📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.53 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
6.53 Yuddhakanda - Tripanchasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍षਨ੍ਨਿਹਤਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਰਾਵਣੋਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਕ੍ਰੋਧੇਨਮਹਤਾऽਵਿष੍ਟੋਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਨੁਰਗੋਯਥਾ ॥ 1 ॥
ਦੀਰ੍ਘਮੁष੍ਣਂਵਿਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਯਕ੍ਰੋਧੇਨਕਲੁषੀਕृਤਃ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਕ੍षਸਙ੍ਕ੍ਰੂਰਂਵਜ੍ਰਦਂष੍ਟ੍ਰਮ੍ਮਹਾਬਲਮ੍ ॥ 2 ॥
ਗਚ੍ਛਤ੍ਵਂਵੀਰ ਨਿਰ੍ਯਾਹਿਰਾਕ੍षਸੈਃਪਰਿਵਾਰਿਤਃ ।
ਜਹਿਦਾਸ਼ਰਥਿਂਰਾਮਂਸੁਗ੍ਰੀਵਂਵਾਨਰੈਃਸਹ ॥ 3 ॥
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ਰੁਤਤਰਮ੍ਮਾਯਾਵੀਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।
ਨਿਰ੍ਜਗਾਮਬਲੈਸ੍ਸਾਰ੍ਦਮ੍ਬਹੁਭਿਃਪਰਿਵਾਰਿਤਃ ॥ 4 ॥
ਨਾਗੈਰਸ਼੍ਵੈਃਖਰੈਰੁष੍ਟ੍ਰੈਃਸਂਯੁਕ੍ਤਸ੍ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ ।
ਪਤਾਕਾਧ੍ਵਜਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚਰਥੈਸ਼੍ਚਸਮਲਙ੍ਕृਤਃ ॥ 5 ॥
ਤਤੋਵਿਚਿਤ੍ਰਕੇਯੂਰਮੁਕੁਟੈਸ਼੍ਚਵਿਭੂषਿਤਃ ।
ਤਨੁਤ੍ਰਾਣਿਚਸਮਾਵृਤ੍ਯਸਧਨੁਰ੍ਨਿਰ੍ਯਯੌਦ੍ਰੁਤਮ੍ ॥ 6 ॥
ਪਤਾਕਾਲਙ੍ਕृਤਨ੍ਦੀਪ੍ਤਨ੍ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਿਤਮ੍ ।
ਰਥਮ੍ਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣਙ੍ਕृਤ੍ਵਾਸਮਾਰੋਹਚ੍ਚਮੂਪਤਿਃ ॥ 7 ॥
ਯष੍ਟਿਭਿਸ੍ਤੋਮਰੈਚਸ਼ਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਸ਼ੂਲੈਸ਼੍ਚਮੁਸਲੈਰਪਿ ।
ਭਿਣ੍ਡਿਪਾਲੈਸ਼੍ਚਪਾਸ਼ੈਸ਼੍ਚਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃਪਟ੍ਟਸੈਰਪਿ ॥ 8 ॥
ਖਡਗੈਸ਼੍ਚਕ੍ਰੈਰ੍ਗਦਾਭਿਸ਼੍ਚਨਿਸ਼ਿਤੈਸ਼੍ਚਪਰਸ਼੍ਵਧੈਃ ।
ਪਦਾਤਯਸ਼੍ਚਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਿਵਿਵਿਧਾਃਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਯਃ ॥ 9 ॥
ਵਿਚਿਤ੍ਰਵਾਸਸਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੀਪ੍ਤਾ ਰਾਕ੍षਸਪੁਙ੍ਗਵਾਃ ।
ਗਜ ਮਦੋਤ੍ਕਟਾਃ ਸ਼ੂਰਾਸ਼੍ਚਲਨ੍ਤ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਾ ॥ 10 ॥
ਤੇਯੁਦ੍ਧਕੁਸ਼ਲੈਰੂਢਾਸ੍ਤੋਮਰਾਙ੍ਕੁਸ਼ਪਾਣਿਭਿਃ ।
ਅਨ੍ਯੇਲਕ੍षਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਸ਼ੂਰਾਰੂਢਾਮਹਾਬਲਾਃ ॥ 11 ॥
ਤਦ੍ਰਾਕ੍षਸਬਲਂਸਰ੍ਵਂਵਿਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਮਸ਼ੋਭਤ ।
ਪ੍ਰਾਵृਟਕਾਲੇਯਥਾਮੇਘਾਨਰ੍ਦਮਾਨਾਸ੍ਸਵਿਦ੍ਯੁਤਃ ॥ 12 ॥
ਨਿਸ੍ਸृਤਾਦਕ੍षਿਣਦ੍ਵਾਰਾਦਙ੍ਗਦੋਯਤ੍ਰਯੂਥਪਃ ।
ਤੇषਾਨ੍ਨਿष੍ਕ੍ਰਮਮਾਣਾਨਾਮਸ਼ੁਭਂਸਮਜਾਯਤ ॥ 13 ॥
ਆਕਾਸ਼ਾਦ੍ਵਿਘਨਾਤ੍ਤੀਵ੍ਰਾਦੁਲ੍ਕਾਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯਨ੍ਯਪਤਂਸ੍ਤਦਾ ।
ਵਮਨ੍ਤ੍ਯਃਪਾਵਕਜ੍ਵਾਲਾਸ਼ਸ਼ਿਵਾਘੋਰਂਵਵਾਸ਼ਿਰੇ ॥ 14 ॥
ਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਤਮृਗਾਘੋਰਾਰਕ੍षਸਾਨ੍ਨਿਧਨਨ੍ਤਦਾ ।
ਸਮਾਪਤਨ੍ਤੋਯੋਧਾਸ੍ਤੁਪ੍ਰਾਸ੍ਖਲਨ੍ ਸ੍ਤਤ੍ਰਦਾਰੁਣਮ੍ ॥ 15 ॥
ਏਤਾਨੌਤ੍ਪਾਤਿਕਾਨ੍ ਦृष੍ਟਵਾਵਜ੍ਰਦਂष੍ਟ੍ਰੋਮਹਾਬਲਃ ।
ਧੈਰ੍ਯਮਾਲਮ੍ਭ੍ਯਤੇਜਸ੍ਵੀਨਿਰ੍ਜਗਾਮਰਣੋਤ੍ਸੁਕਃ ॥ 16 ॥
ਤਾਂਸ੍ਤੁਨਿष੍ਕ੍ਰਮਤੋਦृष੍ਟਵਾਵਾਨਰਾਜਿਤਕਾਸ਼ਿਨਃ ।
ਪ੍ਰਣੇਦੁਸ੍ਸੁਮਹਾਨਾਦਾਨ੍ਪੂਰਯਾਂਸ਼੍ਚਦਿਸ਼ੋਦਸ਼ ॥ 17 ॥
ਤਤਃਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਨ੍ਤੁਮੁਲਂਹਰੀਣਾਂਰਾਕ੍षਸੈਸ੍ਸਹ ।
ਘੋਰਾਣਾਮ੍ਭੀਮਰੂਪਾਣਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਵਥਕਾਙ੍ ਕ੍षਿਣਾਮ੍ ॥ 18 ॥
ਨਿष੍ਪਤਨ੍ਤੋਮਹੋਤ੍ਸਾਹੋਭਿਨ੍ਨਦੇਹਸ਼ਿਰੋਧਰਾਃ ।
ਰੁਧਿਰੋਕ੍षਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਾਨ੍ਯਪਤਨ੍ਥਰਣੀਤਲੇ ॥ 19 ॥
ਕੇਚਿਦਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਾਸਾਦ੍ਯਸ਼ੂਰਾਃਪਰਿਘਪਾਣਯਃ ।
ਚਿਕ੍षਿਪੁਰ੍ਵਿਵਿਧਂਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂਸਮਰੇष੍ਨ੍ਵਿਵਰ੍ਤਿਨਃ ॥ 20 ॥
ਦ੍ਰੁਮਾਣਾਞ੍ਚਸ਼ਿਲਾਨਾਞ੍ਚਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਞ੍ਚਾਪਿਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨਃ ॥ 21 ॥
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇਸੁਮਹਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰਘੋਰੋਹृਦਯਭੇਦਸਃ ।
ਰਥਨੇਮਿਸ੍ਵਨਸ੍ਤਤ੍ਰਧਨੁषਸ਼੍ਚਾਪਿਨਿਸ੍ਵਸਤ੍ ॥ 22 ॥
ਸ਼ਙ੍ਖਭੇਰੀਮृਦਙ੍ਗਾਨਾਮ੍ਬਭੂਵਤੁਮੁਲਃਸ੍ਵਨਃ ।
ਕੇਚਿਦਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿਸਨ੍ਸृਜ੍ਯਬਾਹੁਯੁਦ੍ਧਮਕੁਰ੍ਵਤ ।
ਤਲੈਸ਼੍ਚਚਰਣੈਸ਼੍ਚਾਪਿਮੁष੍ਟਿਭਿਸ਼੍ਚਦ੍ਰੁਮੈਰਪਿ ॥ 23 ॥
ਜਾਨੁਭਿਸ਼੍ਚਹਤਾਃਕੇਚਿਦ੍ਭਿਨ੍ਨਦੇਹਾਸ਼੍ਚਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਃਕੇਚਿਦ੍ਵਾਨਰੈਰ੍ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦੈਃ ॥ 24 ॥
ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ਵਾਨਰੈਰ੍ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦੈਃ ।
ਵਜ੍ਰਦਂष੍ਟ੍ਰੋ ਭृਸ਼ਂ ਬਾਨੈ ਰਣੇ ਵਿਤ੍ਰਾਸਯਨ੍ ਹਰੀਨ੍ ॥ 25 ॥
ਬਲਵਨ੍ਤੋऽਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦੁषੋਨਾਨਾਪ੍ਰਹਰਣਾਰਣੇ ।
ਜਘ੍ਨੁਰ੍ਵਾਨਰਸੈਨ੍ਯਾਨਿਰਾਕ੍षਸਾਃਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਾਃ ॥ 26 ॥
ਜਘ੍ਨਰ੍ਵਾਨਰਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚਿਤਾਃ ।
ਜਘ੍ਨੇ ਤਾਨ੍ ਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਧृष੍ਟੋ ਵਾਲਿਸੁਤੋ ਰਣੇ ॥ 27 ॥
ਤਾਨ੍ ਰਾਕ੍षਸਗਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵृਕ੍षਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਅਙ੍ਗਦਃਕ੍ਰੋਧਤਾਮ੍ਰਾਕ੍षਃਸਿਂਹਃਕ੍षੁਦ੍ਰਮृਗਾਨਿਵ ॥ 28 ॥
ਕਾਰਕਦਨਙ੍ਘੋਰਂਸ਼ਕ੍ਰਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ॥ 29 ॥
ਅਙ੍ਗਦਾਭਿਹਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰਰਾਕ੍षਸਾਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ।
ਵਿਭਿਨ੍ਨਸ਼ਿਰਸਃਪੇਤੁਰ੍ਵਿਕृਤਾਇਵਪਾਦਪਾਃ ॥ 30 ॥
ਰਥੈਰਸ਼੍ਵੈਰ੍ਧ੍ਵਜੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਸ਼ਰੈਰ੍ਹਰਿਰਕ੍षਸਾਮ੍ ।
ਰੁਧਿਰੇਣਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾਭੂਮਿਰ੍ਭਯਕਰਾਤਦਾ ॥ 31 ॥
ਹਾਰਕੇਯੂਰਵਸ੍ਸ੍ਰੈਸ਼੍ਚਸ਼ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚਸਮਲਙ੍ਕृਤਾ ।
ਭੂਮਿਰ੍ਭਾਤਿਰਣੇਤਤ੍ਰਸ਼ਾਰਦੀਵਯਥਾਨਿਸ਼ਾ ॥ 32 ॥
ਅਙ੍ਗਦਸ੍ਯਚਵੇਗੇਨਤਦ੍ਰਾਕ੍षਸਬਲਮ੍ਮਹਤ੍ ।
ਪ੍ਰਾਕਮ੍ਪਤਤਦਾਤਤ੍ਰਪਵਨੇਨਾਮ੍ਬੁਦੋਯਥਾ ॥ 33 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha tripañcāśassargaḥ |
dhūmrākṣannihataṃśrutvārāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
krodhenamahatā'viṣṭoniśśvasannuragoyathā || 1 ||
dīrghamuṣṇaṃviniśśvasyakrodhenakaluṣīkṛtaḥ |
abravīdrākṣasaṅkrūraṃvajradaṃṣṭrammahābalam || 2 ||
gacchatvaṃvīra niryāhirākṣasaiḥparivāritaḥ |
jahidāśarathiṃrāmaṃsugrīvaṃvānaraiḥsaha || 3 ||
tathetyuktvādrutatarammāyāvīrākṣaseśvaram |
nirjagāmabalaissārdambahubhiḥparivāritaḥ || 4 ||
nāgairaśvaiḥkharairuṣṭraiḥsaṃyuktassusamāhitaḥ |
patākādhvajacitraiścarathaiścasamalaṅkṛtaḥ || 5 ||
tatovicitrakeyūramukuṭaiścavibhūṣitaḥ |
tanutrāṇicasamāvṛtyasadhanurniryayaudrutam || 6 ||
patākālaṅkṛtandīptantaptakāñcanabhūṣitam |
rathampradakṣiṇaṅkṛtvāsamārohaccamūpatiḥ || 7 ||
yaṣṭibhistomaraicaśitraiśśūlaiścamusalairapi |
bhiṇḍipālaiścapāśaiścaśaktibhiḥpaṭṭasairapi || 8 ||
khaḍagaiścakrairgadābhiścaniśitaiścaparaśvadhaiḥ |
padātayaścaniryāntivividhāḥśastrapāṇayaḥ || 9 ||
vicitravāsasaḥ sarve dīptā rākṣasapuṅgavāḥ |
gaja madotkaṭāḥ śūrāścalanta iva parvatā || 10 ||
teyuddhakuśalairūḍhāstomarāṅkuśapāṇibhiḥ |
anyelakṣaṇasaṃyuktāśśūrārūḍhāmahābalāḥ || 11 ||
tadrākṣasabalaṃsarvaṃviprasthitamaśobhata |
prāvṛṭakāleyathāmeghānardamānāssavidyutaḥ || 12 ||
nissṛtādakṣiṇadvārādaṅgadoyatrayūthapaḥ |
teṣānniṣkramamāṇānāmaśubhaṃsamajāyata || 13 ||
ākāśādvighanāttīvrādulkāścābhyanyapataṃstadā |
vamantyaḥpāvakajvālāśaśivāghoraṃvavāśire || 14 ||
vyāharantamṛgāghorārakṣasānnidhanantadā |
samāpatantoyodhāstuprāskhalan statradāruṇam || 15 ||
etānautpātikān dṛṣṭavāvajradaṃṣṭromahābalaḥ |
dhairyamālambhyatejasvīnirjagāmaraṇotsukaḥ || 16 ||
tāṃstuniṣkramatodṛṣṭavāvānarājitakāśinaḥ |
praṇedussumahānādānpūrayāṃścadiśodaśa || 17 ||
tataḥpravṛttantumulaṃharīṇāṃrākṣasaissaha |
ghorāṇāmbhīmarūpāṇāmanyonyavathakāṅ kṣiṇām || 18 ||
niṣpatantomahotsāhobhinnadehaśirodharāḥ |
rudhirokṣitasarvāṅgānyapatantharaṇītale || 19 ||
kecidanyonyamāsādyaśūrāḥparighapāṇayaḥ |
cikṣipurvividhaṃśastraṃsamareṣnvivartinaḥ || 20 ||
drumāṇāñcaśilānāñcaśastrāṇāñcāpinissvanaḥ || 21 ||
śrūyatesumahāṃstatraghorohṛdayabhedasaḥ |
rathanemisvanastatradhanuṣaścāpinisvasat || 22 ||
śaṅkhabherīmṛdaṅgānāmbabhūvatumulaḥsvanaḥ |
kecidastrāṇisansṛjyabāhuyuddhamakurvata |
talaiścacaraṇaiścāpimuṣṭibhiścadrumairapi || 23 ||
jānubhiścahatāḥkecidbhinnadehāścarākṣasāḥ |
śilābhiścūrṇitāḥkecidvānarairyuddhadurmadaiḥ || 24 ||
śilābhiścūrṇitāḥ kecidvānarairyuddhadurmadaiḥ |
vajradaṃṣṭro bhṛśaṃ bānai raṇe vitrāsayan harīn || 25 ||
balavanto'straviduṣonānāpraharaṇāraṇe |
jaghnurvānarasainyānirākṣasāḥkrodhamūrchitāḥ || 26 ||
jaghnarvānarasainyāni rākṣasāḥ krodhamūrcitāḥ |
jaghne tān rākṣasān sarvān dhṛṣṭo vālisuto raṇe || 27 ||
tān rākṣasagaṇānsarvānvṛkṣamudyamyavīryavān |
aṅgadaḥkrodhatāmrākṣaḥsiṃhaḥkṣudramṛgāniva || 28 ||
kārakadanaṅghoraṃśakratulyaparākramaḥ || 29 ||
aṅgadābhihatāstatrarākṣasābhīmavikramāḥ |
vibhinnaśirasaḥpeturvikṛtāivapādapāḥ || 30 ||
rathairaśvairdhvajaiścitraiśśarairharirakṣasām |
rudhireṇasañchannābhūmirbhayakarātadā || 31 ||
hārakeyūravassraiścaśatraiścasamalaṅkṛtā |
bhūmirbhātiraṇetatraśāradīvayathāniśā || 32 ||
aṅgadasyacavegenatadrākṣasabalammahat |
prākampatatadātatrapavanenāmbudoyathā || 33 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe tripañcāśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever