📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.17 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਸਪ੍ਤਦਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
5.17 Sundarakanda - Saptadasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਃ ਕਮੁਦषਣ੍ਡਾਭੋ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਨਿਰ੍ਮਲੋਦਯਃ ।
ਪ੍ਰਜਗਾਮ ਨਭਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹਂਸੋ ਨੀਲਮਿਵੋਦਕਮ੍ ॥ 1 ॥
ਸਾਚਿਵ੍ਯਮਿਵ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਸ ਪ੍ਰਭਯਾ ਨਿਰ੍ਮਲਪ੍ਰਭਃ ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਸ਼੍ਸ਼ੀਤੈਸ੍ਸਿषੇਵੇ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ 2 ॥
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤਃ ਸੀਤਾਂ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾਮ੍ ।
ਸ਼ੋਕਭਾਰੈਰਿਵ ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਂ ਭਾਰੈਰ੍ਨਾਵਮਿਵਾਮ੍ਭਸਿ ॥ 3 ॥
ਦਿਦृਕ੍षਮਾਣੋ ਵੈਦੇਹੀਂ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਵਿਦੂਰਸ੍ਥਾ ਰਾਕ੍षਸੀਰ੍ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ॥ 4 ॥
ਏਕਾਕ੍षੀਮੇਕਕਰ੍ਣਾਂ ਚ ਕਰ੍ਣਪ੍ਰਾਵਰਣਾਂ ਤਥਾ ।
ਅਕਰ੍ਣਾਂ ਸ਼ਙ੍ਕੁਕਰ੍ਣਾਂ ਚ ਮਸ੍ਤਕੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਨਾਸਿਕਾਮ੍ ॥ 5 ॥
ਅਤਿਕਾਯੋਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗੀਂ ਚ ਤਨੁਦੀਰ੍ਘਸ਼ਿਰੋਧਰਾਮ੍ ।
ਧ੍ਵਸ੍ਤਕੇਸ਼ੀਂ ਤਥਾऽਕੇਸ਼ੀਂ ਕੇਸ਼ਕਮ੍ਬਲਧਾਰਿਣੀਮ੍ ॥ 6 ॥
ਲਮ੍ਬਕਰ੍ਣਲਲਾਟਾਂ ਚ ਲਮ੍ਬੋਦਰਪਯੋਧਰਾਮ੍ ।
ਲਮ੍ਬੋष੍ਠੀਂ ਚੁਬੁਕੋष੍ਠੀਂ ਚ ਲਮ੍ਬਾਸ੍ਯਾਂ ਲਮ੍ਬਜਾਨੁਕਾਮ੍ ॥ 7 ॥
ਹ੍ਰਸ੍ਵਾਂ ਦੀਰ੍ਘਾਂ ਤਥਾ ਕੁਬ੍ਜਾਂ ਵਿਕਟਾਂ ਵਾਮਨਾਂ ਤਥਾ ।
ਕਰਾਲਾਂ ਭੁਗ੍ਨਵਕ੍ਤ੍ਰਾਂ ਚ ਪਿਙ੍ਗਾਕ੍षੀਂ ਵਿਕृਤਾਨਨਾਮ੍ ॥ 8 ॥
ਵਿਕृਤਾਃ ਪਿਙ੍ਗਲਾਃ ਕਾਲੀਃ ਕ੍ਰੋਧਨਾਃ ਕਲਹਪ੍ਰਿਯਾਃ ।
ਕਾਲਾਯਸਮਹਾਸ਼ੂਲਕੂਟਮੁਦ੍ਗਰਧਾਰਿਣੀਃ ॥ 9 ॥
ਵਰਾਹਮृਗਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਮਹਿषਾਜਸ਼ਿਵਾਮੁਖੀਃ ।
ਗਜੋष੍ਟ੍ਰਹਯਪਾਦੀਸ਼੍ਚ ਨਿਖਾਤਸ਼ਿਰਸੋऽਪਰਾਃ ॥ 10 ॥
ਏਕਹਸ੍ਤੈਕਪਾਦਾਸ਼੍ਚ ਖਰਕਰ੍ਣ੍ਯਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਿਕਾਃ ।
ਗੋਕਰ੍ਣੀਰ੍ਹਸ੍ਤਿਕਰ੍ਣੀਸ਼੍ਚ ਹਰਿਕਰ੍ਣੀਸ੍ਤਥਾਪਰਾਃ ॥ 11 ॥
ਅਨਾਸਾ ਅਤਿਨਾਸਾਸ਼੍ਚ ਤਿਰ੍ਯਙ੍ਨਾਸਾ ਵਿਨਾਸਿਕਾਃ ।
ਗਜਸਨ੍ਨਿਭਨਾਸਾਸ਼੍ਚ ਲਲਾਟੋਚ੍ਛਵਾਸਨਾਸਿਕਾਃ ॥ 12 ॥
ਹਸ੍ਤਿਪਾਦਾ ਮਹਾਪਾਦਾ ਗੋਪਾਦਾਃ ਪਾਦਚੂਲਿਕਾਃ ।
ਅਤਿਮਾਤ੍ਰਸ਼ਿਰੋਗ੍ਰੀਵਾ ਅਤਿਮਾਤ੍ਰਕੁਚੋਦਰੀਃ ॥ 13 ॥
ਅਤਿਮਾਤ੍ਰਾਸ੍ਯਨੇਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਦੀਰ੍ਘਜਿਹ੍ਵਾਨਖਾਸ੍ਤਥਾ ।
ਅਜਾਮੁਖੀਰ੍ਹਸ੍ਤਿਮੁਖੀਰ੍ਗੋਮੁਖੀਸ੍ਸੂਕਰੀਮੁਖੀਃ ॥ 14 ॥
ਹਯੋष੍ਟ੍ਰਖਰਵਕ੍ਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍षਸੀਰ੍ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ।
ਸ਼ੂਲਮੁਦ੍ਗਰਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੋਧਨਾਃ ਕਲਹਪ੍ਰਿਯਾਃ ॥ 15 ॥
ਕਰਾਲਾ ਧੂਮ੍ਰਕੇਸ਼ੀਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍षਸੀਰ੍ਵਿਕृਤਾਨਨਾਃ ।
ਪਿਬਨ੍ਤੀਃ ਸਤਤਂ ਪਾਨਂ ਸਦਾ ਮਾਂਸਸੁਰਾਪ੍ਰਿਯਾਃ ॥ 16 ॥
ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਦਿਗ੍ਧਾਙ੍ਗੀਰ੍ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਭੋਜਨਾਃ ।
ਤਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕਪਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਰੋਮਹਰ੍षਣਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ॥ 17 ॥
ਸ੍ਕਨ੍ਧਵਨ੍ਤਮੁਪਾਸੀਨਾਃ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਵਨਸ੍ਪਤਿਮ੍ ।
ਤਸ੍ਯਾਧਸ੍ਤਾਚ੍ਚ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾਮ੍ ॥ 18 ॥
ਲਕ੍षਯਾਮਾਸ ਲਕ੍ष੍ਮੀਵਾਨ੍ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ।
ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਾਂ ਸ਼ੋਕਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾਂ ਮਲਸਙ੍ਕੁਲਮੂਰ੍ਧਜਾਮ੍ ॥ 19 ॥
ਕ੍षੀਣਪੁਣ੍ਯਾਂ ਚ੍ਯੁਤਾਂ ਭੂਮੌ ਤਾਰਾਂ ਨਿਪਤਿਤਾਮਿਵ ।
ਚਾਰਿਤ੍ਰਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਾਢ੍ਯਾਂ ਭਰ੍ਤृਦਰ੍ਸ਼ਨਦੁਰ੍ਗਤਾਮ੍ ॥ 20 ॥
ਭੂषਣੈਰੁਤ੍ਤਮੈਰ੍ਹੀਨਾਂ ਭਰ੍ਤृਵਾਤ੍ਸਲ੍ਯਭੂषਣਾਮ੍ ।
ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਸਂਰੁਦ੍ਧਾਂ ਬਨ੍ਧੁਭਿਸ਼੍ਚ ਵਿਨਾ ਕृਤਾਮ੍ ॥ 21 ॥
ਵਿਯੂਥਾਂ ਸਿਂਹਸਂਰੁਦ੍ਧਾਂ ਬਦ੍ਧਾਂ ਗਜਵਧੂਮਿਵ ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਰੇਖਾਂ ਪਯੋਦਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ਾਰਦਾਭ੍ਰੈਰਿਵਾਵृਤਾਮ੍ ॥ 22 ॥
ਕ੍ਲਿष੍ਟਰੂਪਾਮਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦਯੁਕ੍ਤਾਮਿਵ ਵਲ੍ਲਕੀਮ੍ ।
ਸੀਤਾਂ ਭਰ੍ਤृਵਸ਼ੇ ਯੁਕ੍ਤਾਮਯੁਕ੍ਤਾਂ ਰਾਕ੍षਸੀਵਸ਼ੇ ॥ 23 ॥
ਅਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾਮਥ੍ਯੇ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰਮਾਪ੍ਲੁਤਾਮ੍ ।
ਤਾਭਿਃ ਪਰਿਵृਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸਗ੍ਰਹਾਮਿਵ ਰੋਹਿਣੀਮ੍ ॥ 24 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਦੇਵੀਂ ਲਤਾਮਕੁਸੁਮਾਮਿਵ ।
ਸਾ ਮਲੇਨ ਚ ਦਿਗ੍ਧਾਙ੍ਗੀ ਵਪੁषਾ ਚਾਪ੍ਯਲਙ੍ਕृਤਾ ॥ 25 ॥
ਮृਣਾਲੀ ਪਙ੍ਕਦਿਗ੍ਧੇਵ ਵਿਭਾਤਿ ਨ ਵਿਭਾਤਿ ਚ ।
ਮਲਿਨੇਨ ਤੁ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟੇਨ ਭਾਮਿਨੀਮ੍ ॥ 26 ॥
ਸਂਵृਤਾਂ ਮृਗਸ਼ਾਬਾਕ੍षੀਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਕਪਿਃ ।
ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਦੀਨਵਦਨਾਮਦੀਨਾਂ ਭਰ੍ਤृਤੇਜਸਾ ॥ 27 ॥
ਰਕ੍षਿਤਾਂ ਸ੍ਵੇਨ ਸ਼ੀਲੇਨ ਸੀਤਾਮਸਿਤਲੋਚਨਾਮ੍ ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਸੀਤਾਂ ਮृਗਸ਼ਾਬਨਿਭੇਕ੍षਣਾਮ੍ ।
ਮृਗਕਨ੍ਯਾਮਿਵ ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਂ ਵੀਕ੍षਮਾਣਾਂ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ॥ 28 ॥
ਦਹਨ੍ਤੀਮਿਵ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸੈਰ੍ਵृਕ੍षਾਨ੍ ਪਲ੍ਲਵਧਾਰਿਣਃ ।
ਸਙ੍ਘਾਤਮਿਵ ਸ਼ੋਕਾਨਾਂ ਦੁਃਖਸ੍ਯੋਰ੍ਮਿਮਿਵੋਤ੍ਥਿਤਾਮ੍ ॥ 29 ॥
ਤਾਂ ਕ੍षਮਾਂ ਸੁਵਿਭਕ੍ਤਾਙ੍ਗੀ ਵਿਨਾਭਰਣਸ਼ੋਭਿਨੀਮ੍ ॥ 30 ॥
ਪ੍ਰਹਰ੍षਮਤੁਲਂ ਲੇਭੇ ਮਾਰੁਤਿਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਹਰ੍षਜਾਨਿ ਚ ਸੋऽਸ਼੍ਰੂਣਿ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਦਿਰੇਕ੍षਣਾਮ੍ ।
ਮੁਮੁਚੇ ਹਨੁਮਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਚ ਰਾਘਵਮ੍ ॥ 31 ॥
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਰਾਮਾਯ ਲਕ੍ष੍ਮਣਾਯ ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਸੀਤਾਦਰ੍ਸ਼ਨਸਂਹृष੍ਟੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਸਂਵृਤੋऽਭਵਤ੍ ॥ 32 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha saptadaśassargaḥ |
tataḥ kamudaṣaṇḍābho nirmalaṃ nirmalodayaḥ |
prajagāma nabhaścandro haṃso nīlamivodakam || 1 ||
sācivyamiva kurvan sa prabhayā nirmalaprabhaḥ |
candramā raśmibhiśśītaissiṣeve pavanātmajam || 2 ||
sa dadarśa tataḥ sītāṃ pūrṇacandranibhānanām |
śokabhārairiva nyastāṃ bhārairnāvamivāmbhasi || 3 ||
didṛkṣamāṇo vaidehīṃ hanumānmārutātmajaḥ |
sa dadarśāvidūrasthā rākṣasīrghoradarśanāḥ || 4 ||
ekākṣīmekakarṇāṃ ca karṇaprāvaraṇāṃ tathā |
akarṇāṃ śaṅkukarṇāṃ ca mastakocchvāsanāsikām || 5 ||
atikāyottamāṅgīṃ ca tanudīrghaśirodharām |
dhvastakeśīṃ tathā'keśīṃ keśakambaladhāriṇīm || 6 ||
lambakarṇalalāṭāṃ ca lambodarapayodharām |
lamboṣṭhīṃ cubukoṣṭhīṃ ca lambāsyāṃ lambajānukām || 7 ||
hrasvāṃ dīrghāṃ tathā kubjāṃ vikaṭāṃ vāmanāṃ tathā |
karālāṃ bhugnavaktrāṃ ca piṅgākṣīṃ vikṛtānanām || 8 ||
vikṛtāḥ piṅgalāḥ kālīḥ krodhanāḥ kalahapriyāḥ |
kālāyasamahāśūlakūṭamudgaradhāriṇīḥ || 9 ||
varāhamṛgaśārdūlamahiṣājaśivāmukhīḥ |
gajoṣṭrahayapādīśca nikhātaśiraso'parāḥ || 10 ||
ekahastaikapādāśca kharakarṇyaśvakarṇikāḥ |
gokarṇīrhastikarṇīśca harikarṇīstathāparāḥ || 11 ||
anāsā atināsāśca tiryaṅnāsā vināsikāḥ |
gajasannibhanāsāśca lalāṭocchavāsanāsikāḥ || 12 ||
hastipādā mahāpādā gopādāḥ pādacūlikāḥ |
atimātraśirogrīvā atimātrakucodarīḥ || 13 ||
atimātrāsyanetrāśca dīrghajihvānakhāstathā |
ajāmukhīrhastimukhīrgomukhīssūkarīmukhīḥ || 14 ||
hayoṣṭrakharavaktrāśca rākṣasīrghoradarśanāḥ |
śūlamudgarahastāśca krodhanāḥ kalahapriyāḥ || 15 ||
karālā dhūmrakeśīśca rākṣasīrvikṛtānanāḥ |
pibantīḥ satataṃ pānaṃ sadā māṃsasurāpriyāḥ || 16 ||
māṃsaśoṇitadigdhāṅgīrmāṃsaśoṇitabhojanāḥ |
tā dadarśa kapiśreṣṭho romaharṣaṇadarśanāḥ || 17 ||
skandhavantamupāsīnāḥ parivārya vanaspatim |
tasyādhastācca tāṃ devīṃ rājaputrīmaninditām || 18 ||
lakṣayāmāsa lakṣmīvān hanumān janakātmajām |
niṣprabhāṃ śokasantaptāṃ malasaṅkulamūrdhajām || 19 ||
kṣīṇapuṇyāṃ cyutāṃ bhūmau tārāṃ nipatitāmiva |
cāritravyapadeśāḍhyāṃ bhartṛdarśanadurgatām || 20 ||
bhūṣaṇairuttamairhīnāṃ bhartṛvātsalyabhūṣaṇām |
rākṣasādhipasaṃruddhāṃ bandhubhiśca vinā kṛtām || 21 ||
viyūthāṃ siṃhasaṃruddhāṃ baddhāṃ gajavadhūmiva |
candrarekhāṃ payodānte śāradābhrairivāvṛtām || 22 ||
kliṣṭarūpāmasaṃsparśādayuktāmiva vallakīm |
sītāṃ bhartṛvaśe yuktāmayuktāṃ rākṣasīvaśe || 23 ||
aśokavanikāmathye śokasāgaramāplutām |
tābhiḥ parivṛtāṃ tatra sagrahāmiva rohiṇīm || 24 ||
dadarśa hanumān devīṃ latāmakusumāmiva |
sā malena ca digdhāṅgī vapuṣā cāpyalaṅkṛtā || 25 ||
mṛṇālī paṅkadigdheva vibhāti na vibhāti ca |
malinena tu vastreṇa parikliṣṭena bhāminīm || 26 ||
saṃvṛtāṃ mṛgaśābākṣīṃ dadarśa hanumān kapiḥ |
tāṃ devīṃ dīnavadanāmadīnāṃ bhartṛtejasā || 27 ||
rakṣitāṃ svena śīlena sītāmasitalocanām |
tāṃ dṛṣṭvā hanumān sītāṃ mṛgaśābanibhekṣaṇām |
mṛgakanyāmiva trastāṃ vīkṣamāṇāṃ samantataḥ || 28 ||
dahantīmiva niḥśvāsairvṛkṣān pallavadhāriṇaḥ |
saṅghātamiva śokānāṃ duḥkhasyormimivotthitām || 29 ||
tāṃ kṣamāṃ suvibhaktāṅgī vinābharaṇaśobhinīm || 30 ||
praharṣamatulaṃ lebhe mārutiḥ prekṣya maithilīm |
harṣajāni ca so'śrūṇi tāṃ dṛṣṭvā madirekṣaṇām |
mumuce hanumāṃstatra namaścakre ca rāghavam || 31 ||
namaskṛtvā ca rāmāya lakṣmaṇāya ca vīryavān |
sītādarśanasaṃhṛṣṭo hanumān saṃvṛto'bhavat || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe saptadaśassargaḥ ||