ਭਾਨੁਭਾਸ੍ਵਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਵਿਪੁਲਂਰਮ੍ਯਂਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ ॥ 3 ॥
ਸ ਤਤ੍ਤਦਾ ਸੂਰ੍ਯ ਇਵਾਭ੍ਰਜਾਲਮ੍ ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਰਕ੍षੋਧਿਪਤੇਰ੍ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਦੂਰੇऽਗ੍ਰਜਮਾਸਨਸ੍ਥਮ੍ ।
ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਇਵਾਸਨਸ੍ਥਮ੍ ॥ 4 ॥
ਭ੍ਰਾਤੁਸ੍ਸਭਵਨਙ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਰਕ੍षੋਗਣਸਮਨ੍ਵਿਮ੍ ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਃਪਦਨ੍ਯਾਸੈਰਕਮ੍ਪਯਤਮੇਦਿਨੀਮ੍ ॥ 5 ॥
ਸੋऽਭਿਗਮ੍ਯਗृਹਮ੍ਭ੍ਰਾਤੁਃਕਕ੍ष੍ਯਾਮਭਿਵਿਗਾਹ੍ਯ ਚ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ੋਦ੍ਵਿਗਨ੍ਨਮਾਸੀਨਂਵਿਮਾਨੇਪੁष੍ਪਕੇਗੁਰੁਮ੍ ॥ 6 ॥
ਅਥਦृष੍ਟਵਾਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਃਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਤੂਰ੍ਣਮੁਤ੍ਥਾਯਸਂਹृष੍ਟਃਸਨ੍ਨਿਕਰ੍षਮੁਪਾਨਯਤ੍ ॥ 7 ॥
ਅਥਾਸੀਨਸ੍ਯਪਰ੍ਯਙ੍ਕੇਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋਮਹਾਬਲਃ ।
ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵਵਨ੍ਦੇਚਰਣੌਕਿਙ੍ਕृਤ੍ਯਮਿਤਿਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 8 ॥
ਉਤ੍ਪਤ੍ਯਚੈਨਮ੍ਮੁਦਿਤੋਰਾਵਣਃਪਰਿषਸ੍ਵਜੇ ।
ਸ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾਸਮ੍ਪਰਿष੍ਵਕ੍ਤੋਯਥਾਵਚ੍ਛਾਭਿਨਨ੍ਦਿਤਃ ॥ 9 ॥
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ਼੍ਸ਼ੁਭਨ੍ਦਿਵ੍ਯਮ੍ਪ੍ਰਤਿਪੇਦੇਵਰਾਸਨਮ੍ ।
ਸ ਤਦਾਸਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋਮਹਾਬਲਃ ॥ 10 ॥
ਸਂਰਕ੍ਤਨਯਨਃਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਰਾਵਣਂਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਕਿਮਰ੍ਥਮਹਮਾਦृਤ੍ਯਤ੍ਵਯਾਰਾਜਨ੍ਵਿਬੋਧਿਤਃ ॥ 11 ॥
ਸ਼ਂਸਕਸ੍ਮਾਦ੍ਭਯਨ੍ਤੇऽਤ੍ਰਕੋऽਦ੍ਯਪ੍ਰੇਤੋਭਵਿष੍ਯਤਿ ।
ਭ੍ਰਾਤਰਂਰਾਵਣਃਕ੍ਰੁਦ੍ਧਙ੍ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 12 ॥
ਈषਤ੍ਤੁਪਰਿਵृਤ੍ਤਾਭ੍ਯਾਨ੍ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਅਦ੍ਯਤੇਸੁਮਹਾਨ੍ਕਾਲਸ਼੍ਸ਼ਯਾਨਸ੍ਯਮਹਾਬਲ ॥ 13 ॥
ਸੁਖਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨੀषੇਮਮਰਾਮਕृਤਮ੍ਭਯਮ੍ ।
ਏषਦਾਸ਼ਰਥੀਰਾਮਃਸੁਗ੍ਰੀਵਸਹਿਤੋਬਲੀ ॥ 14 ॥
ਸਮੁਦ੍ਰਂਸਬਲਸ੍ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾਮੂਲਨ੍ਨਃਪਰਿਕृਨ੍ਤਤਿ ।
ਹਨ੍ਤਪਸ਼੍ਯਸ੍ਵਲਙ੍ਕਾਯਾਵਨਾਨ੍ਯੁਪਵਨਾਨਿ ਚ ॥ 15 ॥
ਸੇਤੁਨਾਸੁਖਮਾਗਮ੍ਯਵਾਨਰੈਕਾਰ੍ਣਵੀਕृਤਮ੍ ।
ਯੇਰਾਕ੍षਸਾਮੁਖ੍ਯਤਮਾਹਤਾਸ੍ਤੇਵਾਨਰੈਰ੍ਯੁਧਿ ॥ 16 ॥
ਵਾਨਰਾਣਾਙ੍ਕ੍षਯਂਯੁਦ੍ਧੇ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿਕਦਾਚਨ ।
ਨਚਾਪਿਵਾਨਰਾਯੁਦ੍ਧੇਜਿਤਪੂਰ੍ਵਾਃਕਦਾਚਨ ॥ 17 ॥
ਤਦੇਤਦ੍ਭਯਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵੇਮਾਮ੍ਮਹਬਲ ।
ਨਾਸ਼ਯਤ੍ਵਮਿਮਾਨਦ੍ਯਤਦਰ੍ਥਮ੍ਬੋਧਿਤੋਭਵਾਨ੍ ॥ 18 ॥
ਸਰ੍ਵਕ੍षਪਿਤਕੋਸ਼ਂ ਚ ਸ ਤ੍ਵਮਭ੍ਯਵਪਦ੍ਯਮਾਮ੍ ।
ਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵੇਮਾਮ੍ਪੁਰੀਂਲਙ੍ਕਾਮ੍ਬਾਲਵृਦ੍ਧਾਵਸ਼ੇषਿਤਾਮ੍ ॥ 19 ॥
ਭ੍ਰਾਤੁਰਰ੍ਥੇਮਹਾਬਾਹੋ ਕੁਰੁਕਰ੍ਮਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍ ।
ਮਯੈਵਨ੍ਨੋਕ੍ਤਪੂਰ੍ਵੋਹਿਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਭ੍ਰਾਤਃ ਪਰਨ੍ਤਪ ॥ 20 ॥
ਤ੍ਵਯ੍ਯਸ੍ਤਿਮਮਸ੍ਨੇਹਃਪਰਾਸਮ੍ਭਾਵਨਾ ਚ ਮੇ ।
ਦੈਵਾਸੁਰੇषੁਯੁਦ੍ਧੇषੁਬਹੁਸ਼ੋਰਾਕ੍षਸਰ੍षਭ ॥ 21 ॥
ਤ੍ਵਯਾਦੇਵਾਃਪ੍ਰਤਿਵ੍ਯੂਹ੍ਯਨਿਰ੍ਜਿਤਾਸ਼੍ਚਾਸੁਰਾਯੁਧਿ ।
ਤਦੇਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਾਤਿष੍ਠਵੀਰ੍ਯਮ੍ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮ ॥ 22 ॥
ਨ ਹਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸਦृਸ਼ੋ ਬਲੀ ।
ਕੁਰੁष੍ਵ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤਮੇਤਦੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਯਥਾਪ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਿਯਰਣ ਬਾਨ੍ਧਵਪ੍ਰਿਯ ।
ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ ਵਿਧਮ ਸਪਤ੍ਨਵਾਹਿਨੀਮ੍ ।
ਸ਼ਰਦ੍ਘਨਂ ਪਵਨ ਇਵੋਦ੍ਯਤੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ 23 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿषष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dviṣaṣṭitamassargaḥ |
sa turākṣasaśārdūlonidrāmadasamākulaḥ |
rājamārgaṃśriyājuṣṭaṃyayauvipulavikramaḥ || 1 ||
rākṣasānāṃsahasraiścavṛtaḥparamadurjayaḥ |
gṛhebhyaḥpuṣpavarṣeṇakīryamāṇastadāyayau || 2 ||
sa hemajālavitatambhānubhāsvaradarśanam |
dadarśavipulaṃramyaṃrākṣasendraniveśanam || 3 ||
sa tattadā sūrya ivābhrajālam |
praviśya rakṣodhipaterniveśanam |
dadarśa dūre'grajamāsanastham |
svayambhuvaṃ śakra ivāsanastham || 4 ||
bhrātussabhavanaṅgacchanrakṣogaṇasamanvim |
kumbhakarṇaḥpadanyāsairakampayatamedinīm || 5 ||
so'bhigamyagṛhambhrātuḥkakṣyāmabhivigāhya ca |
dadarśodvigannamāsīnaṃvimānepuṣpakegurum || 6 ||
athadṛṣṭavādaśagrīvaḥkumbhakarṇamupasthitam |
tūrṇamutthāyasaṃhṛṣṭaḥsannikarṣamupānayat || 7 ||
athāsīnasyaparyaṅkekumbhakarṇomahābalaḥ |
bhrāturvavandecaraṇaukiṅkṛtyamiticābravīt || 8 ||
utpatyacainammuditorāvaṇaḥpariṣasvaje |
sa bhrātrāsampariṣvaktoyathāvacchābhinanditaḥ || 9 ||
kumbhakarṇaśśubhandivyampratipedevarāsanam |
sa tadāsanamāśrityakumbhakarṇomahābalaḥ || 10 ||
saṃraktanayanaḥkrodhādrāvaṇaṃvākyamabravīt |
kimarthamahamādṛtyatvayārājanvibodhitaḥ || 11 ||
śaṃsakasmādbhayante'trako'dyapretobhaviṣyati |
bhrātaraṃrāvaṇaḥkruddhaṅkumbhakarṇamavasthitam || 12 ||
īṣattuparivṛttābhyānnetrābhyāṃvākyamabravīt |
adyatesumahānkālaśśayānasyamahābala || 13 ||
sukhitastvaṃ na jānīṣemamarāmakṛtambhayam |
eṣadāśarathīrāmaḥsugrīvasahitobalī || 14 ||
samudraṃsabalastīrtvāmūlannaḥparikṛntati |
hantapaśyasvalaṅkāyāvanānyupavanāni ca || 15 ||
setunāsukhamāgamyavānaraikārṇavīkṛtam |
yerākṣasāmukhyatamāhatāstevānarairyudhi || 16 ||
vānarāṇāṅkṣayaṃyuddhe na paśyāmikadācana |
nacāpivānarāyuddhejitapūrvāḥkadācana || 17 ||
tadetadbhayamutpannantrāyasvemāmmahabala |
nāśayatvamimānadyatadarthambodhitobhavān || 18 ||
sarvakṣapitakośaṃ ca sa tvamabhyavapadyamām |
trāyasvemāmpurīṃlaṅkāmbālavṛddhāvaśeṣitām || 19 ||
bhrāturarthemahābāho kurukarmasuduṣkaram |
mayaivannoktapūrvohikaścidbhrātaḥ parantapa || 20 ||
tvayyastimamasnehaḥparāsambhāvanā ca me |
daivāsureṣuyuddheṣubahuśorākṣasarṣabha || 21 ||
tvayādevāḥprativyūhyanirjitāścāsurāyudhi |
tadetatsarvamātiṣṭhavīryambhīmaparākrama || 22 ||
na hi te sarvabhūteṣu dṛśyate sadṛśo balī |
kuruṣva me priyahitametaduttamam |
yathāpriyaṃ priyaraṇa bāndhavapriya |
svatejasā vidhama sapatnavāhinīm |
śaradghanaṃ pavana ivodyato mahān || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dviṣaṣṭitamassargaḥ ||