📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.1 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਪ੍ਰਥਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.1 Yuddhakanda - Prathama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਨੁਮਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਯਥਾਵਦਭਿਭਾषਿਤਮ੍ ।
ਰਾਮਃ ਪ੍ਰੀਤਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮੁਤ੍ਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਕृਤਂ ਹਨੁਮਤਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੁਮਹਦ੍ਭੁਵਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ।
ਮਨਸਾਪਿ ਯਦਨ੍ਯੇਨ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਧਰਣੀਤਲੇ ॥ 2 ॥
ਨ ਹਿ ਤਂ ਪਰਿਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਸ੍ਤਰੇਤ ਮਹਾਰ੍ਣਵਮ੍ ।
ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗਰੁਡਾਦ੍ਵਾਯੋਰਨ੍ਯਤ੍ਰ ਚ ਹਨੂਮਤਃ ॥ 3 ॥
ਦੇਵਦਾਨਵਯਕ੍षਾਣਾਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਰਗਰਕ੍षਸਾਮ੍ ।
ਅਪ੍ਰਧृष੍ਯਾਂ ਪੁਰੀਂ ਲਙ੍ਕਾਂ ਰਾਵਣੇਨ ਸੁਰਕ੍षਿਤਾਮ੍ ।
ਪ੍ਰਵष੍ਟ ਸ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯਸ਼੍ਵਸਨ੍ਕੋ ਨਾਮ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮੇਤ੍ ॥ 4 ॥
ਕੋ ਵਿਸ਼ੇਤ੍ਸੁਦੁਰਾਧਰ੍षਾਂ ਰਾਕ੍षਸੈਸ਼੍ਚ ਸੁਰਕ੍षਿਤਾਮ੍ ।
ਯੋ ਵੀਰ੍ਯਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨ ਸਮਸ੍ਯਾਦ੍ਧਨੂਮਤਃ ॥ 5 ॥
ਭृਤ੍ਯਕਾਰ੍ਯਂ ਹਨੁਮਤਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਕृਤਮ੍ਮਹਤ੍ ।
ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਧਾਯ ਸ੍ਵਬਲਂ ਸਦृਸ਼ਂ ਵਿਕ੍ਰਮਸ੍ਯ ਚ ॥ 6 ॥
ਯੋ ਹਿ ਭृਤ੍ਯੋ ਨਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਸਨ੍ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਕਰ੍ਮਣਿ ਦੁष੍ਕਰੇ ।
ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਦਨੁਰਾਗੇਣ ਤਮਾਹੁਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 7 ॥
ਨਿਯੁਕ੍ਤੋਯਃ ਪਰਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨृਪਤੇਃ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਭृਤ੍ਯੋऽਭृਤ੍ਯਸ੍ਸਮਰ੍ਥੋऽਪਿ ਤਮਾਹੁਰ੍ਮਧ੍ਯਮਂ ਨਰਮ੍ ॥ 8 ॥
ਨਿਯੁਕ੍ਤੋ ਨृਪਤੇਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਸ੍ਸਮਾਹਿਤਃ ।
ਭृਤ੍ਯੋ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਸਮਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਤਮਾਹੁਃ ਪੁਰੁषਾਧਮਮ੍ ॥ 9 ॥
ਤਨ੍ਨਿਯੋਗੇ ਨਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਕृਤਂ ਕृਤ੍ਯਂ ਹਨੂਮਤਾ ।
ਨ ਚਾਤ੍ਮਾ ਲਘੁਤਾਂ ਨੀਤਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤੋषਿਤਃ ॥ 10 ॥
ਅਹਂ ਚ ਰਘੁਵਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨਾਦ੍ਯ ਧਰ੍ਮਤਃ ਪਰਿਰਕ੍षਿਤਾਃ ॥ 11 ॥
ਇਦਂ ਤੁ ਮਮ ਦੀਨਸ੍ਯ ਮਨੋ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਕਰ੍षਤਿ ।
ਯਦਿਹਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਖ੍ਯਾਤੁਰ੍ਨ ਕੁਰ੍ਮਿ ਸਦृਸ਼ਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 12 ॥
ਏष ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਭੂਤੇ ਪਰਿष੍ਵਙ੍ਗੋ ਹਨੂਮਤਃ ।
ਮਯਾ ਕਾਲਮਿਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਤ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 13 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਤਿਹृष੍ਟਾਙ੍ਗੋ ਰਾਮਸ੍ਤਂ ਪਰਿषਸ੍ਵਜੇ ।
ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਕृਤਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕृਤਕਾਰ੍ਯਮੁਪਾਗਤਮ੍ ॥ 14 ॥
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰੁਵਾਚੇਦਂ ਵਚਨਂ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ ।
ਹਰੀਣਾਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯੋਪਸ਼ृਣ੍ਵਤਃ ॥ 15 ॥
ਸਰ੍ਵਥਾ ਸੁਕृਤਂ ਤਾਵਤ੍ਸੀਤਾਯਾਃ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਣਮ੍ ।
ਸਾਗਰਂ ਤੁ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਨष੍ਟਂ ਮਨੋ ਮਮ ॥ 16 ॥
ਕਥਂ ਨਾਮ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਦੁष੍ਪਾਰਸ੍ਯ ਮਹਾਮ੍ਭਸਃ ।
ਹਰਯੋ ਦਕ੍षਿਣਂ ਪਾਰਂ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਮਾਗਤਾਃ ॥ 17 ॥
ਯਦ੍ਯਪ੍ਯੇष ਤੁ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤੋ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਗਦਿਤੋ ਮਮ ।
ਸਮੁਦ੍ਰਪਾਰਗਮਨੇ ਹਰੀਣਾਂ ਕਿਮਿਹੋਤ੍ਤਰਮ੍ ॥ 18 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਾ ਸ਼ੋਕਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਰਾਮ ਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿਬਰ੍ਹਣਃ ।
ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਬਾਹੁਸ੍ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਨਮੁਪਾਗਮਤ੍ ॥ 19 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha prathamassargaḥ |
śrutvā hanumato vākyaṃ yathāvadabhibhāṣitam |
rāmaḥ prītisamāyukto vākyamuttaramabravīt || 1 ||
kṛtaṃ hanumatā kāryaṃ sumahadbhuvi durlabham |
manasāpi yadanyena na śakyaṃ dharaṇītale || 2 ||
na hi taṃ paripaśyāmi yastareta mahārṇavam |
anyatra garuḍādvāyoranyatra ca hanūmataḥ || 3 ||
devadānavayakṣāṇāṃ gandharvoragarakṣasām |
apradhṛṣyāṃ purīṃ laṅkāṃ rāvaṇena surakṣitām |
pravaṣṭa ssattvamāśrityaśvasanko nāma niṣkramet || 4 ||
ko viśetsudurādharṣāṃ rākṣasaiśca surakṣitām |
yo vīryabalasampanno na samasyāddhanūmataḥ || 5 ||
bhṛtyakāryaṃ hanumatā sugrīvasya kṛtammahat |
svayaṃ vidhāya svabalaṃ sadṛśaṃ vikramasya ca || 6 ||
yo hi bhṛtyo niyuktassanbhartrā karmaṇi duṣkare |
kuryāttadanurāgeṇa tamāhuḥ puruṣottamam || 7 ||
niyuktoyaḥ paraṃ kāryaṃ na kuryānnṛpateḥ priyam |
bhṛtyo'bhṛtyassamartho'pi tamāhurmadhyamaṃ naram || 8 ||
niyukto nṛpateḥ kāryaṃ na kuryādyassamāhitaḥ |
bhṛtyo yuktassamarthaśca tamāhuḥ puruṣādhamam || 9 ||
tanniyoge niyuktena kṛtaṃ kṛtyaṃ hanūmatā |
na cātmā laghutāṃ nītassugrīvaścāpi toṣitaḥ || 10 ||
ahaṃ ca raghuvaṃśaśca lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
vaidehyā darśanenādya dharmataḥ parirakṣitāḥ || 11 ||
idaṃ tu mama dīnasya mano bhūyaḥ prakarṣati |
yadihāsya priyākhyāturna kurmi sadṛśaṃ priyam || 12 ||
eṣa sarvasvabhūte pariṣvaṅgo hanūmataḥ |
mayā kālamimaṃ prāpya dattastasya mahātmanaḥ || 13 ||
ityuktvā prītihṛṣṭāṅgo rāmastaṃ pariṣasvaje |
hanūmantaṃ kṛtātmānaṃ kṛtakāryamupāgatam || 14 ||
dhyātvā punaruvācedaṃ vacanaṃ raghunandanaḥ |
harīṇāmīśvarasyāpi sugrīvasyopaśṛṇvataḥ || 15 ||
sarvathā sukṛtaṃ tāvatsītāyāḥ parimārgaṇam |
sāgaraṃ tu samāsādya punarnaṣṭaṃ mano mama || 16 ||
kathaṃ nāma samudrasya duṣpārasya mahāmbhasaḥ |
harayo dakṣiṇaṃ pāraṃ gamiṣyanti samāgatāḥ || 17 ||
yadyapyeṣa tu vṛttānto vaidehyā gadito mama |
samudrapāragamane harīṇāṃ kimihottaram || 18 ||
ityuktavā śokasambhrānto rāma śśatrunibarhaṇaḥ |
hanūmantaṃ mahābāhustato dhyānamupāgamat || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe prathamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever