📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.117 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.117 Yuddhakanda - Saptadashadhikashatatama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ ਉਵਾਚਮਹਾਪ੍ਰਾਮਸ੍ਸੋऽਭਿਵਾਦ੍ਯਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਃ ।
ਰਾਮਂਵਚਨਮਰ੍ਥਜ੍ਞੋਵਰਂਸਰ੍ਵਧਨੁष੍ਮਤਾਮ੍ ॥ 1 ॥
ਯਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤੋऽਯਮਾਰਮ੍ਬਃਕਰ੍ਮਣਾਂਯਃਫਲੋਦਯਃ ।
ਤਾਨ੍ਦੇਵੀਂਸ਼ੋਕਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾਨ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਰ੍ਹਸਿਮੈਥਿਲੀਮ੍ ॥ 2 ॥
ਸਾਹਿਸ਼ੋਕਸਮਾਵਿष੍ਟਾਬਾष੍ਪਪਰ੍ਯਾਕੁਲੇਕ੍षਣਾ ।
ਮੈਥਿਲੀਵਿਜਯਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਦ੍ਰष੍ਟੁਨ੍ਤ੍ਵਾਮਭਿਕਾਙ੍ਕ੍षਤਿ ॥ 3 ॥
ਪੂਰ੍ਵਕਾਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਚ੍ਚਾਹਮੁਕ੍ਤੋਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਯਾਤਯਾ ।
ਭਰ੍ਤਾਰਨ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿਕृਤਾਰ੍ਥਂਸਹਲਕ੍ष੍ਮਣਮ੍ ॥ 4 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋਹਨੁਮਤਾਰਾਮੋਧਰ੍ਮਭृਤਾਂਵਰਃ ।
ਆਗਚ੍ਛਤ੍ਸਹਸਾਧ੍ਯਾਨਮੀषਦ੍ਭਾष੍ਪਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ ॥ 5 ॥
ਦੀਰ੍ਘਮੁष੍ਣਂਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯਜਗਤੀਮਵਲੋਕਯਨ੍ ।
ਉਵਾਚਮੇਘਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂਵਿਭੀषਣਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 6 ॥
ਦਿਵ੍ਯਾਙ੍ਗਰਾਗਾਂਵੈਦੇਹੀਨ੍ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਮ੍ ।
ਇਹਸੀਤਾਂਸ਼ਿਰਃਸ੍ਨਾਤਾਮੁਪਸ੍ਥਾਪਯਮਾਚਿਰਮ੍ ॥ 7 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁਰਾਮੇਣਤ੍ਵਰਮਾਣੋਵਿਭੀषਣਃ ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤਃਪੁਰਂਸੀਤਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਸ੍ਸ੍ਵਾਭਿਰੋਚਦਯਤ੍ ॥ 8 ॥
ਤਤਸ੍ਸੀਤਾਮ੍ਮਹਾਭਾਗਾਨ੍ਦृष੍ਟਵੋਵਾਚਵਿਭੀषਣਃ ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿਬਦ੍ਧਾਞ੍ਜਲਿਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਿਨੀਤੋਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 9 ॥
ਦਿਵ੍ਯਾਙ੍ਗਰਾਗਾਵੈਦੇਹੀਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਭੂषਿਤਾ ।
ਯਾਨਮਾਰੋਹਭਦ੍ਰਨ੍ਤੇਭਰ੍ਤਾਤ੍ਵਾਨ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ॥ 10 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਤੁਵੈਦੇਹੀਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਵਿਭੀषਣਮ੍ ।
ਅਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿਭਰ੍ਤਾਰਂਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰ ॥ 11 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਵਿਭੀषਣਃ ।
ਯਥਾਹਰਾਮੋਭਹਰ੍ਤਾਤੇਤਤ੍ਤਥਾਕਰ੍ਤੁਮਾਰ੍ਹਸਿਮਾਰ੍ਹਸਿ ॥ 12 ॥
ਤਸ੍ਯਤਦ੍ਵਚਨਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਮੈਥਿਲੀਪਤਿਦੇਵਤਾ ।
ਭਰ੍ਤृਭਕ੍ਤ੍ਯਾਵृਤਾਸਾਧ੍ਵੀਤਥੇਤਿਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ ॥ 13 ॥
ਤਤਸ੍ਸੀਤਾਂਸ਼ਿਰਃਸ੍ਨਾਤਾਂਸਂਯੁਕ੍ਤਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਮਣਾ ।
ਮਹਾਰ੍ਹਾਭਰਣੋਪੇਤਾਮ੍ਮਹਾਰ੍ਹਾਮ੍ਬਰਧਾਰਿਣੀਮ੍ ॥ 14 ॥
ਆਰੋਪ੍ਯਸ਼ਿਬਿਕਾਨ੍ਦੀਪ੍ਤਾਮ੍ਪਰਾਰ੍ਘ੍ਯਾਮ੍ਬਰਸਮ੍ਵृਤਾਮ੍ ।
ਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਭਹੁਭਿਰ੍ਗੁਪ੍ਤਾਮਾਜਹਾਰਵਿਭੀषਣਃ ॥ 15 ॥
ਸੋऽਭਿਗਮ੍ਯਮਹਾਤ੍ਮਾਨਞ੍ਜ੍ਞਾਤਾਵਪਿਧ੍ਯਾਨਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਪ੍ਰਣਤਸ਼੍ਚਪ੍ਰਹृष੍ਟਸ਼੍ਚਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਂਸੀਤਾਨ੍ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ॥ 16 ॥
ਤਾਮਾਗਤਾਮੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਰਕ੍षੋਗृਹਚਿਰੋषਿਤਾਮ੍ ।
ਹਰ੍षੋਦੈਨ੍ਯਞ੍ਚ ਰੋषਸ਼੍ਚਤ੍ਰਯਂਰਾਘਵਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ ॥ 17 ॥
ਤਤਃਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਤਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਸਵਿਮਰ੍ਸ਼ਂਵਿਚਾਰਯਨ੍ ।
ਵਿਭੀषਣਮਿਦਂਵਾਕ੍ਯਮਹृष੍ਟੋਰਾਘਵੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 18 ॥
ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਤੇਸੌਮ੍ਯਨਿਤ੍ਯਮ੍ਮਦ੍ਵਿਜਯੇਰਤ ।
ਵੈਦੇਹੀਸਨ੍ਨਿਕਰ੍षਮ੍ਮੇਸ਼ੀਘ੍ਰਂਸਮੁਪਗਚ੍ਛਤੁ ॥ 19 ॥
ਤਸ੍ਯਤਦ੍ਵਚਨਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਰਾਘਵਸ੍ਯਵਿਭੀषਣਃ ।
ਤੂਰ੍ਣਮੁਤ੍ਸਾਰਣਨ੍ਤਤ੍ਰਕਾਰਯਾਮਾਸਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ॥ 20 ॥
ਕਞ੍ਚੁਕੋष੍ਣੀषਿਣਸ੍ਤਤ੍ਰਵੇਤ੍ਰਜਰ੍ਜਰਪਾਣਯਃ ।
ਉਤ੍ਸਾਰਯਨ੍ਤਸ੍ਤਾਨ੍ਯੋਧਾਨ੍ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ ਪਰਿਚਕ੍ਰਮੁਃ ॥ 21 ॥
ऋਕ੍षਾਣਾਂਵਾਨਰਾਣਾਂ ਚ ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।
ਵृਨ੍ਦਾਨ੍ਯੁਤ੍ਸਾਰ੍ਯਮਾਣਾਨਿਦੂਰਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰਨ੍ਤਤਃ ॥ 22 ॥
ਤੇषਾਮੁਤ੍ਸਾਰ੍ਯਮਾਣਾਨਾਨ੍ਨਿਃਸ੍ਵਨਃਸੁਮਹਾਨਭੂਤ੍ ।
ਵਾਯੁਨੋਦ੍ਧੂਯਾਮਾਨਸ੍ਯਸਾਗਰਸ੍ਯੇਵਨਿਃਸ੍ਵਨਃ ॥ 23 ॥
ਉਤ੍ਸਾਰ੍ਯਮਾਣਾਨ੍ ਦृष੍ਟਵਾਥਜਗਤ੍ਯਾਞ੍ਜਾਤਸਮ੍ਭ੍ਰਮਾਨ੍ ।
ਦਾਕ੍षਿਣ੍ਯਾਤ੍ਤਦਮਰ੍षਾਚ੍ਚਵਾਰਯਾਮਾਸਰਾਘਵਃ ॥ 24 ॥
ਸਂਰਮ੍ਬਸ਼੍ਚਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਮਸ਼੍ਚਕ੍षੁषਾਪ੍ਰਦਹਨ੍ਨਿਵ ।
ਵਿਭੀषਣਮ੍ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਂਸੋਪਾਲਮ੍ਬਮਿਦਂਵਚਃ ॥ 25 ॥
ਕਿਮਰ੍ਥਮ੍ਮਾਮਨਾਦृਤ੍ਯਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇऽਯਨ੍ਤ੍ਵਯਾਜਨਃ ।
ਨਿਵਰ੍ਤਯੈਨਮੁਦ੍ਯੋਗਞ੍ਜਨੋऽਯਂਸ੍ਵਜਨੋਮਮ ॥ 26 ॥
ਨ ਗृਹਾਣਿ ਨ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਪ੍ਰਾਕਾਰਾਸ੍ਤਿਰਸ੍ਕ੍ਰਿਯਾ ।
ਨੇਦृਸ਼ਾਰਾਜਸਤ੍ਕਾਰਾਵृਤ੍ਤਮਾਵਰਣਂਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ ॥ 27 ॥
ਵ੍ਯਸਨੇषੁ ਨ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇषੁ ਨ ਯੁਦ੍ਧੇषੁਸ੍ਵਯਂਵਰੇ ।
ਨ ਕ੍ਰਤੌਨੋਵਿਵਾਹੇਵਾਦਰ੍ਸ਼ਨਨ੍ਦੂष੍ਯਤੇਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ ॥ 28 ॥
ਸੈषਾਵਿਪਦ੍ਗਤਾਚੈਵਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਵ ਚ ਮਹਤਿਸ੍ਥਿਤਾ ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨਾਸ੍ਤਿਦੋषੋऽਸ੍ਯਾਮਤ੍ਸਮੀਪੇਵਿਸ਼ੇषਤਃ ॥ 29 ॥
ਵਿਸृਜ੍ਯਸ਼ਿਬਿਕਾਨ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮੇਵੋਪਸਰ੍ਪਤੁ ।
ਸਮੀਪੇਮਮਵੈਦੇਹੀਮ੍ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਵੇਤੇਵਨੌਕਸਃ ॥ 30 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁਰਾਮੇਣਸਵਿਮਰ੍ਸ਼ੋਵਿਭੀषਣਮ੍ ।
ਰਾਮਸ੍ਯੋਪਾਨਯਸਤੀਤਾਂਸਨ੍ਨਿਕਰ੍षਂਵਿਨੀਤਵਤ੍ ॥ 31 ॥
ਤਤੋਲਕ੍ष੍ਮਣਸੁਗ੍ਰੀਵੌਹਨੂਮਾਂਸ਼੍ਚਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਃ ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਵਾਕ੍ਯਂਰਾਮਸ੍ਯਬਭੂਵੁਰ੍ਵ੍ਯਥਿਤਾਭृਸ਼ਮ੍ ॥ 32 ॥
ਇਮਮਾਰ੍षਂ ਸ੍ਤਵਂ ਦਿਵ੍ਯਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ ॥ 33 ॥
ਲਜ੍ਜਯਾਤ੍ਵਵਲੀਯਨ੍ਤੀਸ੍ਵੇषੁਗਾਤ੍ਰੇषੁਮੈਥਿਲੀ ।
ਵਿਭੀषਣੇਨਾਨੁਗਤਾਭਰ੍ਤਾਰਂਸਾਭ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ॥ 34 ॥
ਵਿਸ੍ਮਯਾਚ੍ਛਪ੍ਰਹਰ੍षਾਚ੍ਚਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚਪਤਿਦੇਵਤਾ ।
ਉਦੈਕ੍षਤਮੁਖਮ੍ਭਰ੍ਤੁਃਸੌਮ੍ਯਂਸੌਮ੍ਯਤਰਾਨਨਾ ॥ 35 ॥
ਅਥਸਮਪਨੁਦਨ੍ਮਨਃਕ੍ਲਮਂਸਾਸੁਚਿਰਮਦृष੍ਟਮੁਦੀਕ੍ष੍ਯਵੈਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ।
ਵਦਨਮੁਦਿਤਚਨ੍ਦ੍ਰਪੂਰ੍ਣਕਾਨ੍ਤਂਵਿਮਲਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਨਿਭਾਨਨਾਤਦਾਨੀਮ੍ ॥ 36 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha saptadaśādhikaśatatamassargaḥ |
sa uvācamahāprāmasso'bhivādyaplavaṅgamaḥ |
rāmaṃvacanamarthajñovaraṃsarvadhanuṣmatām || 1 ||
yannimitto'yamārambaḥkarmaṇāṃyaḥphalodayaḥ |
tāndevīṃśokasantaptāndraṣṭumarhasimaithilīm || 2 ||
sāhiśokasamāviṣṭābāṣpaparyākulekṣaṇā |
maithilīvijayaṃśrutvādraṣṭuntvāmabhikāṅkṣati || 3 ||
pūrvakātpratyayāccāhamuktoviśvastayātayā |
bhartārandraṣṭumicchāmikṛtārthaṃsahalakṣmaṇam || 4 ||
evamuktohanumatārāmodharmabhṛtāṃvaraḥ |
āgacchatsahasādhyānamīṣadbhāṣpapariplutaḥ || 5 ||
dīrghamuṣṇaṃviniḥśvasyajagatīmavalokayan |
uvācameghasaṅkāśaṃvibhīṣaṇamupasthitam || 6 ||
divyāṅgarāgāṃvaidehīndivyābharaṇabhūṣitām |
ihasītāṃśiraḥsnātāmupasthāpayamāciram || 7 ||
evamuktasturāmeṇatvaramāṇovibhīṣaṇaḥ |
praviśyāntaḥpuraṃsītāṃstrībhissvābhirocadayat || 8 ||
tatassītāmmahābhāgāndṛṣṭavovācavibhīṣaṇaḥ |
mūrdhnibaddhāñjaliśrīmānvinītorākṣaseśvaraḥ || 9 ||
divyāṅgarāgāvaidehīdivyābharaṇabhūṣitā |
yānamārohabhadrantebhartātvāndraṣṭumicchati || 10 ||
evamuktātuvaidehīpratyuvācavibhīṣaṇam |
asnātvādraṣṭumicchāmibhartāraṃrākṣaseśvara || 11 ||
tasyāstadvacanaṃśrutvāpratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
yathāharāmobhahartātetattathākartumārhasimārhasi || 12 ||
tasyatadvacanaṃśrutvāmaithilīpatidevatā |
bhartṛbhaktyāvṛtāsādhvītathetipratyabhāṣata || 13 ||
tatassītāṃśiraḥsnātāṃsaṃyuktāmpratikarmaṇā |
mahārhābharaṇopetāmmahārhāmbaradhāriṇīm || 14 ||
āropyaśibikāndīptāmparārghyāmbarasamvṛtām |
rākṣasairbhahubhirguptāmājahāravibhīṣaṇaḥ || 15 ||
so'bhigamyamahātmānañjñātāvapidhyānamāsthitam |
praṇataścaprahṛṣṭaścaprāptāṃsītānnyavedayat || 16 ||
tāmāgatāmupaśrutyarakṣogṛhaciroṣitām |
harṣodainyañca roṣaścatrayaṃrāghavamāviśat || 17 ||
tataḥpārśvagatandṛṣṭavāsavimarśaṃvicārayan |
vibhīṣaṇamidaṃvākyamahṛṣṭorāghavo'bravīt || 18 ||
rākṣasādhipatesaumyanityammadvijayerata |
vaidehīsannikarṣammeśīghraṃsamupagacchatu || 19 ||
tasyatadvacanaṃśrutvārāghavasyavibhīṣaṇaḥ |
tūrṇamutsāraṇantatrakārayāmāsadharmavit || 20 ||
kañcukoṣṇīṣiṇastatravetrajarjarapāṇayaḥ |
utsārayantastānyodhānsamantāt paricakramuḥ || 21 ||
ṛkṣāṇāṃvānarāṇāṃ ca rākṣasānāṃ ca sarvaśaḥ |
vṛndānyutsāryamāṇānidūramuttasthurantataḥ || 22 ||
teṣāmutsāryamāṇānānniḥsvanaḥsumahānabhūt |
vāyunoddhūyāmānasyasāgarasyevaniḥsvanaḥ || 23 ||
utsāryamāṇān dṛṣṭavāthajagatyāñjātasambhramān |
dākṣiṇyāttadamarṣāccavārayāmāsarāghavaḥ || 24 ||
saṃrambaścābravīdrāmaścakṣuṣāpradahanniva |
vibhīṣaṇammahāprājñaṃsopālambamidaṃvacaḥ || 25 ||
kimarthammāmanādṛtyakliśyate'yantvayājanaḥ |
nivartayainamudyogañjano'yaṃsvajanomama || 26 ||
na gṛhāṇi na vastrāṇi na prākārāstiraskriyā |
nedṛśārājasatkārāvṛttamāvaraṇaṃstriyāḥ || 27 ||
vyasaneṣu na kṛcchreṣu na yuddheṣusvayaṃvare |
na krataunovivāhevādarśanandūṣyatestriyāḥ || 28 ||
saiṣāvipadgatācaivakṛcchreva ca mahatisthitā |
darśanenāstidoṣo'syāmatsamīpeviśeṣataḥ || 29 ||
visṛjyaśibikāntasmātpadbhyāmevopasarpatu |
samīpemamavaidehīmpaśyantvetevanaukasaḥ || 30 ||
evamuktasturāmeṇasavimarśovibhīṣaṇam |
rāmasyopānayasatītāṃsannikarṣaṃvinītavat || 31 ||
tatolakṣmaṇasugrīvauhanūmāṃścaplavaṅgamaḥ |
niśamyavākyaṃrāmasyababhūvurvyathitābhṛśam || 32 ||
imamārṣaṃ stavaṃ divyamitihāsaṃ purātanam || 33 ||
lajjayātvavalīyantīsveṣugātreṣumaithilī |
vibhīṣaṇenānugatābhartāraṃsābhyavartata || 34 ||
vismayācchapraharṣāccasnehāccapatidevatā |
udaikṣatamukhambhartuḥsaumyaṃsaumyatarānanā || 35 ||
athasamapanudanmanaḥklamaṃsāsuciramadṛṣṭamudīkṣyavaipriyasya |
vadanamuditacandrapūrṇakāntaṃvimalaśaśāṅkanibhānanātadānīm || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptadaśādhikaśatatamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever