📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.19 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
5.19 Sundarakanda - Ekonavimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀ ਤ੍ਵਨਿਨ੍ਦਿਤਾ ।
ਰੂਪਯੌਵਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭੂषਣੋਤ੍ਤਮਭੂषਿਤਮ੍ ॥ 1 ॥
ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਵਣਂ ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਵੇਪਤ ਵਰਾਰੋਹਾ ਪ੍ਰਵਾਤੇ ਕਦਲੀ ਯਥਾ ॥ 2 ॥
ਆਚ੍ਛਾਦ੍ਯੋਦਰਮੂਰੁਭ੍ਯਾਂ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪਯੋਧਰੌ ।
ਉਪਵਿष੍ਟਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षੀ ਰੁਦਨ੍ਤੀ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ ॥ 3 ॥
ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤੁ ਵੈਦੇਹੀਂ ਰਕ੍षਿਤਾਂ ਰਾਕ੍षਸੀਗਣੈਃ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸੀਤਾਂ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਨਾਵਂ ਸਨ੍ਨਾਮਿਵਾਰ੍ਣਵੇ ॥ 4 ॥
ਅਸਂਵृਤਾਯਾਮਾਸੀਨਾਂ ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਮ੍ ।
ਛਿਨ੍ਨਾਂ ਪ੍ਰਪਤਿਤਾਂ ਭੂਮੌ ਸ਼ਾਖਾਮਿਵ ਵਨਸ੍ਪਤੇਃ ॥ 5 ॥
ਮਲਮਣ੍ਡਨਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗੀਂ ਮਣ੍ਡਨਾਰ੍ਹਾਮਮਣ੍ਡਿਤਾਮ੍ ।
ਮृਣਾਲੀ ਪਙ੍ਕਦਿਗ੍ਧੇਵ ਵਿਭਾਤਿ ਨ ਵਿਭਾਤਿ ਚ ॥ 6 ॥
ਸਮੀਪਂ ਰਾਜਸਿਂਹਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਹਯਸਂਯੁਕ੍ਸੈਰ੍ਯਾਨ੍ਤੀਮਿਵ ਮਨੋਰਥੈਃ ॥ 7 ॥
ਸ਼ੁष੍ਯਨ੍ਤੀਂ ਰੁਦਤੀਮੇਕਾਂ ਧ੍ਯਾਨਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਾਮ੍ ।
ਦੁਃਖਸ੍ਯਾਨ੍ਤਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀਂ ਰਾਮਾਂ ਰਾਮਮਨੁਵ੍ਰਤਾਮ੍ ॥ 8 ॥
ਵੇष੍ਟਮਾਨਾਂ ਤਥਾऽਵਿष੍ਟਾਂ ਪਨ੍ਨਗੇਨ੍ਦ੍ਰਵਧੂਮਿਵ ।
ਧੂਪ੍ਯਮਾਨਾਂ ਗ੍ਰਹੇਣੇਵ ਰੋਹਿਣੀਂ ਧੂਮਕੇਤੁਨਾ ॥ 9 ॥
ਵृਤ੍ਤਸ਼ੀਲਕੁਲੇ ਜਾਤਾਮਾਚਾਰਵਤਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕੇ ।
ਪੁਨਃਸਂਸ੍ਕਾਰਮਾਪਨ੍ਨਾਂ ਜਾਤਾਮਿਵ ਚ ਦੁष੍ਕੁਲੇ ॥ 10 ॥
ਅਭੂਤੇਨਾਪਵਾਦੇਨ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਨਿਪਤਿਤਾਮਿਵ ।
ਆਮ੍ਨਾਯਾਨਾਮਯੋਗੇਨ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਿਥਿਲਾਮਿਵ ॥ 11 ॥
ਸਨ੍ਨਾਮਿਵ ਮਹਾਕੀਰ੍ਤਿਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਮਿਵ ਵਿਮਾਨਿਤਾਮ੍ ।
ਪੂਜਾਮਿਵ ਪਰਿਕ੍षੀਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤਿਹਤਾਮਿਵ ॥ 12 ॥
ਆਯਤੀਮਿਵ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾਮਾਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਤਿਹਤਾਮਿਵ ।
ਦੀਪ੍ਤਾਮਿਵ ਦਿਸ਼ਂ ਕਾਲੇ ਪੂਜਾਮਪਹृਤਾਮਿਵ ॥ 13 ॥
ਪਦ੍ਮਿਨੀਮਿਵ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾਂ ਹਤਸ਼ੂਰਾਂ ਚਮੂਮਿਵ ।
ਪ੍ਰਭਾਮਿਵ ਤਮੋਧ੍ਵਸ੍ਤਾਮੁਪਕ੍षੀਣਾਮਿਵਾਪਗਾਮ੍ ॥ 14 ॥
ਵੇਦੀਮਿਵ ਪਰਾਮृष੍ਟਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਮਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾਮਿਵ ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੀਮਿਵ ਨਿਸ਼ਾਂ ਰਾਹੁਗ੍ਰਸ੍ਤੇਨ੍ਦੁਮਣ੍ਡਲਾਮ੍ ॥ 15 ॥
ਉਤ੍ਕृष੍ਟਪਰ੍ਣਕਮਲਾਂ ਵਿਤ੍ਰਾਸਿਤਵਿਹਙ੍ਗਮਾਮ੍ ।
ਹਸ੍ਤਿਹਸ੍ਤਪਰਾਮृष੍ਟਾਮਾਕੁਲਾਂ ਪਦ੍ਮਿਨੀਮਿਵ ॥ 16 ॥
ਪਤਿਸ਼ੋਕਾਤੁਰਾਂ ਸ਼ੁष੍ਕਾਂ ਨਦੀਂ ਵਿਸ੍ਰਾਵਿਤਾਮਿਵ ।
ਪਰਯਾ ਮृਜਯਾ ਹੀਨਾਂ ਕृष੍ਣਪਕ੍षਨਿਸ਼ਾਮਿਵ ॥ 17 ॥
ਸੁਕੁਮਾਰੀਂ ਸੁਜਾਤਾਙ੍ਗੀਂ ਰਤ੍ਨਗਰ੍ਭਗृਹੋਚਿਤਾਮ੍ ।
ਤਪ੍ਯਮਾਨਾਮਿਵੋष੍ਣੇਨ ਮृਣਾਲੀਮਚਿਰੋਦ੍ਧृਤਾਮ੍ ॥ 18 ॥
ਗृਹੀਤਾਮਾਲਿਤਾਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭੇ ਯੂਥਪੇਨ ਵਿਨਾਕृਤਾਮ੍ ।
ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤੀਂ ਸੁਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਗਜਰਾਜਵਧੂਮਿਵ ॥ 19 ॥
ਏਕਯਾ ਦੀਰ੍ਘਯਾ ਵੇਣ੍ਯਾ ਸ਼ੋਭਮਾਨਾਮਯਤ੍ਨਤਃ ।
ਨੀਲਯਾ ਨੀਰਦਾਪਾਯੇ ਵਨਰਾਜ੍ਯਾ ਮਹੀਮਿਵ ॥ 20 ॥
ਉਪਵਾਸੇਨ ਸ਼ੋਕੇਨ ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਚ ਭਯੇਨ ਚ ।
ਪਰਿਕ੍षੀਣਾਂ ਕृਸ਼ਾਂ ਦੀਨਾਮਲ੍ਪਾਹਾਰਾਂ ਤਪੋਧਨਾਮ੍ ॥ 21 ॥
ਆਯਾਚਮਾਨਾਂ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਂ ਦੇਵਤਾਮਿਵ ।
ਭਾਵੇਨ ਰਘੁਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਪਰਾਭਵਮ੍ ॥ 22 ॥
ਸਮੀਕ੍षਮਾਣਾਂ ਰੁਦਤੀਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾਂ ਸੁਪਕ੍ष੍ਮਤਾਮ੍ਰਾਯਤਸ਼ੁਕ੍ਲਲੋਚਨਾਮ੍ ।
ਅਨੁਵ੍ਰਤਾਂ ਰਾਮਮਤੀਵ ਮੈਥਿਲੀਂ ਪ੍ਰਲੋਭਯਾਮਾਸ ਵਧਾਯ ਰਾਵਣਃ ॥ 23 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekonaviṃśassargaḥ |
tasminneva tataḥ kāle rājaputrī tvaninditā |
rūpayauvanasampannaṃ bhūṣaṇottamabhūṣitam || 1 ||
tato dṛṣṭvaiva vaidehī rāvaṇaṃ rākṣasādhipam |
prāvepata varārohā pravāte kadalī yathā || 2 ||
ācchādyodaramūrubhyāṃ bāhubhyāṃ ca payodharau |
upaviṣṭā viśālākṣī rudantī varavarṇinī || 3 ||
daśagrīvastu vaidehīṃ rakṣitāṃ rākṣasīgaṇaiḥ |
dadarśa sītāṃ duḥkhārtāṃ nāvaṃ sannāmivārṇave || 4 ||
asaṃvṛtāyāmāsīnāṃ dharaṇyāṃ saṃśitavratām |
chinnāṃ prapatitāṃ bhūmau śākhāmiva vanaspateḥ || 5 ||
malamaṇḍanacitrāṅgīṃ maṇḍanārhāmamaṇḍitām |
mṛṇālī paṅkadigdheva vibhāti na vibhāti ca || 6 ||
samīpaṃ rājasiṃhasya rāmasya viditātmanaḥ |
saṅkalpahayasaṃyuksairyāntīmiva manorathaiḥ || 7 ||
śuṣyantīṃ rudatīmekāṃ dhyānaśokaparāyaṇām |
duḥkhasyāntamapaśyantīṃ rāmāṃ rāmamanuvratām || 8 ||
veṣṭamānāṃ tathā'viṣṭāṃ pannagendravadhūmiva |
dhūpyamānāṃ graheṇeva rohiṇīṃ dhūmaketunā || 9 ||
vṛttaśīlakule jātāmācāravati dhārmike |
punaḥsaṃskāramāpannāṃ jātāmiva ca duṣkule || 10 ||
abhūtenāpavādena kīrtiṃ nipatitāmiva |
āmnāyānāmayogena vidyāṃ praśithilāmiva || 11 ||
sannāmiva mahākīrtiṃ śraddhāmiva vimānitām |
pūjāmiva parikṣīṇāmāśāṃ pratihatāmiva || 12 ||
āyatīmiva vidhvastāmājñāṃ pratihatāmiva |
dīptāmiva diśaṃ kāle pūjāmapahṛtāmiva || 13 ||
padminīmiva vidhvastāṃ hataśūrāṃ camūmiva |
prabhāmiva tamodhvastāmupakṣīṇāmivāpagām || 14 ||
vedīmiva parāmṛṣṭāṃ śāntāmagniśikhāmiva |
paurṇamāsīmiva niśāṃ rāhugrastendumaṇḍalām || 15 ||
utkṛṣṭaparṇakamalāṃ vitrāsitavihaṅgamām |
hastihastaparāmṛṣṭāmākulāṃ padminīmiva || 16 ||
patiśokāturāṃ śuṣkāṃ nadīṃ visrāvitāmiva |
parayā mṛjayā hīnāṃ kṛṣṇapakṣaniśāmiva || 17 ||
sukumārīṃ sujātāṅgīṃ ratnagarbhagṛhocitām |
tapyamānāmivoṣṇena mṛṇālīmaciroddhṛtām || 18 ||
gṛhītāmālitāṃ stambhe yūthapena vinākṛtām |
niḥśvasantīṃ suduḥkhārtāṃ gajarājavadhūmiva || 19 ||
ekayā dīrghayā veṇyā śobhamānāmayatnataḥ |
nīlayā nīradāpāye vanarājyā mahīmiva || 20 ||
upavāsena śokena dhyānena ca bhayena ca |
parikṣīṇāṃ kṛśāṃ dīnāmalpāhārāṃ tapodhanām || 21 ||
āyācamānāṃ duḥkhārtāṃ prāñjaliṃ devatāmiva |
bhāvena raghumukhyasya daśagrīvaparābhavam || 22 ||
samīkṣamāṇāṃ rudatīmaninditāṃ supakṣmatāmrāyataśuklalocanām |
anuvratāṃ rāmamatīva maithilīṃ pralobhayāmāsa vadhāya rāvaṇaḥ || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonaviṃśassargaḥ ||