📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.20 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਵਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
6.20 Yuddhakanda - Vimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤੋਨਿਵਿष੍ਟਾਨ੍ਧ੍ਵਜਿਨੀਂਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣਾਭਿਪਾਲਿਤਾਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਰਾਕ੍षਸੋऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋਨਾਮਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 1 ॥
ਚਾਰੋਰਾਕ੍षਸਰਾਜਸ੍ਯਰਾਵਣਸ੍ਯਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾਸਰ੍ਵਤੋਵ੍ਯਗ੍ਰਮ੍ਪ੍ਰਤਿਗਮ੍ਯਸਰਾਕ੍षਸਃ ॥ 2 ॥
ਆਵਿਸ਼੍ਯ ਲਙ੍ਕਾਂ ਵੇਗੇਨ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਏष ਵੈ ਵਾਨਰਰ੍ਕ੍षਘੋ ਲਙ੍ਕਾਂ ਸਮਭਿਵਰ੍ਤਤੇ ॥ 3 ॥
ਪੁਤ੍ਰੌਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯੇਮੌਭ੍ਰਾਤਰੌਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ॥ 4 ॥
ਉਤ੍ਤਮੌਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੌਸੀਤਾਯਾਃਪਦਮਾਗਤੌ ।
ਏਤੌਸਾਗਰਮਾਸਾਦ੍ਯਸਨ੍ਨਿਵਿष੍ਟੌਮਹਾਦ੍ਯੁਤੀ ॥ 5 ॥
ਬਲਞ੍ਚਾਮਾਕਾਸ਼ਮਾਵृਤ੍ਯਸਰ੍ਵਤੋਦਸ਼ਯੋਜਨਮ੍ ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਭੂਤਮ੍ਮਹਾਰਾਜ ਕ੍षਿਪ੍ਰਂਵੇਦਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 6 ॥
ਤਵਦੂਤਾਮਹਾਰਾਜਕ੍षਿਪ੍ਰਮਰ੍ਹਨ੍ਤ੍ਯਵੇਕ੍षਿਤੁਮ੍ ।
ਉਪਪ੍ਰਦਾਨਂਸਾਨ੍ਤ੍ਵਂਵਾਭੇਦੋਵਾਤ੍ਰਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 7 ॥
ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸ੍ਯਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਰਾਵਣੋਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਉਵਾਚਸਹਸਾਵ੍ਯਗ੍ਰਸ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 8 ॥
ਸ਼ੁਕਨ੍ਨਾਮਤਦਾਰਕ੍षੋਵਾਕ੍ਯਮਰ੍ਥਵਿਦਾਂਵਰਮ੍ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਮ੍ਬ੍ਰੂਹਿਗਤ੍ਵਾਸ਼ੁਰਾਜਾਨਂਵਚਨਾਨ੍ਮਮ ।
ਯਥਾਸਨ੍ਦੇਸ਼ਮਕ੍ਲੀਬਂਸ਼੍ਲਕ੍ष੍ਣਯਾਪਰਯਾਗਿਰਾ ॥ 9 ॥
ਤ੍ਵਂਵੈਮਹਾਰਾਜਕੁਲਪ੍ਰਸੂਤੋਮਹਾਬਲਸ਼੍ਚਰ੍ ਕ੍षਰਜਸ੍ਸੁਤਸ਼੍ਚ ।
ਨਕਸ਼੍ਚਿਦਾਰ੍ਥਸ੍ਤਵਨਾਸ੍ਤ੍ਯਨਰ੍ਥਸ੍ਤਥਾਹਿਮੇਭ੍ਰਾਤृਸਮੋਹਰੀਸ਼ ॥ 10 ॥
ਅਹਂਯਦ੍ਯਹਰਮ੍ਭਾਰ੍ਯਾਂਰਾਜਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਧੀਮਤਃ ।
ਕਿਨ੍ਤਤ੍ਰਤਵਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਗਮ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 11 ॥
ਨਹੀਯਂਹਰਿਭਿਰ੍ਲਙ੍ਕਾਸ਼ਕ੍ਯਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਙ੍ਕਥਞ੍ਚਨ ।
ਦੇਵੈਰਪਿਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃਕਿਮ੍ਪੁਨਰ੍ਨਰਵਾਨਰੈਃ ॥ 12 ॥
ਸਤਥਾਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣਸਨ੍ਦਿष੍ਟੋਰਜਨੀਚਰਃ ।
ਸ਼ੁਕੋਵਿਹਙ੍ਗਮੋਭੂਤ੍ਵਾਤੂਰ੍ਣਮਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯਚਾਮ੍ਬਰਮ੍ ॥ 13 ॥
ਸਗਤ੍ਵਾਦੂਰਮਧ੍ਵਾਨਮੁਪਰ੍ਯੁਪਰਿਸਾਗਰਮ੍ ।
ਸਂਸ੍ਥਿਤੋਹ੍ਯਮ੍ਬਰੇਵਾਕ੍ਯਂਸੁਗ੍ਰੀਵਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 14 ॥
ਸਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਂਯਥਾਦਿष੍ਟਂਰਾਵਣੇਨਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਤਮ੍ਪ੍ਰਾਪਯਨ੍ਤਂਵਚਨਨ੍ਤੂਰ੍ਣਮਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯਵਾਨਰਾਃ ॥ 15 ॥
ਪ੍ਰਾਪਦ੍ਯਨ੍ਤਦਿਵਙ੍ਕ੍षਿਪ੍ਰਂਲੋਪ੍ਤੁਂਹਨ੍ਤੁਞ੍ਚਮੁष੍ਟਿਭਿਃ ।
ਸਤੈਃਪ੍ਲਵਙ੍ਗੈਃਪ੍ਰਸਭਨ੍ਨਿਗृਹੀਤੋਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ।
ਗਗਨਾਦ੍ਭੂਤਲੇਚਾਸ਼ੁਪਰਿਗृਹ੍ਯਨਿਪਾਤਿਤਃ ॥ 16 ॥
ਵਾਨਰੈਃਪੀਡ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁਸ਼ੁਕੋਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਨਦੂਤਾਨ੍ਘ੍ਨਨ੍ਤਿਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਵਾਰ੍ਯਨ੍ਤਾਂਸਾਧੁਵਾਨਰਾਃ ॥ 17 ॥
ਯਸ੍ਤੁਹਿਤ੍ਵਾਮਤਮ੍ਭਰ੍ਤੁਸ੍ਸ੍ਵਮਤਂਸਮ੍ਪ੍ਰਭਾषਤੇ ।
ਅਨੁਕ੍ਤਵਾਦੀਦੂਤਸ੍ਸਨ੍ ਸਦੂਤੋਵਧਮਰ੍ਹਤਿ ॥ 18 ॥
ਸ਼ੁਕਸ੍ਯਵਚਨਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਰਾਮਸ੍ਤੁਪਰਿਦੇਵਿਤਮ੍ ।
ਉਵਾਚਮਾਵਧਿष੍ਟੇਤਿਘ੍ਨਤਸ਼੍ਸ਼ਾਖਾਮृਗਰ੍षਭਾਨ੍ ॥ 19 ॥
ਸਚਪਤ੍ਰਲਘੁਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾਹਰਿਭਿਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਿਤੇਭਯੇ ।
ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍षੇਸ੍ਥਿਤੋਭੂਤ੍ਵਾਪੁਨਰ੍ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 20 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵਃਸ ਤ੍ਤ੍ਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।
ਕਿਮ੍ਮਯਾਖਲੁਵਕ੍ਤਵ੍ਯੋਰਾਵਣੋਲੋਕਰਾਵਣਃ ॥ 21 ॥
ਸਏਵਮੁਕ੍ਤਃਪ੍ਲਵਗਾਧਿਪਸ੍ਤਦਾਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਾਨਾਮृषਭੋਮਹਾਬਲਃ ।
ਉਵਾਚਵਾਕ੍ਯਂਰਜਨੀਚਰਸ੍ਯਚਾਰਂਸ਼ੁਕਨ੍ਤੂਰ੍ਣਮਦੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਃ ॥ 22 ॥
ਨਮੇऽਸਿਮਿਤ੍ਰਨ੍ਨਤਥਾਨੁਕਮ੍ਪ੍ਯੋਨਚੋਪਕਰ੍ਤਾਪਿਨਮੇਪ੍ਰਿਯੋऽਸਿ ।
ਅਰਿਸ਼੍ਚਰਾਮਸ੍ਯਸਹਾਨੁਬਨ੍ਧਸ੍ਤਤੋऽਸਿਵਾਲੀਵਵਧਾਰ੍ਹਵਧ੍ਯਃ ॥ 23 ॥
ਨਿਹ੍ਨਨ੍ਮ੍ਯਹਨ੍ਤ੍ਵਾਂਸਸੁਤਂਸਬਨ੍ਧੁਂਸਜ੍ਞਾਤਿਵਰ੍ਗਰਜਨੀਚਰੇਸ਼ ।
ਲਙ੍ਕਾਞ੍ਚਸਰ੍ਵਾਮ੍ਮਹਤਾਬਲੇਨਕ੍षਿਪ੍ਰਙ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਿਸਮੇਤ੍ਯਭਸ੍ਮ ॥ 24 ॥
ਨਮੋਕ੍षਯਸੇਰਾਵਣਃ ਰਾਘਵਸ੍ਯਸੁਰੈਸ੍ਸਹੇਨ੍ਦ੍ਰੈਦਪਿਮੂਢਗੁਪ੍ਤਃ ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਸ੍ਸੂਰ੍ਯਪਥਙ੍ਗਤੋऽਵਾ ।
ਤਥੈਵਪਾਤਾਲਮਨੁਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ॥ 25 ॥
ਗਿਰੀਸ਼ਪਾਦਮ੍ਬੁਜਸਙ੍ਗਤੋਵਾਹਤੋऽਸਿਰਾਮੇਣਸਹਾਨੁਜਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ॥ 26 ॥
ਤਸ੍ਯਤੇਤ੍ਰਿषੁਲੋਕੇषੁਨਪਿਸ਼ਾਚਨ੍ਨਰਾਕ੍षਸਮ੍ ।
ਤ੍ਰਾਤਾਰਮਨੁਪਸ਼੍ਯਾਮਿਨਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨ੍ਨਚਾਸੁਰਮ੍ ॥ 27 ॥
ਅਵਧੀਰ੍ਯਜਰਾਵृਦ੍ਦਙ੍ਗृਧ੍ਰਰਾਜਞ੍ਜਟਾਯੁषਮ੍ ।
ਕਿਨ੍ਨੁਤੇਰਾਮਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯੇਸਕਾਸ਼ੇਲਕ੍ष੍ਮਣਸ੍ਯਵਾ ॥ 28 ॥
ਹृਤਾਸੀਤਾਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षੀਯਾਨ੍ਤ੍ਵਙ੍ਗृਹ੍ਯਨਬੁਧ੍ਯਸੇ ।
ਮਹਾਬਲਮ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਨ੍ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਮਮਰੈਰਪਿ ।
ਨਬੁਧ੍ਯਸੇਰਘੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂਯਸ੍ਤੇਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਹਰਿष੍ਯਤਿ ॥ 29 ॥
ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਲਿਸੁਤਸ੍ਤ੍ਵਙ੍ਗਦੋਹਰਿਸਤ੍ਤਮਃ ।
ਨਾਯਨ੍ਦੂਤੋਮਹਾਰਾਜਚਾਰਿਕਃਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿਮੇ ॥ 30 ॥
ਤੁਲਿਤਂਹਿਬਲਂਸਰ੍ਵਮਨੇਨਾਤ੍ਰੈਵਤਿष੍ਠਤਾ ।
ਗृਹ੍ਯਤਾਮ੍ਮਾਗਮਲ੍ਲਙ੍ਕਾਮੇਤਦ੍ਦਿਮਮਰੋਚਤੇ ॥ 31 ॥
ਤਤੋਰਾਜ੍ਞਾਸਮਾਦਿष੍ਟਾਸ੍ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯਵਲੀਮੁਖਾਃ ।
ਜਗृਹੁਸ਼੍ਚਬਬਨ੍ਧੁਸ਼੍ਚਵਿਲਪਨ੍ਤਮਨਾਥਵਤ੍ ॥ 32 ॥
ਸ਼ੁਕਸ੍ਤੁਵਾਨਰੈਸ਼੍ਚਣ੍ਡੈਸ੍ਤਤ੍ਰਤੈਸ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ ।
ਵ੍ਯਾਚੁਕ੍ਰੋਸ਼ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂਰਾਮਨ੍ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ 33 ॥
ਲੁਪ੍ਯੇਤੇਮੇਬਲਾਤ੍ਪਕ੍षੌਭਿਦ੍ਯੇਤੇਮੇਤਥਾऽਕ੍षਿਣੀ ॥ 34 ॥
ਯਾਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਿਮ੍ਮਰਿष੍ਯਾਮਿਜਾਯੇਰਾਤ੍ਰਿਞ੍ਚਯਾਮਹਮ੍ ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇਕਾਲੇਯਨ੍ਮਯਾਹ੍ਯਸ਼ੁਭਙ੍ਕृਤਮ੍ ॥ 35 ॥
ਸਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਵਮੁਪਪਦ੍ਯੇਧਾਜਹ੍ਯਾਞ੍ਚੇਦ੍ਯਦਿਜੀਵਿਤਮ੍ ।
ਨਾਘਾਤਯਤ੍ਤਦਾਰਾਮਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਤਤ੍ਪਰਿਦੇਵਨਮ੍ ।
ਵਾਨਰਾਨਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਮੋਮੁਚ੍ਯਤਾਨ੍ਦੂਤਆਗਤਃ ॥ 36 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha viṃśassargaḥ |
tatoniviṣṭāndhvajinīṃsugrīveṇābhipālitām |
dadarśarākṣaso'bhyetyaśārdūlonāmavīryavān || 1 ||
cārorākṣasarājasyarāvaṇasyadurātmanaḥ |
tāndṛṣṭvāsarvatovyagrampratigamyasarākṣasaḥ || 2 ||
āviśya laṅkāṃ vegena rājānamidamabravīt |
eṣa vai vānararkṣagho laṅkāṃ samabhivartate || 3 ||
putraudaśarathasyemaubhrātaraurāmalakṣmaṇau || 4 ||
uttamaurūpasampannausītāyāḥpadamāgatau |
etausāgaramāsādyasanniviṣṭaumahādyutī || 5 ||
balañcāmākāśamāvṛtyasarvatodaśayojanam |
tattvabhūtammahārāja kṣipraṃveditumarhasi || 6 ||
tavadūtāmahārājakṣipramarhantyavekṣitum |
upapradānaṃsāntvaṃvābhedovātraprayujyatām || 7 ||
śārdūlasyavacaśśrutvārāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
uvācasahasāvyagrassampradhāryārthamātmanaḥ || 8 ||
śukannāmatadārakṣovākyamarthavidāṃvaram |
sugrīvambrūhigatvāśurājānaṃvacanānmama |
yathāsandeśamaklībaṃślakṣṇayāparayāgirā || 9 ||
tvaṃvaimahārājakulaprasūtomahābalaścar kṣarajassutaśca |
nakaścidārthastavanāstyanarthastathāhimebhrātṛsamoharīśa || 10 ||
ahaṃyadyaharambhāryāṃrājaputrasyadhīmataḥ |
kintatratavasugrīvaḥ kiṣkindhāmpratigamyatām || 11 ||
nahīyaṃharibhirlaṅkāśakyāprāptuṅkathañcana |
devairapisagandharvaiḥkimpunarnaravānaraiḥ || 12 ||
satathārākṣasendreṇasandiṣṭorajanīcaraḥ |
śukovihaṅgamobhūtvātūrṇamāplutyacāmbaram || 13 ||
sagatvādūramadhvānamuparyuparisāgaram |
saṃsthitohyambarevākyaṃsugrīvamidamabravīt || 14 ||
sarvamuktaṃyathādiṣṭaṃrāvaṇenadurātmanā |
tamprāpayantaṃvacanantūrṇamāplutyavānarāḥ || 15 ||
prāpadyantadivaṅkṣipraṃloptuṃhantuñcamuṣṭibhiḥ |
sataiḥplavaṅgaiḥprasabhannigṛhītoniśācaraḥ |
gaganādbhūtalecāśuparigṛhyanipātitaḥ || 16 ||
vānaraiḥpīḍyamānastuśukovacanamabravīt |
nadūtānghnantikākutstha vāryantāṃsādhuvānarāḥ || 17 ||
yastuhitvāmatambhartussvamataṃsamprabhāṣate |
anuktavādīdūtassan sadūtovadhamarhati || 18 ||
śukasyavacanaṃśrutvārāmastuparidevitam |
uvācamāvadhiṣṭetighnataśśākhāmṛgarṣabhān || 19 ||
sacapatralaghurbhūtvāharibhirdarśitebhaye |
antarikṣesthitobhūtvāpunarvacanamabravīt || 20 ||
sugrīvaḥsa ttvasampannaḥ mahābalaparākramaḥ |
kimmayākhaluvaktavyorāvaṇolokarāvaṇaḥ || 21 ||
saevamuktaḥplavagādhipastadāplavaṅgamānāmṛṣabhomahābalaḥ |
uvācavākyaṃrajanīcarasyacāraṃśukantūrṇamadīnasattvaḥ || 22 ||
name'simitrannatathānukampyonacopakartāpinamepriyo'si |
ariścarāmasyasahānubandhastato'sivālīvavadhārhavadhyaḥ || 23 ||
nihnanmyahantvāṃsasutaṃsabandhuṃsajñātivargarajanīcareśa |
laṅkāñcasarvāmmahatābalenakṣipraṅkariṣyāmisametyabhasma || 24 ||
namokṣayaserāvaṇaḥ rāghavasyasuraissahendraidapimūḍhaguptaḥ |
antarhitassūryapathaṅgato'vā |
tathaivapātālamanupraviṣṭaḥ || 25 ||
girīśapādambujasaṅgatovāhato'sirāmeṇasahānujastvam || 26 ||
tasyatetriṣulokeṣunapiśācannarākṣasam |
trātāramanupaśyāminagandharvannacāsuram || 27 ||
avadhīryajarāvṛddaṅgṛdhrarājañjaṭāyuṣam |
kinnuterāmasānnidhyesakāśelakṣmaṇasyavā || 28 ||
hṛtāsītāviśālākṣīyāntvaṅgṛhyanabudhyase |
mahābalammahātmānandurdharṣamamarairapi |
nabudhyaseraghuśreṣṭhaṃyasteprāṇānhariṣyati || 29 ||
tato'bravīdvālisutastvaṅgadoharisattamaḥ |
nāyandūtomahārājacārikaḥpratibhātime || 30 ||
tulitaṃhibalaṃsarvamanenātraivatiṣṭhatā |
gṛhyatāmmāgamallaṅkāmetaddimamarocate || 31 ||
tatorājñāsamādiṣṭāssamutpatyavalīmukhāḥ |
jagṛhuścababandhuścavilapantamanāthavat || 32 ||
śukastuvānaraiścaṇḍaistatrataissamprapīḍitaḥ |
vyācukrośamahātmānaṃrāmandaśarathātmajam || 33 ||
lupyetemebalātpakṣaubhidyetemetathā'kṣiṇī || 34 ||
yāñcarātrimmariṣyāmijāyerātriñcayāmaham |
etasminnantarekāleyanmayāhyaśubhaṅkṛtam || 35 ||
sarvantvamupapadyedhājahyāñcedyadijīvitam |
nāghātayattadārāmaśśrutvātatparidevanam |
vānarānabravīdrāmomucyatāndūtaāgataḥ || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe viṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever