📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
5.18 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਅष੍ਟਾਦਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
5.18 Sundarakanda - Ashtadasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਥਾ ਵਿਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯਮਾਣਸ੍ਯ ਵਨਂ ਪੁष੍ਪਿਤਪਾਦਪਮ੍ ।
ਵਿਚਿਨ੍ਵਤਸ਼੍ਚ ਵੈਦੇਹੀਂ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ਛੇषਾ ਨਿਸ਼ਾऽਭਵਤ੍ ॥ 1 ॥
षਡਙ੍ਗਵੇਦਵਿਦੁषਾਂ ਕ੍ਰਤੁਪ੍ਰਵਰਯਾਜਿਨਾਮ੍ ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषਾਂਸ਼੍ਚ ਸ ਵਿਰਾਤ੍ਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਕ੍षਸਾਮ੍ ॥ 2 ॥
ਅਥ ਮਙ੍ਗਲਵਾਦਿਤ੍ਰਸ਼ਬ੍ਦੈਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਮਨੋਹਰੈਃ ।
ਪ੍ਰਾਬੁਧ੍ਯਤ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਮਹਾਬਲਃ ॥ 3 ॥
ਵਿਬੁਧ੍ਯਤੁ ਯਥਾਕਾਲਂ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।
ਸ੍ਰਸ੍ਤਮਾਲ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰੋ ਵੈਦੇਹੀਮਨ੍ਵਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ॥ 4 ॥
ਭृਸ਼ਂ ਨਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਚ ਮਦਨੇਨ ਮਦੋਤ੍ਕਟਃ ।
ਨ ਸ ਤਂ ਰਾਕ੍षਸਃ ਕਾਮਂ ਸ਼ਸ਼ਾਕਾਤ੍ਮਨਿ ਗੂਹਿਤੁਮ੍ ॥ 5 ॥
ਸ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਬਿਭ੍ਰਚ੍ਛ੍ਰਿਯਮਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍ ।
ਤਾਂ ਨਗੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਜੁष੍ਟਾਂ ਸਰ੍ਵਪੁष੍ਪਫਲੋਪਗੈਃ ॥ 6 ॥
ਵृਤਾਂ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀਭਿਸ਼੍ਚ ਨਾਨਾਪੁष੍ਪੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍ ।
ਸਦਾ ਮਦੈਸ਼੍ਚ ਵਿਹਗੈਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਾਮ੍ ॥ 7 ॥
ਈਹਾਮृਗੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਜੁष੍ਟਾਂ ਦृष੍ਟਿਮਨੋਹਰੈਃ ।
ਵੀਧੀਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍षਮਾਣਸ਼੍ਚ ਮਣਿਕਾਞ੍ਚਨਤੋਰਣਾਃ ॥ 8 ॥
ਨਾਨਾਮृਗਗਣਾਕੀਰ੍ਣਾਂ ਫਲੈਃ ਪ੍ਰਪਤਿਤੈਰ੍ਵृਤਾਮ੍ ।
ਅਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾਮੇਵ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਤ੍ਸਨ੍ਤਤਦ੍ਰੁਮਾਮ੍ ॥ 9 ॥
ਅਙ੍ਗਨਾਸ਼ਤਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਤਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਮਨੁਵ੍ਰਜਤ੍ ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਮਿਵ ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਂ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯੋषਿਤਃ ॥ 10 ॥
ਦੀਪਿਕਾਃ ਕਾਞ੍ਚਨੀਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਗृਹੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯੋषਿਤਃ ।
ਵਾਲਵ੍ਯਜਨਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਤਾਲਵृਨ੍ਤਾਨਿ ਚਾਪਰਾਃ ॥ 11 ॥
ਕਾਞ੍ਚਨੈਰਪਿ ਭृਙ੍ਗਾਰੈਰ੍ਜਹ੍ਰੁਃ ਸਲਿਲਮਗ੍ਰਤਃ ।
ਮਣ੍ਡਲਾਗ੍ਰਾਨ੍ ਬृਸੀਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗृਹ੍ਯਾਨ੍ਯਾਃ ਪृष੍ਠਤੋ ਯਯੁਃ ॥ 12 ॥
ਕਾਚਿਦ੍ਰਤ੍ਨਮਯੀਂ ਸ੍ਥਾਲੀਂ ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਪਾਨਸ੍ਯ ਭਾਮਿਨੀ ।
ਦਕ੍षਿਣਾ ਦਕ੍षਿਣੇਨੈਵ ਤਦਾ ਜਗ੍ਰਾਹ ਪਾਣਿਨਾ ॥ 13 ॥
ਰਾਜਹਂਸਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਛਤ੍ਰਂ ਪੂਰ੍ਣਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਭਮ੍ ।
ਸੌਵਰ੍ਣਦਣ੍ਡਮਪਰਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪृष੍ਠਤੋ ਯਯੌ ॥ 14 ॥
ਨਿਦ੍ਰਾਮਦਪਰੀਤਾਕ੍ष੍ਯੋ ਰਾਵਣਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।
ਅਨੁਜਗ੍ਮੁਃ ਪਤਿਂ ਵੀਰਂ ਘਨਂ ਵਿਦ੍ਯੁਲ੍ਲਤਾ ਇਵ ॥ 15 ॥
ਵ੍ਯਾਵਿਦ੍ਧਹਾਰਕੇਯੂਰਾਃ ਸਮਾਮृਦਿਤਵਰ੍ਣਕਾਃ ।
ਸਮਾਗਲਿਤਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾਃ ਸਸ੍ਵੇਦਵਦਨਾਸ੍ਤਥਾ ॥ 16 ॥
ਘੂਰ੍ਣਨ੍ਤ੍ਯੋ ਮਦਸ਼ੇषੇਣ ਨਿਦ੍ਰਯਾ ਚ ਸ਼ੁਭਾਨਨਾਃ ।
ਸ੍ਵੇਦਕ੍ਲਿष੍ਟਾਙ੍ਗਕੁਸੁਮਾਸ੍ਸੁਮਾਲ੍ਯਾਕੁਲਮੂਰ੍ਧਜਾਃ ॥ 17 ॥
ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਂ ਨੈऋਤਪਤਿਂ ਨਾਰ੍ਯੋ ਮਦਿਰਲੋਚਨਾਃ ।
ਬਹੁਮਾਨਾਚ੍ਚ ਕਾਮਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਾ ਭਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤਮਨ੍ਵਯੁਃ ॥ 18 ॥
ਸ ਚ ਕਾਮਪਰਾਧੀਨਃ ਪਤਿਸ੍ਤਾਸਾਂ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਸੀਤਾਸਕ੍ਤਮਨਾ ਮਨ੍ਦੋ ਮਨ੍ਦਾਞ੍ਚਿਤਗਤਿਰ੍ਬਭੌ ॥ 19 ॥
ਤਤਃ ਕਾਞ੍ਚੀਨਿਨਾਦਂ ਚ ਨੂਪੁਰਾਣਾਂ ਚ ਨਿਸ੍ਵਨਮ੍ ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਪਰਮਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸ ਕਪਿਰ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 20 ॥
ਤਂ ਚਾਪ੍ਰਤਿਮਕਰ੍ਮਾਣਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਬਲਪੌਰੁषਮ੍ ।
ਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਕਪਿਃ ॥ 21 ॥
ਦੀਪਿਕਾਭਿਰਨੇਕਾਭਿਃ ਸਮਨ੍ਤਾਦਵਭਾਸਿਤਮ੍ ।
ਗਨ੍ਧਤੈਲਾਵਸਿਕ੍ਤਾਭਿਰ੍ਧ੍ਰਿਯਮਾਣਾਭਿਰਗ੍ਰਤਃ ॥ 22 ॥
ਕਾਮਦਰ੍ਪਮਦੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਜਿਹ੍ਮਤਾਮ੍ਰਾਯਤੇਕ੍षਣਮ੍ ।
ਸਮਕ੍षਮਿਵ ਕਨ੍ਦਰ੍ਪਮਪਵਿਦ੍ਧਸ਼ਰਾਸਨਮ੍ ॥ 23 ॥
ਮਥਿਤਾਮृਤਫੇਨਾਭਮਰਜੋਵਸ੍ਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਸਲੀਲਮਨੁਕਰ੍षਨ੍ਤਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਸਕ੍ਤਮਙ੍ਗਦੇ ॥ 24 ॥
ਤਂ ਪਤ੍ਰਵਿਟਪੇ ਲੀਨਃ ਪਤ੍ਰਪੁष੍ਪਘਨਾਵृਤਃ ।
ਸਮੀਪਮਿਵ ਸਙ੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਨਿਧ੍ਯਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ 25 ॥
ਅਵੇਕ੍षਮਾਣਸ੍ਤੁ ਤਤੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਃ ।
ਰੂਪਯੌਵਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ॥ 26 ॥
ਤਾਭਿਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਰਾਜਾ ਸੁਰੂਪਾਭਿਰ੍ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।
ਤਨ੍ਮृਗਦ੍ਵਿਜਸਙ੍ਘੁष੍ਟਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਮਦਾਵਨਮ੍ ॥ 27 ॥
ਕ੍षੀਬੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਰਣਃ ਸ਼ਙ੍ਕੁਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਤੇਨ ਵਿਸ਼੍ਰਵਸਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ ਦृष੍ਟੋ ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਃ ॥ 28 ॥
ਵृਤਃ ਪਰਮਨਾਰੀਭਿਸ੍ਤਾਰਾਭਿਰਿਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ ।
ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤੇਜੋਵਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕਪਿਃ ॥ 29 ॥
ਰਾਵਣੋऽਯਂ ਮਹਾਬਾਹੁਰਿਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਵਾਨਰਃ ।
ਅਵਪ੍ਲੁਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 30 ॥
ਸ ਤਥਾਪ੍ਯੁਗ੍ਰਤੇਜਾਃ ਸਨ੍ਨਿਰ੍ਧੂਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ ।
ਪਤ੍ਰਗੁਹ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਸਕ੍ਤੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਸਂਵृਤੋऽਭਵਤ੍ ॥ 31 ॥
ਸ ਤਾਮਸਿਤਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਸਂਹਤਸ੍ਤ੍ਨੀਮ੍ ।
ਦਿਦृਕ੍षੁਰਸਿਤਾਪਾਙ੍ਗਾਮੁਪਾਵਰ੍ਤਤ ਰਾਵਣਃ ॥ 32 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha aṣṭādaśassargaḥ |
tathā viprekṣyamāṇasya vanaṃ puṣpitapādapam |
vicinvataśca vaidehīṃ kiñciccheṣā niśā'bhavat || 1 ||
ṣaḍaṅgavedaviduṣāṃ kratupravarayājinām |
śuśrāva brahmaghoṣāṃśca sa virātre brahmarakṣasām || 2 ||
atha maṅgalavāditraśabdaiḥ śrutimanoharaiḥ |
prābudhyata mahābāhurdaśagrīvo mahābalaḥ || 3 ||
vibudhyatu yathākālaṃ rākṣasendraḥ pratāpavān |
srastamālyāmbaradharo vaidehīmanvacintayat || 4 ||
bhṛśaṃ niyuktastasyāṃ ca madanena madotkaṭaḥ |
na sa taṃ rākṣasaḥ kāmaṃ śaśākātmani gūhitum || 5 ||
sa sarvābharaṇairyukto bibhracchriyamanuttamām |
tāṃ nagairbahubhirjuṣṭāṃ sarvapuṣpaphalopagaiḥ || 6 ||
vṛtāṃ puṣkariṇībhiśca nānāpuṣpopaśobhitām |
sadā madaiśca vihagairvicitrāṃ paramādbhutām || 7 ||
īhāmṛgaiśca vividhairjuṣṭāṃ dṛṣṭimanoharaiḥ |
vīdhīḥ samprekṣamāṇaśca maṇikāñcanatoraṇāḥ || 8 ||
nānāmṛgagaṇākīrṇāṃ phalaiḥ prapatitairvṛtām |
aśokavanikāmeva prāviśatsantatadrumām || 9 ||
aṅganāśatamātraṃ tu taṃ vrajantamanuvrajat |
mahendramiva paulastyaṃ devagandharvayoṣitaḥ || 10 ||
dīpikāḥ kāñcanīḥ kāścijjagṛhustatra yoṣitaḥ |
vālavyajanahastāśca tālavṛntāni cāparāḥ || 11 ||
kāñcanairapi bhṛṅgārairjahruḥ salilamagrataḥ |
maṇḍalāgrān bṛsīścāpi gṛhyānyāḥ pṛṣṭhato yayuḥ || 12 ||
kācidratnamayīṃ sthālīṃ pūrṇāṃ pānasya bhāminī |
dakṣiṇā dakṣiṇenaiva tadā jagrāha pāṇinā || 13 ||
rājahaṃsapratīkāśaṃ chatraṃ pūrṇaśaśiprabham |
sauvarṇadaṇḍamaparā gṛhītvā pṛṣṭhato yayau || 14 ||
nidrāmadaparītākṣyo rāvaṇasyottamāḥ striyaḥ |
anujagmuḥ patiṃ vīraṃ ghanaṃ vidyullatā iva || 15 ||
vyāviddhahārakeyūrāḥ samāmṛditavarṇakāḥ |
samāgalitakeśāntāḥ sasvedavadanāstathā || 16 ||
ghūrṇantyo madaśeṣeṇa nidrayā ca śubhānanāḥ |
svedakliṣṭāṅgakusumāssumālyākulamūrdhajāḥ || 17 ||
prayāntaṃ naiṛtapatiṃ nāryo madiralocanāḥ |
bahumānācca kāmācca priyā bhāryāstamanvayuḥ || 18 ||
sa ca kāmaparādhīnaḥ patistāsāṃ mahābalaḥ |
sītāsaktamanā mando mandāñcitagatirbabhau || 19 ||
tataḥ kāñcīninādaṃ ca nūpurāṇāṃ ca nisvanam |
śuśrāva paramastrīṇāṃ sa kapirmārutātmajaḥ || 20 ||
taṃ cāpratimakarmāṇamacintyabalapauruṣam |
dvāradeśamanuprāptaṃ dadarśa hanumān kapiḥ || 21 ||
dīpikābhiranekābhiḥ samantādavabhāsitam |
gandhatailāvasiktābhirdhriyamāṇābhiragrataḥ || 22 ||
kāmadarpamadairyuktaṃ jihmatāmrāyatekṣaṇam |
samakṣamiva kandarpamapaviddhaśarāsanam || 23 ||
mathitāmṛtaphenābhamarajovastramuttamam |
salīlamanukarṣantaṃ vimuktaṃ saktamaṅgade || 24 ||
taṃ patraviṭape līnaḥ patrapuṣpaghanāvṛtaḥ |
samīpamiva saṅkrāntaṃ nidhyātumupacakrame || 25 ||
avekṣamāṇastu tato dadarśa kapikuñjaraḥ |
rūpayauvanasampannā rāvaṇasya varastriyaḥ || 26 ||
tābhiḥ parivṛto rājā surūpābhirmahāyaśāḥ |
tanmṛgadvijasaṅghuṣṭaṃ praviṣṭaḥ pramadāvanam || 27 ||
kṣībo vicitrābharaṇaḥ śaṅkukarṇo mahābalaḥ |
tena viśravasaḥ putraḥ sa dṛṣṭo rākṣasādhipaḥ || 28 ||
vṛtaḥ paramanārībhistārābhiriva candramāḥ |
taṃ dadarśa mahātejāstejovantaṃ mahākapiḥ || 29 ||
rāvaṇo'yaṃ mahābāhuriti sañcintya vānaraḥ |
avapluto mahātejā hanumānmārutātmajaḥ || 30 ||
sa tathāpyugratejāḥ sannirdhūtastasya tejasā |
patraguhyāntare sakto hanumān saṃvṛto'bhavat || 31 ||
sa tāmasitakeśāntāṃ suśroṇīṃ saṃhatastnīm |
didṛkṣurasitāpāṅgāmupāvartata rāvaṇaḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe aṣṭādaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever