📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.51 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਏਕਪਞ੍ਚਾਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
6.51 Yuddhakanda - Ekapanchasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤੇषਾਂਸੁਤੁਮੁਲਂਸ਼ਬ੍ਦਂਵਾਨਰਾਣਾਨ੍ਤਰਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ।
ਨਰ੍ਦਤਾਂਰਾਕ੍षਸੈਸ੍ਸਾਰ੍ਧਨ੍ਤਦਾਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵਰਾਵਣਃ ॥ 1 ॥
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਗਮ੍ਭੀਰਨਿਰ੍ਘੋषਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਸਨਿਨਦਮ੍ਭृਸ਼ਮ੍ ।
ਸਚਿਵਾਨਾਨ੍ਤਤਸ੍ਤੇषਾਮ੍ਮਧ੍ਯੇਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 2 ॥
ਯਥਾऽਸੌਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਨਾਂਵਾਨਰਾਣਾਂਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ ।
ਬਹੂਨਾਂਸੁਮਹਾਨ੍ਨਾਦੋਮੇਘਨਾਮਿਵਗਰ੍ਜਿਤਾਮ੍ ॥ 3 ॥
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂਸੁਮਹਤੀਪ੍ਰੀਤਿਰੇਤੇषਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰਸਂਸ਼ਯਃ ।
ਤਥਾਹਿਵਿਪੁਲੈਰ੍ਨਾਦੈਸ਼੍ਚੁਕ੍षੁਭੇਵਰੁਣਾਲਯਃ ॥ 4 ॥
ਤੌਤੁਬਦ੍ਧੌਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ष੍ਣੈਰ੍ਭ੍ਰਾਤਰੌਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ।
ਅਯਞ੍ਚਸੁਮਹਾਨ੍ਨਾਦਸ਼ਙ੍ਕਾਞ੍ਜਨਯਤੀਵਮੇ ॥ 5 ॥
ਏਤਤ੍ਤੁਵਚਨਞ੍ਚੋਕ੍ਤ੍ਵਾਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੋਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਉਵਾਚਨੈਰृਤਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰਸਮੀਪਪਰਿਵਰ੍ਤਿਨਃ ॥ 6 ॥
ਜ੍ਞਾਯਤਾਨ੍ਤੂਰ੍ਣਮੇਤੇषਾਂਸਰ੍ਵੇषਾਞ੍ਚਵਨਚਾਰਿਣਾਮ੍ ।
ਸ਼ੋਕਕਾਲੇਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਹਰ੍षਕਾਰਣਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 7 ॥
ਤਥੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇਨਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃਪ੍ਰਾਕਾਰਮਧਿਰੁਹ੍ਯਚ ।
ਦਦृਸ਼ੁਃਪਾਲਿਤਾਂਸੇਨਾਂਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 8 ॥
ਤੌਚਮੁਕ੍ਤੌਸੁਘੋਰੇਣਸ਼ਰਬਨ੍ਧੇਨਰਾਘਵੌ ।
ਸਮੁਤ੍ਥਿਤੌਮਹਾਭਾਗੌਵਿषੇਦੁਃਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯਰਾਕ੍षਸਾਃ ॥ 9 ॥
ਸਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਹृਦਯਾਃਸਰ੍ਵੇਪ੍ਰਾਕਾਰਾਤ੍ ਵਰੁਹ੍ਯਤੇ ।
ਵਿषਣ੍ਣਵਦਨਾਘੋਰਾਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾ ॥ 10 ॥
ਤਦਪ੍ਰਿਯਨ੍ਦੀਨਮੁਖਾਰਾਵਣਸ੍ਯਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ।
ਕृਤ੍ਸ੍ਨਨ੍ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸੁਰ੍ਯਥਾਵਦ੍ਵਾਕ੍ਯਕੋਵਿਦਾਃ ॥ 11 ॥
ਯੌਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤਾਯੁਦ੍ਧੇਭ੍ਰਾਤਰੌਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ।
ਨਿਬਦ੍ਧੌਸ਼ਰਬਨ੍ਧੇਨਨਿष੍ਪ੍ਰਕਮ੍ਪਭੁਜੌਕृਤੌ ॥ 12 ॥
ਵਿਮੁਕ੍ਤੌਸ਼ਰਬਨ੍ਧੇਨਦृਸ਼੍ਯੇਤੇਤੌਰਣਾਜਿਰੇ ।
ਪਾਸ਼ਾਨਿਵਗਜੌਛਿਤ੍ਵਾਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਸਮਵਿਕ੍ਰਮੌ ॥ 13 ॥
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਵਚਨਨ੍ਤੇषਾਂਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋਮਹਾਬਲਃ ।
ਚਿਨ੍ਤਾਰੋषਸਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋਵਿषਣ੍ਣਵਦਨੋऽਭਵਤ੍ ॥ 14 ॥
ਘੋਰੈਰ੍ਦਤ੍ਤਵਰੈਰ੍ਭਦ੍ਧੌਸ਼ਰੈਰਾਸ਼ੀਵਿषੋਪਮੈਃ ।
ਅਮੋਘੈਸ੍ਸੂਰ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਃਪ੍ਰਮਥ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤਾਯੁਧਿ ॥ 15 ॥
ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਬਨ੍ਧਮਾਸਾਦ੍ਯਯਦਿਮੁਕ੍ਤੌਰਿਪੂਮਮ ।
ਸਂਸ਼ਯਸ੍ਥਮਿਦਂਸਰ੍ਵਮਨੁਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ਬਲਮ੍ ॥ 16 ॥
ਨਿष੍ਫਲਾਃਖਲੁਸਮ੍ਵृਤ੍ਤਾਸ਼੍ਸ਼ਰਾਃਵਾਸੁਕਿਤੇਜਸਃ ।
ਅਦਤ੍ਤਂਯੈਸ੍ਤੁਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇਰਿਪੂਣਾਞ੍ਜੀਵਿਤਮ੍ਮਮ ॥ 17 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਤੁਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਨੁਰਗੋਯਥਾ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਕ੍षਸਾਮ੍ਮਧ੍ਯੇਧੂਮ੍ਰਾਕ੍षਨ੍ਨਾਮਰਾਕ੍षਸਮ੍ ॥ 18 ॥
ਬਲੇਨਮਹਤਾਯੁਕ੍ਤੋਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਤ੍ਵਂਵਧਾਯਾਭਿਨਿਰ੍ਯਾਹਿਰਾਮਸ੍ਯਸਹਵਾਨਰੈਃ ॥ 19 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁਧੂਮ੍ਰਾਕ੍षੋਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣਧੀਮਤਾ ।
ਕृਤ੍ਵਾਪ੍ਰਣਾਮਂਸਮ੍ਹृष੍ਟੋਨਿਰ੍ਜਗਾਮਨृਪਾਲਯਤ੍ ॥ 20 ॥
ਅਭਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯਤਦਦ੍ਵਾਰਮ੍ਬਲਾਧ੍ਯਕ੍षਮੁਵਾਚਹ ।
ਤ੍ਵਰਯਸ੍ਵਬਲਨ੍ਤੂਰ੍ਣਙ੍ਕਿਞ੍ਚਿਰੇਣਯੁਯੁਤ੍ਸਤਃ ॥ 21 ॥
ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍षਵਚਨਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਬਲਾਧ੍ਯਕ੍षੋਬਲਾਨੁਗਃ ।
ਬਲਮੁਦ੍ਯੋਜਯਾਮਾਸਰਾਵਣਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾਦ੍ਰੁਤਮ੍ ॥ 22 ॥
ਤੇਬਦ੍ਧਘਣ੍ਟਾਬਲਿਨੋਘੋਰਰੂਪਾਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ।
ਵਿਗਰ੍ਜਮਾਨਾਸ੍ਸਮ੍ਹृष੍ਟਾਧੂਮ੍ਰਾਕ੍षਮ੍ਪਰ੍ਯਵਾਰਯਨ੍ ॥ 23 ॥
ਵਿਵਿਧਾਯੁਧਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚਸ਼ੂਲਮੁਦ੍ਗਰਪਾਣਯਃ ।
ਗਦਾਭਿਃਪਟ੍ਟਸੈਰ੍ਦਣ੍ਡੈਰਾਯਸੈਰ੍ਮੁਸਲੈਰ੍ਭृਸ਼ਮ੍ ॥ 24 ॥
ਪਰਿਘੈਰ੍ਭਿਣ੍ਡਿਵਾਲੈਸ਼੍ਚਭਲ੍ਲੈਪ੍ਰਾਸੈਃ ਪਰਸ਼੍ਵਥੈਃ ।
ਨਿਰ੍ਯਯੂਰਾਕ੍षਸਾਦਿਭ੍ਯੋਨਰ੍ਧਨ੍ਤੋਜਲਦਾਯਥਾ ॥ 25 ॥
ਰਥੈਃਕਵਚਿਨਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯੇਧ੍ਵਜੈਸ਼੍ਚਸਮਲਙ੍ਕृਤੈਃ ।
ਸੁਵਰ੍ਣਜਾਲਵਿਹਿਤੈਃਖਰੈਸ਼੍ਚਵਿਵਿਧਾਨਨੈਃ ॥ 26 ॥
ਹਯੈਃਪਰਮਸ਼ੀਘ੍ਰੈਸ਼੍ਚਗਜੈਸ਼੍ਚੈਵਮਦੋਤ੍ਕਟੈਃ ।
ਨਿਰ੍ਯਯੁਰ੍ਨੈਰृਤਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਇਵਦੁਰਾਸਦਾਃ ॥ 27 ॥
ਵृਕਸਿਂਹਮੁਖੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਙ੍ਖਰੈਃਕਨਕਭੂषਣੈਃ ।
ਆਰੁਰੋਹਰਥਨ੍ਦਿਵ੍ਯਨ੍ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍षਃਖਰਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨਃ ॥ 28 ॥
ਸਨਿਰ੍ਯਾਤੋਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋਧੂਮ੍ਰਾਕ੍षੋਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਵृਤਃ ।
ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਦ੍ਵਾਰਂਹਨੁਮਾਨ੍ਯਤ੍ਰਯੂਥਪਃ ॥ 29 ॥
ਰਥਪ੍ਰਵਰਮਾਸ੍ਥਾਯਖਰਯੁਕ੍ਤਙ੍ਖਰਸ੍ਵਨਮ੍ ।
ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਨ੍ਤੁਮਹਾਘੋਰਂਰਾਕ੍षਸਮ੍ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ 30 ॥
ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍षਗਤਾਃਘੋਰਾਸ਼ਕੁਨਾਃਪ੍ਰਤ੍ਯषੇਧਯਨ੍ ।
ਰਥਸ਼ੀਰ੍षੇਮਹਾਨ੍ਭੀਮੋਗृਧ੍ਰਸ਼੍ਚਨਿਪਪਾਤਹ ॥ 31 ॥
ਧ੍ਵਜਾਗ੍ਰੇਗ੍ਰਥਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵਨਿਪੇਤੁਃਕੁਣਪਾਸ਼ਨਾਃ ।
ਰੁਧਿਰਾਰ੍ਦ੍ਰੋਮਹਾਨ੍ ਸ਼੍ਵੇਤਃਕਬਨ੍ਧਃਪਤਿਤੋਭੁਵਿ ॥ 32 ॥
ਵਿਸ੍ਵਰਞ੍ਚੋਤ੍ਸृਜਨ੍ਨਾਦਨ੍ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍षਸ੍ਯਸਮੀਪਤਃ ।
ਵਵਰ੍षਰੁਧਿਰਨ੍ਦੇਵਸ੍ਸਞ੍ਚਚਾਲਚਮੇਦਿਨੀ ॥ 33 ॥
ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਂਵਨੌਵਾਯੁਰ੍ਨਿਰ੍ਘਾਤਸਮਨਿਸ੍ਵਨਃ ।
ਤਿਮਿਰੌਘਵृਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚਨਚਕਾਸ਼ਿਰੇ ॥ 34 ॥
ਸਤੂਤ੍ਪਾਤਾਂਸ੍ਤਦਾਦृष੍ਟਵਾਰਾਕ੍षਸਾਨਾਮ੍ਭਯਾਵਹਾਨ੍ ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਾਨ੍ਸੁਘੋਰਾਂਸ਼੍ਚਧੂਮ੍ਰਾਕ੍षੋਵ੍ਯਥਿਤੋऽਭਵਤ੍ ॥ 35 ॥
ਮੁਮੁਹੂਰਾਕ੍षਸਾਃਸਰ੍ਵੇਧੂਮ੍ਰਾਕ੍षਸ੍ਯਪੁਰਸ੍ਸਰਾਃ ।
ਤਤਃਸੁਭੀਮੋਬਹੁਭਿਰ੍ਨਿਸ਼ਾਚਰੈਰ੍ਵृਤੋऽਭਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯਰਣੋਤ੍ਸੁਕੋਬਲੀ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਤਾਂਰਾਘਵਬਾਹੁਪਾਲਿਤਾਮ੍ਮਹੌਘਕਲ੍ਪਾਮ੍ਬਹੁਵਾਨਰੀਞ੍ਚਮੂਮ੍ ॥ 36 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekapañcāśassargaḥ |
teṣāṃsutumulaṃśabdaṃvānarāṇāntarasvinām |
nardatāṃrākṣasaissārdhantadāśuśrāvarāvaṇaḥ || 1 ||
snigdhagambhīranirghoṣaṃśrutvāsaninadambhṛśam |
sacivānāntatasteṣāmmadhyevacanamabravīt || 2 ||
yathā'sausamprahṛṣṭānāṃvānarāṇāṃsamutthitaḥ |
bahūnāṃsumahānnādomeghanāmivagarjitām || 3 ||
vyaktaṃsumahatīprītireteṣānnātrasaṃśayaḥ |
tathāhivipulairnādaiścukṣubhevaruṇālayaḥ || 4 ||
tautubaddhauśaraistīkṣṇairbhrātaraurāmalakṣmaṇau |
ayañcasumahānnādaśaṅkāñjanayatīvame || 5 ||
etattuvacanañcoktvāmantriṇorākṣaseśvaraḥ |
uvācanairṛtāṃstatrasamīpaparivartinaḥ || 6 ||
jñāyatāntūrṇameteṣāṃsarveṣāñcavanacāriṇām |
śokakālesamutpannaharṣakāraṇamutthitam || 7 ||
tathoktāstenasambhrāntāḥprākāramadhiruhyaca |
dadṛśuḥpālitāṃsenāṃsugrīveṇamahātmanā || 8 ||
taucamuktausughoreṇaśarabandhenarāghavau |
samutthitaumahābhāgauviṣeduḥprekṣyarākṣasāḥ || 9 ||
santrastahṛdayāḥsarveprākārāt varuhyate |
viṣaṇṇavadanāghorārākṣasendramupasthitā || 10 ||
tadapriyandīnamukhārāvaṇasyaniśācarāḥ |
kṛtsnannivedayāmāsuryathāvadvākyakovidāḥ || 11 ||
yautāvindrajitāyuddhebhrātaraurāmalakṣmaṇau |
nibaddhauśarabandhenaniṣprakampabhujaukṛtau || 12 ||
vimuktauśarabandhenadṛśyetetauraṇājire |
pāśānivagajauchitvāgajendrasamavikramau || 13 ||
tacchrutvāvacananteṣāṃrākṣasendromahābalaḥ |
cintāroṣasamākrāntoviṣaṇṇavadano'bhavat || 14 ||
ghorairdattavarairbhaddhauśarairāśīviṣopamaiḥ |
amoghaissūryasaṅkāśaiḥpramathyendrajitāyudhi || 15 ||
tadastrabandhamāsādyayadimuktauripūmama |
saṃśayasthamidaṃsarvamanupaśyāmyahambalam || 16 ||
niṣphalāḥkhalusamvṛttāśśarāḥvāsukitejasaḥ |
adattaṃyaistusaṅgrāmeripūṇāñjīvitammama || 17 ||
evamuktvātusaṅkruddhoniśśvasannuragoyathā |
abravīdrakṣasāmmadhyedhūmrākṣannāmarākṣasam || 18 ||
balenamahatāyuktorākṣasairbhīmavikramaḥ |
tvaṃvadhāyābhiniryāhirāmasyasahavānaraiḥ || 19 ||
evamuktastudhūmrākṣorākṣasendreṇadhīmatā |
kṛtvāpraṇāmaṃsamhṛṣṭonirjagāmanṛpālayat || 20 ||
abhiniṣkramyatadadvārambalādhyakṣamuvācaha |
tvarayasvabalantūrṇaṅkiñcireṇayuyutsataḥ || 21 ||
dhūmrākṣavacanaṃśrutvābalādhyakṣobalānugaḥ |
balamudyojayāmāsarāvaṇasyājñayādrutam || 22 ||
tebaddhaghaṇṭābalinoghorarūpāniśācarāḥ |
vigarjamānāssamhṛṣṭādhūmrākṣamparyavārayan || 23 ||
vividhāyudhahastāścaśūlamudgarapāṇayaḥ |
gadābhiḥpaṭṭasairdaṇḍairāyasairmusalairbhṛśam || 24 ||
parighairbhiṇḍivālaiścabhallaiprāsaiḥ paraśvathaiḥ |
niryayūrākṣasādibhyonardhantojaladāyathā || 25 ||
rathaiḥkavacinastvanyedhvajaiścasamalaṅkṛtaiḥ |
suvarṇajālavihitaiḥkharaiścavividhānanaiḥ || 26 ||
hayaiḥparamaśīghraiścagajaiścaivamadotkaṭaiḥ |
niryayurnairṛtavyāghrāvyāghrāivadurāsadāḥ || 27 ||
vṛkasiṃhamukhairyuktaṅkharaiḥkanakabhūṣaṇaiḥ |
āruroharathandivyandhūmrākṣaḥkharanissvanaḥ || 28 ||
saniryātomahāvīryodhūmrākṣorākṣasairvṛtaḥ |
prahasanpaścimadvāraṃhanumānyatrayūthapaḥ || 29 ||
rathapravaramāsthāyakharayuktaṅkharasvanam |
prayāntantumahāghoraṃrākṣasambhīmadarśanam || 30 ||
antarikṣagatāḥghorāśakunāḥpratyaṣedhayan |
rathaśīrṣemahānbhīmogṛdhraścanipapātaha || 31 ||
dhvajāgregrathitāścaivanipetuḥkuṇapāśanāḥ |
rudhirārdromahān śvetaḥkabandhaḥpatitobhuvi || 32 ||
visvarañcotsṛjannādandhūmrākṣasyasamīpataḥ |
vavarṣarudhirandevassañcacālacamedinī || 33 ||
pratilomaṃvanauvāyurnirghātasamanisvanaḥ |
timiraughavṛtāstatradiśaścanacakāśire || 34 ||
satūtpātāṃstadādṛṣṭavārākṣasānāmbhayāvahān |
prādurbhūtānsughorāṃścadhūmrākṣovyathito'bhavat || 35 ||
mumuhūrākṣasāḥsarvedhūmrākṣasyapurassarāḥ |
tataḥsubhīmobahubhirniśācarairvṛto'bhiniṣkramyaraṇotsukobalī |
dadarśatāṃrāghavabāhupālitāmmahaughakalpāmbahuvānarīñcamūm || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekapañcāśassargaḥ ||