📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.49 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਏਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
6.49 Yuddhakanda - Ekonapanchasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਘੋਰੇਣਸ਼ਰਬਨ੍ਧੇਨਬਦ੍ਧੌਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜੌ ।
ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤੌਯਥਾਨਾਗੌਸ਼ਯਾਨੌਰੁਧਿਰੋਕ੍षਿਤੌ ॥ 1 ॥
ਸਰ੍ਵੇਤੇਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ਸਸੁਗ੍ਰੀਵਾਮਹਾਬਲਾਃ ।
ਪਰਿਵਾਰ੍ਯਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌਤਸ੍ਥੁਸ਼੍ਸ਼ੋਕਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਃ ॥ 2 ॥
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇਰਾਮਃਪ੍ਰਤ੍ਯਬੁਧ੍ਯਤਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਸ੍ਥਿਰਤ੍ਵਾਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਯੋਗਾਚ੍ਚਸ਼ਰੈਸ੍ਸਨ੍ਦਾਨਿਤੋऽਪਿਸਨ੍ ॥ 3 ॥
ਤਤੋਦृष੍ਟਵਾਸਰੁਧਿਰਨ੍ਨਿषਣ੍ਣਙ੍ਗਾਢਮਰ੍ਪਿਤਮ੍ ।
ਭ੍ਰਾਤਰਨ੍ਦੀਨਵਦਨਮ੍ਪਰ੍ਯਦੇਵਯਦਾਤੁਰਃ ॥ 4 ॥
ਕਿਨ੍ਨੁਮੇਸੀਤਯਾਕਾਰ੍ਯਙ੍ਕਿਙ੍ਕਾਰ੍ਯਞ੍ਜੀਵਿਤੇਨਵਾ ।
ਸ਼ਯਾਨਂਯੋऽਦ੍ਯਪਸ਼੍ਯਾਮਿਭ੍ਰਾਤਰਂਯੁਧਿਨਿਰ੍ਜਿਤਮ੍ ॥ 5 ॥
ਸ਼ਕ੍ਯਾਸੀਤਾਸਮਾਨਾਰੀਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇਵਿਚਿਨ੍ਵਤਾ ।
ਨਲਕ੍ष੍ਮਣਸਮੋਭ੍ਰਾਤਾਸਚਿਵਸ੍ਸਾਮ੍ਪਪਰਾਯਿਕਃ ॥ 6 ॥
ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍षਾਮ੍ਯਹਮ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਵਾਨਰਾਣਾਨ੍ਤੁਪਸ਼੍ਯਾਤਾਮ੍ ।
ਯਦਿਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਨਨ੍ਦਵਰ੍ਧਨਃ ॥ 7 ॥
ਕਿਨ੍ਨੁਵਕ੍ष੍ਯਾਮਿਕੌਸਲ੍ਯਾਮ੍ਮਾਤਰਙ੍ਕਿਨ੍ਨੁਕੈਕਯੀਮ੍ ।
ਕਥਮਮ੍ਬਾਂਸੁਮਿਤ੍ਰਾਞ੍ਚਪੁਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਾਮ੍ ॥ 8 ॥
ਵਿਵਤ੍ਸਾਂਵੇਪਮਾਨਾਞ੍ਚਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੀਙ੍ਕੁਰਰੀਮਿਵ ।
ਕਥਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਿष੍ਯਾਮਿਯਦਿਯਾਸ੍ਯਾਮਿਤਂਵਿਨਾ ॥ 9 ॥
ਕਥਂਵਕ੍ष੍ਯਾਮਿਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਮ੍ਭਰਤਞ੍ਚਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮ੍ ।
ਮਯਾਸਹਵਨਂਯਾਤੋਵਿਨਾਤੇਨਾਪੁਨਮਾਗਤਃ ॥ 10 ॥
ਉਪਾਲਮ੍ਬਨ੍ਨਸ਼ਕ੍ष੍ਯਾਮਿਸੋਢੁਮ੍ਬਤਸੁਮਿਤ੍ਰਯਾ ।
ਇਹੈਵਦੇਹਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ष੍ਯਾਮਿਨਹਿਜੀਵਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ ॥ 11 ॥
ਧਿਙ੍ਮਾਨ੍ਦੁष੍ਕृਤਕਰ੍ਮਾਣਮਨਾਰ੍ਯਮ੍ਮਤ੍ਕृਤੇਹ੍ਯਸੌ ।
ਲਕ੍ष੍ਮਣਃਪਤਿਤਸ਼੍ਸ਼ੇਤੇਸ਼ਰਤਲ੍ਪੇਗਤਾਸੁਵਤ੍ ॥ 12 ॥
ਤ੍ਵਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂਸੁਵਿषਣ੍ਣਮ੍ਮਾਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਸਿਲਕ੍ष੍ਮਣ ।
ਗਤਾਸੁਰ੍ਨਾਦ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤੋऽਸਿਮਾਮਾਰ੍ਤਮਭਿਭਾषਿਤੁਮ੍ ॥ 13 ॥
ਯੇਨਾਦ੍ਯਬਹਵੋਯੁਦ੍ਧੇਨਿਹਤਾਰਾਕ੍षਸਾਵਿਨਿਪਾਤਿਤਾਃ ।
ਤਸ੍ਯਾਮੇਵਾਦ੍ਯਸ਼ੂਰਸ੍ਤ੍ਵਂਸ਼ੇषੇਵਿਨਿਹਤਃਪਰੈਃ ॥ 14 ॥
ਸ਼ਯਾਨਃਸ਼ਰਤਲ੍ਪੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਸ਼ੋਣਿਤਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ ।
ਸ਼ਰਜਾਲੈਚਸ਼ਿਤੋਭਾਸਿਭਾਸ੍ਕਰੋऽਸ੍ਤਮਿਵਵ੍ਰਜਨ੍ ॥ 15 ॥
ਬਾਣਾਭਿਹਤਮਰ੍ਮਤ੍ਵਾਨ੍ਨਸ਼ਕ੍ਨੋਤ੍ਯਭਿਭਾषਿਤੁਮ੍ ।
ਰੁਜਾਚਾਬ੍ਰੁਵਤੋऽਪ੍ਯਸ੍ਯਦृष੍ਟਿਰਾਗੇਣਸੂਚ੍ਯਤੇ ॥ 16 ॥
ਯਥੈਵਮਾਂਵਨਂਯਾਨ੍ਤਮਨੁਯਾਤੋਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ।
ਅਹਮਪ੍ਯਨੁਯਾਸ੍ਯਾਮਿਤਥੈਵੈਨਂਯਮਕ੍ष੍ਯਮ੍ ॥ 17 ॥
ਇष੍ਟਬਨ੍ਧੁਜਨੋਨਿਤ੍ਯਮ੍ਮਾਞ੍ਚਨਿਤ੍ਯਮਨੁਵ੍ਰਤਃ ।
ਇਮਾਮਦ੍ਯਗਤੋऽਵਸ੍ਥਾਮ੍ਮਮਾਨਾਰ੍ਯਸ੍ਯਦੁਰ੍ਨਯੈਃ ॥ 18 ॥
ਸੁਰੁष੍ਟੇਨਾਪਿਵੀਰੇਣਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨਨਸਂਸ੍ਮਰੇ ।
ਪਰੁषਂਵਿਪ੍ਰਿਯਂਵਾਪਿਸ਼੍ਰਾਵਿਤਨ੍ਨਕਦਾਚਨ ॥ 19 ॥
ਵਿਸਸਰ੍ਜੈਕਵੇਗੇਨਪਞ੍ਚਬਾਣਸ਼ਤਾਨਿਯਃ ।
ਇष੍ਵਸ੍ਤ੍ਰष੍ਵਧਿਕਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯਾਚ੍ਚਲਕ੍ष੍ਮਣਃ ॥ 20 ॥
ਅਸ੍ਸ੍ਰੈਰਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿਯੋਹਨ੍ਯਾਚ੍ਛਕ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸੋऽਯਮੁਰ੍ਵ੍ਯਾਂਹਤਸ਼੍ਸ਼ੇਤੇਮਹਾਰ੍ਹਸ਼ਯਨੋਚਿਤਃ ॥ 21 ॥
ਤਚ੍ਚਮਿਥ੍ਯਾਪ੍ਰਲਪ੍ਤਮ੍ਮਾਮ੍ਪ੍ਰਧਕ੍ष੍ਯਤਿਨਸਂਸ਼ਯਃ ।
ਯਨ੍ਮਯਾਨਕृਤੋਰਾਜਾਰਾਕ੍षਸਾਨਾਂਵਿਭੀषਣਃ ॥ 22 ॥
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਸੁਗ੍ਰੀਵ ਪ੍ਰਤਿਯਾਤੁਮਿਤੋऽਰ੍ਹਸਿ ।
ਮਤ੍ਵਾਹੀਨਂਰਾਜਨ੍ ਰਾਵਣੋऽਭਿਦ੍ਰਵੇਦ੍ਬਲੀ ॥ 23 ॥
ਅਙ੍ਗਦਨ੍ਤੁਪੁਰਸ੍ਕਤ੍ਯਸਸੈਨ੍ਯਸ੍ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍ ।
ਸਾਗਰਨ੍ਤਰਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੀਲੇਨਚਨਲੇਨਚ ॥ 24 ॥
ਕृਤਂਹਨੁਮਤਾਕਾਰ੍ਯਂਯਦਨ੍ਯੈਰ੍ਦੁष੍ਕਰਂਰਣੇ ।
ऋਕ੍षਰਾਜੇਨਤੁष੍ਯਾਮਿਗੋਲਾਙ੍ਗੂਲਾਧਿਪੇਨਚ ॥ 25 ॥
ਅਙ੍ਗਦੇਨਕृਤਙ੍ਕਰ੍ਮਮੈਨ੍ਦੇਨਦ੍ਵਿਵਿਦੇਨਚ ।
ਯੁਦ੍ਧਙ੍ਕੇਸਰਿਣਾਸਙ੍ ਖ੍ਯੇਘੋਰਂਸਮ੍ਪਾਤਿਨਾਕृਤਮ੍ ॥ 26 ॥
ਗਵਯੇਨਗਵਾਕ੍षੇਣਸ਼ਰਭੇਣਗਜੇਨਚ ।
ਅਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚਹਰਿਭਿਰ੍ਯੁਦ੍ਧਮ੍ਮਦਰ੍ਥੇਤ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵਿਤੈਃ ॥ 27 ॥
ਨਚਾਤਿਕ੍ਰਮਿਤੁਂਸ਼ਕ੍ਯਨ੍ਦੈਵਂਸੁਗ੍ਰੀਵ ਮਾਨੁषੈਃ ।
ਯਤ੍ਤੁਸ਼ਕ੍ਯਂਵਯਸ੍ਯੇਨਸੁਹृਦਾਚਪਰਨ੍ਤਪ ॥ 28 ॥
ਕृਤਂਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮ੍ਭਵਤਾਧਰ੍ਮਭੀਰੁਣਾ ।
ਮਿਤ੍ਰਕਾਰ੍ਯਙ੍ਕृਤਮਿਦਮ੍ਭਵਦ੍ਭਿਰ੍ਵਾਨਰਰ੍षਭਾਃ ॥ 29 ॥
ਅਨੁਜ੍ਞਾਤਾਮਯਾਸਰ੍ਵੇਯਥੇष੍ਟਙ੍ਗਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਥ ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੁਸ੍ਤਸ੍ਯਤੇਸਰ੍ਵੇਵਾਨਰਾਃਪਰਿਦੇਵਨਮ੍ ॥ 30 ॥
ਵਰ੍ਤਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰੂਰਸ਼੍ਰੂਣਿਨੇਤ੍ਰੈਃਕृष੍ਣੇਤਰੇਕ੍षਣਾਃ ।
ਤਤਸ੍ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਨੀਕਾਨਿਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾਵਿਭੀषਣਃ ॥ 31 ॥
ਆਜਗਾਮਗਦਾਪਾਣਿਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਂਯਤ੍ਰਰਾਘਵਃ ।
ਤਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਤ੍ਵਰਿਤਂਯਾਨ੍ਤਨ੍ਨੀਲਾਞ੍ਜਨਚਯੋਪਮਮ੍ ॥ 32 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonapañcāśassargaḥ |
ghoreṇaśarabandhenabaddhaudaśarathātmajau |
niḥśvasantauyathānāgauśayānaurudhirokṣitau || 1 ||
sarvetevānaraśreṣṭhāssasugrīvāmahābalāḥ |
parivāryamahātmānautasthuśśokapariplutāḥ || 2 ||
etasminnantarerāmaḥpratyabudhyatavīryavān |
sthiratvātsattvayogāccaśaraissandānito'pisan || 3 ||
tatodṛṣṭavāsarudhiranniṣaṇṇaṅgāḍhamarpitam |
bhrātarandīnavadanamparyadevayadāturaḥ || 4 ||
kinnumesītayākāryaṅkiṅkāryañjīvitenavā |
śayānaṃyo'dyapaśyāmibhrātaraṃyudhinirjitam || 5 ||
śakyāsītāsamānārīmartyalokevicinvatā |
nalakṣmaṇasamobhrātāsacivassāmpaparāyikaḥ || 6 ||
parityakṣāmyahamprāṇānvānarāṇāntupaśyātām |
yadipañcatvamāpannassumitrānandavardhanaḥ || 7 ||
kinnuvakṣyāmikausalyāmmātaraṅkinnukaikayīm |
kathamambāṃsumitrāñcaputradarśanalālasām || 8 ||
vivatsāṃvepamānāñcakrośantīṅkurarīmiva |
kathamāśvāsayiṣyāmiyadiyāsyāmitaṃvinā || 9 ||
kathaṃvakṣyāmiśatrughnambharatañcayaśasvinam |
mayāsahavanaṃyātovinātenāpunamāgataḥ || 10 ||
upālambannaśakṣyāmisoḍhumbatasumitrayā |
ihaivadehantyakṣyāminahijīvitumutsahe || 11 ||
dhiṅmānduṣkṛtakarmāṇamanāryammatkṛtehyasau |
lakṣmaṇaḥpatitaśśeteśaratalpegatāsuvat || 12 ||
tvannityaṃsuviṣaṇṇammāmāśvāsayasilakṣmaṇa |
gatāsurnādyaśakto'simāmārtamabhibhāṣitum || 13 ||
yenādyabahavoyuddhenihatārākṣasāvinipātitāḥ |
tasyāmevādyaśūrastvaṃśeṣevinihataḥparaiḥ || 14 ||
śayānaḥśaratalpe'smin saśoṇitapariplutaḥ |
śarajālaicaśitobhāsibhāskaro'stamivavrajan || 15 ||
bāṇābhihatamarmatvānnaśaknotyabhibhāṣitum |
rujācābruvato'pyasyadṛṣṭirāgeṇasūcyate || 16 ||
yathaivamāṃvanaṃyāntamanuyātomahādyutiḥ |
ahamapyanuyāsyāmitathaivainaṃyamakṣyam || 17 ||
iṣṭabandhujanonityammāñcanityamanuvrataḥ |
imāmadyagato'vasthāmmamānāryasyadurnayaiḥ || 18 ||
suruṣṭenāpivīreṇalakṣmaṇenanasaṃsmare |
paruṣaṃvipriyaṃvāpiśrāvitannakadācana || 19 ||
visasarjaikavegenapañcabāṇaśatāniyaḥ |
iṣvastraṣvadhikastasmātkārtavīryāccalakṣmaṇaḥ || 20 ||
assrairastrāṇiyohanyācchakrasyāpimahātmanaḥ |
so'yamurvyāṃhataśśetemahārhaśayanocitaḥ || 21 ||
taccamithyāpralaptammāmpradhakṣyatinasaṃśayaḥ |
yanmayānakṛtorājārākṣasānāṃvibhīṣaṇaḥ || 22 ||
asminmuhūrtesugrīva pratiyātumito'rhasi |
matvāhīnaṃrājan rāvaṇo'bhidravedbalī || 23 ||
aṅgadantupuraskatyasasainyassaparicchadam |
sāgarantarasugrīva nīlenacanalenaca || 24 ||
kṛtaṃhanumatākāryaṃyadanyairduṣkaraṃraṇe |
ṛkṣarājenatuṣyāmigolāṅgūlādhipenaca || 25 ||
aṅgadenakṛtaṅkarmamaindenadvividenaca |
yuddhaṅkesariṇāsaṅ khyeghoraṃsampātinākṛtam || 26 ||
gavayenagavākṣeṇaśarabheṇagajenaca |
anyaiścaharibhiryuddhammadarthetyaktajīvitaiḥ || 27 ||
nacātikramituṃśakyandaivaṃsugrīva mānuṣaiḥ |
yattuśakyaṃvayasyenasuhṛdācaparantapa || 28 ||
kṛtaṃsugrīva tatsarvambhavatādharmabhīruṇā |
mitrakāryaṅkṛtamidambhavadbhirvānararṣabhāḥ || 29 ||
anujñātāmayāsarveyatheṣṭaṅgantumarhatha |
śuśruvustasyatesarvevānarāḥparidevanam || 30 ||
vartayāñcakrūraśrūṇinetraiḥkṛṣṇetarekṣaṇāḥ |
tatassarvāṇyanīkānisthāpayitvāvibhīṣaṇaḥ || 31 ||
ājagāmagadāpāṇistvaritaṃyatrarāghavaḥ |
tandṛṣṭavātvaritaṃyāntannīlāñjanacayopamam || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever