📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
5.41 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਏਕਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
5.41 Sundarakanda - Ekachatvarimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ ਚ ਵਾਗ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਭਿਰ੍ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਪੂਜਿਤਸ੍ਤਯਾ ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਸ਼ਾਦਪਕ੍ਰਮ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਵਾਨਰਃ ॥ 1 ॥
ਅਲ੍ਪਸ਼ੇषਮਿਦਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਦृष੍ਟੇਯਮਸਿਤੇਕ੍षਣਾ ।
ਤ੍ਰੀਨੁਪਾਯਾਨਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਇਹ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ 2 ॥
ਨ ਸਾਮ ਰਕ੍षਸ੍ਸੁ ਗੁਣਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ ਨ ਦਾਨਮਰ੍ਥੋਪਚਿਤੇषੁ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ।
ਨ ਭੇਦਸਾਧ੍ਯਾ ਬਲਦਰ੍ਪਿਤਾ ਜਨਾਃ ਪਰਾਕ੍ਰਮਸ੍ਤ੍ਵੇਵ ਮਮੇਹ ਰੋਚਤੇ ॥ 3 ॥
ਨ ਚਾਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਾਕ੍ਰਮਾਦृਤੇ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦਿਹੋਪਪਦ੍ਯਤੇ ।
ਹਤਪ੍ਰਵੀਰਾ ਹਿ ਰਣੇ ਹਿ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ਕਥਞ੍ਚਿਦੀਯੁਰ੍ਯਦਿਹਾਦ੍ਯ ਮਾਰ੍ਦਵਮ੍ ॥ 4 ॥
ਕਾਰ੍ਯੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟੇ ਯੋ ਬਹੂਨ੍ਯਪਿ ਸਾਧਯੇਤ੍ ।
ਪੂਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਾਵਿਰੋਧੇਨ ਸ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ॥ 5 ॥
ਨ ਹ੍ਯੇਕਸ੍ਸਾਧਕੋ ਹੇਤੁਸ੍ਸ੍ਵਲ੍ਪਸ੍ਯਾਪੀਹ ਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਯੋ ਹ੍ਯਰ੍ਥਂ ਬਹੁਧਾ ਵੇਦ ਸ ਸਮਰ੍ਥੋऽਰ੍ਥਸਾਧਨੇ ॥ 6 ॥
ਇਹੈਵ ਤਾਵਤ੍ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯੋ ਹ੍ਯਹਂ ਯਦਿ ਵ੍ਰਜੇਯਂ ਪ੍ਲਵਗੇਸ਼੍ਵਰਾਲਯਮ੍ ।
ਪਰਾਤ੍ਮਸਮ੍ਮਰ੍ਦਵਿਸ਼ੇषਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ਤਤਃ ਕृਤਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਮ ਭਰ੍ਤृਸ਼ਾਸਨਮ੍ ॥ 7 ॥
ਕਥਂ ਨੁ ਖਲ੍ਵਦ੍ਯ ਭਵੇਤ੍ਸੁਖਾਗਤਂ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਯੁਦ੍ਧਂ ਮਮ ਰਾਕ੍षਸੈਃ ਸਹ ।
ਤਥੈਵ ਖਲ੍ਵਾਤ੍ਮਬਲਂ ਚ ਸਾਰਵਤ੍ਸਮ੍ਮਾਨਯੇਨ੍ਮਾਂ ਚ ਰਣੇ ਦਸ਼ਾਨਨਃ ॥ 8 ॥
ਤਤਸ੍ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਰਣੇ ਦਸ਼ਾਨਨਂ ਸਮਨ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਂ ਸਬਲਪ੍ਰਯਾਯਿਨਮ੍ ।
ਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਮਤਂ ਬਲਂ ਚ ਵੈ ਸੁਖੇਨ ਮਤ੍ਤ੍ਵਾऽਹਮਿਤਃ ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਰਜੇ ॥ 9 ॥
ਇਦਮਸ੍ਯ ਨृਸ਼ਂਸਸ੍ਯ ਨਨ੍ਦਨੋਪਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਵਨਂ ਨੇਤ੍ਰਮਨਃਕਾਨ੍ਤਂ ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਲਤਾਯੁਤਮ੍ ॥ 10 ॥
ਇਦਂ ਵਿਧ੍ਵਂਸਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ੁष੍ਕਂ ਵਨਮਿਵਾਨਲਃ ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਭਗ੍ਨੇ ਤਤਃ ਕੋਪਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਦਸ਼ਾਨਨਃ ॥ 11 ॥
ਤਤੋ ਮਹਤ੍ਸਾਸ਼੍ਵਮਹਾਰਥਦ੍ਵਿਪਂ ਬਲਂ ਸਮਾਦੇਕ੍ष੍ਯਤਿ ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਃ ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਕਾਲਾਯਸਪਟ੍ਟਿਸਾਯੁਧਂ ਤਤੋ ਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਮਿਦਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ 12 ॥
ਅਹਂ ਤੁ ਤੈਃ ਸਂਯਤਿ ਚਣ੍ਡਵਿਕ੍ਰਮੈ ਸ੍ਸਮੇਤ੍ਯ ਰਕ੍षੋਭਿਰਸਹ੍ਯ ਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਨਿਹਤ੍ਯ ਤਦ੍ਰਾਵਣਚੋਦਿਤਂ ਬਲਂ ਸੁਖਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਾਲਯਮ੍ ॥ 13 ॥
ਤਤੋ ਮਾਰੁਤਵਤ੍ਕृਦ੍ਧੋ ਮਾਰੁਤਿਰ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਊਰੁਵੇਗੇਨ ਮਹਤਾ ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ਕ੍षੇਪ੍ਤੁਮਥਾਰਭਤ੍ ॥ 14 ॥
ਤਤਸ੍ਤੁ ਹਨੁਮਾਨ੍ਵੀਰੋ ਬਭਞ੍ਜ ਪ੍ਰਮਦਾਵਨਮ੍ ।
ਮਤ੍ਤਦ੍ਵਿਜਸਮਾਘੁष੍ਟਂ ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਲਤਾਯੁਤਮ੍ ॥ 15 ॥
ਤਦ੍ਵਨਂ ਮਥਿਤੈਰ੍ਵृਕ੍षੈਰ੍ਭਿਨ੍ਨੈਸ਼੍ਚ ਸਲਿਲਾਸ਼ਯੈਃ ।
ਚੂਰ੍ਣਿਤੈਃ ਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵਾਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ 16 ॥
ਨਾਨਾਸ਼ਕੁਨ੍ਤਵਿਰੁਤੈਃ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨੈਸ੍ਸਲਿਲਾਸ਼ਯੈਃ ।
ਤਾਮ੍ਰੈਃ ਕਿਸਲਯੈਃ ਕ੍ਲਾਨ੍ਤੈਃ ਕ੍ਲਾਨ੍ਤਦ੍ਰੁਮਲਤਾਯੁਤਮ੍ ॥ 17 ॥
ਨ ਬਭੌ ਤਦ੍ਵਨਂ ਤਤ੍ਰ ਦਾਵਾਨਲਹਤਂ ਯਥਾ ।
ਵ੍ਯਾਕੁਲਾਵਰਣਾ ਰੇਜੁਰ੍ਵਿਹ੍ਵਲਾ ਇਵ ਤਾ ਲਤਾਃ ॥ 18 ॥
ਲਤਾਗृਹੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਗृਹੈਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਿਤੈਰ੍ਮਹੋਰਗੈਰ੍ਵ੍ਯਾਲਮृਗੈਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਧੁਤੈਃ ।
ਸ਼ਿਲਾਗृਹੈਰੁਨ੍ਮਥਿਤੈਸ੍ਤਥਾ ਗृਹੈਃ ਪ੍ਰਣष੍ਟਰੂਪਂ ਤਦਭੂਨ੍ਮਹਦ੍ਵਨਮ੍ ॥ 19 ॥
ਸਾ ਵਿਹ੍ਵਲਾऽਸ਼ੋਕਲਤਾਪ੍ਰਤਾਨਾ ਵਨਸ੍ਥਲੀ ਸ਼ੋਕਲਤਾਪ੍ਰਤਾਨਾ ।
ਜਾਤਾ ਦਸ਼ਾਸ੍ਯਪ੍ਰਮਦਾਵਨਸ੍ਯ ਕਪੇਰ੍ਬਲਾਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਮਦਾਵਨਸ੍ਯ ॥ 20 ॥
ਸ ਤਸ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾਰ੍ਥਪਤੇਰ੍ਮਹਾਕਪਿਰ੍ਮਹਦ੍ਵ੍ਯਲੀਕਂ ਮਨਸੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਯੁਯੁਤ੍ਸੁਰੇਕੋ ਬਹੁਭਿਰ੍ਮਹਾਬਲੈਸ਼੍ਸ਼ਿਯਾ ਜ੍ਵਲਂਸ੍ਤੋਰਣਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ਕਪਿਃ ॥ 21 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekacatvāriṃśassargaḥ |
sa ca vāgbhiḥ praśastābhirgamiṣyanpūjitastayā |
tasmāddeśādapakramya cintayāmāsa vānaraḥ || 1 ||
alpaśeṣamidaṃ kāryaṃ dṛṣṭeyamasitekṣaṇā |
trīnupāyānatikramya caturthaḥ iha vidyate || 2 ||
na sāma rakṣassu guṇāya kalpate na dānamarthopaciteṣu yujyate |
na bhedasādhyā baladarpitā janāḥ parākramastveva mameha rocate || 3 ||
na cāsya kāryasya parākramādṛte viniścayaḥ kaścidihopapadyate |
hatapravīrā hi raṇe hi rākṣasāḥ kathañcidīyuryadihādya mārdavam || 4 ||
kārye karmaṇi nirdiṣṭe yo bahūnyapi sādhayet |
pūrvakāryāvirodhena sa kāryaṃ kartumarhati || 5 ||
na hyekassādhako hetussvalpasyāpīha karmaṇaḥ |
yo hyarthaṃ bahudhā veda sa samartho'rthasādhane || 6 ||
ihaiva tāvatkṛtaniścayo hyahaṃ yadi vrajeyaṃ plavageśvarālayam |
parātmasammardaviśeṣatattvavittataḥ kṛtaṃ syānmama bhartṛśāsanam || 7 ||
kathaṃ nu khalvadya bhavetsukhāgataṃ prasahya yuddhaṃ mama rākṣasaiḥ saha |
tathaiva khalvātmabalaṃ ca sāravatsammānayenmāṃ ca raṇe daśānanaḥ || 8 ||
tatassamāsādya raṇe daśānanaṃ samantrivargaṃ sabalaprayāyinam |
hṛdi sthitaṃ tasya mataṃ balaṃ ca vai sukhena mattvā'hamitaḥ punarvraje || 9 ||
idamasya nṛśaṃsasya nandanopamamuttamam |
vanaṃ netramanaḥkāntaṃ nānādrumalatāyutam || 10 ||
idaṃ vidhvaṃsayiṣyāmi śuṣkaṃ vanamivānalaḥ |
asminbhagne tataḥ kopaṃ kariṣyati daśānanaḥ || 11 ||
tato mahatsāśvamahārathadvipaṃ balaṃ samādekṣyati rākṣasādhipaḥ |
triśūlakālāyasapaṭṭisāyudhaṃ tato mahadyuddhamidaṃ bhaviṣyati || 12 ||
ahaṃ tu taiḥ saṃyati caṇḍavikramai ssametya rakṣobhirasahya vikramaḥ |
nihatya tadrāvaṇacoditaṃ balaṃ sukhaṃ gamiṣyāmi kapīśvarālayam || 13 ||
tato mārutavatkṛddho mārutirbhīmavikramaḥ |
ūruvegena mahatā drumānkṣeptumathārabhat || 14 ||
tatastu hanumānvīro babhañja pramadāvanam |
mattadvijasamāghuṣṭaṃ nānādrumalatāyutam || 15 ||
tadvanaṃ mathitairvṛkṣairbhinnaiśca salilāśayaiḥ |
cūrṇitaiḥ parvatāgraiśca babhūvāpriyadarśanam || 16 ||
nānāśakuntavirutaiḥ prabhinnaissalilāśayaiḥ |
tāmraiḥ kisalayaiḥ klāntaiḥ klāntadrumalatāyutam || 17 ||
na babhau tadvanaṃ tatra dāvānalahataṃ yathā |
vyākulāvaraṇā rejurvihvalā iva tā latāḥ || 18 ||
latāgṛhaiścitragṛhaiśca nāśitairmahoragairvyālamṛgaiśca nirdhutaiḥ |
śilāgṛhairunmathitaistathā gṛhaiḥ praṇaṣṭarūpaṃ tadabhūnmahadvanam || 19 ||
sā vihvalā'śokalatāpratānā vanasthalī śokalatāpratānā |
jātā daśāsyapramadāvanasya kaperbalāddhi pramadāvanasya || 20 ||
sa tasya kṛtvārthapatermahākapirmahadvyalīkaṃ manaso mahātmanaḥ |
yuyutsureko bahubhirmahābalaiśśiyā jvalaṃstoraṇamāsthitaḥ kapiḥ || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekacatvāriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever