📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
5.30 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਤ੍ਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
5.30 Sundarakanda - Trimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਹਨੁਮਾਨਪਿ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ।
ਸੀਤਾਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਜਟਾਯਾਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍षਸੀਨਾਂ ਚ ਤਰ੍ਜਨਮ੍ ॥ 1 ॥
ਅਵੇਕ੍षਮਾਣਸ੍ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਦੇਵਤਾਮਿਵ ਨਨ੍ਦਨੇ ।
ਤਤੋ ਬਹੁਵਿਧਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਵਾਨਰਃ ॥ 2 ॥
ਯਾਂ ਕਪੀਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸੁਬਹੂਨ੍ਯਯੁਤਾਨਿ ਚ ।
ਦਿਕ੍षੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਮਾਰ੍ਗਨ੍ਤੇ ਸੇਯਮਾਸਾਦਿਤਾ ਮਯਾ ॥ 3 ॥
ਚਾਰੇਣ ਤੁ ਸੁਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸ਼ਤ੍ਰੋਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਵੇਕ੍षਤਾ ।
ਗੂਢੇਨ ਚਰਤਾ ਤਾਵਦਵੇਕ੍षਿਤਮਿਦਂ ਮਯਾ ॥ 4 ॥
ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਸ਼੍ਚ ਪੁਰੀ ਚੇਯਮਵੇਕ੍षਿਤਾ ।
ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਤੇਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੋ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਚ ॥ 5 ॥
ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਮੇਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਦਯਾਵਤਃ ।
ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਿਤੁਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪਤਿਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਙ੍ਕ੍षਿਣੀਮ੍ ॥ 6 ॥
ਅਹਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮ੍ਯੇਨਾਂ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾਮ੍ ।
ਅਦृष੍ਟਦੁਃਖਾਂ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਦੁਃਖਸ੍ਯਾਨ੍ਤਮਗਚ੍ਛਤੀਮ੍ ॥ 7 ॥
ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਹਮਿਮਾਂ ਦੇਵੀਂ ਸ਼ੋਕੋਪਹਤਚੇਤਨਾਮ੍ ।
ਅਨਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਦੋषਵਦ੍ਗਮਨਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ 8 ॥
ਗਤੇ ਹਿ ਮਯਿ ਤਤ੍ਰੇਯਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ।
ਪਰਿਤ੍ਰਾਣਮਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀ ਜਾਨਕੀ ਜੀਵਿਤਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ ॥ 9 ॥
ਮਯਾ ਚ ਸ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਃ ।
ਸਮਾਸ਼੍ਯਾਸਯਿਤੁਂ ਨ੍ਯਾਯ੍ਯਸ੍ਸੀਤਾਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਃ ॥ 10 ॥
ਨਿਸ਼ਾਚਰੀਣਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍षਮਨਰ੍ਹਂ ਚਾਭਿਭਾषਿਤਮ੍ ।
ਕਥਨ੍ਨੁ ਖਲੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਦਂ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਗਤੋ ਹ੍ਯਹਮ੍ ॥ 11 ॥
ਅਨੇਨ ਰਾਤ੍ਰਿਸ਼ੇषੇਣ ਯਦਿ ਨਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯਤੇ ਮਯਾ ।
ਸਰ੍ਵਥਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਨ੍ਦੇਹਃ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ष੍ਯਤਿ ਜੀਵਿਤਮ੍ ॥ 12 ॥
ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਯਦਿ ਪृਚ੍ਛੇਨ੍ਮਾਂ ਕਿਂ ਮਾਂ ਸੀਤਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ ।
ਕਿਮਹਂ ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ ਬ੍ਰੂਯਾਮਸਮ੍ਭਾष੍ਯ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾਮ੍ ॥ 13 ॥
ਸੀਤਾਸਨ੍ਦੇਸ਼ਰਹਿਤਂ ਮਾਮਿਤਸ੍ਤ੍ਵਰਯਾऽਗਤਮ੍ ।
ਨਿਰ੍ਦਹੇਦਪਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਯ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤੀਵ੍ਰੇਣ ਚਕ੍षੁषਾ ॥ 14 ॥
ਯਦਿ ਚੋਦ੍ਯੋਜਯਿष੍ਯਾਮਿ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਰਾਮਕਾਰਣਾਤ੍ ।
ਵ੍ਯਰ੍ਥਮਾਗਮਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ 15 ॥
ਅਨ੍ਤਰਂ ਤੁ ਅਹਂ ਆਸਾਦ੍ਯ ਰਾਕ੍षਸੀਨਾਂ ਇਹ ਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਸ਼ਨੈਃ ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸਮ੍ਤਾਪ ਬਹੁਲਾਂ ਇਮਾਮ੍ ॥ 16 ॥
ਅਹਂ ਤ੍ਵਤਿਤਨੁਸ਼੍ਚੈਵ ਵਾਨਰਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।
ਵਾਚਂ ਚੋਦਾਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਨੁषੀਮਿਹ ਸਂਸ੍ਕृਤਾਮ੍ ॥ 17 ॥
ਯਦਿ ਵਾਚਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਰਿਵ ਸਂਸ੍ਕृਤਾਮ੍ ।
ਰਾਵਣਂ ਮਨ੍ਯਮਾਨਾ ਮਾਂ ਸੀਤਾ ਭੀਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ 18 ॥
ਵਾਨਰਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਦਭਿਭਾषਣਮ੍ ।
ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਾਨੁषਂ ਵਾਕ੍ਯਮਰ੍ਥਵਤ੍ ॥ 19 ॥
ਮਯਾ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਨਾਨ੍ਯਥੇਯਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾ ।
ਸੇਯਮਾਲੋਕ੍ਯ ਮੇ ਰੂਪਂ ਜਾਨਕੀ ਭਾषਿਤਂ ਤਥਾ ॥ 20 ॥
ਰਕ੍षੋਭਿਸ੍ਤ੍ਰਾਸਿਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਰਾਸਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ ।
ਤਤੋ ਜਾਤਪਰਿਤ੍ਰਾਸਾ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਨਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 21 ॥
ਜਾਨਮਾਨਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षੀ ਰਾਵਣਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਮ੍ ।
ਸੀਤਯਾ ਚ ਕृਤੇ ਸ਼ਬ੍ਦੇ ਸਹਸਾ ਰਾਕ੍षਸੀਗਣਾਃ ।
ਨਾਨਾਪ੍ਰਹਰਣੋ ਘੋਰਃ ਸਮੇਯਾਦਨ੍ਤਕੋਪਮਃ ॥ 22 ॥
ਤਤੋ ਮਾਂ ਸਮ੍ਪਰਿਕ੍षਿਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵਿਕृਤਾਨਨਾਃ ॥ 23 ॥
ਵਧੇ ਚ ਗ੍ਰਹਣੇ ਚੈਵ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਯਤ੍ਨਂ ਯਥਾਬਲਮ੍ ।
ਗृਹ੍ਯ ਸ਼ਾਖਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਖਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਕਨ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮਸ਼ਾਖਿਨਾਮ੍ ॥ 24 ॥
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਪਰਿਧਾਵਨ੍ਤਂ ਭਵੇਯੁਰ੍ਭਯਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਃ ।
ਮਮ ਰੂਪਂ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯ ਵਨੇ ਵਿਚਰਤੋ ਮਹਤ੍ ॥ 25 ॥
ਰਾਕ੍षਸ੍ਯੋ ਭਯਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਭਵੇਯੁਰ੍ਵਿਕृਤਾਨਨਾਃ ।
ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯੁਸ੍ਸਮਾਹ੍ਵਾਨਂ ਰਾਕ੍षਸ੍ਯੋ ਰਕ੍षਸਾਮਪਿ ॥ 26 ॥
ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਨਿਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਨਿਵੇਸ਼ਨੇ ।
ਤੇ ਸ਼ੂਲਸ਼ਕ੍ਤਿਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਵਿਵਿਧਾਯੁਧਪਾਣਯਃ ॥ 27 ॥
ਆਪਤੇਯੁਰ੍ਵਿਮਰ੍ਦੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਵੇਗੇਨੋਦ੍ਵੇਗਕਾਰਣਾਤ੍ ।
ਸਮृਦ੍ਧਸ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਪਰਿਤੋ ਵਿਧਮਨ੍ ਰਕ੍षਸਾਂ ਬਲਮ੍ ॥ 28 ॥
ਸ਼ਕ੍ਨੁਯਾਂ ਨ ਤੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਪਰਂ ਪਾਰਂ ਮਹੋਦਧੇਃ ।
ਮਾਂ ਵਾ ਗृਹ੍ਣੀਯੁਰਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਬਹਵਸ਼੍ਸ਼ੀਘ੍ਰਕਾਰਿਣਃ ॥ 29 ॥
ਸ੍ਯਾਦਿਯਂ ਚਾਗृਹੀਤਾਰ੍ਥਾ ਮਮ ਚ ਗ੍ਰਹਣਂ ਭਵੇਤ੍ ।
ਹਿਂਸਾਭਿਰੁਚਯੋ ਹਿਂਸ੍ਯੁਰਿਮਾਂ ਵਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ॥ 30 ॥
ਵਿਪਨ੍ਨਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਰਾਮਸੁਗ੍ਰੀਵਯੋਰਿਦਮ੍ ।
ਉਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਨष੍ਟਮਾਰ੍ਗੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਾਕ੍षਸੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤੇ ॥ 31 ॥
ਸਾਗਰੇਣ ਪਰਿਕ੍षਿਪ੍ਤੇ ਗੁਪ੍ਤੇ ਵਸਤਿ ਜਾਨਕੀ ।
ਵਿਸ਼ਸ੍ਤੇ ਵਾ ਗृਹੀਤੇ ਵਾ ਰਕ੍षੋਭਿਰ੍ਮਯਿ ਸਂਯੁਗੇ ॥ 32 ॥
ਨਾਨ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਹਾਯਂ ਕਾਰ੍ਯਸਾਧਨੇ ।
ਵਿਮृਸ਼ਂਸ਼੍ਚ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯੋ ਹਤੇ ਮਯਿ ਵਾਨਰਃ ॥ 33 ॥
ਸ਼ਤਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਲਙ੍ਘਯੇਤ ਮਹੋਦਧਿਮ੍ ।
ਕਾਮਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥੋऽਸ੍ਮਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣ੍ਯਪਿ ਰਕ੍षਸਾਮ੍ ॥ 34 ॥
ਨ ਤੁ ਸ਼ਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਪਰਂ ਪਾਰਂ ਮਹੋਦਧੇਃ ।
ਅਸਤ੍ਯਾਨਿ ਚ ਯੁਦ੍ਧਾਨਿ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮੇ ਨ ਰੋਚਤੇ ॥ 35 ॥
ਕਸ਼੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਂਸ਼ਯਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਸਂਸ਼ਯਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਣਤ੍ਯਾਗਸ਼੍ਚ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਭਵੇਦਨਭਿਭਾषਣੇ ॥ 36 ॥
ਏष ਦੋषੋ ਮਹਾਨ੍ਹਿ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਮ ਸੀਤਾਭਿਭਾषਣੇ ।
ਭੂਤਾਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਸ਼ਕਾਲਵਿਰੋਧਿਤਾਃ ॥ 37 ॥
ਵਿਕ੍ਲਬਂ ਦੂਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਮਃ ਸੂਰ੍ਯੋਦਯੇ ਯਥਾ ।
ਅਰ੍ਥਾਨਰ੍ਥਾਨ੍ਤਰੇ ਬੁਦ੍ਧਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਪਿ ਨ ਸ਼ੋਭਤੇ ॥ 38 ॥
ਘਾਤਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਦੂਤਾਃ ਪਣ੍ਡਿਤਮਾਨਿਨਃ ।
ਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯੇਤ੍ਕਥਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵੈਕ੍ਲਬ੍ਯਂ ਨ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ 39 ॥
ਲਙ੍ਘਨਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕਥਂ ਨੁ ਨ ਵृਥਾ ਭਵੇਤ੍ ।
ਕਥਂ ਨੁ ਖਲੁ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੇ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ਨੋਦ੍ਵਿਜੇਤ ਵਾ ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਹਨੁਮਾਂਸ਼੍ਚਕਾਰ ਮਤਿਮਾਨ੍ਮਤਿਮ੍ ॥ 40 ॥
ਰਾਮਮਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਾਣਂ ਸੁਬਨ੍ਧੁਮਨੁਕੀਰ੍ਤਯਨ੍ ॥ 41 ॥
ਨੈਨਾਮੁਦ੍ਵੇਜਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਦ੍ਬਨ੍ਧੁਗਤਮਾਨਸਾਮ੍ ।
ਇਕ੍ष੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਵਰਿष੍ਠਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 42 ॥
ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਵਚਨਾਨਿ ਸਮਰ੍ਪਯਨ੍ ।
ਸ਼੍ਰਾਵਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਮਧੁਰਾਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਗਿਰਮ੍ ॥ 43 ॥
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸ੍ਯਤਿ ਯਥਾਹੀਯਂ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਦਧੇ ।
ਇਤਿ ਸ ਬਹੁਵਿਧਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਜਗਤਿਪਤੇਃ ਪ੍ਰਮਦਾਮਵੇਕ੍षਮਾਣਃ ।
ਮਧੁਰਮਵਿਤਥਂ ਜਗਾਦ ਵਾਕ੍ਯਂ ਦ੍ਰੁਮਵਿਟਪਾਨ੍ਤਰਮਾਸ੍ਥਿਤੋ ਹਨੂਮਾਨ੍ ॥ 44 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha triṃśassargaḥ |
hanumānapi vikrāntaḥ sarvaṃ śuśrāva tattvataḥ |
sītāyāstrijaṭāyāśca rākṣasīnāṃ ca tarjanam || 1 ||
avekṣamāṇastāṃ devīṃ devatāmiva nandane |
tato bahuvidhāṃ cintāṃ cintayāmāsa vānaraḥ || 2 ||
yāṃ kapīnāṃ sahasrāṇi subahūnyayutāni ca |
dikṣu sarvāsu mārgante seyamāsāditā mayā || 3 ||
cāreṇa tu suyuktena śatrośśaktimavekṣatā |
gūḍhena caratā tāvadavekṣitamidaṃ mayā || 4 ||
rākṣasānāṃ viśeṣaśca purī ceyamavekṣitā |
rākṣasādhipaterasya prabhāvo rāvaṇasya ca || 5 ||
yuktaṃ tasyāprameyasya sarvasattvadayāvataḥ |
samāśvāsayituṃ bhāryāṃ patidarśanakāṅkṣiṇīm || 6 ||
ahamāśvāsayāmyenāṃ pūrṇacandranibhānanām |
adṛṣṭaduḥkhāṃ duḥkhārtāṃ duḥkhasyāntamagacchatīm || 7 ||
yadyapyahamimāṃ devīṃ śokopahatacetanām |
anāśvāsya gamiṣyāmi doṣavadgamanaṃ bhavet || 8 ||
gate hi mayi tatreyaṃ rājaputrī yaśasvinī |
paritrāṇamavindantī jānakī jīvitaṃ tyajet || 9 ||
mayā ca sa mahābāhuḥ pūrṇacandranibhānanaḥ |
samāśyāsayituṃ nyāyyassītādarśanalālasaḥ || 10 ||
niśācarīṇāṃ pratyakṣamanarhaṃ cābhibhāṣitam |
kathannu khalu kartavyamidaṃ kṛcchragato hyaham || 11 ||
anena rātriśeṣeṇa yadi nāśvāsyate mayā |
sarvathā nāsti sandehaḥ parityakṣyati jīvitam || 12 ||
rāmaśca yadi pṛcchenmāṃ kiṃ māṃ sītābravīdvacaḥ |
kimahaṃ taṃ prati brūyāmasambhāṣya sumadhyamām || 13 ||
sītāsandeśarahitaṃ māmitastvarayā'gatam |
nirdahedapi kākutsya kruddhastīvreṇa cakṣuṣā || 14 ||
yadi codyojayiṣyāmi bhartāraṃ rāmakāraṇāt |
vyarthamāgamanaṃ tasya sasainyasya bhaviṣyati || 15 ||
antaraṃ tu ahaṃ āsādya rākṣasīnāṃ iha sthitaḥ |
śanaiḥ āśvāsayiṣyāmi samtāpa bahulāṃ imām || 16 ||
ahaṃ tvatitanuścaiva vānaraśca viśeṣataḥ |
vācaṃ codāhariṣyāmi mānuṣīmiha saṃskṛtām || 17 ||
yadi vācaṃ pradāsyāmi dvijātiriva saṃskṛtām |
rāvaṇaṃ manyamānā māṃ sītā bhītā bhaviṣyati || 18 ||
vānarasya viśeṣeṇa kathaṃ syādabhibhāṣaṇam |
avaśyameva vaktavyaṃ mānuṣaṃ vākyamarthavat || 19 ||
mayā sāntvayituṃ śakyā nānyatheyamaninditā |
seyamālokya me rūpaṃ jānakī bhāṣitaṃ tathā || 20 ||
rakṣobhistrāsitā pūrvaṃ bhūyastrāsaṃ gamiṣyati |
tato jātaparitrāsā śabdaṃ kuryānmanasvinī || 21 ||
jānamānā viśālākṣī rāvaṇaṃ kāmarūpiṇam |
sītayā ca kṛte śabde sahasā rākṣasīgaṇāḥ |
nānāpraharaṇo ghoraḥ sameyādantakopamaḥ || 22 ||
tato māṃ samparikṣipya sarvato vikṛtānanāḥ || 23 ||
vadhe ca grahaṇe caiva kuryuryatnaṃ yathābalam |
gṛhya śākhāḥ praśākhāśca skandhāṃścottamaśākhinām || 24 ||
dṛṣṭvā viparidhāvantaṃ bhaveyurbhayaśaṅkitāḥ |
mama rūpaṃ ca samprekṣya vane vicarato mahat || 25 ||
rākṣasyo bhayavitrastā bhaveyurvikṛtānanāḥ |
tataḥ kuryussamāhvānaṃ rākṣasyo rakṣasāmapi || 26 ||
rākṣasendraniyuktānāṃ rākṣasendraniveśane |
te śūlaśaktinistriṃśavividhāyudhapāṇayaḥ || 27 ||
āpateyurvimarde'sminvegenodvegakāraṇāt |
samṛddhastaistu parito vidhaman rakṣasāṃ balam || 28 ||
śaknuyāṃ na tu samprāptuṃ paraṃ pāraṃ mahodadheḥ |
māṃ vā gṛhṇīyurāplutya bahavaśśīghrakāriṇaḥ || 29 ||
syādiyaṃ cāgṛhītārthā mama ca grahaṇaṃ bhavet |
hiṃsābhirucayo hiṃsyurimāṃ vā janakātmajām || 30 ||
vipannaṃ syāttataḥ kāryaṃ rāmasugrīvayoridam |
uddeśe naṣṭamārge'smin rākṣasaiḥ parivārite || 31 ||
sāgareṇa parikṣipte gupte vasati jānakī |
viśaste vā gṛhīte vā rakṣobhirmayi saṃyuge || 32 ||
nānyaṃ paśyāmi rāmasya sahāyaṃ kāryasādhane |
vimṛśaṃśca na paśyāmi yo hate mayi vānaraḥ || 33 ||
śatayojanavistīrṇaṃ laṅghayeta mahodadhim |
kāmaṃ hantuṃ samartho'smi sahasrāṇyapi rakṣasām || 34 ||
na tu śakṣyāmi samprāptuṃ paraṃ pāraṃ mahodadheḥ |
asatyāni ca yuddhāni saṃśayo me na rocate || 35 ||
kaśca nissaṃśayaṃ kāryaṃ kuryātprājñaḥ sasaṃśayam |
prāṇatyāgaśca vaidehyā bhavedanabhibhāṣaṇe || 36 ||
eṣa doṣo mahānhi syānmama sītābhibhāṣaṇe |
bhūtāścārthā vinaśyanti deśakālavirodhitāḥ || 37 ||
viklabaṃ dūtamāsādya tamaḥ sūryodaye yathā |
arthānarthāntare buddhiniścitāpi na śobhate || 38 ||
ghātayanti hi kāryāṇi dūtāḥ paṇḍitamāninaḥ |
na vinaśyetkathaṃ kāryaṃ vaiklabyaṃ na kathaṃ bhavet || 39 ||
laṅghanaṃ ca samudrasya kathaṃ nu na vṛthā bhavet |
kathaṃ nu khalu vākyaṃ me śṛṇuyānnodvijeta vā |
iti sañcintya hanumāṃścakāra matimānmatim || 40 ||
rāmamakliṣṭakarmāṇaṃ subandhumanukīrtayan || 41 ||
naināmudvejayiṣyāmi tadbandhugatamānasām |
ikṣvākūṇāṃ variṣṭhasya rāmasya viditātmanaḥ || 42 ||
śubhāni dharmayuktāni vacanāni samarpayan |
śrāvayiṣyāmi sarvāṇi madhurāṃ prabruvan giram || 43 ||
śraddhāsyati yathāhīyaṃ tathā sarvaṃ samādadhe |
iti sa bahuvidhaṃ mahānubhāvo jagatipateḥ pramadāmavekṣamāṇaḥ |
madhuramavitathaṃ jagāda vākyaṃ drumaviṭapāntaramāsthito hanūmān || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe triṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever