📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.4 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਚਤੁਰ੍ਥ ਸਰ੍ਗਃ
5.4 Sundarakanda - Chaturtha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਪੁਰੀਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਂ ਲਙ੍ਕਾਂ ਤਾਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣੀਮ੍ ।
ਵਿਕ੍ਰਮੇਣ ਮਹਾਤੇਜਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਕਪਿਸਤ੍ਤਮਃ ॥ 1 ॥
ਅਦ੍ਵਾਰੇਣ ਚ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪ੍ਰਾਕਾਰਮਭਿਪੁਪ੍ਲੁਵੇ ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਨਗਰੀਂ ਲਙ੍ਕਾਂ ਕਪਿਰਾਜਹਿਤਙ੍ਕਰਃ ॥ 2 ॥
ਚਕ੍ਰੇऽਥ ਪਾਦਂ ਸਵ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਸ ਤੁ ਮੂਰ੍ਧਨਿ ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 3 ॥
ਸ ਮਹਾਪਥਮਾਸ੍ਥਾਯ ਮੁਕ੍ਤਾਪੁष੍ਪਵਿਰਾਜਿਤਮ੍ ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਾਂ ਪੁਰੀਂ ਲਙ੍ਕਾਂ ਰਮ੍ਯਾਮਭਿਯਯੌ ਕਪਿਃ ॥ 4 ॥
ਹਸਿਤੋਤ੍ਕृष੍ਟਨਿਨਦੈਸ੍ਤੂਰ੍ਯਘੋषਪੁਰਸ੍ਸਰੈਃ ।
ਵਜ੍ਰਾਙ੍ਕੁਸ਼ਨਿਕਾਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਵਜ੍ਰਜਾਲਵਿਭੂषਿਤੈਃ ॥ 5 ॥
ਗृਹਮੇਘੈਃ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਬਭਾਸੇ ਦ੍ਯੌਰਿਵਾਮ੍ਬੁਦੈਃ ।
ਪ੍ਰਜਜ੍ਵਾਲ ਤਤੋ ਲਙ੍ਕਾ ਰਕ੍षੋਗਣਗृਹੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ ॥ 6 ॥
ਸਿਤਾਭ੍ਰਸਦृਸ਼ੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਃ ਪਦ੍ਮਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਸਂਸ੍ਥਿਤੈਃ ।
ਵਰ੍ਧਮਾਨਗृਹੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸੁਵਿਭੂषਿਤਾ ॥ 7 ॥
ਤਾਂ ਚਿਤ੍ਰਮਾਲ੍ਯਾਭਰਣਾਂ ਕਪਿਰਾਜਹਿਤਙ੍ਕਰਃ ।
ਰਾਘਵਾਰ੍ਥਂ ਚਰਨ੍ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚ ਨਨਨ੍ਦ ਚ ॥ 8 ॥
ਭਵਨਾਦ੍ਭਵਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਵਿਵਿਧਾਕृਤਿਰੂਪਾਣਿ ਭਵਨਾਨਿ ਤਤਸ੍ਤਤਃ ॥ 9 ॥
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਮਧੁਰਂ ਗੀਤਂ ਤ੍ਰਿਸ੍ਥਾਨਸ੍ਵਰਭੂषਿਤਮ੍ ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਮਦਸਮृਦ੍ਧਾਨਾਂ ਦਿਵਿ ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਮਿਵ ॥ 10 ॥
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਕਾਞ੍ਚੀਨਿਨਦਂ ਨੂਪੁਰਾਣਾਂ ਚ, ਨਿਃਸ੍ਵਨਮ੍ ।
ਸੋਪਾਨਨਿਨਦਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਭਵਨੇषੁ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ॥ 11 ॥
ਅਸ੍ਫੋਟਿਤਨਿਨਾਦਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ष੍ਵੇਲਿਤਾਂਸ਼੍ਚ ਤਤਸ੍ਤਤਃ ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਜਪਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ ਰਕ੍षੋਗृਹੇषੁ ਵੈ ॥ 12 ॥
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਨਿਰਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਯਾਤੁਧਾਨਾਨ੍ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ ।
ਰਾਵਣਸ੍ਤਵਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਗਰ੍ਜਤੋ ਰਾਕ੍षਸਾਨਪਿ ॥ 13 ॥
ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਂ ਸਮਾਵृਤ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਂ ਰਕ੍षੋਬਲਂ ਮਹਤ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਧ੍ਯਮੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਚਰਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍ ॥ 14 ॥
ਦੀਕ੍षਿਤਾਨ੍ ਜਟਿਲਾਨ੍ ਮੁਣ੍ਡਾਨ੍ ਗੋਜਿਨਾਮ੍ਬਰਵਾਸਸਃ ।
ਦਰ੍ਭਮੁष੍ਟਿਪ੍ਰਹਰਣਾਨਗ੍ਨਿਕੁਣ੍ਡਾਯੁਘਾਂਸ੍ਤਥਾ ॥ 15 ॥
ਕੂਟਮੁਦ੍ਗਰਪਾਣੀਂਸ਼੍ਚ ਦਣ੍ਡਾਯੁਧਧਰਾਨਪਿ ।
ਏਕਾਕ੍षਾਨੇਕਕਰ੍ਣਾਂਸ਼੍ਚ ਲਮ੍ਬੋਦਰਪਯੋਧਰਾਨ੍ ॥ 16 ॥
ਕਰਾਲਾਨ੍ ਭੁਗ੍ਨਵਕ੍ਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਕਟਾਨ੍ ਵਾਮਨਾਂਸ੍ਤਥਾ ।
ਧਨ੍ਵਿਨਃ ਖਙ੍ਗਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਤਘ੍ਨੀਮੁਸਲਾਯੁਧਾਨ੍ ॥ 17 ॥
ਪਰਿਘੋਤ੍ਤਮਹਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਚਿਤ੍ਰਕਵਚੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾਨ੍ ।
ਨਾਤਿਸ੍ਥੂਲਾਨ੍ਨਾਤਿਕृਸ਼ਾਨ੍ਨਾਤਿਦੀਰ੍ਘਾਤਿਹ੍ਰਸ੍ਵਕਾਨ੍ ॥ 18 ॥
ਨਾਤਿਗੌਰਾਨ੍ਨਾਤਿਕृष੍ਣਾਨ੍ਨਾਤਿਕੁਬ੍ਜਾਨ੍ਨ ਵਾਮਨਾਨ੍ ।
ਵਿਰੂਪਾਨ੍ ਬਹੁਰੂਪਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਰੂਪਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਵਰ੍ਚਸਃ ॥ 19 ॥
ਧ੍ਵਜੀਨ੍ ਪਤਾਕਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਵਿਧਾਯੁਧਾਨ੍ ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਵृਕ੍षਾਯੁਧਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਪਟ੍ਟਿਸਾਸ਼ਨਿਧਾਰਿਣਃ ॥ 20 ॥
ਕ੍षੇਪਣੀਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ ਮਹਾਕਪਿਃ ।
ਸ੍ਰਗ੍ਵਿਣਸ੍ਤ੍ਵਨੁਲਿਪ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਵਰਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਨ੍ ॥ 21 ॥
ਨਾਨਾਵੇषਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਯਥਾਸ੍ਸ੍ਵੈਰਗਤਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍ ।
ਤੀਕ੍ष੍ਣਸ਼ੂਲਧਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਜ੍ਰਿਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਾਨ੍ ॥ 22 ॥
ਸ਼ਤਸਾਹਸ੍ਰਮਵ੍ਯਗ੍ਰਮਾਰਕ੍षਂ ਮਧ੍ਯਮਂ ਕਪਿਃ ।
ਰਕ੍षੋਧਿਪਤਿਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਃਪੁਰਾਗ੍ਰਤਃ ॥ 23 ॥
ਸ ਤਦਾ ਤਦ੍ਗृਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਹਾਟਕਤੋਰਣਮ੍ ।
ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਖ੍ਯਾਤਮਦ੍ਰਿਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ ॥ 24 ॥
ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਵਤਂਸਾਭਿਃ ਪਰਿਖਾਭਿਰਲਙ੍ਕृਤਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਕਾਰਾਵृਤਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ ਮਹਾਕਪਿਃ ॥ 25 ॥
ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਨਿਭਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦਿਵ੍ਯਨਾਦਨਿਨਾਦਿਤਮ੍ ।
ਵਾਜਿਹੇषਿਤਸਙ੍ਘੁष੍ਟਂ ਨਾਦਿਤਂ ਭੂषਣੈਸ੍ਤਥਾ ॥ 26 ॥
ਰਥੈਰ੍ਯਾਨੈਰ੍ਵਿਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਹਯਗਜੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ ।
ਵਾਰਣੈਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਥਨ੍ਤੈਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾਭ੍ਰਨਿਚਯੋਪਮੈਃ ॥ 27 ॥
ਭੂषਿਤਂ ਰੁਚਿਰਦ੍ਵਾਰਂ ਮਤ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਮृਗਪਕ੍षਿਭਿਃ ।
ਰਕ੍षਿਤਂ ਸੁਮਹਾਵੀਰ੍ਯੈਰ੍ਯਾਤੁਧਾਨੈਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।
ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਤੇਰ੍ਗੁਪ੍ਤਮਾਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਕਪਿਃ ॥ 28 ॥
ਸਹੇਮਜਾਮ੍ਬੂਨਦਚਕ੍ਰਵਾਲਂ ਮਹਾਰ੍ਹਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿਭੂषਿਤਾਨ੍ਤਮ੍ ।
ਪਰਾਰ੍ਥ੍ਯਕਾਲਾਗੁਰੁਚਨ੍ਦਨਾਕ੍ਤਂ ਸ ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃਪੁਰਮਾਵਿਵੇਸ਼ ॥ 29 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha caturthassargaḥ |
sa nirjitya purīṃ śreṣṭhāṃ laṅkāṃ tāṃ kāmarūpiṇīm |
vikrameṇa mahātejā hanumān kapisattamaḥ || 1 ||
advāreṇa ca mahābāhuḥ prākāramabhipupluve |
praviśya nagarīṃ laṅkāṃ kapirājahitaṅkaraḥ || 2 ||
cakre'tha pādaṃ savyaṃ ca śatrūṇāṃ sa tu mūrdhani |
praviṣṭaḥ sattvasampanno niśāyāṃ mārutātmajaḥ || 3 ||
sa mahāpathamāsthāya muktāpuṣpavirājitam |
tatastu tāṃ purīṃ laṅkāṃ ramyāmabhiyayau kapiḥ || 4 ||
hasitotkṛṣṭaninadaistūryaghoṣapurassaraiḥ |
vajrāṅkuśanikāśaiśca vajrajālavibhūṣitaiḥ || 5 ||
gṛhameghaiḥ purī ramyā babhāse dyaurivāmbudaiḥ |
prajajvāla tato laṅkā rakṣogaṇagṛhaiḥ śubhaiḥ || 6 ||
sitābhrasadṛśaiścitraiḥ padmasvastikasaṃsthitaiḥ |
vardhamānagṛhaiścāpi sarvataḥ suvibhūṣitā || 7 ||
tāṃ citramālyābharaṇāṃ kapirājahitaṅkaraḥ |
rāghavārthaṃ caran śrīmān dadarśa ca nananda ca || 8 ||
bhavanādbhavanaṃ gacchan dadarśa pavanātmajaḥ |
vividhākṛtirūpāṇi bhavanāni tatastataḥ || 9 ||
śuśrāva madhuraṃ gītaṃ tristhānasvarabhūṣitam |
strīṇāṃ madasamṛddhānāṃ divi cāpsarasāmiva || 10 ||
śuśrāva kāñcīninadaṃ nūpurāṇāṃ ca, niḥsvanam |
sopānaninadāṃścaiva bhavaneṣu mahātmanām || 11 ||
asphoṭitaninādāṃśca kṣvelitāṃśca tatastataḥ |
śuśrāva japatāṃ tatra mantrān rakṣogṛheṣu vai || 12 ||
svādhyāyaniratāṃścaiva yātudhānān dadarśa saḥ |
rāvaṇastavasaṃyuktān garjato rākṣasānapi || 13 ||
rājamārgaṃ samāvṛtya sthitaṃ rakṣobalaṃ mahat |
dadarśa madhyame gulme rāvaṇasya carān bahūn || 14 ||
dīkṣitān jaṭilān muṇḍān gojināmbaravāsasaḥ |
darbhamuṣṭipraharaṇānagnikuṇḍāyughāṃstathā || 15 ||
kūṭamudgarapāṇīṃśca daṇḍāyudhadharānapi |
ekākṣānekakarṇāṃśca lambodarapayodharān || 16 ||
karālān bhugnavaktrāṃśca vikaṭān vāmanāṃstathā |
dhanvinaḥ khaṅginaścaiva śataghnīmusalāyudhān || 17 ||
parighottamahastāṃśca vicitrakavacojjvalān |
nātisthūlānnātikṛśānnātidīrghātihrasvakān || 18 ||
nātigaurānnātikṛṣṇānnātikubjānna vāmanān |
virūpān bahurūpāṃśca surūpāṃśca suvarcasaḥ || 19 ||
dhvajīn patākinaścaiva dadarśa vividhāyudhān |
śaktivṛkṣāyudhāṃścaiva paṭṭisāśanidhāriṇaḥ || 20 ||
kṣepaṇīpāśahastāṃśca dadarśa sa mahākapiḥ |
sragviṇastvanuliptāṃśca varābharaṇabhūṣitān || 21 ||
nānāveṣasamāyuktān yathāssvairagatān bahūn |
tīkṣṇaśūladharāṃścaiva vajriṇaśca mahābalān || 22 ||
śatasāhasramavyagramārakṣaṃ madhyamaṃ kapiḥ |
rakṣodhipatinirdiṣṭaṃ dadarśāntaḥpurāgrataḥ || 23 ||
sa tadā tadgṛhaṃ dṛṣṭvā mahāhāṭakatoraṇam |
rākṣasendrasya vikhyātamadrimūrdhni pratiṣṭhitam || 24 ||
puṇḍarīkāvataṃsābhiḥ parikhābhiralaṅkṛtam |
prākārāvṛtamatyantaṃ dadarśa sa mahākapiḥ || 25 ||
triviṣṭapanibhaṃ divyaṃ divyanādanināditam |
vājiheṣitasaṅghuṣṭaṃ nāditaṃ bhūṣaṇaistathā || 26 ||
rathairyānairvimānaiśca tathā hayagajaiḥ śubhaiḥ |
vāraṇaiśca caturthantaiḥ śvetābhranicayopamaiḥ || 27 ||
bhūṣitaṃ ruciradvāraṃ mattaiśca mṛgapakṣibhiḥ |
rakṣitaṃ sumahāvīryairyātudhānaiḥ sahasraśaḥ |
rākṣasādhipaterguptamāviveśa mahākapiḥ || 28 ||
sahemajāmbūnadacakravālaṃ mahārhamuktāmaṇibhūṣitāntam |
parārthyakālāgurucandanāktaṃ sa rāvaṇāntaḥpuramāviveśa || 29 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe caturthassargaḥ ||