📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
5.10 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਦਸ਼ਮ ਸਰ੍ਗਃ
5.10 Sundarakanda - Dashama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦਸ਼ਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤ੍ਰ ਦਿਵ੍ਯੋਪਮਂ ਮੁਖ੍ਯਂ ਸ੍ਫਾਟਿਕਂ ਰਤ੍ਨਭੂषਿਤਮ੍ ।
ਅਵੇਕ੍षਮਾਣੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ਯਨਾਸਨਮ੍ ॥ 1 ॥
ਦਾਨ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗੈਰ੍ਵੈਡੂਰ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਰਾਸਨੈਃ ।
ਮਹਾਰ੍ਹਾਸ੍ਤਰਣੋਪੇਤੈਰੁਪਪਨ੍ਨਂ ਮਹਾਧਨੈਃ ॥ 2 ॥
ਤਸ੍ਯ ਚੈਕਤਮੇ ਦੇਸ਼ੇ ਸੋऽਗ੍ਯ੍ਰਮਾਲਾਵਿਭੂषਿਤਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਾਣ੍ਡੁਰਂ ਛਤ੍ਰਂ ਤਾਰਾਧਿਪਤਿਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ ॥ 3 ॥
ਜਾਤਰੂਪਪਰਿਕ੍षਿਪ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁਸਮਪ੍ਰਭਮ੍ ।
ਅਸ਼ੋਕਮਾਲਾਵਿਤਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਰਮਾਸਨਮ੍ ॥ 4 ॥
ਵਾਲਵ੍ਯਜਨਹਸ੍ਤਾਭਿਰ੍ਵੀਜ੍ਯਮਾਨਂ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।
ਗਨ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਜੁष੍ਟਂ ਵਰਧੂਪੇਨ ਧੂਪਿਤਮ੍ ॥ 5 ॥
ਪਰਮਾਸ੍ਤਰਣਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣਮਾਵਿਕਾਜਿਨਸਂਵृਤਮ੍ ।
ਦਾਮਭਿਰ੍ਵਰਮਾਲ੍ਯਾਨਾਂ ਸਮਨ੍ਤਾਦੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ ॥ 6 ॥
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਜੀਮੂਤਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੋਤ੍ਤਮਕੁਣ੍ਡਲਮ੍ ।
ਲੋਹਿਤਾਕ੍षਂ ਮਹਾਬਾਹੁਂ ਮਹਾਰਜਤਵਾਸਸਮ੍ ॥ 7 ॥
ਲੋਹਿਤੇਨਾਨੁਲਿਪ੍ਤਾਙ੍ਗਂ ਚਨ੍ਦਨੇਨ ਸੁਗਨ੍ਧਿਨਾ ।
ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਰਕ੍ਤਮਿਵਾਕਾਸ਼ੇ ਤੋਯਦਂ ਸਤਟਿਦ੍ਗਣਮ੍ ॥ 8 ॥
ਵृਤਮਾਭਰਣੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸੁਰੂਪਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਮ੍ ।
ਸਵृਕ੍षਵਨਗੁਲ੍ਮਾਢ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਮਿਵ ਮਨ੍ਦਰਮ੍ ॥ 9 ॥
ਕ੍ਰੀਡਿਤ੍ਵੋਪਰਤਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਵਰਾਭਰਣਭੂषਿਤਮ੍ ।
ਪ੍ਰਿਯਂ ਰਾਕ੍षਸਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਂ ਸੁਖਾਵਹਮ੍ ॥ 10 ॥
ਪੀਤ੍ਵਾऽਪ੍ਯੁਪਰਤਂ ਚਾਪਿ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ ਮਹਾਕਪਿਃ ।
ਭਾਸ੍ਵਰੇ ਸ਼ਯਨੇ ਵੀਰਂ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਂ ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਮ੍ ॥ 11 ॥
ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਂ ਯਥਾ ਨਾਗਂ ਰਾਵਣਂ ਵਾਨਰਰ੍षਭਃ ।
ਆਸਾਦ੍ਯ ਪਰਮੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਸ੍ਸੋਪਾਸਰ੍ਪਤ੍ਸੁਭੀਤਵਤ੍ ॥ 12 ॥
ਅਥਾऽऽਰੋਹਣਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵੇਦਿਕਾऽਨ੍ਤਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ।
ਸੁਪ੍ਤਂ ਰਾਕ੍षਸਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਂ ਪ੍ਰੇਕ੍षਤੇ ਸ੍ਮ ਮਹਾਕਪਿਃ ॥ 13 ॥
ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ੍ਵਪਤਃ ਸ਼ਯਨੋਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਗਨ੍ਧਹਸ੍ਤਿਨਿ ਸਂਵਿष੍ਟੇ ਯਥਾ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਂ ਮਹਤ੍ ॥ 14 ॥
ਕਾਞ੍ਚਨਾਙ੍ਗਦਸਨ੍ਨਧ੍ਦੈ ਚ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਵਿਕ੍षਿਪ੍ਤੌ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭੁਜਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਧ੍ਵਜੋਪਮੌ ॥ 15 ॥
ਐਰਾਵਤਵਿषਾਣਾਗ੍ਰੈਰਾਪੀਡਨਕृਤਵ੍ਰਣੌ ।
ਵਜ੍ਰੋਲ੍ਲਿਖਿਤਪੀਨਾਂਸੌ ਵਿष੍ਣੁਚਕ੍ਰਪਰਿਕ੍षਤੌ ॥ 16 ॥
ਪੀਨੌ ਸਮਸੁਜਾਤਾਂਸੌ ਸਙ੍ਗਤੌ ਬਲਸਂਯੁਤੌ ।
ਸੁਲਕ੍षਣਨਖਾਙ੍ਗੁष੍ਠਾ ਸ੍ਵਙ੍ਗੁਲੀਤਲਲਕ੍षਿਤੌ ॥ 17 ॥
ਸਂਹਤੌ ਪਰਿਘਾਕਾਰੌ ਵृਤ੍ਤੌ ਕਰਿਕਰੋਪਮੌ ।
ਵਿਕ੍षਿਪ੍ਤੌ ਸ਼ਯਨੇ ਸ਼ੁਭ੍ਰੇ ਪਞ੍ਚਸ਼ੀਰ੍षਾਵਿਵੋਰਗੌ ॥ 18 ॥
ਸ਼ਸ਼ਕ੍षਤਜਕਲ੍ਪੇਨ ਸੁਸ਼ੀਤੇਨ ਸੁਗਨ੍ਧਿਨਾ ।
ਚਨ੍ਦਨੇਨ ਪਰਾਰ੍ਧ੍ਯੇਨ ਸ੍ਵਨੁਲਿਪ੍ਤੌ ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤੌ ॥ 19 ॥
ਉਤ੍ਤਮਸ੍ਤ੍ਰੀਵਿਮृਦਿਤੌ ਗਨ੍ਧੋਤ੍ਤਮਨਿषੇਵਿਤੌ ।
ਯਕ੍षਪਨ੍ਨਗਗਨ੍ਧਰ੍ਵਦੇਵਦਾਨਵਰਾਵਿਣੌ ॥ 20 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ ਕਪਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬਾਹੂ ਸ਼ਯਨਸਂਸ੍ਥਿਤੌ ।
ਮਨ੍ਦਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਸੁਪ੍ਤੌ ਮਹਾਹੀ ਰੁषਿਤਾਵਿਵ ॥ 21 ॥
ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇऽਚਲਸਙ੍ਕਾਸ਼ਃ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਭ੍ਯਾਮਿਵ ਮਨ੍ਦਰਃ ॥ 22 ॥
ਚੂਤਪੁਨ੍ਨਾਗਸੁਰਭਿਰ੍ਵਕੁਲੋਤ੍ਤਮਸਂਯੁਤਃ ।
ਮृष੍ਟਾਨ੍ਨਰਸਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਪਾਨਗਨ੍ਧਪੁਰਸ੍ਕृਤਃ ॥ 23 ॥
ਤਸ੍ਯ ਰਾਕ੍षਸਸਿਂਹਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਮਹਾਮੁਖਾਤ੍ ।
ਸ਼ਯਾਨਸ੍ਯ ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਃ ਪੂਰਯਨ੍ਨਿਵ ਤਦ੍ ਗृਹਮ੍ ॥ 24 ॥
ਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿਵਿਚਿਤ੍ਰੇਣ ਕਾਞ੍ਚਨੇਨ ਵਿਰਾਜਿਤਮ੍ ।
ਮਕੁਟੇਨਾਪਵृਤ੍ਤੇਨ ਕੁਣ੍ਡਲੋਜ੍ਵਲਿਤਾਨਨਮ੍ ॥ 25 ॥
ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਦਿਗ੍ਧੇਨ ਤਥਾ ਹਾਰੇਣ ਸ਼ੋਭਿਨਾ ।
ਪੀਨਾਯਤਵਿਸ਼ਾਲੇਨ ਵਕ੍षਸਾऽਭਿਵਿਰਾਜਿਤਮ੍ ॥ 26 ॥
ਪਾਣ੍ਡਰੇਣਾਪਵਿਦ੍ਧੇਨ ਕ੍षੌਮੇਣ ਕ੍षਤਜੇਕ੍षਣਮ੍ ।
ਮਹਾਰ੍ਹੇਣ ਸੁਸਂਵੀਤਂ ਪੀਤੇਨੋਤ੍ਤਮਵਾਸਸਾ ॥ 27 ॥
ਮਾषਰਾਸ਼ਿਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਂ ਭੁਜਙ੍ਗਵਤ੍ ।
ਗਾਙ੍ਗੇ ਮਹਤਿ ਤੋਯਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਮਿਵ ਕੁਞ੍ਜਰਮ੍ ॥ 28 ॥
ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਕਾਞ੍ਚਨੈਰ੍ਦੀਪੈਦ੍ਧੀਪ੍ਯਮਾਨਚਤੁਰ੍ਦਿਸ਼ਮ੍ ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀਕृਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਮੇਘਂ ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਗਣੈਰਿਵ ॥ 29 ॥
ਪਾਦਮੂਲਗਤਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਪਤ੍ਨੀਃ ਸ ਪ੍ਰਿਯਭਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍षਃਪਤੇਰ੍ਗृਹੇ ॥ 30 ॥
ਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਦਨਾਸ਼੍ਚਾਰੁਕੁਣ੍ਡਲਭੂषਿਤਾਃ ।
ਅਮ੍ਲਾਨਮਾਲ੍ਯਾਭਰਣਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਰਿਯੂਥਪਃ ॥ 31 ॥
ਨृਤ੍ਤਵਾਦਿਤ੍ਰਕੁਸ਼ਲਾ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਭੁਜਾਙ੍ਕਗਾਃ ।
ਵਰਾਭਰਣਧਾਰਿਣ੍ਯੋ ਨਿषਣ੍ਣਾ ਦਦृਸ਼ੇ ਹਰਿਃ ॥ 32 ॥
ਵਜ੍ਰਵੈਡੂਰ੍ਯਗਰ੍ਭਾਣਿ ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਤੇषੁ ਯੋषਿਤਾਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਾਪਨੀਯਾਨਿ ਕੁਣ੍ਡਲਾਨ੍ਯਙ੍ਗਦਾਨਿ ਚ ॥ 33 ॥
ਤਾਸਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋਪਮੈਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਸ਼ੁਭੈਰ੍ਲਲਿਤਕੁਣ੍ਡਲੈਃ ।
ਵਿਰਰਾਜ ਵਿਮਾਨਂ ਤਨ੍ਨਭਸ੍ਤਾਰਾਗਣੈਰਿਵ ॥ 34 ॥
ਮਦਵ੍ਯਾਯਾਮਖਿਨ੍ਨਾਸ੍ਤਾ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯੋषਿਤਃ ।
ਤੇषੁ ਤੇष੍ਵਵਕਾਸ਼ੇषੁ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾਸ੍ਤਨੁਮਧ੍ਯਮਾਃ ॥ 35 ॥
ਅਙ੍ਗਹਾਰੈਸ੍ਤਥੈਵਾਨ੍ਯਾ ਕੋਮਲੈਰ੍ਨृਤ੍ਤਸ਼ਾਲਿਨੀ ।
ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਸ਼ੁਭਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੀ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ ॥ 36 ॥
ਕਾਚਿਦ੍ਵੀਣਾਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ।
ਮਹਾਨਦੀਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣੇਵ ਨਲਿਨੀ ਪੋਤਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ॥ 37 ॥
ਅਨ੍ਯਾ ਕਕ੍षਗਤੇਨੈਵ ਮਡ੍ਡੁਕੇਨਾਸਿਤੇਕ੍षਣਾ ।
ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾ ਭਾਮਿਨੀ ਭਾਤਿ ਬਾਲਪੁਤ੍ਰੇਵ ਵਤ੍ਸਲਾ ॥ 38 ॥
ਪਟਹਂ ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੀ ਪੀਡ੍ਯ ਸ਼ੇਤੇ ਸ਼ੁਭਸ੍ਤਨੀ ।
ਚਿਰਸ੍ਯ ਰਮਣਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯੇਵ ਭਾਮਿਨੀ ॥ 39 ॥
ਕਾਚਿਦ੍ਵਂਸ਼ਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਸੁਪ੍ਤਾ ਕਮਲਲੋਚਨਾ ।
ਰਹਃ ਪ੍ਰਿਯਤਮਂ ਗृਹ੍ਯ ਸਕਾਮੇਵ ਚ ਕਾਮਿਨੀ ॥ 40 ॥
ਵਿਪਞ੍ਚੀਂ ਪਰਿਗृਹ੍ਯਾਨ੍ਯਾ ਨਿਯਤਾ ਨृਤ੍ਤਸ਼ਾਲਿਨੀ ।
ਨਿਦ੍ਰਾਵਸ਼ਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਹ ਕਾਨ੍ਤੇਵ ਭਾਮਿਨੀ ॥ 41 ॥
ਅਨ੍ਯਾ ਕਨਕਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਰ੍ਮृਦੁਪੀਨੈਰ੍ਮਨੋਰਮੈਃ ।
ਮृਦਙ੍ਗਂ ਪਰਿਪੀਡ੍ਯਾਙ੍ਗੈਃ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾ ਮਤ੍ਤਲੋਚਨਾ ॥ 42 ॥
ਭੁਜਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਨ੍ਤਰਸ੍ਥੇਨ ਕਕ੍षਗੇਨ ਕृਸ਼ੋਦਰੀ ।
ਪਣਵੇਵ ਸਹਾਨਿਨ੍ਦ੍ਯਾ ਸੁਪ੍ਤਾ ਮਦਕृਤਸ਼੍ਰਮਾ ॥ 43 ॥
ਡਿਣ੍ਡਿਮਂ ਪਰਿਗृਹ੍ਯਾਨ੍ਯਾ ਤਥੈਵਾਸਕ੍ਤਡਿਣ੍ਡਿਮਾ ।
ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾ ਤਰੁਣਂ ਵਤ੍ਸਮੁਪਗੂਹ੍ਯੇਵ ਭਾਮਿਨੀ ॥ 44 ॥
ਕਾਚਿਦਾਡਮ੍ਬਰਂ ਨਾਰੀ ਭੁਜਸਂਯੋਗਪੀਡਿਤਮ੍ ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍षੀ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾ ਮਦਮੋਹਿਤਾ ॥ 45 ॥
ਕਲਸ਼ੀਮਪਵਿਧ੍ਯਾਨ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾ ਭਾਤਿ ਭਾਮਿਨੀ ।
ਵਸਨ੍ਤੇ ਪੁष੍ਪਸ਼ਬਲਾ ਮਾਲੇਵ ਪਰਿਮਾਰ੍ਜਿਤਾ ॥ 46 ॥
ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਚ ਕੁਚੌ ਕਾਚਿਤ੍ਸੁਵਰ੍ਣਕਲਸ਼ੋਪਮੌ ।
ਉਪਗੂਹ੍ਯਾਬਲਾ ਸੁਪ੍ਤਾ ਨਿਦ੍ਰਾਬਲਪਰਾਜਿਤਾ ॥ 47 ॥
ਅਨ੍ਯਾ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍षੀ ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਸਦृਸ਼ਾਨਨਾ ।
ਅਨ੍ਯਾਮਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾ ਮਦਵਿਹ੍ਵਲਾ ॥ 48 ॥
ਆਤੋਦ੍ਯਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।
ਨਿਪੀਡ੍ਯ ਚ ਕੁਚੈਸ੍ਸੁਪ੍ਤਾ ਕਾਮਿਨ੍ਯਃ ਕਾਮੁਕਾਨਿਵ ॥ 49 ॥
ਤਾਸਾਮੇਕਾਨ੍ਤਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤੇ ਸ਼ਯਾਨਾਂ ਸ਼ਯਨੇ ਸ਼ੁਭੇ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਮਪਰਾਂ ਸ ਕਪਿਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 50 ॥
ਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਭੂषਣੈਃ ਸੁਵਿਭੂषਿਤਾਮ੍ ।
ਵਿਭੂषਯਨ੍ਤੀਮਿਵ ਤਤ੍ਸ੍ਵਸ਼੍ਰਿਯਾ ਭਵਨੋਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 51 ॥
ਗੌਰੀਂ ਕਨਕਵਰ੍ਣਾਭਾਮਿष੍ਟਾਮਨ੍ਤਃ ਪੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ ।
ਕਪਿਰ੍ਮਨ੍ਦੋਦਰੀਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਯਾਨਾਂ ਚਾਰੁਰੂਪਿਣੀਮ੍ ॥ 52 ॥
ਸ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਭੂषਿਤਾਂ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਤਰ੍ਕਯਾਮਾਸ ਸੀਤੇਤਿ ਰੂਪਯੌਵਨਸਮ੍ਪਦਾ ॥ 53 ॥
ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਨਨਨ੍ਦ ਹਰਿਯੂਥਪਃ ।
ਆਸ੍ਫੋਟਯਾਮਾਸ ਚੁਚੁਮ੍ਬ ਪੁਚ੍ਛਂ ਨਨਨ੍ਦ ਚਿਕ੍ਰੀਡ ਜਗੌ ਜਗਾਮ ।
ਸ੍ਤਮ੍ਭਾਨਰੋਹਨ੍ਨਿਪਪਾਤ ਭੂਮੌ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਸ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਕਪੀਨਾਮ੍ ॥ 54 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਦਸ਼ਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
tatra divyopamaṃ mukhyaṃ sphāṭikaṃ ratnabhūṣitam |
avekṣamāṇo hanumān dadarśa śayanāsanam || 1 ||
dāntakāñcanacitrāṅgairvaiḍūryaiśca varāsanaiḥ |
mahārhāstaraṇopetairupapannaṃ mahādhanaiḥ || 2 ||
tasya caikatame deśe so'gyramālāvibhūṣitam |
dadarśa pāṇḍuraṃ chatraṃ tārādhipatisannibham || 3 ||
jātarūpaparikṣiptaṃ citrabhānusamaprabham |
aśokamālāvitataṃ dadarśa paramāsanam || 4 ||
vālavyajanahastābhirvījyamānaṃ samantataḥ |
gandhaiśca vividhairjuṣṭaṃ varadhūpena dhūpitam || 5 ||
paramāstaraṇāstīrṇamāvikājinasaṃvṛtam |
dāmabhirvaramālyānāṃ samantādupaśobhitam || 6 ||
tasmin jīmūtasaṅkāśaṃ pradīptottamakuṇḍalam |
lohitākṣaṃ mahābāhuṃ mahārajatavāsasam || 7 ||
lohitenānuliptāṅgaṃ candanena sugandhinā |
sandhyāraktamivākāśe toyadaṃ sataṭidgaṇam || 8 ||
vṛtamābharaṇairdivyaiḥ surūpaṃ kāmarūpiṇam |
savṛkṣavanagulmāḍhyaṃ prasuptamiva mandaram || 9 ||
krīḍitvoparataṃ rātrau varābharaṇabhūṣitam |
priyaṃ rākṣasakanyānāṃ rākṣasānāṃ sukhāvaham || 10 ||
pītvā'pyuparataṃ cāpi dadarśa sa mahākapiḥ |
bhāsvare śayane vīraṃ prasuptaṃ rākṣasādhipam || 11 ||
niḥśvasantaṃ yathā nāgaṃ rāvaṇaṃ vānararṣabhaḥ |
āsādya paramodvignassopāsarpatsubhītavat || 12 ||
athā''rohaṇamāsādya vedikā'ntaramāśritaḥ |
suptaṃ rākṣasaśārdūlaṃ prekṣate sma mahākapiḥ || 13 ||
śuśubhe rākṣasendrasya svapataḥ śayanottamam |
gandhahastini saṃviṣṭe yathā prasravaṇaṃ mahat || 14 ||
kāñcanāṅgadasannadhdai ca dadarśa sa mahātmanaḥ |
vikṣiptau rākṣasendrasya bhujāvindradhvajopamau || 15 ||
airāvataviṣāṇāgrairāpīḍanakṛtavraṇau |
vajrollikhitapīnāṃsau viṣṇucakraparikṣatau || 16 ||
pīnau samasujātāṃsau saṅgatau balasaṃyutau |
sulakṣaṇanakhāṅguṣṭhā svaṅgulītalalakṣitau || 17 ||
saṃhatau parighākārau vṛttau karikaropamau |
vikṣiptau śayane śubhre pañcaśīrṣāvivoragau || 18 ||
śaśakṣatajakalpena suśītena sugandhinā |
candanena parārdhyena svanuliptau svalaṅkṛtau || 19 ||
uttamastrīvimṛditau gandhottamaniṣevitau |
yakṣapannagagandharvadevadānavarāviṇau || 20 ||
dadarśa sa kapistatra bāhū śayanasaṃsthitau |
mandarasyāntare suptau mahāhī ruṣitāviva || 21 ||
tābhyāṃ sa paripūrṇābhyāṃ bhujābhyāṃ rākṣaseśvaraḥ |
śuśubhe'calasaṅkāśaḥ śṛṅgābhyāmiva mandaraḥ || 22 ||
cūtapunnāgasurabhirvakulottamasaṃyutaḥ |
mṛṣṭānnarasasaṃyuktaḥ pānagandhapuraskṛtaḥ || 23 ||
tasya rākṣasasiṃhasya niścakrāma mahāmukhāt |
śayānasya viniḥśvāsaḥ pūrayanniva tad gṛham || 24 ||
muktāmaṇivicitreṇa kāñcanena virājitam |
makuṭenāpavṛttena kuṇḍalojvalitānanam || 25 ||
raktacandanadigdhena tathā hāreṇa śobhinā |
pīnāyataviśālena vakṣasā'bhivirājitam || 26 ||
pāṇḍareṇāpaviddhena kṣaumeṇa kṣatajekṣaṇam |
mahārheṇa susaṃvītaṃ pītenottamavāsasā || 27 ||
māṣarāśipratīkāśaṃ niśśvasantaṃ bhujaṅgavat |
gāṅge mahati toyānte prasuptamiva kuñjaram || 28 ||
caturbhiḥ kāñcanairdīpaiddhīpyamānacaturdiśam |
prakāśīkṛtasarvāṅgaṃ meghaṃ vidyudgaṇairiva || 29 ||
pādamūlagatāścāpi dadarśa sumahātmanaḥ |
patnīḥ sa priyabhāryasya tasya rakṣaḥpatergṛhe || 30 ||
śaśiprakāśavadanāścārukuṇḍalabhūṣitāḥ |
amlānamālyābharaṇā dadarśa hariyūthapaḥ || 31 ||
nṛttavāditrakuśalā rākṣasendrabhujāṅkagāḥ |
varābharaṇadhāriṇyo niṣaṇṇā dadṛśe hariḥ || 32 ||
vajravaiḍūryagarbhāṇi śravaṇānteṣu yoṣitām |
dadarśa tāpanīyāni kuṇḍalānyaṅgadāni ca || 33 ||
tāsāṃ candropamairvaktraiśśubhairlalitakuṇḍalaiḥ |
virarāja vimānaṃ tannabhastārāgaṇairiva || 34 ||
madavyāyāmakhinnāstā rākṣasendrasya yoṣitaḥ |
teṣu teṣvavakāśeṣu prasuptāstanumadhyamāḥ || 35 ||
aṅgahāraistathaivānyā komalairnṛttaśālinī |
vinyastaśubhasarvāṅgī prasuptā varavarṇinī || 36 ||
kācidvīṇāṃ pariṣvajya prasuptā samprakāśate |
mahānadīprakīrṇeva nalinī potamāśritā || 37 ||
anyā kakṣagatenaiva maḍḍukenāsitekṣaṇā |
prasuptā bhāminī bhāti bālaputreva vatsalā || 38 ||
paṭahaṃ cārusarvāṅgī pīḍya śete śubhastanī |
cirasya ramaṇaṃ labdhvā pariṣvajyeva bhāminī || 39 ||
kācidvaṃśaṃ pariṣvajya suptā kamalalocanā |
rahaḥ priyatamaṃ gṛhya sakāmeva ca kāminī || 40 ||
vipañcīṃ parigṛhyānyā niyatā nṛttaśālinī |
nidrāvaśamanuprāptā saha kānteva bhāminī || 41 ||
anyā kanakasaṅkāśairmṛdupīnairmanoramaiḥ |
mṛdaṅgaṃ paripīḍyāṅgaiḥ prasuptā mattalocanā || 42 ||
bhujapārśvāntarasthena kakṣagena kṛśodarī |
paṇaveva sahānindyā suptā madakṛtaśramā || 43 ||
ḍiṇḍimaṃ parigṛhyānyā tathaivāsaktaḍiṇḍimā |
prasuptā taruṇaṃ vatsamupagūhyeva bhāminī || 44 ||
kācidāḍambaraṃ nārī bhujasaṃyogapīḍitam |
kṛtvā kamalapatrākṣī prasuptā madamohitā || 45 ||
kalaśīmapavidhyānyā prasuptā bhāti bhāminī |
vasante puṣpaśabalā māleva parimārjitā || 46 ||
pāṇibhyāṃ ca kucau kācitsuvarṇakalaśopamau |
upagūhyābalā suptā nidrābalaparājitā || 47 ||
anyā kamalapatrākṣī pūrṇendusadṛśānanā |
anyāmāliṅgya suśroṇīṃ prasuptā madavihvalā || 48 ||
ātodyāni vicitrāṇi pariṣvajya varastriyaḥ |
nipīḍya ca kucaissuptā kāminyaḥ kāmukāniva || 49 ||
tāsāmekāntavinyaste śayānāṃ śayane śubhe |
dadarśa rūpasampannāmaparāṃ sa kapiḥ striyam || 50 ||
muktāmaṇisamāyuktairbhūṣaṇaiḥ suvibhūṣitām |
vibhūṣayantīmiva tatsvaśriyā bhavanottamam || 51 ||
gaurīṃ kanakavarṇābhāmiṣṭāmantaḥ pureśvarīm |
kapirmandodarīṃ tatra śayānāṃ cārurūpiṇīm || 52 ||
sa tāṃ dṛṣṭvā mahābāhurbhūṣitāṃ mārutātmajaḥ |
tarkayāmāsa sīteti rūpayauvanasampadā || 53 ||
harṣeṇa mahatā yukto nananda hariyūthapaḥ |
āsphoṭayāmāsa cucumba pucchaṃ nananda cikrīḍa jagau jagāma |
stambhānarohannipapāta bhūmau nidarśayan svāṃ prakṛtiṃ kapīnām || 54 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe daśamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever