📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.119 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.119 Yuddhakanda - Ekonavimshatyadhikashatatama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਤੁਵੈਦੇਹਿਪਰੁषਂਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍ ।
ਰਾਘਵੇਣਸਰੋषੇਣਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਪ੍ਰਵ੍ਯਥਿਤਾऽਭਵਤ੍ ॥ 1 ॥
ਸਾਤਦਸ਼੍ਰੁਤਪੂਰ੍ਵਂਹਿਜਨੇਮਹਤਿਮੈਥਿਲੀ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਭਰ੍ਤृਰ੍ਵਚੋਰੂਕ੍षਂਲਜ੍ਜਯਾਵਨਤਾਭਵਤ੍ ॥ 2 ॥
ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤੀਵਗਾਤ੍ਰਾਣਿਸ੍ਵਾਨਿਸਾਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਵਾਕ੍षਰੈਸ੍ਸ੍ਸੈਃਸਸ਼ਲ੍ਯੇਵਭृਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰੂਣ੍ਯਵਰ੍ਤਯਤ੍ ॥ 3 ॥
ਤਤੋਬਾष੍ਪਪਰਿਕ੍ਲਿਨ੍ਨਮ੍ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਨ੍ਤੀਸ੍ਵਮਾਨਨਮ੍ ।
ਸ਼ਨੈਰ੍ਗਦ੍ਗਦਯਾਵਾਚਾਭਰ੍ਤਾਰਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 4 ॥
ਕਿਮ੍ਮਾਮਸਦृਸ਼ਂਵਾਕ੍ਯਮੀਦृਸ਼ਂਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਦਾਰੁਣਮ੍ ।
ਰੂਕ੍षਂਸ਼੍ਰਾਵਯਸੇਵੀਰ ਪ੍ਰਾਕृਤਃਪ੍ਰਾਕृਤਮਿਵ ॥ 5 ॥
ਨ ਤਥਾਸ੍ਮਿਮਹਾਬਾਹੋ ਯਥਾਮਾਮਵਗਚ੍ਛਸਿ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਙ੍ਗਚ੍ਛਮੇਸ੍ਵੇਨਚਾਰਿਤ੍ਰੇਣੈਵਤੇਸ਼ਪੇ ॥ 6 ॥
ਪृਥਕਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮ੍ਪ੍ਰਚਾਰੇਣਜਾਤਿਨ੍ਤ੍ਵਮ੍ਪਰਿਸ਼ਙ੍ਕਸੇ ।
ਪਰਿਤ੍ਯਜੈਨਾਂਸ਼ਙ੍ਕਾਨ੍ਤੁਯਦਿਤੇऽਹਮ੍ਪਰੀਕ੍षਿਤਾ ॥ 7 ॥
ਯਦਹਙ੍ਗਾਤ੍ਰਸਮ੍ਪਰ੍ਸ਼ਙ੍ਗਤਾਸ੍ਮਿਵਿਸ਼ਵਾਪ੍ਰਭੋ ।
ਕਾਮਕਾਰੋ ਨ ਮੇਤਤ੍ਰਦੈਵਨ੍ਤਤ੍ਰਾਪਰਾਧ੍ਯਤਿ ॥ 8 ॥
ਮਦਧੀਨਨ੍ਤੁਯਤ੍ਤਨ੍ਮੇਹृਦਯਨ੍ਤ੍ਵਯਿਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਪਰਾਧੀਨੇषੁਗਾਤ੍ਰੇषੁਕਿਙ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮ੍ਯਨੀਸ਼੍ਵਰੀ ॥ 9 ॥
ਸਹਸਮ੍ਵृਦ੍ਧਭਾਵੇਨਸਂਸਰ੍ਗੇਣ ਚ ਮਾਨਦ ।
ਯਦਿਤੇऽਹਂ ਨ ਵਿਜ੍ਞਾਤਾਹਤਾਤੇਨਾਸ੍ਮਿਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ॥ 10 ॥
ਪ੍ਰੇषਿਤਸ੍ਤੇਮਹਾਵੀਰੋਹਨੁਮਾਨਵਲੋਕਕਃ ।
ਲਙ੍ਕਾਸ੍ਥਾਹਨ੍ਤ੍ਵਯਾਰਾਜਨ੍ਕਿਨ੍ਤਦਾ ਨ ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਾ ॥ 11 ॥
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍षਂਵਾਨਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਸਮਨਨ੍ਤਰਮ੍ ।
ਤ੍ਵਯਾਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਯਾਵੀਰਤ੍ਯਕ੍ਤਂਸ੍ਯਾਜਜੀਵਿਤਮ੍ਮਯਾ ॥ 12 ॥
ਨ ਵृਥਾਤੇਸ਼੍ਰਮੋऽਯਂਸ੍ਯਾਤ੍ਸਂਸ਼ਯੇਨ੍ਯਸ੍ਯਜੀਵਿਤਮ੍ ।
ਸੁਹृਜ੍ਜਨਪਰਿਕ੍ਲੇਸ਼ੋ ਨ ਚਾਯਂਵਿਪੁਲਸ੍ਤਵ ॥ 13 ॥
ਤ੍ਵਯਾਤੁਨृਪਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਦੋषਮੇਵਾਨੁਵਰ੍ਤਤਾ ।
ਲਘੁਨੇਵਮਨੁष੍ਯੇਣਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮੇਵਪੁਰਸ੍ਕृਤਮ੍ ॥ 14 ॥
ਅਪਦੇਸ਼ੇਨਜਨਕਾਦੁਤ੍ਪਤਤਿਰ੍ਵਸੁਥਾਤਲਾਤ੍ ।
ਮਮਵृਤ੍ਤਂ ਚ ਵृਤ੍ਤਜ੍ਞਬਹੁਤੇ ਨ ਪੁਰਸ੍ਕृਤਮ੍ ॥ 15 ॥
ਨ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕृਤਮ੍ਪਾਣਿਰ੍ਭਾਲ੍ਯੇਮਮਨਿਪੀਡਿਤਃ ।
ਮਮਭਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚਸ਼ੀਲਂ ਚ ਸਰ੍ਵਨ੍ਤੇਪृष੍ਠਤਃਕृਤਮ੍ ॥ 16 ॥
ਇਤਿਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੀਰੁਦਤੀਬਾष੍ਪਗਦ੍ਗਗਭਾषਿਣੀ ।
ਉਵਾਚਲਕ੍ष੍ਮਣਂਸੀਤਾਦੀਨਨ੍ਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਮ੍ ॥ 17 ॥
ਚਿਤਾਮ੍ਮੇਕੁਰੁਸੌਮਿਤ੍ਰੇਵ੍ਯਵਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯਭੇषਜਮ੍ ।
ਮਿਧ੍ਯਾਪਵਾਦੋਪਹਤਾਨਾਹਞ੍ਜੀਵਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ ॥ 18 ॥
ਅਪ੍ਰੀਤੇਨਗੁਣੈਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ਯਕ੍ਤਾਯਾਜਨਸਂਸਦਿ ।
ਯਾਕ੍षਮਾਮੇਗਤਿਰ੍ਗਨ੍ਤੁਮ੍ਪ੍ਰਵੇਕ੍ष੍ਯੇਹਵ੍ਯਵਾਹਨਮ੍ ॥ 19 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁਵੈਦੇਹ੍ਯਾਲਕ੍ष੍ਮਣਃਪਰਵੀਰਹਾ ।
ਅਮਰ੍षਵਸ਼ਮਾਪਨ੍ਨੋਰਾਘਵਂਸਮੁਦੈਕ੍षਤ ॥ 20 ॥
ਸ ਵਿਜ੍ਞਾਯਤਤਸ਼੍ਛਨ੍ਦਂਰਾਮਸ੍ਯਾਕਾਰਸੂਚਿਤਮ੍ ।
ਚਿਤਾਞ੍ਚਕਾਰਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਮਤੇਰਾਮਸ੍ਯਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 21 ॥
ਨਹਿਰਾਮਨ੍ਤਦਾਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਾਨ੍ਤਕਯਮੋਪਮਮ੍ ।
ਅਨੁਨੇਤੁਮਥੋਵਕ੍ਤੁਨ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਂਵਾਪ੍ਯਸ਼ਕਤ੍ਸੁਹृਤ੍ ॥ 22 ॥
ਅਧੋਮੁਖਂਸ੍ਥਿਤਂਰਾਮਨ੍ਤਤਃਕृਤ੍ਵਾਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣਮ੍ ।
ਉਪਾਵਰ੍ਤਤਵੈਦੇਹੀਦੀਪ੍ਯਮਾਨਂਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ 23 ॥
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਦੈਵਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਮੈਥਿਲੀ ।
ਬਦ੍ਧਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਾਚੇਦਮੁਵਾਚਾਨਗਿਸਮੀਪਤਃ ॥ 24 ॥
ਯਥਾਮੇਹृਦਯਨ੍ਨਿਤ੍ਯਨ੍ਨਾਪਸਰ੍ਪਤਿਰਾਘਵਾਤ੍ ।
ਤਥਾਲੋਕਸ੍ਯਸਾਕ੍षੀਮਾਂਸਰ੍ਵਤਃਪਾਤੁਪਾਵਕਃ ॥ 25 ॥
ਯਥਾਮਾਂਸ਼ੁਦ੍ਧਚਰਿਤਾਨ੍ਦੁष੍ਟਾਞ੍ਜਾਨਾਤਿਰਾਘਵਃ ।
ਤਥਾਲੋਕਸ੍ਯਸਾਕ੍षੀਮਾਂਸਰ੍ਵਤਃਪਾਤੁਪਾਵਕਃ ॥ 26 ॥
ਕਰ੍ਮਣਾਮਨਸਾਵਾਚਾਯਥਾਨਾਤਿਚਰਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।
ਰਾਘਵਂਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞਨ੍ਤਥਾਮਾਮ੍ਪਾਤੁਪਾਵਕਃ ॥ 27 ॥
ਆਦਿਤ੍ਯੋਭਗਵਾਨ੍ਵਾਯੁਰ੍ਧਿਸ਼ਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।
ਅਹਸ਼੍ਚਾਪਿਤਥਾਸਨ੍ਧ੍ਯੇਰਾਤ੍ਰਿਸ਼੍ਚਪृਥਿਵੀਤਥਆ ॥ 28 ॥
ਯਥਾਨ੍ਯੇऽਪਿਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿਤਥਾਚਾਰਿਤ੍ਰਸਂਯੁਤਾਮ੍ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਤੁਵੈਦੇਹੀਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ ।
ਵਿਵੇਸ਼ਜ੍ਵਲਨਨ੍ਦੀਪ੍ਤਨ੍ਨਿਃਸ਼ਙ੍ਕੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 29 ॥
ਨਸ਼੍ਚਸੁਮਹਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰਬਾਲਵृਦ੍ਧਸਮਾਕੁਲਃ ॥ 30 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ਮੈਥਿਲੀਨ੍ਦੀਪ੍ਤਾਮ੍ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤੀਂਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ ।
ਸਾਤਪ੍ਤਨਵਹੇਮਾਭਾਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਣਾ ॥ 31 ॥
ਪਪਾਤਜ੍ਵਲਨਨ੍ਦੀਪ੍ਤਂਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯਸਨ੍ਨਿਧੌ ।
ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਾਂਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षੀਮ੍ਪਤਨ੍ਤੀਂਹਵ੍ਯਵਾਹਨਮ੍ ॥ 32 ॥
ਸੀਤਾਂਸਰ੍ਵਾਣਿਰੂਪਾਣਿਰੁਕ੍ਮਵੇਦਿਨਿਭਾਨ੍ਤਦਾ ।
ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਾਮ੍ਮਹਾਭਾਗਾਮ੍ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤੀਂਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ 33 ॥
ਸੀਤਾਙ੍ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਲੋਕਾਃਪੁਣ੍ਯਾਮਾਜ੍ਯਾਹੁਤੀਮਿਵ ।
ਪ੍ਰਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਹਵ੍ਯਵਾਹਵੇ ॥ 34 ॥
ਪਤਨ੍ਤੀਂਸਂਸ੍ਕृਤਾਮ੍ਮਨ੍ਰਨ੍ਸ੍ਸੈਰ੍ਵਸੋਰ੍ਦਾਰਾਮਿਵਾਧ੍ਵਰੇ ।
ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਾਨ੍ਤ੍ਰਯੋਲੋਕਾਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਦਾਨਵਾਃ ॥ 35 ॥
ਸ਼ਸ੍ਤਾਮ੍ਪਤਨ੍ਤੀਨ੍ਨਿਰਯੇਤ੍ਰਿਵਿਵਾਦ੍ਧੇਵਤਾਮਿਵ ।
ਤਸ੍ਯਾਮਗ੍ਨਿਂਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯਾਨ੍ਤੁਹਾਹੇਤਿਵਿਪੁਲਃਸ੍ਵਨਃ ॥ 36 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
evamuktātuvaidehiparuṣaṃromaharṣaṇam |
rāghaveṇasaroṣeṇaśrutvāpravyathitā'bhavat || 1 ||
sātadaśrutapūrvaṃhijanemahatimaithilī |
śrutvābhartṛrvacorūkṣaṃlajjayāvanatābhavat || 2 ||
praviśantīvagātrāṇisvānisājanakātmajā |
vākṣaraisssaiḥsaśalyevabhṛśamāśrūṇyavartayat || 3 ||
tatobāṣpapariklinnampramārjantīsvamānanam |
śanairgadgadayāvācābhartāramidamabravīt || 4 ||
kimmāmasadṛśaṃvākyamīdṛśaṃśrotradāruṇam |
rūkṣaṃśrāvayasevīra prākṛtaḥprākṛtamiva || 5 ||
na tathāsmimahābāho yathāmāmavagacchasi |
pratyayaṅgacchamesvenacāritreṇaivateśape || 6 ||
pṛthakastrīṇāmpracāreṇajātintvampariśaṅkase |
parityajaināṃśaṅkāntuyadite'hamparīkṣitā || 7 ||
yadahaṅgātrasamparśaṅgatāsmiviśavāprabho |
kāmakāro na metatradaivantatrāparādhyati || 8 ||
madadhīnantuyattanmehṛdayantvayivartate |
parādhīneṣugātreṣukiṅkariṣyāmyanīśvarī || 9 ||
sahasamvṛddhabhāvenasaṃsargeṇa ca mānada |
yadite'haṃ na vijñātāhatātenāsmiśāśvatam || 10 ||
preṣitastemahāvīrohanumānavalokakaḥ |
laṅkāsthāhantvayārājankintadā na visarjitā || 11 ||
pratyakṣaṃvānarasyāsyatadvākyasamanantaram |
tvayāsantyaktayāvīratyaktaṃsyājajīvitammayā || 12 ||
na vṛthāteśramo'yaṃsyātsaṃśayenyasyajīvitam |
suhṛjjanaparikleśo na cāyaṃvipulastava || 13 ||
tvayātunṛpaśārdūladoṣamevānuvartatā |
laghunevamanuṣyeṇastrītvamevapuraskṛtam || 14 ||
apadeśenajanakādutpatatirvasuthātalāt |
mamavṛttaṃ ca vṛttajñabahute na puraskṛtam || 15 ||
na pramāṇīkṛtampāṇirbhālyemamanipīḍitaḥ |
mamabhaktiścaśīlaṃ ca sarvantepṛṣṭhataḥkṛtam || 16 ||
itibruvantīrudatībāṣpagadgagabhāṣiṇī |
uvācalakṣmaṇaṃsītādīnandhyānaparāyaṇam || 17 ||
citāmmekurusaumitrevyavanasyāsyabheṣajam |
midhyāpavādopahatānāhañjīvitumutsahe || 18 ||
aprītenaguṇairbhartrātyaktāyājanasaṃsadi |
yākṣamāmegatirgantumpravekṣyehavyavāhanam || 19 ||
evamuktastuvaidehyālakṣmaṇaḥparavīrahā |
amarṣavaśamāpannorāghavaṃsamudaikṣata || 20 ||
sa vijñāyatataśchandaṃrāmasyākārasūcitam |
citāñcakārasaumitrirmaterāmasyavīryavān || 21 ||
nahirāmantadākaścitkālāntakayamopamam |
anunetumathovaktundraṣṭuṃvāpyaśakatsuhṛt || 22 ||
adhomukhaṃsthitaṃrāmantataḥkṛtvāpradakṣiṇam |
upāvartatavaidehīdīpyamānaṃhutāśanam || 23 ||
praṇamyadaivatebhyaścabrāhmaṇebhyaścamaithilī |
baddhāñjalipuṭācedamuvācānagisamīpataḥ || 24 ||
yathāmehṛdayannityannāpasarpatirāghavāt |
tathālokasyasākṣīmāṃsarvataḥpātupāvakaḥ || 25 ||
yathāmāṃśuddhacaritānduṣṭāñjānātirāghavaḥ |
tathālokasyasākṣīmāṃsarvataḥpātupāvakaḥ || 26 ||
karmaṇāmanasāvācāyathānāticarāmyaham |
rāghavaṃsarvadharmajñantathāmāmpātupāvakaḥ || 27 ||
ādityobhagavānvāyurdhiśaścandrastathaiva ca |
ahaścāpitathāsandhyerātriścapṛthivītathaā || 28 ||
yathānye'pivijānantitathācāritrasaṃyutām |
evamuktvātuvaidehīparikramyahutāśanam |
viveśajvalanandīptanniḥśaṅkenāntarātmanā || 29 ||
naścasumahāṃstatrabālavṛddhasamākulaḥ || 30 ||
dadarśamaithilīndīptāmpraviśantīṃhutāśanam |
sātaptanavahemābhātaptakāñcanabhūṣaṇā || 31 ||
papātajvalanandīptaṃsarvalokasyasannidhau |
dadṛśustāṃviśālākṣīmpatantīṃhavyavāhanam || 32 ||
sītāṃsarvāṇirūpāṇirukmavedinibhāntadā |
dadṛśustāmmahābhāgāmpraviśantīṃhutāśanam || 33 ||
sītāṅkṛtsnāstrayolokāḥpuṇyāmājyāhutīmiva |
pracukruśuḥstriyaḥsarvāstāndṛṣṭavāhavyavāhave || 34 ||
patantīṃsaṃskṛtāmmanranssairvasordārāmivādhvare |
dadṛśustāntrayolokādevagandharvadānavāḥ || 35 ||
śastāmpatantīnnirayetrivivāddhevatāmiva |
tasyāmagniṃviśantyāntuhāhetivipulaḥsvanaḥ || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever