📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.29 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਏਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
6.29 Yuddhakanda - Ekonatrimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ਼ੁਕੇਨਤੁਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾਸਹਰਿਯੂਥਪਾਨ੍ ।
ਸਮੀਪਸ੍ਥਞ੍ਚਰਾਮਸ੍ਯਭ੍ਰਾਤਰਂਸ੍ਵਂਵਿਭੀषਣਮ੍ ॥ 1 ॥
ਲਕ੍ष੍ਮਣਞ੍ਚਮਹਾਵੀਰ੍ਯਮ੍ਭੁਜਂਰਾਮਸ੍ਯਦਕ੍षਿਣਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਰਾਜਞ੍ਚਸੁਗ੍ਰੀਵਮ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 2 ॥
ਅਙ੍ਗਦਞ੍ਚਾਪਿਬਲਿਨਂਵਜ੍ਰਹਸ੍ਤਾਤ੍ਮਜਾਤ੍ਮਜਮ੍ ।
ਹਨੂਮਨ੍ਤਞ੍ਚਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਞ੍ਜਾਮ੍ਬਵਨ੍ਤਞ੍ਚਦੁਰ੍ਜਯਮ੍ ॥ 3 ॥
ਸੁषੇਣਙ੍ਕੁਮੁਦਨ੍ਨੀਲਨ੍ਨਲਞ੍ਚਪ੍ਲਵਗਰ੍षਭਮ੍ ।
ਗਜਙ੍ਗਵਾਕ੍षਂਸ਼ਰਭਮ੍ਮੈਨ੍ਦਞ੍ਚਦ੍ਵਿਵਿਦਨ੍ਤਥਾ ॥ 4 ॥
ਕਿਞ੍ਚਿਦਾਵਿਗ੍ਨਹृਦਯੋਜਾਤਕ੍ਰੋਧਸ਼੍ਚਰਾਵਣਃ ।
ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਾਮਾਸਤੌਵੀਰੌਕਥਾਨ੍ਤੇਸ਼ੁਕਸਾਰਣੌ ॥ 5 ॥
ਅਧੋਮੁਖੌਤੌਪ੍ਰਣਤਾਵਬ੍ਰਵੀਚ੍ਛੁਕਸਾਰਣੌ ।
ਰੋषਗਦ੍ਗਦਯਾਵਾਚਾਸਂਰਬ੍ਧਮ੍ਪਰੁषਂਵਚਃ ॥ 6 ॥
ਨਤਾਵਤ੍ਸਦृਸ਼ਨ੍ਨਾਮਸਚਿਵੈਰੁਪਜੀਵਿਭਿਃ ।
ਵਿਪ੍ਰਿਯਨ੍ਨृਪਤੇਰ੍ਵਕ੍ਤੁਨ੍ਨਿਗ੍ਰਹੇਪ੍ਰਗ੍ਰਹੇਪ੍ਰਭੋਃ ॥ 7 ॥
ਰਿਪੂਣਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਾਨਾਂਯੁਦ੍ਧਾਰ੍ਥਮਭਿਵਰ੍ਤਤਾਮ੍ ।
ਉਭਾਭ੍ਯਾਂਸਦृਸ਼ਨ੍ਨਾਮਵਕ੍ਤੁਮਪ੍ਰਸ੍ਤਵੇਸ੍ਤਵਮ੍ ॥ 8 ॥
ਆਚਾਰ੍ਯਾਗੁਰਵੋਵृਦ੍ਧਾਵृਥਾਵਾਮ੍ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਿਤਾਃ ।
ਸਾਰਂਯਦ੍ਰਾਜਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮਨੁਜੀਵ੍ਯਨ੍ਨਗृਹ੍ਯਤੇ ॥ 9 ॥
ਗृਹੀਤੋਵਾਨਵਿਜ੍ਞਾਤੋਭਾਰੋऽਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯਵਾਹ੍ਯਤੇ ।
ਈਦृਸ਼ੈਃ ਸਚਿਵੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੋਮੂਰ੍ਖੈਰ੍ਦਿष੍ਟ੍ਯਧਰਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ 10 ॥
ਕਿਨ੍ਨੁਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਭਯਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿਵਕ੍ਤੁਮ੍ਮਾਮ੍ਪਰੁषਂਵਚਃ ।
ਯਸ੍ਯਮੇਸ਼ਾਸਤੋਜਿਹ੍ਵਾਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ 11 ॥
ਅਪ੍ਯੇਵਦਹਨਂਸ੍ਪृष੍ਟਵਾਵਨੇਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿਪਾਦਪਾਃ ।
ਰਾਜਦੋषਪਰਾਮृष੍ਟਾਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇਨਾਪਰਾਧਿਨਃ ॥ 12 ॥
ਹਨ੍ਯਾਮਹਨ੍ਤ੍ਵਿਮੌਪਾਪੌਸ਼ਤ੍ਰੁਪਕ੍षਪ੍ਰਸ਼ਂਸਕੌ ।
ਯਦਿਪੂਰ੍ਵੋਪਕਾਰੈਸ੍ਤੁਨਕ੍ਰੋਧੋਮृਦੁਤਾਂਵ੍ਰਜੇਤ੍ ॥ 13 ॥
ਅਪਧ੍ਵਂਸਤ ਗਚ੍ਚਧ੍ਵਂ ਸਮ੍ਨਿਕਰ੍षਾਦ੍ ਇਤੋ ਮਮ ।
ਨ ਹਿ ਵਾਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਇਚ੍ਚਾਮਿ ਸ੍ਮਰਨ੍ਨ੍ ਉਪਕृਤਾਨਿ ਵਾਮ੍ ॥ 14 ॥
ਹਤਾਵ੍ ਏਵ ਕृਤਘ੍ਨੌ ਤੌ ਮਯਿ ਸ੍ਨੇਹ ਪਰਾਨ੍ ਮੁਖੌ ।
ਏਵਂ ਉਕ੍ਤੌ ਤੁ ਸਵ੍ਰੀਡੌ ਤਾਵ੍ ਉਭੌ ਸ਼ੁਕ ਸਾਰਣੌ ॥ 15 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਃ ਸਮੀਪਸ੍ਥਮ੍ਮਹੋਦਰਮ੍ ।
ਉਪਸ੍ਤਾਪਯਮੇਸ਼ੀਘ੍ਰਞ੍ਚਾਰਾਨ੍ਨੀਤਿਵਿਸ਼ਾਰਦਾਨ੍ ॥ 16 ॥
ਮਹੋਦਰਸ੍ਤਥੋਕ੍ਤਸ੍ਤੁਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਜ੍ਞਾਪਯਚ੍ਚਰਾਨ੍ ॥ 17 ॥
ਤਤਸ਼੍ਚਾਰਾਸ੍ਸਨ੍ਤ੍ਵਰਿਤਾਃਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃਪਾਰ੍ਥਿਵਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ।
ਉਪਸ੍ਥਿਤਾਃਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯੋਵਰ੍ਧਯਿਤ੍ਵਾਜਯਸ਼ਿषਾਃ ॥ 18 ॥
ਤਾਨਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਤੋਵਾਕ੍ਯਂਰਾਵਣੋਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਃ ।
ਚਾਰਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਯਿਤਾਨ੍ ਸ਼ੂਰਾਨ੍ਭਕ੍ਤਾਨ੍ਵਿਗਤਸਾਧ੍ਵਸਾਨ੍ ॥ 19 ॥
ਇਤੋਗਚ੍ਛਤਰਾਮਸ੍ਯਵ੍ਯਵਸਾਯਮ੍ਪਰੀਕ੍षਥ ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਿष੍ਵਭ੍ਯਨ੍ਤਰਾਯੇऽਸ੍ਯਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾਤੇਨਸਮਾਗਤਾਃ ॥ 20 ॥
ਕਥਂਸ੍ਵਪਿਤਿਜਾਗਰ੍ਤਿਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਚਕਰਿष੍ਯਤਿ ।
ਵਿਜ੍ਞਾਯਨਿਪੁਣਂਸਰ੍ਵਮਾਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮਸ਼ੇषਤਃ ॥ 21 ॥
ਚਾਰੇਣਵਿਦਿਤਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਃਪਣ੍ਡਿਤੈਰ੍ਵਸੁਧਾਧਿਪੈਃ ।
ਯੁਦ੍ਧੇਸ੍ਵਲ੍ਪੇਨਯਤ੍ਨੇਨਸਮਾਸਾਦ੍ਯਨਿਰਸ੍ਯਤੇ ॥ 22 ॥
ਚਾਰਾਸ੍ਤੁਤੇਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।
ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਮਗ੍ਰਤਃਕृਤ੍ਵਾਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਃਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣਮ੍ ॥ 23 ॥
ਤਤਸ੍ਤੇਤਮ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਞ੍ਚਾਰਾਰਾਕ੍षਸਸਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਕृਤ੍ਵਾਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣਞ੍ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਤ੍ਰਰਾਮਸ੍ਸਲਕ੍ष੍ਮਣਃ ॥ 24 ॥
ਤੇਸੁਵੇਲਸ੍ਯਸ਼ੈਲਸ੍ਯਸਮੀਪੇਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ।
ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਾਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਗਤ੍ਵਾਸਸੁਗ੍ਰੀਵਵਿਭੀषਣੌ ॥ 25 ॥
ਪ੍ਰੇਕ੍षਮਾਣਾਸ਼੍ਚਮੂਨ੍ਤਾਨ੍ਤੁਬਭੂਵੁਰ੍ਭਯਵਿਕ੍ਲਬਾਃ ।
ਤੇਤੁਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਨਾਦृष੍ਟਾਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣਰਾਕ੍षਸਾ ॥ 26 ॥
ਵਿਭੀषਣੇਨਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨਿਗृਹੀਤਾਯਦृਚ੍ਛਯਾ ।
ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋਗ੍ਰਾਹਿਤਸ੍ਤ੍ਵੇਕਃਪਾਪੋऽਯਮਿਤਿਰਾਕ੍षਸਃ ॥ 27 ॥
ਮੋਚਿਤਸ੍ਸੋऽਪਿਰਾਮੇਣਵਧ੍ਯਮਾਨਃਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮੈਃ ।
ਅਨृਸ਼ਂਸ੍ਯੇਨਰਾਮੇਣਮੋਚਿਤਾਰਾਕ੍षਸਾਃਪਰੇ ॥ 28 ॥
ਵਾਨਰੈਰਰ੍ਦਿਤਾਸ੍ਤੇਤੁਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੈਰ੍ਲਘੁਵਿਕ੍ਰਮੈਃ ।
ਪੁਨਰ੍ਲਙ੍ਕਾਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤੋਨष੍ਟਚੇਤਸਃ ॥ 29 ॥
ਤਤੋਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤੇਚਾਰਾਬਹਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਚਰਾਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ।
ਗਿਰੇਸ੍ਸੁਵੇਲਸ੍ਯਸਮੀਪਵਾਸਿਨਨ੍ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍ਭੀਮਬਲਮ੍ਮਹਾਬਲਾਃ ॥ 30 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonatriṃśassargaḥ |
śukenatusamākhyātāndṛṣṭvāsahariyūthapān |
samīpasthañcarāmasyabhrātaraṃsvaṃvibhīṣaṇam || 1 ||
lakṣmaṇañcamahāvīryambhujaṃrāmasyadakṣiṇam |
sarvavānararājañcasugrīvambhīmavikramam || 2 ||
aṅgadañcāpibalinaṃvajrahastātmajātmajam |
hanūmantañcavikrāntañjāmbavantañcadurjayam || 3 ||
suṣeṇaṅkumudannīlannalañcaplavagarṣabham |
gajaṅgavākṣaṃśarabhammaindañcadvividantathā || 4 ||
kiñcidāvignahṛdayojātakrodhaścarāvaṇaḥ |
bhartsayāmāsatauvīraukathānteśukasāraṇau || 5 ||
adhomukhautaupraṇatāvabravīcchukasāraṇau |
roṣagadgadayāvācāsaṃrabdhamparuṣaṃvacaḥ || 6 ||
natāvatsadṛśannāmasacivairupajīvibhiḥ |
vipriyannṛpatervaktunnigrahepragraheprabhoḥ || 7 ||
ripūṇāmpratikūlānāṃyuddhārthamabhivartatām |
ubhābhyāṃsadṛśannāmavaktumaprastavestavam || 8 ||
ācāryāguravovṛddhāvṛthāvāmparyupāsitāḥ |
sāraṃyadrājaśāstrāṇāmanujīvyannagṛhyate || 9 ||
gṛhītovānavijñātobhāro'jñānasyavāhyate |
īdṛśaiḥ sacivairyuktomūrkhairdiṣṭyadharāmyaham || 10 ||
kinnumṛtyorbhayannāstivaktummāmparuṣaṃvacaḥ |
yasyameśāsatojihvāprayacchatiśubhāśubham || 11 ||
apyevadahanaṃspṛṣṭavāvanetiṣṭhantipādapāḥ |
rājadoṣaparāmṛṣṭāstiṣṭhantenāparādhinaḥ || 12 ||
hanyāmahantvimaupāpauśatrupakṣapraśaṃsakau |
yadipūrvopakāraistunakrodhomṛdutāṃvrajet || 13 ||
apadhvaṃsata gaccadhvaṃ samnikarṣād ito mama |
na hi vāṃ hantuṃ iccāmi smarann upakṛtāni vām || 14 ||
hatāv eva kṛtaghnau tau mayi sneha parān mukhau |
evaṃ uktau tu savrīḍau tāv ubhau śuka sāraṇau || 15 ||
abravītsadaśagrīvaḥ samīpasthammahodaram |
upastāpayameśīghrañcārānnītiviśāradān || 16 ||
mahodarastathoktastuśīghramājñāpayaccarān || 17 ||
tataścārāssantvaritāḥprāptāḥpārthivaśāsanāt |
upasthitāḥprāñjalayovardhayitvājayaśiṣāḥ || 18 ||
tānabravīttatovākyaṃrāvaṇorākṣasādhipaḥ |
cārānpratyāyitān śūrānbhaktānvigatasādhvasān || 19 ||
itogacchatarāmasyavyavasāyamparīkṣatha |
mantriṣvabhyantarāye'syaprītyātenasamāgatāḥ || 20 ||
kathaṃsvapitijāgartikimanyaccakariṣyati |
vijñāyanipuṇaṃsarvamāgantavyamaśeṣataḥ || 21 ||
cāreṇaviditaśśatruḥpaṇḍitairvasudhādhipaiḥ |
yuddhesvalpenayatnenasamāsādyanirasyate || 22 ||
cārāstutetathetyuktvāprahṛṣṭārākṣaseśvaram |
śārdūlamagrataḥkṛtvātataścakruḥpradakṣiṇam || 23 ||
tatastetammahātmānañcārārākṣasasattamam |
kṛtvāpradakṣiṇañjagmuryatrarāmassalakṣmaṇaḥ || 24 ||
tesuvelasyaśailasyasamīperāmalakṣmaṇau |
pracchannādadṛśurgatvāsasugrīvavibhīṣaṇau || 25 ||
prekṣamāṇāścamūntāntubabhūvurbhayaviklabāḥ |
tetudharmātmanādṛṣṭārākṣasendreṇarākṣasā || 26 ||
vibhīṣaṇenatatrasthānigṛhītāyadṛcchayā |
śārdūlogrāhitastvekaḥpāpo'yamitirākṣasaḥ || 27 ||
mocitasso'pirāmeṇavadhyamānaḥplavaṅgamaiḥ |
anṛśaṃsyenarāmeṇamocitārākṣasāḥpare || 28 ||
vānarairarditāstetuvikrāntairlaghuvikramaiḥ |
punarlaṅkāmanuprāptāśvasantonaṣṭacetasaḥ || 29 ||
tatodaśagrīvamupasthitāstecārābahirnityacarāniśācarāḥ |
giressuvelasyasamīpavāsinannyavedayanbhīmabalammahābalāḥ || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||