📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
5.12 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
5.12 Sundarakanda - Dvadasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਭਵਨਸ੍ਯ ਮਾਰੁਤਿ ਰ੍ਲਤਾਗृਹਾਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਗृਹਾਨ੍ਨਿਸ਼ਾਗृਹਾਨ੍ ।
ਜਗਾਮ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨੋਤ੍ਸੁਕੋ ਨ ਚੈਵ ਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚਾਰੁਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍ ॥ 1 ॥
ਸ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਤਤੋ ਮਹਾਕਪਿਃ ਪ੍ਰਿਯਾਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਸ੍ਯ ਤਾਮ੍ ।
ਧ੍ਰੁਵਂ ਹਿ ਸੀਤਾ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਯਥਾ ਨ ਮੇ ਵਿਚਿਨ੍ਵਤੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮੇਤਿ ਮੈਥਿਲੀ ॥ 2 ॥
ਸਾ ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰੇਣ ਜਾਨਕੀ ਸ੍ਵਸ਼ੀਲਸਂਰਕ੍ष੍ਣਤਤ੍ਪਰਾ ਸਤੀ ।
ਅਨੇਨ ਨੂਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਦੁष੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ ਹਤਾ ਭਵੇਦਾਰ੍ਯਪਥੇ ਪਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ॥ 3 ॥
ਵਿਰੂਪਰੂਪਾ ਵਿਕृਤਾ ਵਿਵਰ੍ਚਸੋ ਮਹਾਨਨਾ ਦੀਰ੍ਘਵਿਰੂਪਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ।
ਸਮੀਕ੍ष੍ਯ ਸਾ ਰਾਕ੍षਸਰਾਜਯੋषਿਤੋ ਭਯਾਦ੍ਵਿਨष੍ਟਾ ਜਨਕੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ਮਜਾ ॥ 4 ॥
ਸੀਤਾਮਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹ੍ਯਨਵਾਪ੍ਯ ਪੌਰੁषਂ ਵਿਹृਤ੍ਯ ਕਾਲਂ ਸਹ ਵਾਨਰੈਸ਼੍ਚਿਰਮ੍ ।
ਨ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸਮੀਪਗਾ ਗਤਿਃ ਸੁਤੀਕ੍ष੍ਣਦਣ੍ਡੋ ਬਲਵਾਂਸ਼੍ਚ ਵਾਨਰਃ ॥ 5 ॥
ਦृष੍ਟਮਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦृष੍ਟਾ ਰਾਵਣਯੋषਿਤਃ ।
ਨ ਸੀਤਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸਾਧ੍ਵੀਵृਥਾ ਜਾਤੋ ਮਮ ਸ਼੍ਰਮਃ ॥ 6 ॥
ਕਿਂ ਨੁ ਮਾਂ ਵਾਨਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਤਂ ਵਕ੍ष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਗਤਾਃ ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰ ਕਿਂ ਕृਤਂ ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਨਃ ॥ 7 ॥
ਅਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਿਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਤਾਮਹਂ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ।
ਧ੍ਰੁਵਂ ਪ੍ਰਾਯਮੁਪੈष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਲਸ੍ਯ ਵ੍ਯਤਿਵਰ੍ਤਨੇ ॥ 8 ॥
ਕਿਂ ਵਾ ਵਕ੍ष੍ਯਤਿ ਵृਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਜਾਮ੍ਬਵਾਨਾਙ੍ਗਦਸ਼੍ਚ ਸਃ ।
ਗਤਂ ਪਾਰਂ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਨਰਾਸ਼੍ਚ ਸਮਾਗਤਾਃ ॥ 9 ॥
ਅਨਿਰ੍ਵੇਦਃ ਸ਼੍ਰਿਯੋ ਮੂਲਮਨਿਰ੍ਵੇਦਃ ਪਰਂ ਸੁਖਮ੍ ।
ਅਨਿਰ੍ਵੇਦੋ ਹਿ ਸਤਤਂ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥੇषੁ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ ॥ 10 ॥
ਕਰੋਤਿ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਤੋਃ ਕਰ੍ਮ ਯਤ੍ਤਤ੍ਕਰੋਤਿ ਸਃ ।
ਤਸ੍ਮਾਦਨਿਰ੍ਵੇਦਕृਤਂ ਯਤ੍ਨਂ ਚੇष੍ਟੇऽਹਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 11 ॥
ਭੂਯਸ੍ਤਾਵਦ੍ਵਿਚੇष੍ਯਾਮਿ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਰਾਵਣਪਾਲਿਤਾਨ੍ ।
ਆਪਾਨਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚਿਤਾਸ੍ਤਥਾ ਪੁष੍ਪਗृਹਾਣਿ ਚ ॥ 12 ॥
ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਾਲਾਸ਼੍ਚ ਵਿਚਿਤਾ ਭੂਯਃ ਕ੍ਰੀਡਾਗृਹਾਣਿ ਚ ।
ਨਿष੍ਕੁਟਾਨ੍ਤਰਰਥ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥ 13 ॥
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਭੂਯੋऽਪਿ ਵਿਚੇਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ।
ਭੂਮੀਗृਹਾਂਸ਼੍ਚੈਤ੍ਯਗृਹਾਨ੍ ਗृਹਾਤਿਗृਹਕਾਨਪਿ ॥ 14 ॥
ਉਤ੍ਪਤਨ੍ਨਿष੍ਪਤਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਅਪਾਵृਣ੍ਵਂਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਕਵਾਟਾਨ੍ਯਵਘਾਟਯਨ੍ ॥ 15 ॥
ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਨਿष੍ਪਤਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਪਤਨ੍ਨੁਤ੍ਪਤਨ੍ਨਪਿ ।
ਸਰ੍ਵਮਪ੍ਯਵਕਾਸ਼ਂ ਸ ਵਿਚਚਾਰ ਮਹਾਕਪਿਃ ॥ 16 ॥
ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਾਤ੍ਰੋऽਪਿ ਨਾਵਕਾਸ਼ਃ ਸ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ।
ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃਪੁਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਂ ਕਪਿਰ੍ਨ ਜਗਾਮ ਸਃ ॥ 17 ॥
ਪ੍ਰਾਕਾਰਾਨ੍ਤਰਰਥ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵੇਦਿਕਾਸ਼੍ਚੈਤ੍ਯਸਂਸ਼੍ਰਯਾਃ ।
ਦੀਰ੍ਘਿਕਾਃ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਤੇਨਾਵਲੋਕਿਤਮ੍ ॥ 18 ॥
ਰਾਕ੍षਸ੍ਯੋ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਾ ਵਿਰੂਪਾ ਵਿਕृਤਾਸ੍ਤਥਾ ।
ਦृष੍ਟਾ ਹਨੁਮਤਾ ਤਤ੍ਰ ਨ ਤੁ ਸਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ॥ 19 ॥
ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਲੋਕੇ ਵਰਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।
ਦृष੍ਟਾ ਹਨੁਮਤਾ ਤਤ੍ਰ ਨ ਤੁ ਰਾਘਵਨਨ੍ਦਿਨੀ ॥ 20 ॥
ਨਾਗਕਨ੍ਯਾ ਵਰਾਰੋਹਾਃ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਰ੍ਦਨਿਭਾਨਨਾਃ ।
ਦृष੍ਟਾ ਹਨੁਮਤਾ ਤਤ੍ਰ ਨ ਤੁ ਸੀਤਾ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ ॥ 21 ॥
ਪ੍ਰਮਥ੍ਯ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਨਾਗਕਨ੍ਯਾ ਬਲਾਦ੍ਧृਤਾਃ ।
ਦृष੍ਟਾ ਹਨੁਮਤਾ ਤਤ੍ਰ ਨ ਸਾ ਜਨਕਨਨ੍ਦਿਨੀ ॥ 22 ॥
ਸੋऽਪਸ਼੍ਯਂਸ੍ਤਾਂ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪਸ਼੍ਯਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।
ਵਿषਸਾਦ ਮੁਹੁਰ੍ਧੀਮਾਨ੍ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 23 ॥
ਉਦ੍ਯੋਗਂ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਪ੍ਲਵਨਂ ਸਾਗਰਸ੍ਯ ਚ ।
ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵੀਕ੍ष੍ਯਾਨਿਲਸੁਤਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਪੁਨਰੁਪਾਗਮਤ੍ ॥ 24 ॥
ਅਵਤੀਰ੍ਯ ਵਿਮਾਨਾਚ੍ਚ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮੁਪਜਗਾਮਾਥ ਸ਼ੋਕੋਪਹਤਚੇਤਨਃ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha dvādaśassargaḥ |
sa tasya madhye bhavanasya māruti rlatāgṛhāṃścitragṛhānniśāgṛhān |
jagāma sītāṃ prati darśanotsuko na caiva tāṃ paśyati cārudarśanām || 1 ||
sa cintayāmāsa tato mahākapiḥ priyāmapaśyanraghunandanasya tām |
dhruvaṃ hi sītā mriyate yathā na me vicinvato darśanameti maithilī || 2 ||
sā rākṣasānāṃ pravareṇa jānakī svaśīlasaṃrakṣṇatatparā satī |
anena nūnaṃ prati duṣṭakarmaṇā hatā bhavedāryapathe pare sthitā || 3 ||
virūparūpā vikṛtā vivarcaso mahānanā dīrghavirūpadarśanāḥ |
samīkṣya sā rākṣasarājayoṣito bhayādvinaṣṭā janakeśvarātmajā || 4 ||
sītāmadṛṣṭvā hyanavāpya pauruṣaṃ vihṛtya kālaṃ saha vānaraiściram |
na me'sti sugrīvasamīpagā gatiḥ sutīkṣṇadaṇḍo balavāṃśca vānaraḥ || 5 ||
dṛṣṭamantaḥpuraṃ sarvaṃ dṛṣṭā rāvaṇayoṣitaḥ |
na sītā dṛśyate sādhvīvṛthā jāto mama śramaḥ || 6 ||
kiṃ nu māṃ vānarāḥ sarve gataṃ vakṣyanti saṅgatāḥ |
gatvā tatra tvayā vīra kiṃ kṛtaṃ tadvadasva naḥ || 7 ||
adṛṣṭvā kiṃ pravakṣyāmi tāmahaṃ janakātmajām |
dhruvaṃ prāyamupaiṣyanti kālasya vyativartane || 8 ||
kiṃ vā vakṣyati vṛddhaśca jāmbavānāṅgadaśca saḥ |
gataṃ pāraṃ samudrasya vānarāśca samāgatāḥ || 9 ||
anirvedaḥ śriyo mūlamanirvedaḥ paraṃ sukham |
anirvedo hi satataṃ sarvārtheṣu pravartakaḥ || 10 ||
karoti saphalaṃ jantoḥ karma yattatkaroti saḥ |
tasmādanirvedakṛtaṃ yatnaṃ ceṣṭe'hamuttamam || 11 ||
bhūyastāvadviceṣyāmi deśānrāvaṇapālitān |
āpānaśālā vicitāstathā puṣpagṛhāṇi ca || 12 ||
citraśālāśca vicitā bhūyaḥ krīḍāgṛhāṇi ca |
niṣkuṭāntararathyāśca vimānāni ca sarvaśaḥ || 13 ||
iti sañcintya bhūyo'pi vicetumupacakrame |
bhūmīgṛhāṃścaityagṛhān gṛhātigṛhakānapi || 14 ||
utpatanniṣpataṃścāpi tiṣṭhangacchan punaḥ punaḥ |
apāvṛṇvaṃśca dvārāṇi kavāṭānyavaghāṭayan || 15 ||
praviśanniṣpataṃścāpi prapatannutpatannapi |
sarvamapyavakāśaṃ sa vicacāra mahākapiḥ || 16 ||
caturaṅgulamātro'pi nāvakāśaḥ sa vidyate |
rāvaṇāntaḥpure tasmin yaṃ kapirna jagāma saḥ || 17 ||
prākārāntararathyāśca vedikāścaityasaṃśrayāḥ |
dīrghikāḥ puṣkariṇyaśca sarvaṃ tenāvalokitam || 18 ||
rākṣasyo vividhākārā virūpā vikṛtāstathā |
dṛṣṭā hanumatā tatra na tu sā janakātmajā || 19 ||
rūpeṇāpratimā loke varā vidyādharastriyaḥ |
dṛṣṭā hanumatā tatra na tu rāghavanandinī || 20 ||
nāgakanyā varārohāḥ pūrṇacanrdanibhānanāḥ |
dṛṣṭā hanumatā tatra na tu sītā sumadhyamā || 21 ||
pramathya rākṣasendreṇa nāgakanyā balāddhṛtāḥ |
dṛṣṭā hanumatā tatra na sā janakanandinī || 22 ||
so'paśyaṃstāṃ mahābāhuḥ paśyaṃścānyā varastriyaḥ |
viṣasāda muhurdhīmān hanumān mārutātmajaḥ || 23 ||
udyogaṃ vānarendrāṇāṃ plavanaṃ sāgarasya ca |
vyarthaṃ vīkṣyānilasutaścintāṃ punarupāgamat || 24 ||
avatīrya vimānācca hanumān mārutātmajaḥ |
cintāmupajagāmātha śokopahatacetanaḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe dvādaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever