📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.114 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.114 Yuddhakanda - Chaturdashadhikashatatama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਾਸਾਂਵਿਲਪਮਾਨਾਨਾਨ੍ਤਦਾਰਾਕ੍षਸਯੋषਿਤਾਮ੍ ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਪਤ੍ਨੀਪ੍ਰਿਯਾਜੀਨਾਭਰ੍ਤਾਰਂਸਮੁਦੈਕ੍षਤ ॥ 1 ॥
ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਂਹਤਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰਾਮੇਣਾਚਿਨ੍ਤ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾ ।
ਪਤਿਮ੍ਮਣ੍ਡੋਦਰੀਤਤ੍ਰਕृਪਣਾਪਰ੍ਯਦੇਵਯਤ੍ ॥ 2 ॥
ਨਨੁਨਾਮਮਹਾਬਾਹੋਤਵਵੈਸ਼੍ਰਵਣਾਨੁਜ ।
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯਪ੍ਰਮੁਖੇਸ੍ਥਾਤੁਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯਤ੍ਯਪਿਪੁਰਨ੍ਦਰਃ ॥ 3 ॥
ऋषਯਸ਼੍ਚਮਹਾਨ੍ਤੋऽਪਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ ।
ਨਨੁਨਾਮਤਵੋਦ੍ਵੇਗਾਚ੍ਚਾਰਣਾਸ਼੍ਚਦਿਸ਼ੋਗਤਾਃ ॥ 4 ॥
ਸ ਤ੍ਵਮ੍ਮਾਨੁषਮਾਤ੍ਰੇਣਰਾਮੇਣਯੁਧਿਨਿਰ੍ਜਿਤਃ ।
ਨ ਵ੍ਯਪਤ੍ਰਪਸੇਰਾਜਨ੍ ਕਿਮਿਦਂਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰ ॥ 5 ॥
ਕਥਨ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯਸ਼੍ਰਿਯਾਵੀਰ੍ਯੇਣਚਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ।
ਅਵਿषਹ੍ਯਞ੍ਜਘਾਨਤ੍ਵਾਮ੍ਮਾਨੁषੋਵਨਗੋਚਰਃ ॥ 6 ॥
ਮਾਨੁषਾਣਾਮਵਿषਯੇਚਰਤਃਕਾਮਰੂਪਿਣਃ ।
ਵਿਨਾਸ਼ਸ੍ਤਵਰਾਮੇਣਸਮ੍ਯੁਗੇਨੋਪਪਦ੍ਯਤੇ ॥ 7 ॥
ਨ ਚੈਤਤ੍ਕਰ੍ਮਰਾਮਸ੍ਯਸ਼੍ਰਦ੍ਧਧਾਮਿਚਮੂਮੁਖੇ ।
ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਸਮੁਪੇਤਸ੍ਯਤਵਤੇਨਾਭਿਮਰ੍षਣਮ੍ ॥ 8 ॥
ਯਦੈਵ ਚ ਜਨਸ੍ਥਾਨੇਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਭਹੁਨਿਰ੍ਵਵृਤਃ ।
ਖਰਸ੍ਤਵਹਤੋਭ੍ਰਾਤਾਤਦੈਵਾਸੌ ਨ ਮਾਨੁषਃ ॥ 9 ॥
ਯਦੈਵਨਗਰੀਂਲਙ੍ਕਾਨ੍ਦੁष੍ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਂਸੁਰੈਰਪਿ ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋਹਨੁਮਾਨ੍ਵੀਰ੍ਯਾਤ੍ਤਦੈਵਵ੍ਯਥਿਤਾਵਯਮ੍ ॥ 10 ॥
ਯਦੈਵਵਾਨਰੈਰ੍ਘੋਰੈਰ੍ਬਦ੍ਧਸ੍ਸੇਤੁਰ੍ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ।
ਤਦੈਵਹृਦਯੇਨਾਹਂਸ਼ਙ੍ਕੇਰਾਮਮਮਾਨੁषਮ੍ ॥ 11 ॥
ਅਥਵਾਰਾਮਰੂਪੇਣਕृਤਾਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਵਯਮਾਗਤਃ ।
ਮਾਯਾਨ੍ਤਵਵਿਨਾਸ਼ਾਯਵਿਧਾਯਾਪ੍ਰਤਿਤਰ੍ਕਿਤਾਮ੍ ॥ 12 ॥
ਅਥਵਾਵਾਸਵੇਨਤ੍ਵਨ੍ਧਰ੍षਿਤੋऽਪਿਮਹਾਬਲ ।
ਵਾਸਵਸ੍ਯਤੁਕਾਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਪਿਸਂਯੁਗੇ ॥ 13 ॥
ਵ੍ਯਕ੍ਤਮੇषਮਹਾਯੋਗੀਪਰਮਾਤ੍ਮਾਸਨਾਤਨਃ ।
ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਨਿਧਨੋਮਹਤਮ੍ਪਰਮੋਮਹਾਨ੍ ॥ 14 ॥
ਤਮਸਃਪਰਮੋਧਾਤਾਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਃ ।
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਵਕ੍षਾਨਿਤ੍ਯਸ਼੍ਰੀਰਜਯ੍ਯਸ਼੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋਧ੍ਰੁਵਃ ॥ 15 ॥
ਮਾਨੁषਂਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯਵਿष੍ਣੁਸ੍ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।
ਸਰ੍ਵੈਃਪਰਿਵृਤੋਦੇਵੈਰ੍ਵਾਨਰਤ੍ਵਮੁਪਾਗਤੈਃ ॥ 16 ॥
ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰ੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਲੋਕਾਨਾਂਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ ।
ਸਰਾਕ੍षਸਰਪਰੀਵਾਰਂਹਤਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵਾਮ੍ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ॥ 17 ॥
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿਪੁਰਾਜਿਤ੍ਵਾਜਿਤਨ੍ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਨ੍ਤ੍ਵਯਾ ।
ਸ੍ਮਰਦ੍ਭਿਰਿਵਤਦ੍ਵੈਰਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰੇਵਨਿਰ੍ਜਿਤਃ ॥ 18 ॥
ਯਦੈਵਹਿਜਨਸ੍ਥਾਨੇਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਭਹੁਭਿਰ੍ਵृਤਃ ।
ਖਰਸ੍ਤੁਨਿਹਤੋਭ੍ਰਾਤਾਤਦਾਰਾਮੋ ਨ ਮਾਨੁषਃ ॥ 19 ॥
ਯਦੈਵਨਗਰੀਂਲਙ੍ਕਾਨ੍ਦੁष੍ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਂਸੁਰੈਰਪਿ ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋਹਨੁਮਾਨ੍ਵੀਰ੍ਯਾਤ੍ਤਦੈਵਵ੍ਯਥਿਤਾਵਯਮ੍ ॥ 20 ॥
ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਵਿਰੋਧਸ਼੍ਚਰਾਘਵੇਣੇਤਿਯਨ੍ਮਯਾ ।
ਉਚ੍ਯਮਾਨਂ ਨ ਗृਹ੍ਣਾਸਿਤਸ੍ਯੇਯਂਵ੍ਯੁष੍ਟਿਰਾਗਤਾ ॥ 21 ॥
ਅਕਸ੍ਮਾਚ੍ਛਾਭਿਕਾਮੋऽਸਿਸੀਤਾਂਰਾਕ੍षਸਪੁਙ੍ਗਵਃ ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ਾਯਦੇਹਸ੍ਯਸ੍ਵਜਨਸ੍ਯ ਚ ॥ 22 ॥
ਅਰੁਨ੍ਧਤ੍ਯਾਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾਨ੍ਤਾਂਰੋਹਿਣ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿਦੁਰ੍ਮਤੇ ।
ਸੀਤਾਨ੍ਧਰ੍षਯਤਾਮਾਨ੍ਯਾਨ੍ਤ੍ਵਯਾਹ੍ਯਸਦृਸ਼ਙ੍ਕृਤਮ੍ ॥ 23 ॥
ਵਸੁਧਾਯਾਹਿਵਸੁਧਾਂਸ਼੍ਰਿਯਃਸ਼੍ਰੀਮ੍ਭਰ੍ਤृਵਤ੍ਸਲਾਮ੍ ।
ਸੀਤਾਂਸਰ੍ਵਾਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀਮਰਣ੍ਯੇਵਿਜਨੇਸ਼ੁਭਾਮ੍ ॥ 24 ॥
ਆਨਯਿਤ੍ਵਾਤੁਤਾਨ੍ਦੀਨਾਞ੍ਛਦ੍ਮਨਾਤ੍ਮਸ੍ਵਦੂषਣ ।
ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤਞ੍ਚੈਵਕਾਮਮ੍ਮੈਥਿਲੀਸਙ੍ਗਮੇਕृਤਮ੍ ॥ 25 ॥
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਯਾਸ੍ਤਪਸਾਨੂਨਨ੍ਦਗ੍ਧੋऽਸਿਮੇਪ੍ਰਭੋ ।
ਤਦੈਵਯਨ੍ਨਦਗ੍ਧਗਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਧਰ੍षਯਂਸ੍ਤਨੁਮਮਧ੍ਯਮਾਮ੍ ।
ਦੇਵਾਭਿਭ੍ਯਤੇਤੇਸਰ੍ਵੇਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃਸਾਨਾਗ੍ਨੀਪੁਰੋਗਮਾਃ ॥ 26 ॥
ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵਲਭਤੇਫਲਮ੍ਪਾਪਸ੍ਯਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਘੋਰਮ੍ਪਰ੍ਯਾਗਤੇਕਾਲੇਕਰ੍ਤਾਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 27 ॥
ਨ ਕੁਲੇਨ ਨ ਰੂਪੇਣ ਨ ਦਾਕ੍षਿਣ੍ਯੇਨਮੈਥਿਲੀ ।
ਮਯਾਧਿਕਾਵਾਤੁਲ੍ਯਾਵਾਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ਮੋਹਾਨ੍ਨਬੁਧ੍ਯਸੇ ॥ 28 ॥
ਸਰ੍ਵਦਾਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿਮੁਤ੍ਯੁਰਲਕ੍षਣਃ ।
ਤਵਤਾਵਦਯਮ੍ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਮੈਥਿਲੀਕृਤਲਕ੍षਣਃ ॥ 29 ॥
ਸੀਤਾਨਿਮਿਤ੍ਤਜੋਮृਤ੍ਯੁਸ੍ਤ੍ਵਯਾਦੂਰਾਦੁਪਾਹृਤਃ ।
ਮੈਥਿਲੀਸਹਰਾਮੇਣਵਿਸ਼ੋਕਾਵਿਹਰਿष੍ਯਤਿ ॥ 30 ॥
ਅਲ੍ਪਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਵਹਙ੍ਘੋਰੇਪਤਿਤਾਸ਼ੋਕਸਾਗਰੇ ।
ਕੈਲਾਸੇਮਨ੍ਦਰੇਮੇਰੌਤਥਾਚੈਤ੍ਰਰਥੇਵਨੇ ॥ 31 ॥
ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨੇषੁਸਰ੍ਵੇषੁਵਿਹृਤ੍ਯਸਹਿਤਾਤ੍ਵਯਾ ।
ਵਿਮਾਨੇਨਾਨੁਰੂਪੇਣਯਾਯਾਮ੍ਯਤੁਲਯਾਸ਼੍ਰਿਯਾ ॥ 32 ॥
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿਵਿਵਿਧਾਨ੍ਦੇਸ਼ਾਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਸ੍ਰਗਮ੍ਬਰਾ ।
ਭ੍ਰਮ੍ਸ਼ਿਤਾਕਾਮਭੋਗੇਭ੍ਯਃਸਾਸ੍ਮਿਵੀਰਵਧਾਤ੍ਤਵ ॥ 33 ॥
ਸੈਵਾਨ੍ਯੇਵਾਸ੍ਮਿਸਮ੍ਵृਤ੍ਤਾਧਿਗ੍ਰਾਜ੍ਞਾਞ੍ਚਞ੍ਚਲਾਃਸ਼੍ਰਿਯਃ ।
ਹਾਰਾਜਨ੍ ਸੁਕੁਮਾਰਨ੍ਤੇਸੁਭ੍ਰੁਸੁਤ੍ਵਕ੍ਸਮੁਨ੍ਨਸਮ੍ ॥ 34 ॥
ਕਾਨ੍ਤਿਸ਼੍ਰੀਦ੍ਯੁਤਿਭਿਸ੍ਤੁਲ੍ਯਮਿਨ੍ਦੁਪਦ੍ਮਦਿਵਾਕਰੈਃ ।
ਕਿਰੀਟਕੂਟੋਜ੍ਜ੍ਵਲਿਤਨ੍ਤਾਮ੍ਰਾਸ੍ਯਨ੍ਦੀਪ੍ਤਕੁਣ੍ਡਲਮ੍ ॥ 35 ॥
ਮਦਵ੍ਯਾਕੁਲਲੋਲਾਕ੍षਮ੍ਭੂਤ੍ਵਾਯਤ੍ਪਾਨਭੂਮਿषੁ ।
ਵਿਵਿਧਸ੍ਰਗ੍ਧਰਞ੍ਚਾਰੁਵਲ੍ਗੁਸ੍ਮਿਤਕਥਂਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ 36 ॥
ਤਦੇਵਾਦ੍ਯਤਵੈਵਂਹਿਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਭ੍ਰਾਜਤੇਪ੍ਰਭੋ ।
ਰਾਮਸਾਯਕਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਂਰਕ੍ਤਂਰੁਧਿਰਵਿਸ੍ਰਵੈਃ ॥ 37 ॥
ਵੀਸ਼ੀਰ੍ਣਮੇਦੋਮਸ੍ਤਿष੍ਕਂਰੂਕ੍षਸ੍ਯਨ੍ਦਨਰੇਣੁਭਿਃ ।
ਹਾਪਸ਼੍ਚਿਮਾਮੇਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਦਸ਼ਾਵੈਧਵ੍ਯਦਾਯਿਨੀ ॥ 38 ॥
ਯਾਮਯਾਸੀਨ੍ਨਸੁਮ੍ਬਦ੍ਧਾਕਦਾਚਿਦਪਿਮਨ੍ਦਯਾ ।
ਪਤਾਦਾਨਵਰਾਜੋਮੇਭਰ੍ਤਾਮੇਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 39 ॥
ਪੁਤ੍ਰੋਮੇਸ਼ਕ੍ਰਨਿਰ੍ਜੇਤਾਇਤ੍ਯਹਙ੍ਗਰ੍ਵਿਤਾਭृਸ਼ਮ੍ ।
ਦृਪ੍ਤਾਮਰ੍ਦਨਾਃਸ਼ੂਰਾਃਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਬਲਪੌਰੁषਾਃ ॥ 40 ॥
ਅਕੁਤਸ਼੍ਚਿਦ੍ਭਯਾਨਾਥਾਮਮੇਤ੍ਯਾਸੀਨ੍ਮਤਿਰ੍ਦृਢਾ ।
ਤੇषਾਮੇਵਮ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਣਾਂਯੁष੍ਮਾਕਂਰਾਕ੍षਸਰ੍षਭਾਃ ॥ 41 ॥
ਕਥਮ੍ਭਯਮਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਮ੍ਮਾਨੁषਾਦਿਦਮਾਗਤਮ੍ ।
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਨੀਲਨ੍ਤੁਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ਼ੈਲੋਪਮਮ੍ਮਹਤ੍ ॥ 42 ॥
ਕੇਯੂਰਾਙ੍ਗਦਵੈਡੂਰ੍ਯਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਸ੍ਰਗੁਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍ ।
ਕਾਨ੍ਤਂਵਿਹਾਰੇष੍ਵਧਿਕਨ੍ਦੀਪ੍ਤਾਂਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮਭੂਮਿषੁ ॥ 43 ॥
ਭਾਤ੍ਯਾਭਰਣਭਾਭਿਰ੍ਯਦ੍ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਭਿਰਿਵਤੋਯਦਃ ।
ਤਦੇਵਾਦ੍ਯਸ਼ਰੀਰਨ੍ਤੇਤੀਕ੍ष੍ਣੈਰ੍ਨੈਕਸ਼ਰੈਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ॥ 44 ॥
ਪੁਨਰ੍ਦੁਰ੍ਲਭਸਮ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮ੍ਪਰਿष੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ।
ਸ਼੍ਵਾਵਿਧਃਸ਼ਲਕੈਰ੍ਯਦ੍ਵਦ੍ਭਾਣੈਰ੍ਲਗ੍ਨੈਰ੍ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍ ॥ 45 ॥
ਸ੍ਵਰ੍ਪਿਤੈਰ੍ਮਰ੍ਮਸੁਭृਸ਼ਂਸਞ੍ਛਿਨ੍ਨਸ੍ਨਾਯੁਬਨ੍ਧਨਮ੍ ।
ਕ੍षਿਤੌਨਿਪਤਿਤਂਰਾਜਨ੍ ਸ਼੍ਯਾਮਂਵੈਰੁਧਿਰਚ੍ਛਵਿ ॥ 46 ॥
ਵਜ੍ਰਪ੍ਰਹਾਰਾਭਿਹਤੋਵਿਕੀਰ੍ਣੈਵਪਰ੍ਵਤਃ ।
ਹਾਸ੍ਵਪ੍ਨਸ੍ਸਤ੍ਯਮੇਵੇਦਨ੍ਤ੍ਵਂਰਾਮੇਣਕਥਂਹਤਃ ॥ 47 ॥
ਤ੍ਵਮ੍ਮृਤ੍ਯੋਰਪਿਮृਤ੍ਯੁਸ੍ਸ੍ਯਾਃਕਥਮ੍ਮृਤ੍ਯੁਵਸ਼ਙ੍ਗਤਃ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਸੁਭੋਕ੍ਤਾਰਨ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੋਦ੍ਵੇਗਦਮ੍ਮਹਤ੍ ॥ 48 ॥
ਜੇਤਾਰਂਲੋਕਪਾਲਾਨਾਙ੍ਕ੍षੇਪ੍ਤਾਰਾਂਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਚ ।
ਦृਪ੍ਤਾਨਾਨ੍ਨਿਗ੍ਰਹੀਤਾਰਮਾਵਿष੍ਕृਤਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 49 ॥
ਲੋਕਕ੍षੋਭਯਿਤਾਰਂ ਚ ਨਾਦੈਰ੍ਭੂਤਵਿਰਾਵਿਣਮ੍ ।
ਓਜਸਾਦृਪ੍ਤਵਾਕ੍ਯਾਨਾਂਵਕ੍ਤਾਰਂਰਿਪੁਸਨ੍ਨਿਧੌ ॥ 50 ॥
ਸ੍ਵਯੂਥਭृਤ੍ਯਗੋਪ੍ਤਾਰਂਹਨ੍ਤਾਰਮ੍ਭੀਮਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ।
ਹਨ੍ਤਾਰਨ੍ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂਯਕ੍षਾਣਾਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 51 ॥
ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਨਾਂ ਚ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੀਤਾਰਮਾਹਵੇ ।
ਨੈਕਯਜ੍ਞਵਿਲੋਪ੍ਤਾਰਨ੍ਤ੍ਰਾਤਾਰਂਸ੍ਵਜਨਸ੍ਯ ਚ ॥ 52 ॥
ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਭੇਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਾਯਾਸ੍ਰष੍ਟਾਰਮਾਹਵੇ ।
ਦੇਵਾਸੁਰਨृਕਨ੍ਯਾਨਾਮਾਹਰ੍ਤਾਰਨ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ ॥ 53 ॥
ਸ਼ਤ੍ਰੁਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ੋਕਦਾਤਾਰਂ ਨੇਤਾਰਂ ਸ੍ਵਜਨਸ੍ਯ ਚ ।
ਲਙ੍ਕਾਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯਗੋਪ੍ਤਾਰਙ੍ਕਰ੍ਤਾਰਮ੍ਭੀਮਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ॥ 54 ॥
ਅਸ੍ਮਾਕਙ੍ਕਾਮਭੋਗਾਨਾਨ੍ਦਾਤਾਰਂਰਥਿਨਾਂਵਰਮ੍ ।
ਏਵਮ੍ਪ੍ਰਭਾਵਮ੍ਭਰ੍ਤਾਰਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰਾਮੇਣਪਾਤਿਤਮ੍ ॥ 55 ॥
ਸ੍ਥਿਰਾਸ੍ਮਿਯਾਦੇਹਮਿਮਨ੍ਧਾਰਯਾਮਿਹਤਪ੍ਰਿਯਾ ।
ਸ਼ਯਨੇषੁਮਹਾਰ੍ਹੇषੁਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰ ॥ 56 ॥
ਇਹਕਰ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੋऽਸਿਧਰਣ੍ਯਾਂਰੇਣੁਗੁਣ੍ਠਿਤਃ ।
ਯਦਾਤੇਤਨਯਸ਼੍ਸ਼ਸ੍ਤੋਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨੇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਦ੍ਯੁਧਿ ॥ 57 ॥
ਤਦਾਤ੍ਵਭਿਹਤਾਤੀਵ੍ਰਮਦ੍ਯਤ੍ਵਸ੍ਮਿਨਿਪਾਤਿਤਾ ।
ਸਾਹਮ੍ਬਨ੍ਧੁਜਨੈਰ੍ਹੀਨਾਹੀਨਾਨਾਥੇਨ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ॥ 58 ॥
ਵਿਹੀਨਾਕਾਮਭੋਗੈਸ਼੍ਚਸ਼ੋਚਿष੍ਯੇਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਸ੍ਸਮਾਃ ।
ਪ੍ਰਪਨ੍ਨੋਦੀਰ੍ਘਮਧ੍ਵਾਨਂਰਾਜਨ੍ਨਦ੍ਯਸੁਦੁਰ੍ਗਮਮ੍ ॥ 59 ॥
ਨਯਮਾਮਪਿਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਨ ਵਰ੍ਤਿष੍ਯੇਤ੍ਵਯਾਵਿਨਾ ।
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ਮਾਂਵਿਹਾਯੇਹਕृਪਣਾਙ੍ਗਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ॥ 60 ॥
ਦੀਨਾਂਵਿਲਪਤੀਮ੍ਮਨ੍ਦਾਙ੍ਕਿਂਵਾਮਾਨ੍ਨਾਭਿਭਾषਸੇ ।
ਦृष੍ਟਵਾ ਨ ਖਲ੍ਵਭਿਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਮਾਮਿਹਾਨਵਕੁਣ੍ਠਿਤਾਮ੍ ॥ 61 ॥
ਨਿਰ੍ਗਤਾਨ੍ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਾਤ੍ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮੇਵਾਗਤਾਮ੍ਪ੍ਰਭੋ ।
ਪਸ਼੍ਯੇष੍ਟਦਾਰਦਾਰਾਂਸ੍ਤੇਭ੍ਰष੍ਟਲਜ੍ਜਾਵਕੁਣ੍ਠਿਤਾਨ੍ ॥ 62 ॥
ਬਹਿਰ੍ਨਿष੍ਪਤਿਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਥਨ੍ਦृष੍ਟਵਾ ਨ ਕੁਪ੍ਯਸਿ ।
ਅਯਙ੍ਕ੍ਰੀਡਾਸਹਾਯਸ੍ਤੇऽਨਾਥੇਲਾਲਪ੍ਯਤੇਜਨਃ ॥ 63 ॥
ਨ ਚੈਵਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਸਿਕਿਂਵਾ ਨ ਬਹੁਮਨ੍ਯਸੇ ।
ਯਾਃਸ੍ਤ੍ਵਯਾਵਿਧਵਾਰਾਜਨ੍ਕृਤਾਨੈਕਾਃਕੁਲਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ॥ 64 ॥
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਧਰ੍ਮਰਤਾਗੁਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੇਰਤਾਃ ।
ਤਾਭਿਸ਼੍ਸ਼ੋਕਾਭਿਤਪ੍ਤਾਭਿਸ਼੍ਸ਼ਪ੍ਤਃਪਰਵਸ਼ਙ੍ਗਤਃ ॥ 65 ॥
ਤ੍ਵਯਾਵਿਪ੍ਰਕृਤਾਭਿਰ੍ਯਤ੍ਤਦਾਸ਼ਪ੍ਤਨ੍ਤਦਾਗਤਮ੍ ।
ਪ੍ਰਵਾਦਸ੍ਸਤ੍ਯਏਵਾਯਨ੍ਤ੍ਵਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋਨृਪ ॥ 66 ॥
ਪ੍ਰਤਿਵ੍ਰਤਾਨਾਨ੍ਨਾਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸਪਤ੍ਨਤ੍ਯਸ਼੍ਰੂਣਿਭੂਤਲੇ ।
ਕਥਂ ਚ ਨਾਮਤੇਰਾਜਨ੍ ਲੋਕਾਨਾਕ੍ਰਮ੍ਯਤੇਜਸਾ ॥ 67 ॥
ਨਾਰੀਚੌਰ੍ਯਮਿਦਙ੍ਕ੍षੁਦ੍ਰਙ੍ਕृਤਂਸ਼ੌਣ੍ਡੀਰ੍ਯਮਾਨਿਨਾ ।
ਅਪਨੀਯਾਸ਼੍ਰਮਾਦ੍ਰਾਮਂਯਨ੍ਮृਗਚ੍ਛਦ੍ਮਨਾਤ੍ਵਯਾ ॥ 68 ॥
ਆਨੀਤਾਰਾਮਪਨਤੀਸਾਤਤ੍ਤੇਕਾਤਰ੍ਯਲਕ੍षਣਮ੍ ।
ਕਾਤਰ੍ਯਂ ਨ ਚ ਤੇਯੁਦ੍ਧੇਕਦਾਚਿਤ੍ਸਂਸ੍ਮਰਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ 69 ॥
ਤਤ੍ਤੁਭਾਗ੍ਯਵਿਪਰ੍ਯਾਸਾਨ੍ਨੂਨਨ੍ਤੇਪਕ੍ਵਲਕ੍षਣਮ੍ ।
ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਰ੍ਥਜ੍ਞੋਵਰ੍ਤਮਾਨਵਿਚਕ੍षਣਃ ॥ 70 ॥
ਮੈਥਿਲੀਮਾਹृਤਾਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯਚਾਯਤਮ੍ ।
ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯਮਹਾਬਾਹੋ ਦੇਵਰੋਮੇਯਦਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 71 ॥
ਅਯਂਰਾਕ੍षਸਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂਵਿਨਾਸ਼ਃਪਰ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਸਮੁਤ੍ਥੇਨਵ੍ਯਸਨੇਨਪ੍ਰਸਙ੍ਗਿਨਾ ॥ 72 ॥
ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇऽਨਰ੍ਥਃਸੋऽਯਮ੍ਮੂਲਹਰੋਮਹਾਨ੍ ।
ਤ੍ਵਯਾਕृਤਮਿਦਂਸਰ੍ਵਮਨਾਧਂਰਾਕ੍षਸਙ੍ਕੁਲਮ੍ ॥ 73 ॥
ਹਿਤ੍ਵਂਸ਼ੋਚਿਤਵ੍ਯੋਮੇਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਬਲਪੌਰੁषਃ ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ਤੁਮੇਬੁਦ੍ਧਿਃਕਾਰੁਣ੍ਯੇਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ ॥ 74 ॥
ਸੁਕृਤਨ੍ਦੁष੍ਕृਤਂ ਚ ਤ੍ਵਙ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾਸ੍ਵਾਙ੍ਗਤਿਙ੍ਗਤਃ ।
ਆਤ੍ਮਾਨਮਨੁਸ਼ੋਚਾਮਿਤ੍ਵਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ੇਨਦੁਃਖਿਤਾਮ੍ ॥ 75 ॥
ਸੁਹृਦਾਂਹਿਤਕਾਮਾਨਾਂ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂਵਚਨਨ੍ਤ੍ਵਯਾ ।
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੂਣਾਞ੍ਚੈਵਕਾਰ੍ਤ੍ਨ੍ਸਨਹਿਤਮੁਕ੍ਤਨ੍ਦਸ਼ਾਨਨ ॥ 76 ॥
ਹੇਤ੍ਵਰ੍ਥਯੁਕ੍ਤਂਵਿਧਿਵਚ੍ਛ੍ਰੇਯਸ੍ਕਰਮਦਾਰੁਣਮ੍ ।
ਵਿਭੀषਣੇਨਾਭਿਹਿਤਂ ਨ ਕृਤਂਹੇਤੁਮਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ॥ 77 ॥
ਮਾਰੀਚਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਾਭ੍ਯਾਂਵਾਕ੍ਯਮ੍ਮਮਪਿਤੁਸ੍ਤਥਾ ।
ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂਵੀਰ੍ਯਮਤ੍ਤੇਨਤਸ੍ਯੇਦਮ੍ਫਲਮੀਦृਸ਼ਮ੍ ॥ 78 ॥
ਨੀਲਜੀਮੂਤਸਙ੍ਕਾਸ਼ ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਸ਼ੁਭਾਙ੍ਗਦ ।
ਸ੍ਵਗਾਤ੍ਰਾਣਿਵਿਨਿਕ੍षਿਪ੍ਯਕਿਂਸ਼ੇषੇਰੁਧਿਰਾਪ੍ਲੁਤਃ ॥ 79 ॥
ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੈਵਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਾਙ੍ਕਿਮ੍ਮਾਂ ਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾषਸੇ ।
ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯਦਕ੍षਸ੍ਯਸਮ੍ਯੁਗੇष੍ਵਪਲਾਯਿਨਃ ॥ 80 ॥
ਯਾਤੁਧਾਨਸ੍ਯਦੌਹਿਤ੍ਰੀਙ੍ਕਿਮ੍ਮਾਂ ਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾषਸੇ ।
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠੋਤ੍ਤਿष੍ਠਕਿਂਸ਼ੇषੇਨਵੇਪਰਿਭਵੇਕृਤੇ ॥ 81 ॥
ਅਦ੍ਯਵੈਨਿਰ੍ਭਯਾਲਙ੍ਕਾਮ੍ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਂਸੂਰ੍ਯਰਸ਼੍ਮਯਃ ।
ਯੇਨਸੂਦਯਸੇਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ ਸਮਰੇਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਸਾ ॥ 82 ॥
ਵਜ੍ਰਂਵਜ੍ਰਧਰਸ੍ਯੇਵਸੋऽਯਨ੍ਤੇਸਤਤਾਰ੍ਚਿਤਃ ।
ਰਣੇਬਹੁਪ੍ਰਹਰਣੋਹੇਮਜਾਪਰਿष੍ਕृਤਃ ॥ 83 ॥
ਪਰਿਘੋਵ੍ਯਵਕੀਰ੍ਣਸ੍ਤੇਬਾਣੈਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨੈਃਸਹਸ੍ਰਧਾ ।
ਅਪ੍ਰਿਯਾਮਿਵੋਪਸਙ੍ਗृਹ੍ਯਕਿਂਸ਼ੇषੇਰਣਮੇਦਿਨੀਮ੍ ॥ 84 ॥
ਅਪ੍ਰਿਯਾਮਿਵਕਸ੍ਮਾਚ੍ਛਮਾਨ੍ਨੇਚ੍ਛਸ੍ਯਭਿਭਾषਿਤੁਮ੍ ।
ਧਿਗਸ੍ਤੁਹृਦਯਂਯਸ੍ਯਾਮਮੇਦਂ ਨ ਸਹਸ੍ਰਧਾ ॥ 85 ॥
ਤ੍ਵਯਿਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੇਫਲਤੇਸ਼ੋਕਪੀਡਿਤਮ੍ ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂਵਿਲਪਨ੍ਤਿਸਾਬਾष੍ਪਪਰ੍ਯਾਕੁਲੇਕ੍षਣਾ ॥ 86 ॥
ਸ੍ਨੇਹੋਪਸ੍ਕਨ੍ਨਹृਦਯਾ ਤਦਾ ਮੋਹਾਮੁਪਾਗਮਤ੍ ।
ਕਸ਼੍ਮਲਾਭਿਹਤਾਸਨ੍ਨਾਬਭੌਸਾਰਾਵਣੋਰਸਿ ॥ 87 ॥
ਸ੍ਨਧ੍ਯਾਨੁਰਕ੍ਤੇਜਲਦੇਦੀਪ੍ਤਾਵਿਦ੍ਯੁਦਿਵੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ ।
ਤਥਾਗਤਂਸਮੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯਸਪਤ੍ਨਯਸ੍ਤਾਮ੍ਭृਸ਼ਾਤੁਰਾਃ ॥ 88 ॥
ਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸੂਰੁਦਨ੍ਤ੍ਯੋਰੁਦਤੀਮ੍ਭृਸ਼ਮ੍ ।
ਨ ਤੇਸੁਵਿਦਿਤਾਦੇਵਿਲੋਕਾਨਾਂਸ੍ਥਿਤਿਰਧ੍ਰੁਵਾ ॥ 89 ॥
ਦਸ਼ਾਵਿਭਾਗਪਰ੍ਯਾਯੇਰਾਜ੍ਞਾਂਵੈਚਞ੍ਚਲਾਃਸ਼੍ਰਿਯਃ ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਚ੍ਯਮਾਨਾਸਾਸਸ਼ਬ੍ਦਮ੍ਪ੍ਰਰੁਰੋਦ ਹ ॥ 90 ॥
ਸ੍ਨਾਪਯਨ੍ਤੀਤਦਾਸ੍ਰੇਣਸ੍ਤਨੌਵਕ੍ਰਂਸੁਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇਰਾਮੋਵਿਭੀषਣਮੁਵਾਚ ਹ ॥ 91 ॥
ਸਂਸ੍ਕਾਰਃਕ੍ਰਿਯਤਾਮ੍ਭ੍ਰਾਤੁਃਸ੍ਤ੍ਰੀਗਣਃਪਰਿਸਾਨ੍ਤ੍ਵ੍ਯਤਾਮ੍ ।
ਤਮੁਵਾਚਤਤੋਧੀਮਾਨ੍ ਵਿਭੀषਣੈਦਂਵਚਃ ॥ 92 ॥
ਵਿਮृਸ਼੍ਯਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਹਿਤਂਹਿਤਮ੍ ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਧਰ੍ਮਵ੍ਰਤਂਸ਼ੂਰਨ੍ਨृਸ਼ਂਸਮਨृਤਨ੍ਤਥਾ ॥ 93 ॥
ਨਾਹਮਰ੍ਹੋऽਸ੍ਮਿਸਂਸ੍ਕਰ੍ਤੁਮ੍ਪਰਦਾਰਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਿਨਮ੍ ।
ਭ੍ਰਾਤृਰੂਪਃਹਿਮੇਸ਼ਤ੍ਰੁਰੇषਸਰ੍ਵਾਹਿਤੇਰਤਃ ॥ 94 ॥
ਰਾਵਣੋਨਾਰ੍ਹਤੇਪੂਜਾਮ੍ਪੂਜ੍ਯੋऽਪਿਗੁਰੁਗੌਰਵਾਤ੍ ।
ਨृਸ਼ਂਸੈਤਿਮਾਂਰਾਮ ਵਕ੍ष੍ਯਨ੍ਤਿਮਨੁਜਾਭੁਵਿ ॥ 95 ॥
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਤਸ੍ਯਾਗੁਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵੇਵਕ੍ष੍ਯਨ੍ਤਿਸੁਕृਤਮ੍ਪੁਨਃ ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਪਰਮਪ੍ਰੀਤੋਰਾਮੋਧਰ੍ਮਭृਤਾਂਵਰਃ ॥ 96 ॥
ਵਿਭੀषਣਮੁਵਾਚੇਦਂਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞਂਵਾਕ੍ਯਕੋਵਿਦਃ ।
ਤਵਾਪਿਮੇਪ੍ਰਿਯਙ੍ਕਾਰ੍ਯਨ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਨ੍ਮਯਾਜਿਤਮ੍ ॥ 97 ॥
ਅਵਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁਕ੍षਮਂਵਾਚ੍ਯੋਮਯਾਤ੍ਵਾਂਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰ ।
ਅਧਰ੍ਮਾਨृਤਸਂਯੁਕ੍ਤਃਕਾਮਨ੍ਤ੍ਵੇषਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ॥ 98 ॥
ਤੇਜਸ੍ਵੀਬਲਵਾਨ੍ ਸ਼ੂਰਃਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇषੁ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।
ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਮੁਖੈਰ੍ਵੀਰੈਃਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਨ ਪਰਾਜਿਤਃ ॥ 99 ॥
ਮਹਾਤ੍ਮਾਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਰਾਵਣੋਲੋਕਰਾਵਣਃ ।
ਮਰਣਾਨਾਨ੍ਤਿਵੈਰਾਣਿਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਨ੍ਨਃਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍ ॥ 100 ॥
ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਸ੍ਯਸਂਸ੍ਕਾਰੋਮਮਾਪ੍ਯੇषਯਥਾਤਵ ।
ਤ੍ਵਤ੍ਸਤ੍ਸਕਾਸ਼ਾਦ੍ਧਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸਂਸ੍ਕਾਰਂਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ॥ 101 ॥
ਕ੍षਿਪ੍ਰਮਰ੍ਹਤਿਧਰ੍ਮੇਣਤ੍ਵਂਯਸ਼ੋਭਾਗ੍ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।
ਰਾਘਵਸ੍ਯਵਚ੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਤ੍ਵਰਮਾਣੋਵਿਭੀषਣਃ ॥ 102 ॥
ਸਂਸ੍ਕਾਰਯਿਤੁਮਾਰੇਭੇਭ੍ਰਾਤਰਂਰਾਵਣਂਹਤਮ੍ ।
ਸਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਪੁਰੀਂਲਙ੍ਕਾਂਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋਵਿਭੀषਣਃ ॥ 103 ॥
ਰਾਵਣਸ੍ਯਾਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਨ੍ਤੁਨਿਰ੍ਯਾਪਯਤਿਸਤ੍ਵਰਮ੍ ।
ਸ਼ਕਟਾਨ੍ ਦਾਰੁਰੂਪਾਣਿਅਗ੍ਨੀਨਵੈਯਾਜਕਾਂਸ੍ਤਥਾ ॥ 104 ॥
ਤਥਾਚਨ੍ਦਨਕਾष੍ਠਾਨਿਕਾष੍ਠਾਨਿਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ।
ਅਗਰੂਣਿਸੁਗਧਨੀਨਿਗਨ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚਸੁਰਭੀਂਸ੍ਤਥਾ ॥ 105 ॥
ਮਣਿਮੁਕ੍ਤਾਪ੍ਰਵਾਲਾਨਿਨਿਰ੍ਯਾਪਯਤਿਰਾਕ੍षਸਃ ।
ਆਜਗਾਮਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨਰਾਕ੍षਸੈਃਪਰਿਵਾਰਿਤਃ ॥ 106 ॥
ਤਤੋਮਾਲ੍ਯਵਤਾਸਾਰ੍ਥਙ੍ਕ੍ਰਿਯਾਮੇਵਚਕਾਰਸਃ ।
ਸੌਵਰ੍ਣੀਂਸ਼ਿਬਿਕਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯਾਮਾਰੋਪ੍ਯਕ੍षੌਮਵਾਸਨਮ੍ ॥ 107 ॥
ਰਾਵਣਂਰਾਕ੍षਸਾਧੀਸ਼ਮਸ਼੍ਰੁਪੂਰ੍ਯਮੁਖਾਦ੍ਵਿਜਾਃ ।
ਤੂਰ੍ਯਘੋषੈਸ਼੍ਚਵਿਵਿਧੈਸ੍ਸ੍ਤੁਵਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਾਭਿਨਨ੍ਦਿਤਮ੍ ॥ 108 ॥
ਪ੍ਤਾਕਾਭਿਸ਼੍ਚਚਿਤ੍ਰਾਭਿਸ੍ਸੁਮਨੋਭਿਸ਼੍ਚਚਿਤ੍ਰਿਤਾਮ੍ ।
ਉਤ੍ਕ੍षਿਪ੍ਯਸ਼ਿਬਿਕਾਨ੍ਤਾਨ੍ਤੁਵਿਭੀषਣਪੁਰੋਗਮਾਃ ॥ 109 ॥
ਦਕ੍षਿਣਾਭਿਮੁਖਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਗृਹ੍ਯਕਾष੍ਠਾਨਿਭੇਜਿਰੇ ।
ਅਗ੍ਨਯੋਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤੇਤਦਾਧ੍ਵਰ੍ਯੁਸਮੀਰਿਤਾਃ ॥ 110 ॥
ਸ਼ਰਣਾਭਿਗਤਾਃਸਰ੍ਵੇਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਤਸ੍ਯਤੇਯਯੁਃ ।
ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਾਣਿਸਰ੍ਵਾਣਿਰੁਦਮਾਨਾਨਿਸਤ੍ਵਰਮ੍ ॥ 111 ॥
ਪृष੍ਠਤੋऽਨੁਯਯੁਸ੍ਤਾਨਿਪ੍ਲਵਮਾਨਾਨਿਸਰ੍ਵਤਃ ।
ਰਾਵਣਮ੍ਪ੍ਰਯਤੇਦੇਸ਼ੇਸ੍ਥਾਪ੍ਯਤੇਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਾਃ ॥ 112 ॥
ਚਿਤਾਞ੍ਚਨ੍ਦਨਕਾष੍ਠੈਸ਼੍ਚਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ੀਸਂਵृਤਾਮ੍ ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ੍ਯਾਸਮ੍ਵਰ੍ਤਯਾਮਾਸੂਰਾਙ੍ਕਵਾਸ੍ਤਰਣਾਵृਤਾਮ੍ ॥ 113 ॥
ਵਰ੍ਤਤੇਵੇਦਵਿਹਿਤੋਰਾਜ੍ਞੋਵੈਪਸ਼੍ਚਿਮਃਕ੍ਰਤੁਃ ।
ਪ੍ਰਚਕ੍ਰੁਃਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਪਿਤृਮੇਧਮਨੁਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 114 ॥
ਵੇਦਿਂ ਚ ਦਕ੍षਿਣਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂ ਚ ਪਾਵਕਮ੍ ।
ਪृषਦਾਜ੍ਯੇਨਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂਸ੍ਰੁਵਂਸਰ੍ਵੇਪ੍ਰਚਿਕ੍षਿਪੁਃ ॥ 115 ॥
ਪਾਦਯੋਸ਼੍ਸ਼ਕਟਮ੍ਪ੍ਰਾਦੁਰਨ੍ਤਰੂਰ੍ਵੋਰੁਲੂਖਲਨ੍ਤਦਾ ।
ਦਾਰੁਪਾਤ੍ਰਾਣਿਸਰ੍ਵਾਣਿਆਰਣਿਞ੍ਚੋਤ੍ਤਾਰਾਰਣਿਮ੍ ॥ 116 ॥
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਤੁਮੁਸਲਞ੍ਚਾਨ੍ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂਵਿਚਕ੍षਣਾਃ ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਦृष੍ਟੇਨਵਿਧਿਨਾਮਹਰ੍षਿਵਿਹਿਤੇਨ ਚ ॥ 117 ॥
ਤਤ੍ਰਮੇਧ੍ਯਮ੍ਪਸ਼ੁਂਹਤ੍ਵਾਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
ਪਰਿਸ੍ਤਰਣਿਕਾਂਰਾਜ੍ਞੋਘृਤਾਕ੍ਤਾਂਸਮਵੇਸ਼ਯਨ੍ ॥ 118 ॥
ਗਨ੍ਧੈਰ੍ਮਾਲ੍ਯੈਰਲਙ੍ਕृਤ੍ਯਰਾਵਣਨ੍ਦੀਨਮਾਨਸਾਃ ॥ 119 ॥
ਵਿਭੀषਣਸਹਾਯਾਸ੍ਤੇਵਸ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚਵਿਵਿਧੈਰਪਿ ।
ਲਾਜੈਰਸ਼੍ਚਾਵਕਿਰਨ੍ਤਿਸ੍ਮਬਾष੍ਪਪੂਰ੍ਣਮੁਖਾਸ੍ਤਦਾ ॥ 120 ॥
ਦਦੌ ਚ ਪਾਵਕਨ੍ਤਸ੍ਯਵਿਧਿਯੁਕ੍ਤਂਵਿਭੀषਣਃ ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਚੈਵਾਰ੍ਦ੍ਰਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣਤਿਲਾਨ੍ਦੂਰ੍ਵਾਭਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍ ॥ 121 ॥
ਉਦਕੇਨ ਚ ਸਮ੍ਮਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਪ੍ਰਦਾਯਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ।
ਪ੍ਰਦਾਯਚੋਦਕਨ੍ਤਸ੍ਮੈਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾਚੈਨਨ੍ਨਮਸ੍ਯ ਚ ॥ 122 ॥
ਤਾਃਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਨੁਨਯਾਮਾਸਸਾਨ੍ਤਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਪੁਨਃਪੁਨਃ ।
ਗਮ੍ਯਤਾਮਿਤਿਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵਾਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ਨਗਰੀਤਦਾ ॥ 123 ॥
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਸੁਸਰ੍ਵਾਸੁਰਾਕ੍षਸੀषੁਵਿਭੀषਣਃ ।
ਰਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੁਪਾਗਮ੍ਯਤਦਾਤਿष੍ਠਦ੍ਵਿਨੀਤਵਤ੍ ॥ 124 ॥
ਰਾਮੋऽਪਿਸਹਸੈਨ੍ਯੇਨਸਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸਲਕ੍ष੍ਮਣਃ ।
ਹਰ੍षਂਲੇਭੇਰਿਪੁਂਹਤ੍ਵਾਯਥਾਵृਤ੍ਰਂਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ ॥ 125 ॥
ਤਤੋਵਿਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਸਸ਼ਰਂਸ਼ਰਾਸਨਮ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਦਤ੍ਤਙ੍ਕਵਚਂ ਚ ਤਨ੍ਮਹਤ੍ ।
ਵਿਮ੍ਯੁਚਰੋषਂਰਿਪੁਨਿਗ੍ਰਹਾਤ੍ਤਤੋਰਾਮਃਸੁਸੌਮ੍ਯਤ੍ਵਮੁਪਾਗਤੋऽਰਿਹਾ ॥ 126 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturdaśādhikaśatatamassargaḥ |
tāsāṃvilapamānānāntadārākṣasayoṣitām |
jyeṣṭhāpatnīpriyājīnābhartāraṃsamudaikṣata || 1 ||
daśagrīvaṃhatandṛṣṭavārāmeṇācintyakarmaṇā |
patimmaṇḍodarītatrakṛpaṇāparyadevayat || 2 ||
nanunāmamahābāhotavavaiśravaṇānuja |
kruddhasyapramukhesthātuntrasyatyapipurandaraḥ || 3 ||
ṛṣayaścamahānto'pigandharvāścayaśasvinaḥ |
nanunāmatavodvegāccāraṇāścadiśogatāḥ || 4 ||
sa tvammānuṣamātreṇarāmeṇayudhinirjitaḥ |
na vyapatrapaserājan kimidaṃrākṣaseśvara || 5 ||
kathantrailokyamākramyaśriyāvīryeṇacānvitam |
aviṣahyañjaghānatvāmmānuṣovanagocaraḥ || 6 ||
mānuṣāṇāmaviṣayecarataḥkāmarūpiṇaḥ |
vināśastavarāmeṇasamyugenopapadyate || 7 ||
na caitatkarmarāmasyaśraddhadhāmicamūmukhe |
sarvatassamupetasyatavatenābhimarṣaṇam || 8 ||
yadaiva ca janasthānerākṣasairbhahunirvavṛtaḥ |
kharastavahatobhrātātadaivāsau na mānuṣaḥ || 9 ||
yadaivanagarīṃlaṅkānduṣpraveśāṃsurairapi |
praviṣṭohanumānvīryāttadaivavyathitāvayam || 10 ||
yadaivavānarairghorairbaddhasseturmahārṇave |
tadaivahṛdayenāhaṃśaṅkerāmamamānuṣam || 11 ||
athavārāmarūpeṇakṛtāntassvayamāgataḥ |
māyāntavavināśāyavidhāyāpratitarkitām || 12 ||
athavāvāsavenatvandharṣito'pimahābala |
vāsavasyatukāśaktistvāndraṣṭumapisaṃyuge || 13 ||
vyaktameṣamahāyogīparamātmāsanātanaḥ |
anādimadhyanidhanomahatamparamomahān || 14 ||
tamasaḥparamodhātāśaṅkhacakragadādharaḥ |
śrīvatsavakṣānityaśrīrajayyaśśāśvatodhruvaḥ || 15 ||
mānuṣaṃrūpamāsthāyaviṣṇussatyaparākramaḥ |
sarvaiḥparivṛtodevairvānaratvamupāgataiḥ || 16 ||
sarvalokeśvarśrīmānlokānāṃhitakāmyayā |
sarākṣasaraparīvāraṃhatavāṃstvāmmahādyutiḥ || 17 ||
indriyāṇipurājitvājitantribhuvanantvayā |
smaradbhirivatadvairamindriyairevanirjitaḥ || 18 ||
yadaivahijanasthānerākṣasairbhahubhirvṛtaḥ |
kharastunihatobhrātātadārāmo na mānuṣaḥ || 19 ||
yadaivanagarīṃlaṅkānduṣpraveśāṃsurairapi |
praviṣṭohanumānvīryāttadaivavyathitāvayam || 20 ||
kriyatāmavirodhaścarāghaveṇetiyanmayā |
ucyamānaṃ na gṛhṇāsitasyeyaṃvyuṣṭirāgatā || 21 ||
akasmācchābhikāmo'sisītāṃrākṣasapuṅgavaḥ |
aiśvaryasyavināśāyadehasyasvajanasya ca || 22 ||
arundhatyāviśiṣṭāntāṃrohiṇyāścāpidurmate |
sītāndharṣayatāmānyāntvayāhyasadṛśaṅkṛtam || 23 ||
vasudhāyāhivasudhāṃśriyaḥśrīmbhartṛvatsalām |
sītāṃsarvānavadyāṅgīmaraṇyevijaneśubhām || 24 ||
ānayitvātutāndīnāñchadmanātmasvadūṣaṇa |
aprāpyatañcaivakāmammaithilīsaṅgamekṛtam || 25 ||
pativratāyāstapasānūnandagdho'simeprabho |
tadaivayannadagdhagaddhastvandharṣayaṃstanumamadhyamām |
devābhibhyatetesarvesendrāḥsānāgnīpurogamāḥ || 26 ||
avaśyamevalabhatephalampāpasyakarmaṇaḥ |
ghoramparyāgatekālekartānāstyatrasaṃśayaḥ || 27 ||
na kulena na rūpeṇa na dākṣiṇyenamaithilī |
mayādhikāvātulyāvātattvammohānnabudhyase || 28 ||
sarvadāsarvabhūtānānnāstimutyuralakṣaṇaḥ |
tavatāvadayammṛtyurmaithilīkṛtalakṣaṇaḥ || 29 ||
sītānimittajomṛtyustvayādūrādupāhṛtaḥ |
maithilīsaharāmeṇaviśokāvihariṣyati || 30 ||
alpapuṇyātvahaṅghorepatitāśokasāgare |
kailāsemandaremerautathācaitrarathevane || 31 ||
devodyāneṣusarveṣuvihṛtyasahitātvayā |
vimānenānurūpeṇayāyāmyatulayāśriyā || 32 ||
paśyantivividhāndeśāṃstāṃstāṃścitrasragambarā |
bhramśitākāmabhogebhyaḥsāsmivīravadhāttava || 33 ||
saivānyevāsmisamvṛttādhigrājñāñcañcalāḥśriyaḥ |
hārājan sukumārantesubhrusutvaksamunnasam || 34 ||
kāntiśrīdyutibhistulyamindupadmadivākaraiḥ |
kirīṭakūṭojjvalitantāmrāsyandīptakuṇḍalam || 35 ||
madavyākulalolākṣambhūtvāyatpānabhūmiṣu |
vividhasragdharañcāruvalgusmitakathaṃśubham || 36 ||
tadevādyatavaivaṃhivaktraṃ na bhrājateprabho |
rāmasāyakanirbhinnaṃraktaṃrudhiravisravaiḥ || 37 ||
vīśīrṇamedomastiṣkaṃrūkṣasyandanareṇubhiḥ |
hāpaścimāmesamprāptādaśāvaidhavyadāyinī || 38 ||
yāmayāsīnnasumbaddhākadācidapimandayā |
patādānavarājomebhartāmerākṣaseśvaraḥ || 39 ||
putromeśakranirjetāityahaṅgarvitābhṛśam |
dṛptāmardanāḥśūrāḥprakhyātabalapauruṣāḥ || 40 ||
akutaścidbhayānāthāmametyāsīnmatirdṛḍhā |
teṣāmevamprabhāvāṇāṃyuṣmākaṃrākṣasarṣabhāḥ || 41 ||
kathambhayamasambuddhammānuṣādidamāgatam |
snigdhendranīlanīlantuprāṃśuśailopamammahat || 42 ||
keyūrāṅgadavaiḍūryamuktāhārasragujjvalam |
kāntaṃvihāreṣvadhikandīptāṃsaṅgrāmabhūmiṣu || 43 ||
bhātyābharaṇabhābhiryadvidyudbhirivatoyadaḥ |
tadevādyaśarīrantetīkṣṇairnaikaśaraiścitam || 44 ||
punardurlabhasamparśampariṣvaktuṃ na śakyate |
śvāvidhaḥśalakairyadvadbhāṇairlagnairnirantaram || 45 ||
svarpitairmarmasubhṛśaṃsañchinnasnāyubandhanam |
kṣitaunipatitaṃrājan śyāmaṃvairudhiracchavi || 46 ||
vajraprahārābhihatovikīrṇaivaparvataḥ |
hāsvapnassatyamevedantvaṃrāmeṇakathaṃhataḥ || 47 ||
tvammṛtyorapimṛtyussyāḥkathammṛtyuvaśaṅgataḥ trailokyavasubhoktārantrailokyodvegadammahat || 48 ||
jetāraṃlokapālānāṅkṣeptārāṃśaṅkarasya ca |
dṛptānānnigrahītāramāviṣkṛtaparākramam || 49 ||
lokakṣobhayitāraṃ ca nādairbhūtavirāviṇam |
ojasādṛptavākyānāṃvaktāraṃripusannidhau || 50 ||
svayūthabhṛtyagoptāraṃhantārambhīmakarmaṇām |
hantārandānavendrāṇāṃyakṣāṇāṃ ca sahasraśaḥ || 51 ||
nivātakavacānāṃ ca saṅgrahītāramāhave |
naikayajñaviloptārantrātāraṃsvajanasya ca || 52 ||
dharmavyavasthābhettārammāyāsraṣṭāramāhave |
devāsuranṛkanyānāmāhartārantatastataḥ || 53 ||
śatrustrīśokadātāraṃ netāraṃ svajanasya ca |
laṅkādvīpasyagoptāraṅkartārambhīmakarmaṇām || 54 ||
asmākaṅkāmabhogānāndātāraṃrathināṃvaram |
evamprabhāvambhartārandṛṣṭavārāmeṇapātitam || 55 ||
sthirāsmiyādehamimandhārayāmihatapriyā |
śayaneṣumahārheṣuśayitvārākṣaseśvara || 56 ||
ihakarmātprasupto'sidharaṇyāṃreṇuguṇṭhitaḥ |
yadātetanayaśśastolakṣmaṇenendrajidyudhi || 57 ||
tadātvabhihatātīvramadyatvasminipātitā |
sāhambandhujanairhīnāhīnānāthena ca tvayā || 58 ||
vihīnākāmabhogaiścaśociṣyeśāśvatīssamāḥ |
prapannodīrghamadhvānaṃrājannadyasudurgamam || 59 ||
nayamāmapiduḥkhārtāṃ na vartiṣyetvayāvinā |
kasmāttvammāṃvihāyehakṛpaṇāṅgantumicchasi || 60 ||
dīnāṃvilapatīmmandāṅkiṃvāmānnābhibhāṣase |
dṛṣṭavā na khalvabhikruddhomāmihānavakuṇṭhitām || 61 ||
nirgatānnagaradvārātpadbhyāmevāgatāmprabho |
paśyeṣṭadāradārāṃstebhraṣṭalajjāvakuṇṭhitān || 62 ||
bahirniṣpatitānsarvānkathandṛṣṭavā na kupyasi |
ayaṅkrīḍāsahāyaste'nāthelālapyatejanaḥ || 63 ||
na caivamāśvāsayasikiṃvā na bahumanyase |
yāḥstvayāvidhavārājankṛtānaikāḥkulastriyaḥ || 64 ||
pativratādharmaratāguruśuśrūṣaṇeratāḥ |
tābhiśśokābhitaptābhiśśaptaḥparavaśaṅgataḥ || 65 ||
tvayāviprakṛtābhiryattadāśaptantadāgatam |
pravādassatyaevāyantvāmpratiprāyaśonṛpa || 66 ||
prativratānānnākasmātsapatnatyaśrūṇibhūtale |
kathaṃ ca nāmaterājan lokānākramyatejasā || 67 ||
nārīcauryamidaṅkṣudraṅkṛtaṃśauṇḍīryamāninā |
apanīyāśramādrāmaṃyanmṛgacchadmanātvayā || 68 ||
ānītārāmapanatīsātattekātaryalakṣaṇam |
kātaryaṃ na ca teyuddhekadācitsaṃsmarāmyaham || 69 ||
tattubhāgyaviparyāsānnūnantepakvalakṣaṇam |
atītānāgatārthajñovartamānavicakṣaṇaḥ || 70 ||
maithilīmāhṛtāndṛṣṭavādhyātvāniḥśvasyacāyatam |
satyavākyamahābāho devaromeyadabravīt || 71 ||
ayaṃrākṣasamukhyānāṃvināśaḥparyupasthitaḥ |
kāmakrodhasamutthenavyasanenaprasaṅginā || 72 ||
nirvṛttastvatkṛte'narthaḥso'yammūlaharomahān |
tvayākṛtamidaṃsarvamanādhaṃrākṣasaṅkulam || 73 ||
hitvaṃśocitavyomeprakhyātabalapauruṣaḥ |
strīsvabhāvāttumebuddhiḥkāruṇyeparivartate || 74 ||
sukṛtanduṣkṛtaṃ ca tvaṅgṛhītvāsvāṅgatiṅgataḥ |
ātmānamanuśocāmitvadvināśenaduḥkhitām || 75 ||
suhṛdāṃhitakāmānāṃ na śrutaṃvacanantvayā |
bhrātrūṇāñcaivakārtnsanahitamuktandaśānana || 76 ||
hetvarthayuktaṃvidhivacchreyaskaramadāruṇam |
vibhīṣaṇenābhihitaṃ na kṛtaṃhetumattvayā || 77 ||
mārīcakumbhakarṇābhyāṃvākyammamapitustathā |
na śrutaṃvīryamattenatasyedamphalamīdṛśam || 78 ||
nīlajīmūtasaṅkāśa pītāmbaraśubhāṅgada |
svagātrāṇivinikṣipyakiṃśeṣerudhirāplutaḥ || 79 ||
prasuptaivaśokārtāṅkimmāṃ na pratibhāṣase |
mahāvīryasyadakṣasyasamyugeṣvapalāyinaḥ || 80 ||
yātudhānasyadauhitrīṅkimmāṃ na pratibhāṣase |
uttiṣṭhottiṣṭhakiṃśeṣenaveparibhavekṛte || 81 ||
adyavainirbhayālaṅkāmpraviṣṭāṃsūryaraśmayaḥ |
yenasūdayaseśatrūn samaresūryavarcasā || 82 ||
vajraṃvajradharasyevaso'yantesatatārcitaḥ |
raṇebahupraharaṇohemajāpariṣkṛtaḥ || 83 ||
parighovyavakīrṇastebāṇaiścinnaiḥsahasradhā |
apriyāmivopasaṅgṛhyakiṃśeṣeraṇamedinīm || 84 ||
apriyāmivakasmācchamānnecchasyabhibhāṣitum |
dhigastuhṛdayaṃyasyāmamedaṃ na sahasradhā || 85 ||
tvayipañcatvamāpannephalateśokapīḍitam |
ityevaṃvilapantisābāṣpaparyākulekṣaṇā || 86 ||
snehopaskannahṛdayā tadā mohāmupāgamat |
kaśmalābhihatāsannābabhausārāvaṇorasi || 87 ||
snadhyānuraktejaladedīptāvidyudivojjvalā |
tathāgataṃsamutthāpyasapatnayastāmbhṛśāturāḥ || 88 ||
paryavasthāpayāmāsūrudantyorudatīmbhṛśam |
na tesuviditādevilokānāṃsthitiradhruvā || 89 ||
daśāvibhāgaparyāyerājñāṃvaicañcalāḥśriyaḥ |
ityevamucyamānāsāsaśabdampraruroda ha || 90 ||
snāpayantītadāsreṇastanauvakraṃsunirmalam |
etasminnantarerāmovibhīṣaṇamuvāca ha || 91 ||
saṃskāraḥkriyatāmbhrātuḥstrīgaṇaḥparisāntvyatām |
tamuvācatatodhīmān vibhīṣaṇaidaṃvacaḥ || 92 ||
vimṛśyabuddhyādharmajñodharmārthasahitaṃhitam |
tyaktadharmavrataṃśūrannṛśaṃsamanṛtantathā || 93 ||
nāhamarho'smisaṃskartumparadārābhimarśinam |
bhrātṛrūpaḥhimeśatrureṣasarvāhiterataḥ || 94 ||
rāvaṇonārhatepūjāmpūjyo'pigurugauravāt |
nṛśaṃsaitimāṃrāma vakṣyantimanujābhuvi || 95 ||
śrutvātasyāguṇānsarvevakṣyantisukṛtampunaḥ |
tacchrutvāparamaprītorāmodharmabhṛtāṃvaraḥ || 96 ||
vibhīṣaṇamuvācedaṃvākyajñaṃvākyakovidaḥ |
tavāpimepriyaṅkāryantvatprabhāvānmayājitam || 97 ||
avaśyantukṣamaṃvācyomayātvāṃrākṣaseśvara |
adharmānṛtasaṃyuktaḥkāmantveṣaniśācaraḥ || 98 ||
tejasvībalavān śūraḥsaṅgrāmeṣu ca nityaśaḥ |
śatakratumukhairvīraiḥśrūyate na parājitaḥ || 99 ||
mahātmābalasampannorāvaṇolokarāvaṇaḥ |
maraṇānāntivairāṇinirvṛttannaḥprayojanam || 100 ||
kriyatāmasyasaṃskāromamāpyeṣayathātava |
tvatsatsakāśāddhaśagrīvassaṃskāraṃvidhipūrvakam || 101 ||
kṣipramarhatidharmeṇatvaṃyaśobhāgbhaviṣyasi |
rāghavasyavacśrutvātvaramāṇovibhīṣaṇaḥ || 102 ||
saṃskārayitumārebhebhrātaraṃrāvaṇaṃhatam |
sapraviśyapurīṃlaṅkāṃrākṣasendrovibhīṣaṇaḥ || 103 ||
rāvaṇasyāagnihotrantuniryāpayatisatvaram |
śakaṭān dārurūpāṇiagnīnavaiyājakāṃstathā || 104 ||
tathācandanakāṣṭhānikāṣṭhānivividhāni ca |
agarūṇisugadhanīnigandhāṃścasurabhīṃstathā || 105 ||
maṇimuktāpravālāniniryāpayatirākṣasaḥ |
ājagāmamuhūrtenarākṣasaiḥparivāritaḥ || 106 ||
tatomālyavatāsārthaṅkriyāmevacakārasaḥ |
sauvarṇīṃśibikāndivyāmāropyakṣaumavāsanam || 107 ||
rāvaṇaṃrākṣasādhīśamaśrupūryamukhādvijāḥ |
tūryaghoṣaiścavividhaisstuvadbhiścābhinanditam || 108 ||
ptākābhiścacitrābhissumanobhiścacitritām |
utkṣipyaśibikāntāntuvibhīṣaṇapurogamāḥ || 109 ||
dakṣiṇābhimukhāssarvegṛhyakāṣṭhānibhejire |
agnayodīpyamānāstetadādhvaryusamīritāḥ || 110 ||
śaraṇābhigatāḥsarvepurastāttasyateyayuḥ |
antaḥpurāṇisarvāṇirudamānānisatvaram || 111 ||
pṛṣṭhato'nuyayustāniplavamānānisarvataḥ |
rāvaṇamprayatedeśesthāpyatebhṛśaduḥkhitāḥ || 112 ||
citāñcandanakāṣṭhaiścapadmakośīsaṃvṛtām |
brāhmyāsamvartayāmāsūrāṅkavāstaraṇāvṛtām || 113 ||
vartatevedavihitorājñovaipaścimaḥkratuḥ |
pracakruḥrākṣasendrasyapitṛmedhamanukramam || 114 ||
vediṃ ca dakṣiṇaprācyāṃyathāsthānaṃ ca pāvakam |
pṛṣadājyenasampūrṇaṃsruvaṃsarvepracikṣipuḥ || 115 ||
pādayośśakaṭamprādurantarūrvorulūkhalantadā |
dārupātrāṇisarvāṇiāraṇiñcottārāraṇim || 116 ||
dattvātumusalañcānyathāsthānaṃvicakṣaṇāḥ |
śāstrādṛṣṭenavidhināmaharṣivihitena ca || 117 ||
tatramedhyampaśuṃhatvārākṣasendrasyarākṣasāḥ |
paristaraṇikāṃrājñoghṛtāktāṃsamaveśayan || 118 ||
gandhairmālyairalaṅkṛtyarāvaṇandīnamānasāḥ || 119 ||
vibhīṣaṇasahāyāstevastraiścavividhairapi |
lājairaścāvakirantismabāṣpapūrṇamukhāstadā || 120 ||
dadau ca pāvakantasyavidhiyuktaṃvibhīṣaṇaḥ |
snātvācaivārdravastreṇatilāndūrvābhimiśritān || 121 ||
udakena ca sammiśrānpradāyavidhipūrvakam |
pradāyacodakantasmaimūrdhnācainannamasya ca || 122 ||
tāḥstriyo'nunayāmāsasāntamuktvāpunaḥpunaḥ |
gamyatāmititāssarvāviviśurnagarītadā || 123 ||
praviṣṭāsusarvāsurākṣasīṣuvibhīṣaṇaḥ |
rāmapārśvamupāgamyatadātiṣṭhadvinītavat || 124 ||
rāmo'pisahasainyenasasugrīvassalakṣmaṇaḥ |
harṣaṃlebheripuṃhatvāyathāvṛtraṃśatakratuḥ || 125 ||
tatovimuktvāsaśaraṃśarāsanammahendradattaṅkavacaṃ ca tanmahat |
vimyucaroṣaṃripunigrahāttatorāmaḥsusaumyatvamupāgato'rihā || 126 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturdaśādhikaśatatamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever