📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.14 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
6.14 Yuddhakanda - Chaturdasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਨਿਸ਼ਾਚਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਨਿਸ਼ਮ੍ਯਵਾਕ੍ਯਂਸਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯਚਗਰ੍ਜਿਤਾਨਿ ।
ਵਿਭੀषਣੋਰਾਕ੍षਸਰਾਜਮੁਖ੍ਯਮੁਵਾਚਵਾਕ੍ਯਂਹਿਤਮਰ੍ਥਯੁਕ੍ਤਮ੍ ॥ 1 ॥
ਨ੍ਤਰਭੋਗਰਾਸ਼ਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਵਿषਸ੍ਸੁਸ੍ਮਿਤਤੀਕ੍ष੍ਣਦਂष੍ਟ੍ਰਃ ।
ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੁਲੀਪਞ੍ਚਸ਼ਿਰੋऽਤਿਕਾਯਸ੍ਸੀਤਾਮਹਾਹਿਸ੍ਤਵਕੇਨਰਾਜਨ੍ ॥ 2 ॥
ਯਾਵਨ੍ਨਲਙ੍ਕਾਂਸਮਭਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿਵਲੀਮੁਖਾਃਪਰ੍ਵਤਕੂਟਮਾਤ੍ਰਾਃ ।
ਦष੍ਟ੍ਰਾਯੁਧਾਸ਼੍ਚੈਵਨਖਾਯੁਧਾਸ਼੍ਚਪ੍ਰਦੀਯਤਾਨ੍ਦਾਸ਼ਰਥਾਯਮੈਥਿਲੀ ॥ 3 ॥
ਯਾਵਨ੍ਨਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿਸ਼ਿਰਾਂਸਿਬਾਣਾਰਾਮੇਰਿਤਾਰਾਕ੍षਸਪੁਙ੍ਗਵਾਨਾਮ੍ ।
ਵਜ੍ਰੋਪਮਾਵਾਯੁਸਮਾਨਵੇਗਾਃਪ੍ਰਦੀਯਤਾਨ੍ਦਾਸ਼ਰਥਾਯਮੈਥਿਲੀ ॥ 4 ॥
ਨਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤੌਚਰਾਜਂਸ੍ਤਥਾਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਹੋਦਰੌਵਾ ।
ਨਿਕੁਮ੍ਭਕੁਮ੍ਭੌਚਤਥਾऽਤਿਕਾਯਃਸ੍ਥਾਤੁਨ੍ਨਸ਼ਕ੍ਤਾਯੁਧਿਰਾਘਵਸ੍ਯ ॥ 5 ॥
ਜੀਵਂਸ੍ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਨ ਮੋਕ੍ਸ੍ਯਸੇ ਤ੍ਵਮ੍ ।
ਗੁਪ੍ਤਃ ਸਵਿਤ੍ਰਾਪ੍ਯਥਵਾ ਮਰੁਦ੍ਭਿਃ ।
ਨ ਵਾਸਵਸ੍ਯਾਙ੍ਕਗਤੋ ਨ ਮृਤ੍ਯੋ ।
ਰ੍ਨਭੋ ਨ ਪਾਤਾਲਮਨੁਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ॥ 6 ॥
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਵਾਕ੍ਯਨ੍ਤੁਵਿਭੀषਣਸ੍ਯਤਤਃਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋਵਚਨਮ੍ਬਭਾषੇ ।
ਨਨੋਭਯਂਵਿਦ੍ਮਨਦੈਵਤੇਭ੍ਯੋਨਦਾਨਵੇਭ੍ਯੋऽਪ੍ਯਥਵਾਕੁਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ ॥ 7 ॥
ਨਯਕ੍षਗਨ੍ਧਰ੍ਵਮਹੋਰਗੇਭ੍ਯੋਭਯਨ੍ਨਸਙ੍ਖ੍ਯੇਪਤਗੋਰਗੇਭ੍ਯਃ ।
ਕਥਨ੍ਨੁਰਾਮਾਦ੍ਭਵਿਤਾਭਯਨ੍ਨੋਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰਾਤ੍ਸਮਰੇਕਦਾਚਿਤ੍ ॥ 8 ॥
ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਵਾਕ੍ਯਨ੍ਤ੍ਵਹਿਤਨ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਵਿਭੀषਣੋਰਾਜਹਿਤਾਨੁਕਾਙ੍ਕ੍षੀ ।
ਤਤੋਮਹਾਰ੍ਥਂਵਚਨਮ੍ਬਭਾषੇਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮੇषੁਨਿਵਿष੍ਟਬੁਦ੍ਧਿਃ ॥ 9 ॥
ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਃ ਰਾਜਾਚਮਹੋਦਰਸ਼੍ਚਤ੍ਵਙ੍ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚਯਥਾऽਰ੍ਥਜਾਤਮ੍ ।
ਬ੍ਰਵੀਤਰਾਮਮ੍ਪ੍ਰਤਿਤਨ੍ਨਸ਼ਕ੍ਯਂਯਥਾਗਤਿਸ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਧਰ੍ਮਬੁਦ੍ਧੇਃ ॥ 10 ॥
ਵਧਸ੍ਤੁਰਾਮਸ੍ਯਮਯਾਤ੍ਵਯਾਚਪ੍ਰਹਸ੍ਤਸਰ੍ਵੈਰਪਿਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਵਾ ।
ਕਥਮ੍ਭਵੇਦਰ੍ਥਵਿਸ਼ਾਰਦਸ੍ਯਮਹਾਰ੍ਣਵਨ੍ਤਰ੍ਤੁਮਿਵਾਪ੍ਲਵਸ੍ਯ ॥ 11 ॥
ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਧਾਨਸ੍ਯ ਮਹਾਰਥਸ੍ਯ ।
ਇਕ੍ਸ੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਪ੍ਰਭਵਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ ।
ਪੁਰੋऽਸ੍ਯ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾਵਿਧਸ੍ਯ ।
ਕृਤ੍ਯੇषੁ ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਯ ਭਵਨ੍ਤਿ ਮੂਢਾਃ ॥ 12 ॥
ਤੀਕ੍ष੍ਣਾਨਤਾਯਤ੍ਤਵਕਙ੍ਕਪਤ੍ਰਾਦੁਰਾਸਦਾਰਾਘਵਵਿਪ੍ਰਮੁਕ੍ਤਾਃ ।
ਭਿਤ੍ਵਾਸ਼ਰੀਰਮ੍ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿਬਾਣਾਃਪ੍ਰਹਸ੍ਤਤੇਨੈਵਵਿਕਤ੍ਥਸੇਤ੍ਵਮ੍ ॥ 13 ॥
ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾਨਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿਕਾਯਮ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕਾਸ੍ਤੇऽਸ਼ਨਿਤੁਲ੍ਯਵੇਗਾਃ ।
ਸ਼ਿਤਾਸ਼੍ਸ਼ਰਾਰਾਘਵਵਿਪ੍ਰਮੁਕ੍ਤਾਃਪ੍ਰਹਸ੍ਤਤੇਨੈਵਵਿਕਤ੍ਥਸੇਤ੍ਵਮ੍ ॥ 14 ॥
ਨਰਾਵਣੋਨਾਤਿਬਲਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੀਰ੍षੋਨਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋऽਸ੍ਯਸੁਤੋਨਿਕੁਮ੍ਭਃ ।
ਨਚੇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਦ੍ਦਾਸ਼ਰਧਿਮ੍ਪ੍ਰਸੋਢੁਨ੍ਤ੍ਵਂਵਾਰਣੇਸ਼ਕ੍ਰਸਮਂਸਮਰ੍ਥਃ ॥ 15 ॥
ਦੇਵਾਨ੍ਤਕੋਵਾਪਿਨਰਾਨ੍ਤਕੋਵਾਤਥਾਤਿਕਾਯੋऽਤਿਰਥੋਮਹਾਤ੍ਮਾ ।
ਆਕਮ੍ਪਨਸ਼੍ਚਾਦ੍ਰਿਸਮਾਨਸਾਰਃਸ੍ਥਾਤੁਨ੍ਨਸ਼ਕ੍ਤਾਯੁਧਿਰਾਘਵਸ੍ਯ ॥ 16 ॥
ਅਯਞ੍ਚਰਾਜਾਵ੍ਯਸਨਾਭਿਭੂਤੋਮਿਤ੍ਰੈਰਮਿਤ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮੈਰ੍ਭਵਦ੍ਭਿਃ ।
ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਯਤੇਰਾਕ੍षਸਨਾਸ਼ਨਾਰ੍ਥੇਤੀਕ੍ष੍ਣਃਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾਹ੍ਯਸੀਕ੍षਯਕਾਰੀ ॥ 17 ॥
ਅਨਨ੍ਤਭੋਗੇਨਸਹਸ੍ਰਮੂਰ੍ਥ੍ਨਾਨਾਗੇਨਭੀਮੇਨਮਹਾਬਲੇਵ ।
ਬਲਾਤ੍ਪਰਿਕ੍षਿਪ੍ਤਮਿਮਮ੍ਭਵਨ੍ਤੋਰਾਜਾਨਮੁਤ੍ਕ੍षਿਪ੍ਯਵਿਮੋਚਯਨ੍ਤੁ ॥ 18 ॥
ਯਾਵਦ੍ਧਿਕੇਸ਼ਗ੍ਰਹਣਾਤਸੁਹृਦ੍ਭਿਃ ਸਮੇਤ੍ਯਸਰ੍ਵੈਃਪਰਿਪੂਰ੍ਣਕਾਮੈਃ ।
ਨਿਗृਹ੍ਯਰਾਜਾਪਰਿਰਕ੍षਿਤਵ੍ਯੋਭੂਤੈਰ੍ਯਥਾਭੀਮਬਲੈਰ੍ਗृਹੀਤਃ ॥ 19 ॥
ਸੁਵਾਰਿਣਾਰਾਘਵਸਾਗਰੇਣਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤਰਸਾਭਵਦ੍ਭਿਃ ।
ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਨ੍ਤਾਰਯਿਤੁਂਸਮੇਤ੍ਯਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਪਾਤਾਲਮੁਖੇਪਤਨ੍ਸਃ ॥ 20 ॥
ਇਦਮ੍ਪੁਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯਸਰਾਕ੍षਸਸ੍ਯਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚਪਥ੍ਯਂਸਸੁਹृਜ੍ਜਨਸ੍ਯ ।
ਸਮ੍ਯਗ੍ਘਿਵਾਕ੍ਯਂਸ੍ਵਮਤਮ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰਾਯਦਦਾਮਪਤ੍ਨੀਮ੍ ॥ 21 ॥
ਪਰਸ੍ਯਵੀਰ੍ਯਂਸ੍ਵਬਲਞ੍ਚਬੁਧ੍ਵਾਸ੍ਥਾਨਙ੍ਕ੍षਯਞ੍ਚੈਵਤਥੈਵਵृਦ੍ਧਿਮ੍ ।
ਤਥਾਸ੍ਵਪਕ੍षੇਪ੍ਯਨੁਮृਸ਼੍ਯਬੁਧ੍ਵਾਵਦੇਤ੍ ਕ੍षਮਂਸ੍ਵਾਮਿਹਿਤਂਸਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ॥ 22 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturdaśassargaḥ |
niśācarendrasyaniśamyavākyaṃsakumbhakarṇasyacagarjitāni |
vibhīṣaṇorākṣasarājamukhyamuvācavākyaṃhitamarthayuktam || 1 ||
ntarabhogarāśiścintāviṣassusmitatīkṣṇadaṃṣṭraḥ |
pañcāṅgulīpañcaśiro'tikāyassītāmahāhistavakenarājan || 2 ||
yāvannalaṅkāṃsamabhidravantivalīmukhāḥparvatakūṭamātrāḥ |
daṣṭrāyudhāścaivanakhāyudhāścapradīyatāndāśarathāyamaithilī || 3 ||
yāvannagṛhṇantiśirāṃsibāṇārāmeritārākṣasapuṅgavānām |
vajropamāvāyusamānavegāḥpradīyatāndāśarathāyamaithilī || 4 ||
nakumbhakarṇendrajitaucarājaṃstathāmahāpārśvamahodarauvā |
nikumbhakumbhaucatathā'tikāyaḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 5 ||
jīvaṃstu rāmasya na moksyase tvam |
guptaḥ savitrāpyathavā marudbhiḥ |
na vāsavasyāṅkagato na mṛtyo |
rnabho na pātālamanupraviṣṭaḥ || 6 ||
niśamyavākyantuvibhīṣaṇasyatataḥprahastovacanambabhāṣe |
nanobhayaṃvidmanadaivatebhyonadānavebhyo'pyathavākutaścit || 7 ||
nayakṣagandharvamahoragebhyobhayannasaṅkhyepatagoragebhyaḥ |
kathannurāmādbhavitābhayannonarendraputrātsamarekadācit || 8 ||
prahastavākyantvahitanniśamyavibhīṣaṇorājahitānukāṅkṣī |
tatomahārthaṃvacanambabhāṣedharmārthakāmeṣuniviṣṭabuddhiḥ || 9 ||
prahastaḥ rājācamahodaraścatvaṅkumbhakarṇaścayathā'rthajātam |
bravītarāmampratitannaśakyaṃyathāgatissvargamadharmabuddheḥ || 10 ||
vadhasturāmasyamayātvayācaprahastasarvairapirākṣasairvā |
kathambhavedarthaviśāradasyamahārṇavantartumivāplavasya || 11 ||
dharmapradhānasya mahārathasya |
iksvākuvaṃśaprabhavasya rājñaḥ |
puro'sya devāśca tathāvidhasya |
kṛtyeṣu śaktasya bhavanti mūḍhāḥ || 12 ||
tīkṣṇānatāyattavakaṅkapatrādurāsadārāghavavipramuktāḥ |
bhitvāśarīrampraviśantibāṇāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 13 ||
bhittvānatāvatpraviśantikāyamprāṇāntikāste'śanitulyavegāḥ |
śitāśśarārāghavavipramuktāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 14 ||
narāvaṇonātibalastriśīrṣonakumbhakarṇo'syasutonikumbhaḥ |
nacendrajiddāśaradhimprasoḍhuntvaṃvāraṇeśakrasamaṃsamarthaḥ || 15 ||
devāntakovāpinarāntakovātathātikāyo'tirathomahātmā |
ākampanaścādrisamānasāraḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 16 ||
ayañcarājāvyasanābhibhūtomitrairamitrapratimairbhavadbhiḥ |
anvāsyaterākṣasanāśanārthetīkṣṇaḥprakṛtyāhyasīkṣayakārī || 17 ||
anantabhogenasahasramūrthnānāgenabhīmenamahābaleva |
balātparikṣiptamimambhavantorājānamutkṣipyavimocayantu || 18 ||
yāvaddhikeśagrahaṇātasuhṛdbhiḥ sametyasarvaiḥparipūrṇakāmaiḥ |
nigṛhyarājāparirakṣitavyobhūtairyathābhīmabalairgṛhītaḥ || 19 ||
suvāriṇārāghavasāgareṇapracchādyamānastarasābhavadbhiḥ |
yuktastvayantārayituṃsametyakākutsthapātālamukhepatansaḥ || 20 ||
idampurasyāsyasarākṣasasyarājñaścapathyaṃsasuhṛjjanasya |
samyagghivākyaṃsvamatambravīminarendraputrāyadadāmapatnīm || 21 ||
parasyavīryaṃsvabalañcabudhvāsthānaṅkṣayañcaivatathaivavṛddhim |
tathāsvapakṣepyanumṛśyabudhvāvadet kṣamaṃsvāmihitaṃsamantrī || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturdaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever