📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.10 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਦਸ਼ਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.10 Yuddhakanda - Dashama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦਸ਼ਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਃਪ੍ਰਤ੍ਯੁषਸਿਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਪ੍ਰਾਪ੍ਤਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ।
ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਤੇਰ੍ਵੇਸ਼੍ਮਭੀਮਕਰ੍ਮਾਵਿਭੀषਣਃ ॥ 1 ॥
ਸ਼ੈਲਾਗ੍ਰਚਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂਸ਼ੈਲਸ਼ृਙ੍ਗਮਿਵੋਨ੍ਨਤਮ੍ ।
ਸੁਵਿਭਕ੍ਤਮਹਾਕਕ੍षਮ੍ਮਹਾਜਨਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ ॥ 2 ॥
ਮਤਿਮਦ੍ਭਿਰ੍ਮਹਾਮਾਤ੍ਰੈਰਨੁਰਕ੍ਤੈਰਧਿष੍ਠਿਤਮ੍ ।
ਰਾਕ੍षਸੈਰਾਪ੍ਤਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤੈਸ੍ਸਰ੍ਵਤਃਪਰਿਰਕ੍षਿਤਮ੍ ॥ 3 ॥
ਮਤ੍ਤਮਾਤਙ੍ਗਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਾਸੈਰ੍ਵ੍ਯਾਕੁਲੀਕृਤਮਾਰੁਤਮ੍ ।
ਸ਼ਙ੍ਖਘੋषਮਹਾਘੋषਨ੍ਤੂਰ੍ਯਨਾਦਾਨੁਨਾਦਿਤਮ੍ ॥ 4 ॥
ਪ੍ਰਮਦਾਜਨਸਮ੍ਬਾਧਮ੍ਪ੍ਰਜਲ੍ਪਿਤਮਹਾਪਥਮ੍ ।
ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਨਿਰ੍ਯੂਹਮ੍ਭੂषਣੋਤ੍ਤਮਭੂषਿਤਮ੍ ॥ 5 ॥
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਣਾਮਿਵਾऽਵਾਸਮਾਲਯਮ੍ਮਰੁਤਾਮਿਵ ।
ਰਤ੍ਨਸਞ੍ਚਯਸਮ੍ਬਾਧਮ੍ਭਵਨਮ੍ਭੋਗਿਨਾਮਿਵ ॥ 6 ॥
ਤਮ੍ਮਹਾਭ੍ਰਮਿਵਾऽਦਿਤ੍ਯਸ੍ਤੇਜੋਵਿਸ੍ਤृਤਰਸ਼੍ਮਿਮਾਨ੍ ।
ਅਗ੍ਰਜਸ੍ਯਾਲਯਂਵੀਰਃਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ॥ 7 ॥
ਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ਪੁਣ੍ਯਾਹਘੋषਾਂਸ਼੍ਚਵੇਦਵਿਦ੍ਭਿਰੁਦਾਹृਤਾਨ੍ ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵਸੁਮਹਾਤੇਜਾਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵਿਜਯਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍ ॥ 8 ॥
ਪੂਜਿਤਾਨ੍ ਦਧਿਪਾਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਸ੍ਸੁਮਨੋਕ੍षਤੈਃ ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਵੇਦਵਿਦੋਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ਸਮਹਾਬਲਃ ॥ 9 ॥
ਸਪੂਜ੍ਯਮਾਨੋਰਕ੍षੋਭਿਦ੍ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਸ੍ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ ।
ਆਸਨਸ੍ਥਮ੍ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਵਵਨ੍ਦੇਧਨਦਾਨੁਜਮ੍ ॥ 10 ॥
ਸਰਾਜਦृष੍ਟਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਾਸਨਂਹੇਮਭੂषਿਤਮ੍ ।
ਜਗਾਮਸਮੁਦਾਚਾਰਮ੍ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਾਚਾਰਕੋਵਿਦਃ ॥ 11 ॥
ਸਰਾਵਣਮ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂਵਿਜਨੇਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਨਿਧੌ ।
ਉਵਾਚਹਿਤਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂਵਚਨਂਹੇਤੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ॥ 12 ॥
ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯਭ੍ਰਾਤਰਞ੍ਜੇष੍ਠਂਸਾਨ੍ਤ੍ਵੇਨੋਪਸ੍ਥਿਤਕ੍ਰਮਃ ।
ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਰ੍ਥਸਂਵਾਦਿਦृष੍ਟਲੋਕਪਰਾਵਰਃ ॥ 13 ॥
ਯਦਾਪ੍ਰਭृਤਿਵੈਦੇਹੀਸਮ੍ਪ੍ਰਾਸ੍ਤੇਮਾਮ੍ਪੁਰੀਨ੍ਤਵ ।
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨ੍ਯਸ਼ੁਭਾਨਿਨਃ ॥ 14 ॥
ਸਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸਧੂਮਾਰ੍ਚਿਸ੍ਸਧੂਮਕਲੁषੋਦਯਃ ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਙ੍ਘਹੁਤੋऽਪ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ਨਸਮ੍ਯਗਭਿਵਰ੍ਥਤੇ ॥ 15 ॥
ਅਗ੍ਨਿष੍ਠੇष੍ਵਗ੍ਨਿਸ਼ਲਾਸੁਤਥਾਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਥਾਲੀषੁਚ ।
ਸਰੀਸृਪਾਣਿਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇਹਨ੍ਯੇषੁਚਪਿਪੀਲਿਕਾਃ ॥ 16 ॥
ਗਵਾਂਸਯਾਂਸਿਸ੍ਕਨ੍ਨਾਨਿਵਿਮਦਾਵੀਰਕੁਞ੍ਜਰਾਃ ।
ਦੀਨਮਸ਼੍ਵਾਃਪ੍ਰਹੇषਨ੍ਤੇਨਚਗ੍ਰਾਸਾਭਿਨਨ੍ਦਿਨਃ ॥ 17 ॥
ਖਰੋष੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਵਤਰਾਰਾਜਭਨਭਿਨ੍ਨਰੋਮਾਸ੍ਸ੍ਰਵਨ੍ਤਿਚ ।
ਨਸ੍ਵਭਾਵੇऽਵਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿਵਿਧਾਨੈਰਪਿਚਿਨ੍ਤਿਤਾਃ ॥ 18 ॥
ਵਾਯਸਾਃਸਙ੍ਘਸ਼ਃਕ੍ਰੂਰਾਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਤਿਸਮਨ੍ਤਤਃ ।
ਸਮਵੇਤਾਸ਼੍ਚਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇਵਿਮਾਨਾਗ੍ਰੇषੁਸਙ੍ਘਸ਼ਃ ॥ 19 ॥
ਗृਧ੍ਰਾਸ਼੍ਚਪਰਿਲੀਯਨ੍ਤੇਪੁਰੀਮੁਪਰਿਪਿਣ੍ਡਿਤਾਃ ।
ਉਪਪਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚਸ੍ਨਧ੍ਯੇਦ੍ਵੇਵ੍ਯਾਹਰ਼੍ਨਤ੍ਯਸ਼ਿਵਂਸ਼ਿਵਾਃ ॥ 20 ॥
ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾਨਾਮ੍ਮृਗਾਣਾਞ੍ਚਪੁਰੀਦ੍ਵਾਰੇषੁਸਙ੍ਘਸ਼ਃ ।
ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤੇਵਿਪੁਲਾਘੋषਾਸ੍ਸਵਿਸ੍ਫੂਰ੍ਜਿਤਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨਾਃ ॥ 21 ॥
ਤਦੇਵਮ੍ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤੇਕਾਰ੍ਯੇਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮਿਦਙ੍ਕ੍षਮਮ੍ ।
ਰੋਚਤੇਯਦਿਵੈਦੇਹੀਰਾਘਵਾਯਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍ ॥ 22 ॥
ਇਦਞ੍ਚਯਦਿਵਾਮੋਹਾਲ੍ਲੋਭਾਦ੍ਵਾਵ੍ਯਾਹृਤਮ੍ਮਯਾ ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿਚਮਹਾਰਾਜ ਨਦੋषਙ੍ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 23 ॥
ਅਯਂਹਿਦੋषਸ੍ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਜਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯੋਪਲਕ੍ष੍ਯਤੇ ।
ਰਕ੍षਸਾਂਰਾਕ੍षਸੀਨਾਞ੍ਚਪੁਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤਃਪੁਰਸ੍ਯਚ ॥ 24 ॥
ਸ਼੍ਰਾਵਣੇਚਾਸ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯਨਿਵृਤ੍ਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਃ ।
ਅਵਸ਼੍ਯਞ੍ਚਮਯਾਵਾਚ੍ਯਂਯਦ੍ਦृष੍ਟਮਪਿਵਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ॥ 25 ॥
ਹਿਤਮ੍ਮਹਾਰ੍ਥਮ੍ਮृਦੁਹੇਤੁਸਂਹਿਤਂਵ੍ਯਤੀਤਕਾਲਾਯਤਿਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿਕ੍षਮਮ੍ ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਜ੍ਵਰਃਪ੍ਰਸਙ੍ਗਵਾਨੁਤ੍ਤਰਮੇਤਦਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 26 ॥
ਭਯਨ੍ਨਪਸ਼੍ਯਾਮਿਕੁਤਸ਼੍ਚਿਦਪ੍ਯਹਨ੍ਨਰਾਘਵਃਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿਜਾਤੁਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਸੁਰੈਸ੍ਸਹੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰਪਿਸਙ੍ਗਰੇਕਥਮ੍ਮਮਾਗ੍ਰਤਸ੍ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਤਿਲਕ੍ष੍ਮਣਾਗ੍ਰਜਃ ॥ 27 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਸੁਰਸੈਨ੍ਯਨਾਸ਼ਨੋਮਹਾਬਲਸ੍ਸਂਯਤਿਚਣ੍ਡਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਦਸ਼ਾਨਨੋਭ੍ਰਾਤਰਮਾਪ੍ਤਵਾਦਿਨਂਵਿਸਰ੍ਜਯਾਮਾਸਤਦਾਵਿਭੀषਣਮ੍ ॥ 28 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਦਸ਼ਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
tataḥpratyuṣasiprāpteprāptadharmārthaniścayaḥ |
rākṣasādhipaterveśmabhīmakarmāvibhīṣaṇaḥ || 1 ||
śailāgracayasaṅkāśaṃśailaśṛṅgamivonnatam |
suvibhaktamahākakṣammahājanaparigraham || 2 ||
matimadbhirmahāmātrairanuraktairadhiṣṭhitam |
rākṣasairāptaparyāptaissarvataḥparirakṣitam || 3 ||
mattamātaṅganiśśvāsairvyākulīkṛtamārutam |
śaṅkhaghoṣamahāghoṣantūryanādānunāditam || 4 ||
pramadājanasambādhamprajalpitamahāpatham |
taptakāñcananiryūhambhūṣaṇottamabhūṣitam || 5 ||
gandharvāṇāmivā'vāsamālayammarutāmiva |
ratnasañcayasambādhambhavanambhogināmiva || 6 ||
tammahābhramivā'dityastejovistṛtaraśmimān |
agrajasyālayaṃvīraḥpraviveśamahādyutiḥ || 7 ||
puṇyānpuṇyāhaghoṣāṃścavedavidbhirudāhṛtān |
śuśrāvasumahātejābhrāturvijayasaṃśritān || 8 ||
pūjitān dadhipātraiścasarpirbhissumanokṣataiḥ |
mantravedavidoviprāndadarśasamahābalaḥ || 9 ||
sapūjyamānorakṣobhiddīpyamānassvatejasā |
āsanasthammahābāhurvavandedhanadānujam || 10 ||
sarājadṛṣṭisampannamāsanaṃhemabhūṣitam |
jagāmasamudācāramprayujyācārakovidaḥ || 11 ||
sarāvaṇammahātmānaṃvijanemantrisannidhau |
uvācahitamatyarthaṃvacanaṃhetuniścitam || 12 ||
prasādyabhrātarañjeṣṭhaṃsāntvenopasthitakramaḥ |
deśakālārthasaṃvādidṛṣṭalokaparāvaraḥ || 13 ||
yadāprabhṛtivaidehīsamprāstemāmpurīntava |
tadāprabhṛtidṛśyantenimittānyaśubhāninaḥ || 14 ||
sasphuliṅgassadhūmārcissadhūmakaluṣodayaḥ |
mantrasaṅghahuto'pyagnirnasamyagabhivarthate || 15 ||
agniṣṭheṣvagniśalāsutathābrahmasthālīṣuca |
sarīsṛpāṇidṛśyantehanyeṣucapipīlikāḥ || 16 ||
gavāṃsayāṃsiskannānivimadāvīrakuñjarāḥ |
dīnamaśvāḥpraheṣantenacagrāsābhinandinaḥ || 17 ||
kharoṣṭrāśvatarārājabhanabhinnaromāssravantica |
nasvabhāve'vatiṣṭhantividhānairapicintitāḥ || 18 ||
vāyasāḥsaṅghaśaḥkrūrāvyāharantisamantataḥ |
samavetāścadṛśyantevimānāgreṣusaṅghaśaḥ || 19 ||
gṛdhrāścaparilīyantepurīmuparipiṇḍitāḥ |
upapannāścasnadhyedvevyāhaṟnatyaśivaṃśivāḥ || 20 ||
kravyādānāmmṛgāṇāñcapurīdvāreṣusaṅghaśaḥ |
śrūyantevipulāghoṣāssavisphūrjitanissvanāḥ || 21 ||
tadevamprastutekāryeprāyaścittamidaṅkṣamam |
rocateyadivaidehīrāghavāyapradīyatām || 22 ||
idañcayadivāmohāllobhādvāvyāhṛtammayā |
tatrāpicamahārāja nadoṣaṅkartumarhasi || 23 ||
ayaṃhidoṣassarvasyajanasyāsyopalakṣyate |
rakṣasāṃrākṣasīnāñcapurasyāntaḥpurasyaca || 24 ||
śrāvaṇecāsyamantrasyanivṛttāssarvamantriṇaḥ |
avaśyañcamayāvācyaṃyaddṛṣṭamapivāśrutam || 25 ||
hitammahārthammṛduhetusaṃhitaṃvyatītakālāyatisampratikṣamam |
niśamyatadvākyamupasthitajvaraḥprasaṅgavānuttarametadabravīt || 26 ||
bhayannapaśyāmikutaścidapyahannarāghavaḥprāpsyatijātumaithilīm |
suraissahendrairapisaṅgarekathammamāgratassthāsyatilakṣmaṇāgrajaḥ || 27 ||
ityevamuktvāsurasainyanāśanomahābalassaṃyaticaṇḍavikramaḥ |
daśānanobhrātaramāptavādinaṃvisarjayāmāsatadāvibhīṣaṇam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe daśamassargaḥ ||