📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
5.56 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - षਟ੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
5.56 Sundarakanda - Shatpanchasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ षਟ੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਪਾਮੂਲੇ ਜਾਨਕੀਂ ਪਰ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ ।
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਮਿਹਾਕ੍षਤਾਮ੍ ॥ 1 ॥
ਤਤਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਸੀਤਾ ਵੀਕ੍षਮਾਣਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਭਰ੍ਤृਸ੍ਨੇਹਾਨ੍ਵਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਨੁਮਨ੍ਤਮਭਾषਤ ॥ 2 ॥
ਕਾਮਮਸ੍ਯ ਤ੍ਵਮੇਵੈਕਃ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਿਸਾਧਨੇ ।
ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਃ ਪਰਵੀਰਘ੍ਨ ਯਸ਼ਸ੍ਯਸ੍ਤੇ ਬਲੋਦਯਃ ॥ 3 ॥
ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੁ ਸਙ੍ਕੁਲਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਲਙ੍ਕਾਂ ਪਰਬਲਾਰ੍ਦਨਃ ।
ਮਾਂ ਨਯੇਦ੍ਯਦਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਸ੍ਤਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸਦृਸ਼ਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ 4 ॥
ਤਦ੍ਯਥਾ ਤਸ੍ਯ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਮਨੁਰੂਪਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਭਵਤ੍ਯਾਹਵਸ਼ੂਰਸ੍ਯ ਤਥਾ ਤ੍ਵਮੁਪਪਾਦਯ ॥ 5 ॥
ਤਦਰ੍ਥੋਪਹਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਹੇਤੁਸਂਹਿਤਮ੍ ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਹਨੁਮਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਵਾਕ੍ਯਮੁਤ੍ਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 6 ॥
ਕ੍षਿਪ੍ਰਮੇष੍ਯਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਹਰ੍ਯृਕ੍षਪ੍ਰਵਰੈਰ੍ਵृਤਃ ।
ਯਸ੍ਤੇ ਯੁਧਿ ਵਿਜਿਤ੍ਯਾਰੀਨ੍ ਸ਼ੋਕਂ ਵ੍ਯਪਨਯਿष੍ਯਤਿ ॥ 7 ॥
ਏਵਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਵੈਦੇਹੀਂ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਗਮਨਾਯ ਮਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵੈਦੇਹੀਮਭ੍ਯਵਾਦਯਤ੍ ॥ 8 ॥
ਤਤਸ੍ਸ ਕਪਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ ਸ੍ਵਾਮਿਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੋਤ੍ਸੁਕਃ ।
ਆਰੁਰੋਹ ਗਿਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਰਿष੍ਟਮਰਿਮਰ੍ਦਨਃ ॥ 9 ॥
ਤੁਙ੍ਗਪਦ੍ਮਕਜੁष੍ਟਾਭਿਰ੍ਨੀਲਾਭਿਰ੍ਵਨਰਾਜਿਭਿਃ ।
ਸੋਤ੍ਤਰੀਯਮਿਵਾਮ੍ਭੋਦੈਃ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਨ੍ਤਰਵਿਲਮ੍ਬਿਭਿਃ ॥ 10 ॥
ਬੋਧ੍ਯਮਾਨਮਿਵ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਦਿਵਾਕਰਕਰੈਸ਼੍ਸ਼ੁਭੈਃ ।
ਉਨ੍ਮਿषਨ੍ਤਮਿਵੋਦ੍ਧੂਤੈਰ੍ਲੋਚਨੈਰਿਵ ਧਾਤੁਭਿਃ ॥ 11 ॥
ਤੋਯੌਘਨਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨੈਰ੍ਮਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਾਧੀਤਮਿਵ ਪਰ੍ਵਤਮ੍ ।
ਪ੍ਰਗੀਤਮਿਵ ਵਿਸ੍ਪष੍ਟੈਰ੍ਨਾਨਾਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਸ੍ਵਨੈਃ ॥ 12 ॥
ਦੇਵਦਾਰੁਭਿਰਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਰੂਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਮਿਵ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਪ੍ਰਪਾਤਜਲਨਿਰ੍ਘੋषੈਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੁष੍ਟਮਿਵ ਸਰ੍ਵਤਃ ॥ 13 ॥
ਵੇਪਮਾਨਮਿਵ ਸ਼੍ਯਾਮੈਃ ਕਮ੍ਪਮਾਨੈਸ਼੍ਸ਼ਰਦ੍ਵਨੈਃ ।
ਵੇਣੁਭਿਰ੍ਮਾਰੁਤੋਦ੍ਧੂਤੈਃ ਕੂਜਨ੍ਤਮਿਵ ਕੀਚਕੈਃ ॥ 14 ॥
ਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਮਿਵਾਮਰ੍षਾਦ੍ਘੋਰੈਰਾਸ਼ੀਵਿषੋਤ੍ਤਮੈਃ ।
ਨੀਹਾਰਕृਤਗਮ੍ਭੀਰੈਰ੍ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਮਿਵ ਗਹ੍ਵਰੈਃ ॥ 15 ॥
ਮੇਘਪਾਦਨਿਭੈਃ ਪਾਦੈਃ ਪ੍ਰਕ੍ਰਾਨ੍ਤਮਿਵ ਸਰ੍ਵਤਃ ।
ਜृਮ੍ਮ੍ਭਮਾਣਮਿਵਾऽਕਾਸ਼ੇ ਸ਼ਿਖਰੈਰਭ੍ਰਮਾਲਿਭਿਃ ॥ 16 ॥
ਕੂਟੈਸ਼੍ਚ ਬਹੁਧਾ ਕੀਰ੍ਣੈਸ਼੍ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਬਹੁਕਨ੍ਦਰੈਃ ।
ਸਾਲਤਾਲਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਵਂਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਬਹੁਭਿਰ੍ਵृਤਮ੍ ॥ 17 ॥
ਲਤਾਵਿਤਾਨੈਰ੍ਵਿਤਤੈਃ ਪੁष੍ਪਵਦ੍ਭਿਰਲਙ੍ਕृਤਮ੍ ।
ਨਾਨਾਮृਗਗਣਾਕੀਰ੍ਣਂ ਧਾਤੁਨਿष੍ਯਨ੍ਦਭੂषਿਤਮ੍ ॥ 18 ॥
ਬਹੁਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣੋਪੇਤਂ ਸ਼ਿਲਾਸਞ੍ਚਯਸਙ੍ਕਟਮ੍ ।
ਮਹਰ੍षਿਯਕ੍षਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕਿਨ੍ਨਰੋਰਗਸੇਵਿਤਮ੍ ॥ 19 ॥
ਲਤਾਪਾਦਪਸਙ੍ਘਾਤਂ ਸਿਂਹਾਧ੍ਯੁषਿਤਕਨ੍ਦਰਮ੍ ।
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸਙ੍ਘਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਸ੍ਵਾਦੁਮੂਲਫਲਦ੍ਰੁਮਮ੍ ॥ 20 ॥
ਤਮਾਰੁਰੋਹ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਪਰ੍ਵਤਂ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਰਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਸ਼ੀਘ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਹਰ੍षੇਣਾਭਿਚੋਦਿਤਃ ॥ 21 ॥
ਤੇਨ ਪਾਦਤਲਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਰਮ੍ਯੇषੁ ਗਿਰਿਸਾਨੁषੁ ।
ਸਘੋषਾਸ੍ਸਮਸ਼ੀਰ੍ਯਨ੍ਤ ਸ਼ਿਲਾਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣੀਕृਤਾਸ੍ਤਤਃ ॥ 22 ॥
ਸ ਤਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਤ ਮਹਾਕਪਿਃ ।
ਦਕ੍षਿਣਾਦੁਤ੍ਤਰਂ ਪਾਰਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ ਲਵਣਾਮ੍ਭਸਃ ॥ 23 ॥
ਅਧਿਰੁਹ੍ਯ ਤਤੋ ਵੀਰਃ ਪਰ੍ਵਤਂ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਾਗਰਂ ਭੀਮਂ ਮੀਨੋਰਗਨਿषੇਵਿਤਮ੍ ॥ 24 ॥
ਸ ਮਾਰੁਤ ਇਵਾऽਕਾਸ਼ਂ ਮਾਰੁਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵਃ ।
ਪ੍ਰਪੇਦੇ ਹਰਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਦਕ੍षਿਣਾਦੁਤ੍ਤਰਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍ ॥ 25 ॥
ਸ ਤਦਾ ਪੀਡਿਤਸ੍ਤੇਨ ਕਪਿਨਾ ਪਰ੍ਵਤੋਤ੍ਤਮਃ ।
ਰਰਾਸ ਸਹ ਤੈਰ੍ਭੂਤੈਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍ ॥ 26 ॥
ਕਮ੍ਪਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਖਰੈਃ ਪਤਦ੍ਭਿਰਪਿ ਚ ਦ੍ਰੁਮੈਃ ।
ਤਸ੍ਯੋਰੁਵੇਗੋਨ੍ਮਥਿਤਾਃ ਪਾਦਪਾਃ ਪੁष੍ਪਸ਼ਾਲਿਨਃ ॥ 27 ॥
ਨਿਪੇਤੁਰ੍ਭੂਤਲੇ ਰੁਗ੍ਣਾਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਰਾਯੁਧਹਤਾ ਇਵ ।
ਕਨ੍ਦਰਾਨ੍ਤਰਸਂਸ੍ਥਾਨਾਂ ਪੀਡਿਤਾਨਾਂ ਮਹੌਜਸਾਮ੍ ॥ 28 ॥
ਸਿਂਹਾਨਾਂ ਨਿਨਦੋ ਭੀਮੋ ਨਭੋ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ ਸ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੇ ।
ਤ੍ਰਸ੍ਤਵ੍ਯਾਵृਤ੍ਤਵਸਨਾ ਵ੍ਯਾਕੁਲੀਕृਤਭੂषਣਾਃ ॥ 29 ॥
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ੍ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪੇਤੁਸ੍ਸਹਸਾ ਧਰਣੀਧਰਾਤ੍ ।
ਅਤਿਪ੍ਰਮਾਣਾ ਬਲਿਨੋ ਦੀਪ੍ਤਜਿਹ੍ਵਾ ਮਹਾਵਿषਾਃ ॥ 30 ॥
ਨਿਪੀਡਿਤਸ਼ਿਰੋਗ੍ਰੀਵਾ ਵ੍ਯਚੇष੍ਟਨ੍ਤ ਮਹਾਹਯਃ ।
ਕਿਨ੍ਨਰੋਰਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍षਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ੍ਤਦਾ ॥ 31 ॥
ਪੀਡਿਤਂ ਤਂ ਨਗਵਰਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਗਨਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ ।
ਸ ਚ ਭੂਮਿਧਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਬਲਿਨਾ ਤੇਨ ਪੀਡਿਤਃ ॥ 32 ॥
ਸਵृਕ੍षਸ਼ਿਖਰੋਦਗ੍ਰਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਰਸਾਤਲਮ੍ ।
ਦਸ਼ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤਾਰਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ ॥ 33 ॥
ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਸਮਤਾਂ ਯਾਤਃ ਸ ਬਭੂਵ ਧਰਾਧਰਃ ।
ਸ ਲਿਲਙ੍ਘਯਿषੁਰ੍ਭੀਮਂ ਸਲੀਲਂ ਲਵਣਾਰ੍ਣਵਮ੍ ॥ 34 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
tatastu śiṃśupāmūle jānakīṃ paryupasthitām |
abhivādyābravīddiṣṭyā paśyāmi tvāmihākṣatām || 1 ||
tatastaṃ prasthitaṃ sītā vīkṣamāṇā punaḥ punaḥ |
bhartṛsnehānvitaṃ vākyaṃ hanumantamabhāṣata || 2 ||
kāmamasya tvamevaikaḥ kāryasya parisādhane |
paryāptaḥ paravīraghna yaśasyaste balodayaḥ || 3 ||
śaraistu saṅkulāṃ kṛtvā laṅkāṃ parabalārdanaḥ |
māṃ nayedyadi kākutsthastattasya sadṛśaṃ bhavet || 4 ||
tadyathā tasya vikrāntamanurūpaṃ mahātmanaḥ |
bhavatyāhavaśūrasya tathā tvamupapādaya || 5 ||
tadarthopahitaṃ vākyaṃ praśritaṃ hetusaṃhitam |
niśamya hanumāṃstasyā vākyamuttaramabravīt || 6 ||
kṣiprameṣyati kākutsthaḥ haryṛkṣapravarairvṛtaḥ |
yaste yudhi vijityārīn śokaṃ vyapanayiṣyati || 7 ||
evamāśvāsya vaidehīṃ hanumān mārutātmajaḥ |
gamanāya matiṃ kṛtvā vaidehīmabhyavādayat || 8 ||
tatassa kapiśārdūlaḥ svāmisandarśanotsukaḥ |
āruroha giriśreṣṭhamariṣṭamarimardanaḥ || 9 ||
tuṅgapadmakajuṣṭābhirnīlābhirvanarājibhiḥ |
sottarīyamivāmbhodaiḥ śṛṅgāntaravilambibhiḥ || 10 ||
bodhyamānamiva prītyā divākarakaraiśśubhaiḥ |
unmiṣantamivoddhūtairlocanairiva dhātubhiḥ || 11 ||
toyaughananissvanairmandraiḥ prādhītamiva parvatam |
pragītamiva vispaṣṭairnānāprasravaṇasvanaiḥ || 12 ||
devadārubhiratyuccairūrdhvabāhumiva sthitam |
prapātajalanirghoṣaiḥ prākruṣṭamiva sarvataḥ || 13 ||
vepamānamiva śyāmaiḥ kampamānaiśśaradvanaiḥ |
veṇubhirmārutoddhūtaiḥ kūjantamiva kīcakaiḥ || 14 ||
niśśvasantamivāmarṣādghorairāśīviṣottamaiḥ |
nīhārakṛtagambhīrairdhyāyantamiva gahvaraiḥ || 15 ||
meghapādanibhaiḥ pādaiḥ prakrāntamiva sarvataḥ |
jṛmmbhamāṇamivā'kāśe śikharairabhramālibhiḥ || 16 ||
kūṭaiśca bahudhā kīrṇaiśśobhitaṃ bahukandaraiḥ |
sālatālāśvakarṇaiśca vaṃśaiśca bahubhirvṛtam || 17 ||
latāvitānairvitataiḥ puṣpavadbhiralaṅkṛtam |
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ dhātuniṣyandabhūṣitam || 18 ||
bahuprasravaṇopetaṃ śilāsañcayasaṅkaṭam |
maharṣiyakṣagandharvakinnaroragasevitam || 19 ||
latāpādapasaṅghātaṃ siṃhādhyuṣitakandaram |
vyāghrasaṅghasamākīrṇaṃ svādumūlaphaladrumam || 20 ||
tamāruroha hanumān parvataṃ pavanātmajaḥ |
rāmadarśanaśīghreṇa praharṣeṇābhicoditaḥ || 21 ||
tena pādatalākrāntā ramyeṣu girisānuṣu |
saghoṣāssamaśīryanta śilāścūrṇīkṛtāstataḥ || 22 ||
sa tamāruhya śailendraṃ vyavardhata mahākapiḥ |
dakṣiṇāduttaraṃ pāraṃ prārthayan lavaṇāmbhasaḥ || 23 ||
adhiruhya tato vīraḥ parvataṃ pavanātmajaḥ |
dadarśa sāgaraṃ bhīmaṃ mīnoraganiṣevitam || 24 ||
sa māruta ivā'kāśaṃ mārutasyātmasambhavaḥ |
prapede hariśārdūlo dakṣiṇāduttarāṃ diśam || 25 ||
sa tadā pīḍitastena kapinā parvatottamaḥ |
rarāsa saha tairbhūtaiḥ praviśanvasudhātalam || 26 ||
kampamānaiśca śikharaiḥ patadbhirapi ca drumaiḥ |
tasyoruvegonmathitāḥ pādapāḥ puṣpaśālinaḥ || 27 ||
nipeturbhūtale rugṇāśśakrāyudhahatā iva |
kandarāntarasaṃsthānāṃ pīḍitānāṃ mahaujasām || 28 ||
siṃhānāṃ ninado bhīmo nabho bhindan sa śuśruve |
trastavyāvṛttavasanā vyākulīkṛtabhūṣaṇāḥ || 29 ||
vidyādharyaḥ samutpetussahasā dharaṇīdharāt |
atipramāṇā balino dīptajihvā mahāviṣāḥ || 30 ||
nipīḍitaśirogrīvā vyaceṣṭanta mahāhayaḥ |
kinnaroragandharvayakṣavidyādharāstadā || 31 ||
pīḍitaṃ taṃ nagavaraṃ tyaktvā gaganamāsthitāḥ |
sa ca bhūmidharaḥ śrīmānbalinā tena pīḍitaḥ || 32 ||
savṛkṣaśikharodagraḥ praviveśa rasātalam |
daśayojanavistārastriṃśadyojanamucchritaḥ || 33 ||
dharaṇyāṃ samatāṃ yātaḥ sa babhūva dharādharaḥ |
sa lilaṅghayiṣurbhīmaṃ salīlaṃ lavaṇārṇavam || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever